《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

TĒ6 Koàn TĒ10 chiuⁿ CHI̍TÊ LĀULÂNG Ê KOHOA̍HCHEH Ê KÌEK第六卷第十章 一个老人Ê Koh活节Ê记忆

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2025.02.09

TĒ10 chiuⁿ CHI̍TÊ LĀULÂNG Ê KOHOA̍HCHEH Ê KÌEK

Kohoa̍h ê Kitok ū sòachiap lâi cháiⁿiūⁿ chhuthiān, iā tī hit sìcha̍p ji̍t kú ū tâmlūn símmi̍h, lán sī bēthang tittio̍h siôngsè ê kìsū. Sèngchheh só͘ phianchi̍p・ ê, putkò sī kúi ê sèsè ê kò͘sū, chiūsī chiàu in só͘ ìnsiōng chitê ásī hitê, chitlūi ásī hitlūi ê nātiāⁿ. I ê hiánhiān bêngbêng sī pí Hokimsu só͘ ū kìchài ・ê, chámjiân khah chē pái chiah tio̍h. Chhinchhiūⁿ Pólô mā ū lēnggōa kóngkhí kúinā ê kò͘sū, iā Iôhaneh teh kóngkhí Chú ū chísī I kohoa̍h ê sînjiah hō͘ hit ê kāu giâugî ê Tomá khòaⁿ, hitsî i bêngbêng ū kóng, Iésu iáu ū kiâⁿ chēchē chhinchhiūⁿ chit khoán ê "sînjiah," chiūsī bô kìchài tī chit pún chheh ê, "to̍kto̍k kì chiah ê, hō͘ lín thang sìn." Iūkoh Sùtô͘ Hēngtoān mā ū kìchài kóng" I ū tī sìcha̍pji̍t ê tiongkan kap in saⁿkap khiākhí, lâi kánglūn Siōngtè kok ê sū," chit kù ōe ū àmsī lán chai, I ū ēng tn̂gtn̂g ê sîkan lâi chia̍pchia̍p kap in kaupôe.

Āulâi koànchhoàn tī in ê choân sengoa̍h, tī in kok ha̍kseng ê tiongsim kìek, tiāⁿtio̍h sī lóng chi̍ptiong tī chit lépài ê sūchêng, chóngsī in sī hunlūn・ ê bô lóng saⁿtâng; in sûilâng tī simlāi só͘ biôsiá ê chêngkéng sī bô siosiāng. Chittia̍p ài lâi khòaⁿ in tiongkan ê chit lâng, tī gō͘cha̍p nî āu só͘ biôsiá ê chêngkéng.

Chiàu lán só͘ chai, kîû ê Hokimsu chhutpán liáu kengkòe chámjiân chē nî, hitsî Iôhaneh chiah siá i ê Hokimsu. Hitsî i sī íkeng pìⁿchòe lāulâng lah, iā i só͘ khiākhí ê só͘chāi, sī līkhui i chòe gínná sîtāi ê pōekéng chámjiân hn̄g. Chá siàuliân ê sî, tī Galílaiah teh chohsit chit ê Iôhaneh, taⁿ sī chiâⁿchòe Íhutsó͘ kàuhōe só͘ kèngài ê Kamtok. Chóngsī chit ê lāulâng Iôhaneh ū siôngsiông koh hôekò͘ kòekhì ê chêngkéng, iā te̍kpia̍t siàuliām hit ê kîīⁿ ê saⁿnî kú ê sengoa̍h, ū kap Iésu saⁿkap kiâⁿ tī Galílaiah ê hiongchhoan, koh sī chòe "Iésu só͘ thiàⁿ ê ha̍kseng." Chittia̍p i ū kenggiāmtio̍h I ê kohoa̍h íki̍p sengthian hit ê chhànlān ê sūsi̍t, i tùi chit ê kenggiām koh lâi hôesióng hit saⁿnî ê sengoa̍h, si̍tchāi bô m̄ siⁿkhí kîīⁿ ê kámsióng. "Hitsî góa bat khòaⁿkìⁿ I ê êngkng, chhinchhiūⁿ to̍ksiⁿ kiáⁿ tùi Pē só͘ tit ê êngkng, ū untián kap chinlí móamóa."

Chittia̍p i ê kó͘chá tângphōaⁿ sī íkeng lóng kèóngkhì; iā Iâkop, Piattò͘ , Antole̍h íki̍p Huili̍ppò͘ , chū cháchá chiū íkeng lóng līkhui i kòekhì tī hit ê Bô khòaⁿkìⁿ ê sèkài, tī hia kap in ê Chú saⁿkap khiākhí; iā chittia̍p tī in ê thoânthé tiong, chíū iáu i oa̍hteh nātiāⁿ, só͘í i sī chhinchhiūⁿ chòe chi̍t ê lāulâng lâi teh be̍ksióng kòekhì só͘ ū kenggiām hit ê pópòe ê kìek.

Ah! chhìsiūⁿ tongsî ê lâng, si̍tchāi ū chin ài thiaⁿ chit ê lāulâng lâi kóngkhí hit kúi nî só͘ kìekê kàu cháiⁿiūⁿ! Tōabīn tongsî ê lâng chìchió sī íkeng ū tha̍ktio̍h kîû só͘ siá liáu ê Hokimsu ê chi̍t pún. Chóngsī chit ê lāu Kamtok Iôhaneh tùi in teh kóngkhí i só͘ kìek・ ê, hitsî in thiaⁿliáu chámjiân ū kohiūⁿ ê kámsióng tī・leh, iā i ē kìtit chēchē hāng sū, bô kìchài tī in só͘ tha̍ktio̍h ê Hokimsu. Chi̍tnî kòe chi̍tnî, i ū chiong só͘ chai ・ê tùi in kóngkhí, iā ūitio̍h i ū chia̍pchia̍p kóngkhí, kàu āulâi sòa chiâⁿchòe chi̍t ê kò͘tēng ê kò͘sū; Chhinchhiūⁿ ánni, lán chiah ū thang tittio̍h i Iôhaneh ê Hokimsu, che thang kóng sī it lāulâng só͘ kìek ê Hokimsu.

Si̍tchāi ū chēchē hāng tī pa̍t pún Hokimsu sī bô kìchài・ ê, i tio̍h ài tùi in kóngkhí! Chhinchhiūⁿ chòechho͘ chiaptio̍h Iésu; Kaná ê hunin; lūn tùi thiⁿ・ni̍h kànglo̍h ê piáⁿ hit ê òbiāu ê Sèngchhan ê kàsī; chòeāu ê Boánchhan āu só͘ kóng hit ê kùitiōng ê ōe kap kîtó; lūn i ū khòaⁿkìⁿ Iésu siū tèngsí, koh chiàu khòaⁿ itchhè ê ǹgbāng sī choânjiân bôkhì, hit ê thang chhiⁿkiaⁿ ê ji̍tchí ê kò͘sū, íki̍p I ê kohoa̍h kap tī hit sìcha̍p ji̍t kan i kòjîntek ê kìek, chiahê lóng sī i só͘ ài kóngkhí・ ê.

Lūn Iésu kohoa̍h hit hāng sū, tī chit ê Hokimsu sī lóng bô kóngkhí. I sī koh chi̍t pái lâi hôesióng in tī hit ê sitbāng, sitì ê ji̍t, ū cháiⁿiūⁿ koh tittio̍h kngbêng, siⁿkhí sìnsim, lâi khaksìn in só͘ thiàⁿ ê Chú ū tùi sí kohoa̍h, tńglâi kap in saⁿkap khiākhí.

In ū kenggiāmtio̍h símmi̍h ê sūsi̍t, chiah cheksî kiankò͘ in ê khaksìn. I ū kóng,
"Inūi góa ū khòaⁿkìⁿ chiū sìn."
In ài chhéngkàu i kóng, "Siansiⁿ ah, chhiáⁿ kā goán kóng, Lí sī khòaⁿkìⁿ símmi̍h? Siáⁿsū lí ū sìn?"
"Góa hoaⁿhí kā lín kóng, iā góa só͘ ōe kìtit・ ê, chiūsī chit khoán. 'Chhit ji̍t ê thâuchi̍t ji̍t chhengchá, thiⁿ iáubē kng, Boa̍ttāilia̍p ê Málīa ū khì kàu bōng・ni̍h, i ū khòaⁿkìⁿ chio̍h íkeng kōkhuikhì, iā bōnglāi khangkhang. I khòaⁿliáu chhiⁿkiaⁿ, chiū tńglâi tùi Piattò͘ , íki̍p tùi góa kóngkhí. Goán chiū kóaⁿkín cháukhì. Góa sī khah siàuliân, só͘í góa ū tāiseng cháu kàuūi, iā góa àⁿlo̍hkhì khòaⁿ bōnglāi, khòaⁿliáu sī kójiân chiàu Málīa só͘ kóng・ ê. Chóngsī góa bô ji̍pkhì. Góa tútú àⁿ teh khòaⁿ ê sî, Piattò͘ ū cháu kàuūi, iā i chiū sûisî nǹgji̍pkhì, iā góa ū khòaⁿkìⁿ i chin chùì teh khòaⁿ, teh chhiⁿkiaⁿ tī hit ê khang bōnglāi só͘ ū ê siūi, íki̍p pau thâukhak ê kun, sī ū lēnggōa khǹg tī chi̍t só͘chāi kńgteh.

"'Āulâi góa ia̍h ji̍pkhì, iā hitsî góa iā ū khòaⁿkìⁿ Piattò͘ só͘ ū khòaⁿkìⁿ ・ê, inūi góa ū khòaⁿkìⁿ chiū sìn'."

Taⁿ chiàu lán só͘ siūⁿ, tùi símmi̍h sūsi̍t ū hō͘ Iôhaneh siⁿkhí sìngióng? Tī hit ê khangkhang ê bōnglāi só͘ ū ê siūi, sī bē thang hō͘ Iôhaneh siⁿkhí sìngióng, che sī bô kohiūⁿ bē thang hō͘ Málīa siⁿkhí sìngióng. Inūi kiámchhái I ê sinthé sī hō͘ pa̍t lâng îkhì tī pa̍tūi. Piattò͘ khòaⁿkìⁿ ū iùtēpò͘ kǹgteh, koh khòaⁿkìⁿ pau thâukhak ê kun ū lēnggōa hē tī chi̍t só͘chāi, tùi ánni chiū putchí chhiⁿkiaⁿ, che sī siáⁿsū? Iā Iôhaneh ū khòaⁿkìⁿ Piattò͘ só͘ teh kiaⁿhiâⁿ ê sū, i chiū sìn, che sī ànchóaⁿ?

Cha̍pgō͘ nî chêng, Engkok Kiàmkiô Tāiha̍k ê Lô Phoksū (Dr. Latham), ū khì Kunsūtàntengpó (Constantinople) ê só͘chāi. I ū khì hóngbūn hit só͘chāi ê kongthióng, hitsî i ū khòaⁿkìⁿ kúinā tīn sàngchòng ê hênglia̍t teh ji̍plâi. Hiah ê sinsi lóng tó tī sílângkè (bier) ê téngbīn, hō͘ lâng kngteh. Iā hiah ê sinsi sī lóng tóteh, bīn ǹg téngbīn. Iā in ê sinsi sī lóng siāng chi̍tiūⁿ. Tī ta̍k ê sinsi, in ê bīn, āmkún, íki̍p kengthâu ê téngkoe̍h sī lóng bô tà pò͘; só͘í siūi kap thâukhak kun ê tiongkan, ū chi̍tchhioh khah ke lō͘hiān i ê sinkhu, thang kóng sī choânjiân lō͘thé.

Chhiáⁿ ē kìtit tī Tangiûⁿ ê hongsio̍k, sī kàu gia̍h bān piànōaⁿ, iā tio̍h ē kìtit ta̍k kok sàngchòng ê hongsio̍k sī te̍kpia̍t bān piànōaⁿ. Só͘í chiàukhòaⁿ lán sī thang ansim lâi siatsióng, Iésu ê sinsi hē tī bōngni̍h hitsî I só͘ chhēng・ ê, tútú sī chhinchhiūⁿ Lô Phoksū só͘ khòaⁿ ê khoánsit.

Taⁿ chhiáⁿ lán kakī lâi siatsióng hit ê chêngkéng, chiūsī ū sí ê sinsi hē tī bōnglāi, iā ū iùtēpò͘ tùi khakut ti̍tti̍t kńg kàu āmkún ê só͘chāi ū lō͘hiān chhutlâi, koh khíkhì chiūsī ū pau thâukhak ê kun. Taⁿ siatsú hit ê sinsi sī hiúnōakhì, ásī bôkhì, ásī hòachòe sînlêngkhì, iā lóng bô phahloān hiah ê paupò͘; nāsī ánni, chhìsiūⁿ hiah ê iùtēpò͘, thâukun ê khoánsit, ē pìⁿchòe símmi̍h khoánsit.

Lán chittia̍p lâi siūⁿ, Piattò͘ ji̍pkhì bōnglāi sī khòaⁿ hit ê chênghêng. I chi̍tē ji̍pkhì, cheksî khòaⁿkìⁿ chi̍thāng putchí m̄ chūjiân ê sū. Chiūsī ū khòaⁿkìⁿ iùtēpò͘ lóng hēteh, sī oánjiân chhinchhiūⁿ sinsi iáukú tiàm tī hit lāibīn ê khoánsit, khioksī ū laplo̍hkhì, inūi sinsi ū thn̂gcháukhì, chóngsī iùtēpò͘ sī lóng bô sóa khui khì. Sīmchì koh ū khòaⁿkìⁿ pau thâukhak ê kun, lēnggōa hē tī téngkoân ê só͘chāi, koh iáusī "kńgteh." Khiok chit ê thâukun iāsī ū chi̍tsutá pîⁿlo̍hkhì, inūi thâukhak sī bô tī・leh, chóngsī kîû sī lóng bô cháucheng. Kîsi̍t Hokimsu tùchiá teh kóng, "Kńgteh," chitkù si̍tchāi sī teh piáubêng hit ê thâukun ū kńg tī thâukhak, m̄sī kóng hittiâu thâukun ū kńgkhílâi khǹgteh. I só͘ kóng "hit ê kńg thâukhak ê thâukun" ū hēteh.

Che choanchoan sī Piattò͘ só͘ chùì ê tiám. Iôhaneh ū àⁿlo̍hkhì khòaⁿ bōnglāi, iā chíū "khòaⁿkìⁿ" iùtēpò͘ hēteh, chóngsī Piattò͘ kàu chiū ji̍p bōng, iā putchí chùì lâi khòaⁿ hit ê kîīⁿ ê hiānsiōng. Chiàu Hilīnî ōe sī ēng kohiūⁿ ê tōngsû lâi piáubêng kóng, i ū "chùba̍k khòaⁿ" iùtēpò͘ ū hēteh, koh pau thâukhak ê kun sī lēnggōa tī chi̍t só͘chāi kńg teh. Siatsú i sī khòaⁿkìⁿ iùtēpò͘ ê saⁿ lóng tùi I ê sinkhu tháukhui, iā thia̍pthia̍p khǹg tī chio̍hliâu ê téngbīn; iā siatsú khòaⁿkìⁿ hit ê pau thâukhak ê kun iûgoân ū hiánchhut siāngkhoán thang chùì ê chênghêng, tùi ánni i úntàng chíū thang chhōechhut hit ê líkhì, putkò chaiiáⁿ hit ê sinsi sī bô tīhia, iā che líkhì iāsī kàugia̍h bêng. Kiámchhái ū símmi̍h lâng lâi tháu i ê saⁿ, sòa sòejī thia̍p hō͘ i hósè khǹg tīhia. Chóngsī tùi i só͘ khòaⁿkìⁿ・ ê lâi chhuichhek, i chaiiáⁿ bêngbêng sī bô ū símmi̍h lâng ê chhiú khì kha̍ptio̍h I. Sī hit ê sinkhu chū ánni nǹgchhutlâi, sòa ū lênghòa lâi līkhui I ê saⁿ, lóng bô phahloān I ê saⁿ, ásī lâi tháu hit ê katthâu, chíū mohlo̍hkhì, iā I ê thâukhak sī kanta tùi I ê thâukun lâi liùkhìlâi, lóng bô phahloān i, só͘í iûgoân sī chū ánni píⁿlo̍hkhì. In khòaⁿliáu sī bêngbêng chaiiáⁿ I ê sinkhu m̄sī lâng hû sóaūikhì, si̍tchāi sī tùi tī kohoa̍h・ ê. Bô ū símmi̍h lâng khì kā I chòe ánni, chíū sī Siōngtè tōa ê koânlêng ê só͘chòe.

"Hitsî iáu hit ê tāiseng kàu bōng ê ha̍kseng ia̍h ji̍pkhì, khòaⁿkìⁿ chiū sìn." In nāsī kanta khòaⁿkìⁿ I ê sinsi bô tī・leh, sī bô beh sìn I ū Kohoa̍h. Chóngsī in sī khòaⁿkìⁿ I ê sinsi ū tùi I só͘ chhēng ê saⁿ lâi liùkhílâi, mā lóng bô phahloān i, iā sûisī hit ê saⁿ ū kńg chi̍tlìn chi̍tlìn tī I ê sinkhu, koh I ê thâukhak ū hó liâuá tùi hit ê thâukun liùkhílâi, iā iáu kńghēteh. In ūitio̍h ū khòaⁿkìⁿ ánni, só͘í chiah sìn I ū tùi sílâng tiong kohoa̍h.

Chiah ê lâng simsîn chin chhiⁿkiaⁿ, khiok sī lóng bô hunloān. In ū ēng ba̍kchiu lâi koanchhat, ū ēng sim lâi sìn. In bêngbêng sī ū khòaⁿkìⁿ tīhia só͘ ē thang khòaⁿkìⁿ・ ê, iā chiong só͘ khòaⁿkìⁿ ê sū, in ū pò lán chaiiáⁿ. Inūi ánni, só͘í in lóng bô kóngkhí in só͘ thia̍p tī i sinkhu lāi ê kuitui hiuⁿliāu ê sū. In ū ūitio̍h Iésu ê sinsi, ēng chēchē ê hiuⁿliāu, sī ū ēng káng pah pōng ê hiuⁿliāu lâi sòejī pau tī iùtēpò͘ ê lāibīn. Taⁿ chiah ê hiuⁿliāu sī tī tálo̍h? Siatsú ū lâng khì thn̂g I ê saⁿ, chiū hit ê hiuⁿliāu úntàng chēchē ē phah kala̍uh tī chio̍hliâuni̍h, ásī tī bōnglāi・ni̍h; m̄kú chiàukhòaⁿ bêngbêng sī bô kala̍uh. Piattò͘ kap Iôhaneh sī lóng bô khòaⁿkìⁿ. Inūi I ê sinsi sī kohoa̍h, lóng bô khì phahjiâu hit ê saⁿ, tùi ánni hiah ê hiuⁿliāu sī iáu khàmba̍t tī saⁿá ê lāibīn.

Chhinchhiūⁿ ánni, chit ê lāulâng ū kóngkhí in chòechho͘ khòaⁿliáu chhiⁿkiaⁿ lâi siⁿkhí hibōng ê sū. Chóngsī lán thang sióngsiōng hiah ê lâng ū koh mn̄g kóng, "Kiám sī kanta ánni nātiāⁿ ?"

"Ah! hé m̄sī kanta ánni nātiāⁿ! góa putkò só͘ kóngkhí goán chòechho͘ cháiⁿiūⁿ tittio̍h khaksìn lâi bêngpe̍k Chú ū kohoa̍h. Hitsî íāu, goán ū chia̍pchia̍p khòaⁿkìⁿ I. Ū sî góa chhinsin tī・leh lâi khòaⁿkìⁿ I, iā ū sî sī góa bô tī・leh, putkò ū tùi lâng thiaⁿkìⁿ.

"Siansiⁿ, chiàu lí só͘ ōe kìtit ê, chhiáⁿ kā goán kóngkhí hitsî ê chêngkéng."
"Góa ē kìtit tī hit ji̍t Piattò͘ kap góa tùi bōng・ni̍h tńglâi liáuāu só͘ tútio̍h ê sū. Hitsî goán ê sim chin jia̍t, ài chiong só͘ khòaⁿkìⁿ itchhè ê sū lâi kóngkhí, iā tútú hitsî, Boa̍ttāilia̍p ê Málīa ū khui siaⁿ lâi kóngkhí i só͘ kenggiāmtio̍h ê sū, hō͘ goán thiaⁿliáu simlāi chhiⁿkiaⁿ, simsîn iôchoah. Málīa ū âukiò kóng, 'Góa íkeng khòaⁿkìⁿ Chú, si̍tchāi ūiáⁿ, góa íkeng ū khòaⁿkìⁿ Chú lah! I ū kap góa kóngōe! I ū hoanhù góa tio̍h lâi kā lín kóng! Khíchho͘ góa lóng bē jīntit I. góa ū khòaⁿkìⁿ bōng khangkhang, simlāi chiū chhiⁿkiaⁿ, iā góa phahsǹg I sī kò͘hn̂g・ ê, ē thang kā góa kóng I ū kng hit ê sinsi khì hē tī tálo̍h. I chiū tī tiapákú ti̍tti̍t khòaⁿ góa. Iā góa ê sim chi̍t sî chēngchēng! Āulâi I ū tútú chiàu kó͘chá chhinbi̍t ê siaⁿim lâi kiò góa ê miâ kóng, "Málīa!" Tùi ánni, góa chiah chaiiáⁿ! Góa chiah chaiiáⁿ! Góa chiū kūilo̍hkhì âukiò kóng, Lia̍pphonî! Lia̍pphonî! (Siansiⁿ ah! Siansiⁿ ah!)" Iā I chiū hoanhù góa lâi kā lín kóng!'

"Hit àm goán ū koh saⁿkap chūchi̍p. Goán ūitio̍h kiaⁿ Ιûthài lâng, chiū koaiⁿmn̂g chin ân, inūi tī hit lépài tiong Ιûthài lâng ū ithoat hoánkám, ài beh kongkek goán. Goán chiū saⁿkap chē, iā kóng, iā kîkoài, koh iā kiaⁿhiâⁿ siⁿkhí ǹgbāng ê sim, chóngsī goán chhaputto bô símmi̍h chaiiáⁿ hit ê si̍tchêng. Ū ê hūjînlâng mā ū kóngkhí in tī bōng・ni̍h ū khòaⁿtio̍h thiⁿsài. Chóngsī goán lóng m̄sìn i. Liân Málīa só͘ kóng・ ê, goán mā sòa siūⁿ kóng kiaⁿliáu sī chhut tùi simsîn kóebín ê khongsióng jîí. Chóngsī tútú hitsî Piattò͘ ū ji̍plâi, ū hiánchhut kîīⁿ ê gánkong, iā ēng chekke̍k, chonggiâm ê thàitō͘ lâi tùi goán kanchèng kóng, Chú kójiân ū chhuthiān hō͘ i khòaⁿkìⁿ. I lóng bô ài kóngkhí Chú ū kap i kóng símmi̍h ōe, iā tùi hitsî íāu i iā koattoàn m̄bat kóngkhí. Putkò i ū khaksìn bô giâugî. goán thiaⁿliáu chámjiân chhiⁿkiaⁿ. goán ê sim tōa iôchoah, tìkàu liân hit nn̄g ê ha̍kseng, chiūsī tùi Ímángó͘ lâi・ ê, beh khui siaⁿ lâi kóngkhí in só͘ ū kenggiām tio̍h ê sin ê siausit, hitsî in sòa bô phāng thang kóngkhí, inūi in ū thiaⁿkìⁿ goán lóng teh hoaⁿhí, teh âukiò kóng, 'Chú kójiân ū kohoa̍h! Chú kójiân ū kohoa̍h. Iā chhuthiān hō͘ Sebûn khòaⁿkìⁿ!' In tī chit ê kihōe ū tùi goán kóngkhí I ū cháiⁿiūⁿ lâi chiaptio̍h in, iā kap in saⁿkap tâmlūn, saⁿkap kiâⁿ, koh tī pehpiáⁿ ê sî in chiah chaiiáⁿ sī I. Chhinchhiūⁿ ánni, goán ū chùì thiaⁿ, sòa kîkoài, iā siⁿkhí ǹgbāng kap hoaⁿhí ê sim. Hitsî hutjiânkan chit ê chūhōe ê chènglâng simsîn lóng chēngchēng, siⁿkhí chonggiâm ê thàitō͘, hitsî — Iésu ū kàu. Bô chi̍t lâng ū thiaⁿkìⁿ I teh lâi ê khapō͘ siaⁿ. Iā bô chi̍t lâng ū khì kā I khui mn̂g hō͘ I ji̍p, chóngsī I ū kàuūi, khiā tī goán ê tiongkan! Goán chin chhiⁿkiaⁿ. Goán phahsǹg che sī I ê sîn. Chóngsī I sòa chiàu cháchêng ê khoán lâi chùba̍k khòaⁿ goán, iā ēng I púnsin ê siaⁿim lâi kiò goán. Goán chiū thiaⁿkìⁿ cháchêng I só͘ koànsì teh chhéngan ê ōe, kóng, 'Goān lín pêngan!' iā goán chiū bô koh giâugî, chaiiáⁿ che m̄sī I ê sîn lah. Che sī I púnsin ū tiàm tī êngkng chhànlān ê jio̍kthé. Āulâi I ū kā goán pûn khùi, kóng, 'Lín siū Sèng Sîn. Góa ê Pē ū chhekhián góa, chhinchhiūⁿ ánni, góa ū chhekhián lín.' Oh! Goán khòaⁿkìⁿ Chú, hitsî goán chèng ha̍kseng ū hoaⁿhí kàu bē kò͘tit.

"Góa iā ē kìtit tī hit àm, goán ū cháiⁿiūⁿ chhutla̍t lâi tùi Thomásuh kanchèng, iā i bô beh sìn goán ê ōe, i kóng, 'hithō sī bôkhólêng ê sū. Tekkhak sī lín ū chhògō͘ lah. Góa nā bô khòaⁿkìⁿ I ê sionghûn tengjiah, góa chiū bô beh sìn.'

"Hit lépài, goán ū bângbâng lâi kengkòe, chhinchhiūⁿ tī bînbāng tiong chi̍tpoaⁿiūⁿ, iā kàu kòelâi ê Anhiohji̍t, Chú ū koh hutjiânkan chhuthiān hō͘ goán khòaⁿkìⁿ. Goán lóng m̄chai I tīsî beh kàu, ásī beh tálo̍h khì. Ia̍h goán koattoàn bô bēkìtit I ū tùi Thomásuh cháiⁿiūⁿ lâi kóng, koh ū chiong I siūsiong ê chhiú kap kha hō͘ i khòaⁿ, iā Thomásuh khòaⁿliáu kiaⁿ kàu bēkò͘tit, iā ūitio̍h kàuke̍k hoaⁿhí ê iânkò͘, chiū phak・lo̍hkhì kūipài I, sòa khuisiaⁿ âukiò kóng, 'Góa ê Chú ah, góa ê Siōngtè ah!'

"Ūiáⁿ Kohoa̍h āu tī sìcha̍pji̍t kan, goán ū chia̍pchia̍p khòaⁿkìⁿ I. góa te̍kpia̍t ē kìtit, ū chi̍t ji̍t só͘ kenggiāmtio̍h ê sū, iā Piattò͘ úntàng itseng bô bēkìtit hit ê sū. Chú ū hoanhù goán lóng tio̍h tńgkhì tī Galílaiah lâi tīhia tánchih I. Goán ū tńgkhì goán ê kò͘hiong, ô͘piⁿ ê Kapehnáum, koh chi̍tpái lâi hôesióng cháchêng hit ê khoàilo̍k ê ji̍tchí. I ū ioksok beh lâi tī hit ê soaⁿ・ni̍h ê só͘chāi sionghōe, só͘í goán ū tīhia thènghāu I; iā tī chi̍t chákhí goán ū tittio̍h chi̍t ê chin kîīⁿ ê kenggiām. Tī hit ê chìnchêng àm, goán ū sái Piattò͘ hit chiah chûn chhutkhì hái・ni̍h thóhî, chiūsī ū Piattò͘ kap góa ê hiaⁿtī Iâkop, iā góa kap Thomásuh, Nâthaⁿâel íki̍p kîthaⁿ ū nn̄g ê ha̍kseng saⁿkap chhutkhì. Hit àm thóhái liáu sī bô sêngkong. Goán thongmî tio̍hbôa kòchiúⁿ, phabāng tī háini̍h, chóngsī lóng bô lia̍htio̍h chi̍tpòaⁿbé, tútú sī chhinchhiūⁿ tī chòechho͘ I beh kéngtiàu goán hitsî, chiūsī saⁿnîchêng ê ū chi̍t ji̍t só͘ kenggiāmtio̍h・ ê. Hit chákhí ji̍tthâu tútú teh beh chhut ê sî, goán ū khòaⁿkìⁿ I khiā tī hōaⁿ・ni̍h. Oh! hitsî góa sûisî chaiiáⁿ khaksi̍t sī I. Chóngsī góa m̄káⁿ kóng. Kîû ê ha̍kseng inūi thiⁿ iáu àmàm, só͘í m̄chaiiáⁿ sī I.

"Āulâi tī hit ê háichúi chhiāngchhiāngkún ê tiongkan, goán ū thiaⁿkìⁿ I teh kiò ê siaⁿ kàu putchí bêng. 'Sòekiáⁿ ah, phabāng tī chûn ê chiàⁿpêng, chiū ē tittio̍h.' In chiū iàià ê khoán lâi bóng phalo̍hkhì, Pēng bô khǹg kàu lōachōe ê ǹgbāng tī・leh. Chóngsī in siūⁿ beh thoa khílâi khòaⁿ phaliáu sī siáⁿkhoán, hitsî in bô m̄ siⁿkhí kámthàn kap chhiⁿkiaⁿ ê liāmthâu. In sī thoa bēthang khílâi, inūi bāng・ni̍h ū hî móamóa putchí tāng. Hitsî góa chiū kìm bōetiâu, chiū chhutsiaⁿ âukiò kóng, 'Sī Chú lah! Sī Chú lah!' Tùi ánni, Piattò͘ chiū cheksî thiàulo̍h hái・ni̍h, inūi goán sī khah óa háiphiâⁿ chhián ê ūi, āulâi goán chiū chē ji̍p pa̍t chiah sèchiah chûn kóaⁿkín tòe I ê āubīn chiūⁿ phiâⁿ khíkhì. Chhinchhiūⁿ ánni, goán chiū tī phiâⁿ・ni̍h khòaⁿkìⁿ Iésu, chiūsī góa ê Chú, góa ê Siōngtè!

Goán íkeng chia̍h hî chòe chátn̂g liáu, Iésu chiū mn̄g Piattò͘ kóng, 'Iokná ê kiáⁿ Sebûn, lí kám ū thiàⁿ góa?' ' Chú ah, sī!' 'Chhī góa ê iûⁿá kiáⁿ.' Tējī pái koh mn̄g i kóng, 'Sebûn, lí ū si̍tchāi thiàⁿ góa bô!' 'Chú ah, ū, lí chai góa thiàⁿ lí.' Āulâi I ū koh tēsaⁿ pái mn̄g i, hitsî góa khòaⁿkìⁿ Piattò͘ chin tōasiaⁿ âukiò kóng, 'Chú, lí bô só͘ m̄chai, lí chai góa thiàⁿ lí.' Iésu chiū kā i kóng, 'Tòe góa'.' Jiânāu I chiū chhàmgú Piattò͘ beh cháiⁿiūⁿ sí.

"Hitsî góa ū tútú khiā tī i ê āubīn. Piattò͘ chiū oa̍tkòelâi, chùì khòaⁿ góa. Ha̍kseng khahsiông kóng góa sī "Iésu só͘ thiàⁿ ê ha̍kseng ," iā Piattò͘ chiū tùi Chú kóng,
"' Chú ah, Iôhaneh cháiⁿiūⁿ?'"
"Hitsî góa chin tìì thènghāu I só͘ beh ìntap ê ōe! Góa kàu taⁿ mā iáu m̄chai I só͘ kóng chit kù ê ìsù. 'Góa nā ài i tī・leh kàu góa lâi, kap lí ū símmi̍h kansia̍p?'"
"Kèngài ê Siansiⁿ ah, I ê ìsù kiám m̄sī kóng, lí choânjiân bē sí m̄?" "Ah, góa khiok sī m̄chai. Ūiáⁿ, góa ū oa̍h kàu chittia̍p, che sǹgsī tn̂g hòesiū. In lóng sī íkeng chū cháchá chiū kòeóng khì lah, tī hitsî ha̍kseng tiong lóng ū hongsiaⁿ kóng góa bēsí. Chóngsī góa chaiiáⁿ I ê ìsù úntàng m̄sī ánni, putkò I só͘ kóng, 'Siatsú góa nā ài i tī・leh kàu góa lâi, mā bô lí ê tāichì.'"

Ísiōng só͘ kóng chiah ê, putkò sī Sèng Iôhaneh kòjîn só͘ ē kìtit kúi hāng ê kenggiām nātiāⁿ. Pa̍t lâng iûgoân ū kanchèng Iésu ū kap Iâkop íki̍p kap gō͘pah ê hiaⁿtī tī Galílaiah soaⁿ saⁿkap sionghōe ê sū. M̄chai I bat kap I ê lāubú sionghōe bô? Chit ê sū khiok lóng bô kìchài tī chheh・ni̍h. I ū tī "sìcha̍pji̍t kú lâi kánglūn Siōngtè kok ê sū," chit ê sūsi̍t sī ū àmsī lán chai Iésu ū chin chōe pái kap lâng sionghōe chiah tio̍h. Siatsú lán nā ēthang tittio̍h tī hit sìcha̍pji̍t kú só͘ ū lóngchóng ê hiánhiān, tōabīn lán ē liáukái, chiūsī pôaⁿkè lán chittia̍p só͘ ē liáukái ê, iáu ū cha̍phun chhiongchiok, koh iā ū chēchē khoán ê kanchèng tī・leh, chiūsī chho͘tāi kàuhōe sī ū hit ê kiankò͘ bē iôtāng ê khaksìn ê pōeāu só͘ ū ê kanchèng tī・leh.




第十章 一个老人Ê Koh活节Ê记忆

Koh活 ê基督有续接来án怎出现，也tī hit四十日久有谈论啥物，咱是bē-tàng得tio̍h详细 ê记事。圣册所编辑ê，不过是几个细细ê故事，to̍h是照in所印象 chit-ê á是hit-ê，chit类á是hit类 ê niā-niā。伊ê出现明明是比福音书所有记载-・ê，明显khah chē pái chiah tio̍h。亲像保罗mā有另外讲起几nā ê故事，也约翰teh讲起主有指示伊koh活 ê神迹hō͘ hit-ê kāu侥疑ê多马看，hit时伊明明有讲，耶稣iáu有行chē-chē亲像chit款ê「神迹」，to̍h是无记载tī chit本册ê，「独独记chiah-ê，hō͘ lín thang信。」又koh使徒行传mā有记载讲「伊有tī 四十日ê中间kah in做伙 khiā起，来讲论上帝国ê事」，chit句话有暗示咱知，伊有用长长 ê时间来chia̍p-chia̍p kah in交陪。

后来贯串tī in ê全生活，tī in各学生ê中心记忆，tiāⁿ-tio̍h是lóng集中tī chit礼拜ê事情，总是in所纷论-・ê无lóng相同；in 随人tī心内所描写ê情景是无相siāng。Chit时 ài来看in中间ê chit人，tī五十年后所描写ê情景。

照咱所知，其余 ê福音书出版了经过相当chē年，hit时约翰才写伊ê福音书。Hit时伊是已经变做老人lah，也伊所khiā起ê所在，是离开伊做gín-á时代ê 背景相当远。早少年 ê时，tī加利利湖 teh 作穑 chit-ê约翰，taⁿ是成做以弗所教会所敬爱 ê 监督。总是chit-ê 老人约翰有常常koh 回顾过去ê情景，也特别siàu念hit-ê 奇异 ê三年久ê生活，有kah耶稣做伙行tī加利利ê乡村，koh是做「耶稣所疼ê学生」。Chit时伊有经验tio̍h伊ê koh活以及升天hit-ê 灿烂 ê事实，伊tùi chit-ê经验koh来回想hit三年ê生活，实在lóng生起奇异 ê 感想。「Hit时我bat看见伊ê荣光，亲像独生kiáⁿ tùi父所tit ê荣光，有恩典 kah真理满满。」

Chit时伊ê古早同伴是已经lóng过往去；也雅各、彼得、安得烈以及腓力，自早早to̍h已经lóng离开伊过去tī hit-ê无看见ê世界，tī hia kah in ê主做伙 khiā起；也chit时 tī in ê团体中，只有犹伊活teh niā-niā，所以伊是亲像做一个老人来teh默想过去所有经验hit-ê宝贝ê记忆。

Ah!试想当时 ê人，实在有真ài 听chit-ê 老人来讲起hit几年所记忆ê到án怎！大面当时 ê人至少是已经有读tio̍h 其余所写了ê福音书ê一本。总是chit-ê 老监督约翰对in teh讲起伊所记忆-・ê，hit时in 听了相当有koh样ê 感想 tī-・leh，也伊ē记得chē-chē项事，无记载tī in所读tio̍h ê福音书。一年过一年，伊有kā所知-・ê 对in讲起，也为tio̍h伊有chia̍p-chia̍p讲起，到后来soah成做一个固定ê故事；亲像án-ne，咱chiah有thang得tio̍h伊约翰ê福音书，这thang讲是一老人所记忆ê福音书。

实在有chē-chē项tī别本福音书所无记载-・ê，伊tio̍h ài 对in讲起！亲像siōng早接tio̍h耶稣；Κa-ná ê hun-in;论tùi天里kàng落ê饼hit-ê奥妙ê圣餐ê教示；最后ê晚餐āu所讲hit-ê 贵重 ê话kah祈祷；论伊有看见耶稣受钉死，koh照看一切 ê ǹg望是全然无去，hit-ê thang生惊ê日子 ê故事，以及伊ê koh活 kah tī hit四十日间伊个人的ê记忆，chiah-ê lóng是伊所ài讲起-・ê。

论耶稣Koh活 hit项事，tī chit-ê福音书是lóng无讲起。伊是koh一pái来回想in tī hit-ê失望，sit意 ê日，有án怎koh得tio̍h 光明，生起信心，来确信in所疼ê主有tùi死koh活，tńg来kah in做伙 khiā起。
In有经验tio̍h啥物ê事实，才即时坚固in ê 确信。伊有讲： 「因为我有看见to̍h信。」
In ài请教伊讲：「先生ah，请kā阮讲，你是看见啥物？啥事你有信？」

「我欢喜kā lín讲，也我所ē记得-・ê，to̍h是chit款。七日ê头一日清早，天iáu未光，抹大拉ê马利亚有去到墓里，伊有看见石已经kō开去，也墓内空空。伊看了生惊，to̍h tńg来对彼得，以及对我讲起。阮to̍h赶紧走去，我是khah少年，所以我有进前走到位，也我àⁿ落去看墓内，看了是果然照马利亚所讲-・ê。总是我无入去，我tú-tú àⁿ teh看ê时，彼得有走到位，也伊to̍h随时nǹg-・入去，也我有看见伊真注意teh看，teh生惊tī hit-ê空墓内所有ê寿衣，以及包头壳ê巾，是有另外 khǹg tī一所在卷teh。

「『后来我亦入去，也hit时我也有看见彼得所有看见-・ê，因为我有看见to̍h信。』」

Taⁿ照咱所想，tùi啥物事实有hō͘约翰生起信仰？Τī hit-ê 空空 ê 墓内所有ê寿衣是bē-tàng hō͘约翰生起信仰，这是无koh样bē-tàng hō͘马利亚生起信仰。因为hoān-sè伊ê身体是hō͘别人移去tī别位。彼得看见有幼苎布卷teh，koh看见包头壳ê巾有另外 hē tī一所在，tùi án-ne to̍h不止生惊，这是啥事？也约翰有看见彼得所teh惊惶ê事，伊to̍h信，这是án怎？

十五年前，英国剑桥大学 ê罗博士(Dr. Latham)，有去Kun-sū-tàn-teng-pó(Constan tinople)ê所在。伊有去访问 hit所在ê公冢，hit时伊有看见几nā阵送葬 ê行列 teh入来。Hiah-ê 身尸lóng倒tī死人架(bier) ê顶面，hō͘人扛teh。也hiah-ê 身尸是lóng倒teh，面ǹg 顶面。也in ê 身尸是lóng siāng一样。Tī ta̍k-ê身尸，in ê面、颔颈，以及肩头 ê顶koe̍h是lóng无罩布；所以寿衣kah头壳巾ê中间，有一尺khah加露现伊ê身躯，thang讲是全然露体。

请ē记得tī东洋ê风俗，是够额慢变换，也tio̍h ē记得ta̍k国送葬 ê风俗是特别慢变换。所以照看咱是thang安心来设想，耶稣ê身尸hē tī 墓里 hit时伊所穿-・ê，tú-tú是亲像罗博士所看ê款式。

Taⁿ请咱ka-kī来设想 hit-ê情景，to̍h是有死ê身尸hē tī 墓内，也有幼苎布tùi脚骨直直卷到颔颈ê所在有露现出来，koh起去to̍h是有包头壳ê巾。Taⁿ设使hit-ê 身尸是朽烂去，á是无去，á是化做神灵去，也lóng无phah乱 hiah-ê包布；若是án-ne，试想hiah-ê幼苎布，头巾ê款式，ē变做啥物款式。

咱chit时来想，彼得入去墓内所看hit-ê情形。伊一下入去，即时看见一项不止m̄自然 ê事。to̍h是有看见幼苎布lóng hē-teh，是宛然亲像身尸iáu-koh tiàm tī hit内面 ê款式，却是有lap-・落去，因为身尸有褪走去，总是幼苎布是lóng无sóa 开去。甚至 koh有看见包头壳ê巾，另外hē tī顶koân ê所在，koh犹是「卷-・teh」。却chit-ê头巾也是有一屑á平-・落去，因为头壳是无tī-・leh，总是其余是lóng无走精。其实福音书着者teh讲：「卷-・teh」，chit句实在是teh表明hit-ê头巾有卷tī头壳，m̄是讲hit条 头巾有卷起来khǹg-teh。伊是讲「hit-ê卷头壳ê头巾」有hē-teh。

这专专是彼得所注意ê点，约翰有àⁿ落去看墓内，也只有「看见」幼苎布hē-・teh，总是彼得到to̍h入墓，也不止注意来看hit-ê 奇异 ê现象。照Hi-lē-nî话是用koh样ê动词来表明讲，伊有「注目看」幼苎布有hē-・teh，koh包头壳ê巾是另外 tī一所在卷 teh。设使伊是看见幼苎布 ê衫lóng tùi伊ê身躯tháu开，也叠叠khǹg tī 石liâu ê 顶面；也设使看见hit-ê包头壳ê巾犹原有显出siāng款thang注意ê情形，tùi án-ne，伊稳当只有thang chhōe出hit-ê理气，不过知影hit-ê 身尸是无tī-hia，也这理气也是够额明。Κiám-chhái有啥物人来tháu伊ê衫，soah sòe-jī叠 hō͘伊好势 khǹg tī-hia。总是tùi伊所看见ê来推测，伊知影明明是无有啥物人ê 手去kha̍p-tio̍h伊。是hit-ê身躯自án-ne nǹg-・出来，soah有灵化来离开伊ê衫，lóng无phah乱伊ê衫，á是来tháu hit-ê结头，只有moh-・落去，也伊ê头壳是kan-taⁿ tùi伊ê头巾来liù-・去来，lóng无phah乱伊，所以犹原是自án-ne扁-・落去。In看了是明明知影伊ê身躯m̄是人扶 sóa位去，实在是tùi tī koh活-・ ê。无有啥物人去kā伊做án-ne，只有是上帝大ê权能ê所做。

「Hit时犹hit-ê 进前到墓 ê学生亦入去，看见to̍h信。」In若是kan-taⁿ看见伊ê 身尸无tī-・leh，是无beh信伊有Koh活。总是in是看见伊ê 身尸有tùi伊所穿ê衫来liù-・起来，mā lóng无phah乱伊，也随是hit-ê衫有卷一lìn一lìn tī伊ê身躯，koh伊ê头壳有好liâu-á tùi hit-ê头巾liù-・起来，也犹卷hē-teh。In为tio̍h有看见án-ne，所以chiah信伊有tùi死人中Koh活。

Chiah-ê人心神真生惊，却是lóng无hun乱。In有用目chiu来关chhat，有用sim来信。In明明是有看见tī-hia所ē-thang看见-・ê，也kā所看见ê事，in有报咱知影。因为án-ne，所以in lóng无讲起in所thia̍p tī伊身躯内ê kui堆香料ê事。In有为tio̍h耶稣ê sin-si，用chē-chē ê 香料，是有用káng百磅ê香料来sòe-jī包tī幼苎布ê内面。Taⁿchiah-ê香料是tī tó位？设使有人去褪伊ê衫，to̍h hit-ê香料稳当chē-chē ē phah ka-la̍uh tī 石寮里，á是tī墓内里;m̄-koh照看明明是无ka-la̍uh。彼得kah约翰是lóng无看见。因为伊ê 身尸是koh活，lóng无去phah-jiâu hit-ê相，tùi án-ne hiah-ê 香料是犹kàm密 tī衫á ê内面。

亲像án-ne，chit-ê 老人有讲起in siōng早看了生惊来生起希望 ê事。总是咱thang想像hiah-ê人有koh问讲：「Kám是kan-taⁿán-ne niā-niā ?」

「Ah!hé m̄是kan-taⁿán-ne niā-niā！我不过是讲起阮siōng早án怎得tio̍h 确信来明白主有koh活。Hit时以后，阮有chia̍p-chia̍p看见伊。有时我亲身 tī-teh来看见伊，也有时是我无tī-・leh，不过有tùi人听见。

「先生，照你所ē记得ê，请kā阮讲起hit时ê情景。」
「我ē记得tī hit日彼得kah我tùi墓里 tńg来了后所tú-tio̍h ê事，hit时阮 ê心真热，ài kā所看见一切 ê事来讲起，也tú-tú hit时，抹大拉 ê马利亚有开声来讲起伊所经验tio̍h ê事，hō͘阮听了心内生惊，心神摇choah。马利亚有喉叫讲：「我已经看见主，实在有影，我已经有看见主 lah!伊有kah我讲话！伊有吩咐我tio̍h来kā lín讲！起初我lóng bē认得伊。我有看见墓空空，心内to̍h生惊，也我phah算伊是顾园-・ ê，ē-thang kā我讲伊有扛hit-ê身尸去hē tī tó位。伊to̍h tī 一时á久直直看我，也我ê心一时静静！后来伊有tú-tú照古早亲密 ê声音来叫我ê 名讲：「马利亚！」Tùi án-ne，我chiah知影！我chiah知影！我to̍h跪落去喉叫讲，Lia̍p-pho-nî！Lia̍p-pho-nî！(先生ah!先生ah!)『也伊to̍h吩咐我来kā lín讲！』

「Hit暗阮有koh做伙聚集，阮为tio̍h惊偤太人，to̍h关门真ân，因为tī hit礼拜中，偤太人有koh-khah反感，ài beh攻击阮。阮to̍h做伙坐，也讲，也奇怪，koh也惊惶生起ǹg望ê心，总是阮差不多无啥物知影hit-ê 实情。有ê妇人人mā有讲起in tī 墓里有看tio̍h天使。总是阮lóng m̄信伊，连马利亚所讲-・ê，阮 mā soah想讲恐惊是出tùi心神过敏 ê 空想而已。总是tú-tú hit时彼得有入来，有显出奇异 ê 眼光，也用积极、庄严 ê态度来对阮见证讲，主果然有出现 hō͘伊看见。伊lóng无ài讲起主有kah伊讲啥物话，也tùi hit时以后，伊也决断m̄-bat讲起。不过伊有确信无侥疑，阮听了相当生惊。阮 ê心大摇choah，致到连hit两个学生，to̍h是对Í-má-ngó͘来-・ê，beh 开声来讲起in所有经验tio̍h ê新ê消息，hit时in soah无缝thang讲起，因为in有听见阮lóng teh欢喜，teh喉叫讲：『主果然有koh活！主果然有koh活。也出现 hō͘西门看见！』In tī chit-ê 机会有tùi阮讲起，伊有án怎来接tio̍h in，也kah in做伙 谈论，做伙行，koh tī peh饼ê时in chiah知影是伊。亲像án-ne，阮有注意听，soah奇怪，也生起ǹg望kah欢喜ê心。Hit时忽然间chit-ê 聚会ê众人心神 lóng 静静，生起庄严 ê态度，hit时耶稣有到。无一人有听见伊teh来ê脚步声。也无一人有去kā伊开门hō͘伊入，总是伊有到位，khiā tī阮 ê中间！阮真生惊。阮 phah算这是伊ê 神，总是伊soah照早前 ê款来注目看阮，也用伊本身ê声音来叫阮。阮to̍h听见早前伊所惯势 teh请安ê话，讲：「愿 lín平安！」也阮to̍h无koh侥疑，知影这m̄是伊ê 神 lah。这是伊本身有tiàm tī荣光灿烂 ê肉体。后来伊有kā阮pûn气，讲：『Lín受圣神，我ê父有差遣我，亲像án-ne，我有差遣 lín。』Oh!阮看见主，hit时阮众学生有欢喜到bē顾得。

「我也ē记得tī hit暗，阮有án怎出力来tùi多马见证，也伊无beh信阮 ê话，伊讲：『hit款是无可能 ê事。的确是lín有错误lah，我若无看见伊ê伤痕钉迹，我to̍h无beh信。』

「Hit礼拜，阮有茫茫来经过，亲像tī 眠梦中仝款样，也到过来ê安息日，主有koh 忽然间出现 hō͘阮看见。阮lóng m̄知伊tī时beh到，á是beh tó位去。亦阮决断无bē记得伊有tùi多马án怎来讲，koh有kā伊受伤ê手kah脚hō͘伊看，也多马看了惊到bē顾得，也为tio̍h到极欢喜ê缘故，to̍h仆落去跪拜伊，soah开声喉叫讲：『我ê主ah，我ê上帝ah!』

「有影 koh活后tī 四十日间，阮有chia̍p-chia̍p看见伊。我特别ē记得，有一日所经验tio̍h ê事，也彼得稳当一生无bē记得 hit-ê事。主有吩咐阮lóng tio̍h tńg去tī加利利来tī-hia等chih伊。阮有tńg去阮 ê 故乡，湖边ê迦百农，koh一pái来回想早前hit-ê快乐ê日子。伊有约束beh来tī hit-ê山里ê所在相会，所以阮有tī-hia thèng候伊；也tī一早起，阮有得tio̍h一个真奇异 ê经验。Tī hit-ê chìn前暗，阮有驶彼得hit只船出去海里讨鱼，to̍h是有彼得kah我ê兄弟雅各，也我kah多马、拿但业，以及其他有两个学生做伙出去。Hit暗讨海了是无成功。阮thong暝tio̍h磨kò桨，抛网 tī海里，总是lóng无掠tio̍h一半尾，tú-tú是亲像tī siōng早伊beh 拣召阮 hit时，to̍h是三年前 ê有一日所经验tio̍h -・ê。Hit 早起日头 tú-tú teh beh出ê时，阮有看见伊khiā tī岸里。Oh!hit时我随时知影确实是伊。总是我m̄敢讲，其余ê学生因为天犹暗暗，所以m̄知影是伊。

「后来tī hit-ê海水 chhiāng-chhiāng-kún ê中间，阮有听见伊teh叫ê声到不止明。『细kiáⁿah，抛网 tī船 ê 正pêng，to̍h ē得tio̍h。』In to̍h厌厌 ê款来bóng抛落去，并无khǹg到jōa chē ê ǹg望tī-・leh。总是in想beh拖起来看抛了是啥款，hit时in lóng生起感叹kah生惊ê 念头。In是拖bē-tàng起来，因为网里有鱼满满不止重。Hit时我to̍h禁bē-tiâu，to̍h出声喉叫讲：『是主 lah!是主 lah!』Tùi án-ne，彼得to̍h即时跳落海里，因为阮是khah óa海phiâⁿ浅ê位，后来阮to̍h坐入别只细只船赶紧 tòe伊ê后面上phiâⁿ起去。亲像án-ne，阮to̍h tī phiâⁿ里看见耶稣，to̍h是我ê主，我ê上帝！

阮已经食鱼做早顿了，耶稣to̍h问彼得讲：『约拿 ê kiáⁿ西门，你kám有疼我?』『主ah，有！』『饲我ê羊á kiáⁿ。』第二 pái koh问伊讲：『西门，你有实在疼我bô!』『主ah，有，你知我疼你。』后来伊有koh第三pái 问伊，hit时我看见彼得真大声喉叫讲：『主，你无所m̄知，你知我疼你。』耶稣to̍h kā伊讲：『Tòe我』。然后伊to̍h预言彼得beh án怎死。

「Hit时我有tú-tú khiā tī伊ê后面。彼得to̍h oa̍t过来，注意看我。学生khah常讲我是「耶稣所疼ê学生」，也彼得to̍h对主讲： 「『主ah，约翰án怎？』」 「Hit时我真致意thèng候伊所beh应答ê话！我到taⁿ mā犹m̄知伊所讲chit句ê意思。『我若ài伊tī-teh到我来，kah你有啥物干涉？』」
「敬爱 ê先生ah，伊ê意思kám m̄是讲，你全然bē死?」 「Ah，我却是m̄知。有影，我有活到chit时，这算是长岁寿。In lóng是已经自早早to̍h过往去lah，tī hit时学生中lóng有风声讲我bē死。总是我知影伊ê意思稳当m̄是án-ne，不过伊是讲：『设使我若ài伊tī-teh到我来，mā无你ê tāi-chì。』」

以上所讲chiah-ê，不过是圣约翰个人所ē记得几项ê经验niā-niā。别人犹原有见证耶稣有kah雅各以及kah五百个兄弟tī加利利山做伙相会ê事。M̄知伊kám bat kah伊ê 老母相会?Chit-ê事却lóng无记载tī册里。伊有tī「四十日久来讲论上帝国ê事」，chit-ê事实是有暗示咱知耶稣有真chē pái kah人相会chiah tio̍h。设使咱若ē-thang得tio̍h tī hit四十日久所有lóng总 ê出现，大面咱ē了解，to̍h是pôaⁿ过咱chit时所ē了解-・ê，iáu有十分充足，koh也有chē-chē款ê见证tī-・leh，to̍h是初代教会所有hit-ê坚固bē摇动 ê 确信 ê 背后所有ê见证tī-・leh。