《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

TĒ6 Koàn TĒ7 chiuⁿ LÔMÁ Ê HOATTÊNG第六卷第七章 罗马 ê 法庭

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2025.01.26





TĒ7 chiuⁿ LÔMÁ Ê HOATTÊNG

Góa ē kìtit ū chi̍tūi kó͘chá pêngiú, i chòe gínná ê sî, tī sió hakhāu só͘ beh siá, koanhē le̍ksú ê lūnbûn, sī chíū nn̄g ê bêngbo̍k nātiāⁿ, chiūsī lūn kóng, "Le̍ksú tiong chòe tēit hó ê lâng," nā bô, chiūsī lūn kóng, "Le̍ksú tiong chòe tēit pháiⁿ ê lâng." I só͘ chai・ ê, chíū o͘ kap pe̍h, nn̄g khoán ê lâng nātiāⁿ. Chēchē lâng teh siá Iésu ê le̍ksú, siôngsiông ū siū chitkhoán khenghiòng ê énghióng, tìkàu ū sitlo̍h hit ê kèta̍t. Chittia̍p lán sī bēthang ēng hitkhoán ê hoattō͘, siūⁿ beh lâi siá sìchiàⁿ ê le̍ksú. Tī lán jînlūi ê kenggiām tiong si̍tchāi bô chi̍t lâng sī choânjiân o͘, iā tûkhì Iésu ígōa, bô chi̍t lâng sī choânjiân pe̍h.

Pília̍pto ê chòlâng khiok ū chēchē chhògō͘ tī・leh, putkò chiôngtiong chòetōa ê chhògō͘, chiūsī i ūitio̍h kiaⁿhiâⁿ tiàm tī Lômá hit ê chittò͘ ê hôngtè, tìkàu énghióngtio̍h i símphòaⁿ Iésu ê thàitō͘. I sī kongtō ê símphòaⁿkoaⁿ, puttān ánni, i sī ū tôngchêng i chit ê Hoānlâng, iā ū chhōekhòaⁿ símmi̍h hoattō͘ thang tháupàng I.

Chèng chèsi kap tiúⁿló, íki̍p kengha̍ksū lóng tìì ti̍tti̍t kiâⁿ chìnchêng, beh tòa Iésu khì chhâiphòaⁿsī, chiūsī Pília̍pto só͘ chē ê kongtn̂g, tìkàu liâmpiⁿ bē kìtit tī lō͘ni̍h, ūitio̍h Iûtāi só͘ tútio̍h ê chó͘tòng. Chitpái sǹgsī si̍tchāi ê símphòaⁿ, ài beh koattēng chit ê Hoānlâng ê ūnmiā.

Tī hit chákhí, iok chhittiám, koanhē kòsò͘ itchhè ê chhiúsio̍k lóng siathoat hósè, hitsî Chóngtok ū khui kongtn̂g. Lán chittia̍p sī cheksî thang kámkaktio̍h lán só͘ tiàm tī chi̍t ê giâmsiok, bô phiankiàn ê sin ê khongkhì tiong. Lūn Lômá ê hoattêng, nā m̄sī lán chaiiáⁿ ū hithō tùihoán ê sūsi̍t, khahsiông sī phahsǹg in ê símphòaⁿ lóng sī chiàu kongtō. In ū chimchiok chhōe khòaⁿ ū símmi̍h thang līek hoānlâng. Ū chēchē Lômá hoat ê ha̍kchiá, sī chhutla̍t kanchèng chit tiám. Iā khah āulâi Huisūto͘ beh símphòaⁿ Pólô hitsî, i ū piáusī chit ê itpoaⁿ ê goânlí. "Ū chi̍t lâng, chiūsī Huile̍ksū só͘ lâu tī kaⁿ・ni̍h ê, góa tī Êlúsalém ê sî, chiah ê chèsithâu kap Ιûthài ê tiúⁿló kiû tēng i ê chōe. Góa ìn kóng, pīkò kap goânkò iáubōe tùisìn, bē tittio̍h kihōe hunsò͘ i ê ànchn̄g, chiū sūn jînchêng, chiong i kau hō͘ lâng, m̄sī Lômá lâng ê lē." Chhinchhiūⁿ chitkhoán kongtō ê símphòaⁿ ê goânlí, sī ū khakli̍p tī Lômá ê hoattêng. Só͘í lán tio̍h chimchiok, bo̍htit chiapla̍p itpoaⁿ ê kongkek, chiūsī kóng, Pília̍pto sī bô chiàu kongtō ê hoattō͘ lâi pān I.

Koanhē chēchē khoán. Lán siôngsiông sī ohtit tiauhô hit ê kìsū, māsī ohtit thang pâi in teh saⁿ tùimn̄g ê sūnsū. Putkò lán ài chhamkhó tī tēhng ê Lômá hoattêng, sò͘siông teh mn̄gàn ê khoánsit, iā tùi ánni lâi chhìkhòaⁿ, thang lâi pâi hit ê símmn̄g ê sūnsū.

Hit ê chêngkéng, chiūsī tī Pília̍pto ê tiongtiān ê chhimchíⁿtiâⁿ ê thiⁿlō͘ni̍h. Ū Chóngtok chē tī chháiphòaⁿ ê chōūi, i ê khoán, sī chin hoa̍tphoat, iā sī chhinchhiūⁿ peng ê khoánsit, koh mā ū hiánchhut i sī thóngtī bînchok ê kiaungō͘ ê thàitō͘ tī・leh. I sī bô ài Ιûthài lâng, iāsī chin kiaⁿ in, inūi Ιûthài lâng ū hō͘ i chia̍pchia̍p khó͘sim, hùikhì. I sī ū Lômá lâng ê khìkhài, gâu biáusī tī tēhng tiong, tī chongkàusiōng, hiah ê goânbê ê lâng, chóngsī tùi Lômá chènghú ū giâmgiâm siū hoanhù, kiò i bô pitiàu tio̍h siôngsiông chòesū kek in ê siūkhì.

Chittia̍p tī Lômá hoatlu̍t sī bô ū kiámsū ê koaⁿchit tī・leh. Bē chiphêng lu̍thoat ê tāiseng, chhībīn tekkhak tio̍h thêchhut in ê kòsò͘chn̄g. Konghōe ê tāipiáu ū lâi khiā tī koaⁿhú ê bīnchêng chòe goânkò, ia̍h símphòaⁿkoaⁿ chiū chiàu siông ê hoattō͘ lâi chìnhêng mn̄g kóng,
"Lín kò chit ê lâng símmi̍h ànkiāⁿ?" Lán bat thiaⁿkìⁿ ū lâng sī tùi chit kù teh gīlūn kóng, i sī lóng m̄chai Iésu ê sū, che sī bô tekkhak ánni. Putlūn siáⁿkhoán, chit kù sī bô thang chòesímmi̍h chèngkù, putkò sī phòaⁿkoaⁿ khuitn̂g ê sî, sò͘siông só͘ teh mn̄g ê ōe. Lán sī bēthang liáukái in sī ìn hit ê khah bô lé ê ōe. "Chit ê lâng nā m̄sī pháiⁿlâng, goán chiū bô chiong I kau hō͘ lí." kiámchhái inūi in bô túhó ê líiû, só͘í kanta ài thoa khah tn̂g ê sîkan nātiāⁿ. Pília̍pto chiū cheksî chekpī in.
"Siatsú lín nāsī bô símmi̍h iàukín ê sū beh kò tī chit ê hoattêng, siatsú nāsī koanhē lín púnkok ê hongsio̍k nātiāⁿ, lín thang kakī tòakhì, chiàu lín ê lu̍thoat khì pān I"

In chiū ìn kóng, "Goán bô thâi lâng ê koân."
Chit kù ōe sī thang cheksî chísī lán chaiiáⁿ, in sī beh kòsò͘ I síchōe. Tùi ánni, Pília̍pto ū chútiuⁿ in ài ū ittēng ê kòchn̄g, iā tōabīn in ū siá tī chóani̍h. Tī ēbīn só͘ kìchài・ ê, chiūsī le̍ksúka Lō͘ka só͘ chimchiok chísī lán chai ・ê. "Goán khòaⁿ chit ê lâng (1) bêhe̍k goán ê pehsìⁿ, (2) kìm lâng la̍p sòe hō͘ Kaisat, (3) kakī chhengchòe Mesíiah chòe Ông."

Lūn thâu chi̍t tiám ê kòsò͘, sī bô hunbêng ê sū. Tōabīn in iāsī phahsǹg chit hāng sī putsêng būntê. Iā tējī tiám ê kòsò͘ bêngbêng sī bô sūsi̍t. Iésu só͘ kóng ê chhaputto sī tùi hoán. Lūn tēsaⁿ tiám sǹgsī ū gûihiám sèng tī・leh, sī kòsò͘ I ū beh hoánpoān Lômá hôngtè ê lu̍thoat. só͘í Pília̍pto bē biántit sīntiōng lâi koansim chit tiám.

Chiàu hoattêng ê koànsio̍k, Pília̍pto sī ài tiàu pīkò ・ê lâi, hō͘ i piānbêng sī "ū chōe ásī bô chōe." Pília̍pto chiū mn̄g I kóng, "Lí sī Ιûthài lâng ê Ông mah?" Iésu chaiiáⁿ i só͘ mn̄g・ ê, ū bô bêng ê só͘chāi tī・leh, chiū ìn kóng, "Lí kóng chit ê ōe sī tùi lí kakī ásī tùi pa̍tlâng chiong góa ê sū kā lí kóng? Lí sī teh mn̄g khòaⁿ góa sī Ông, chiūsī chiàu lí ê ōe só͘ kóng ê, ásī teh mn̄g khòaⁿ góa sī Mesíiah, chiūsī chiàu Ιûthài lâng só͘ hongsiaⁿ・ ê?"

Pília̍pto chiū búbān, piānpok I kóng, "Góa kiámsī Ιûthài lâng? lín Ιûthài lâng ū hongsiaⁿ siáⁿkhoán, hé, góa sī choânjiân putkoán. Lí púnkok ê lâng kap chiah ê chèsithâu chiong lí kau hō͘ góa. Lí kójiân cháiⁿiūⁿ chòe ah? Lí kám sī Ông ?"

Iésu kóng, "Lí kóng chiūsī. Chóngsī góa ê kok m̄sī sio̍k chit sèkan. Góa ê kok nā sio̍k chit sèkan, chiū góa ê chheēng tekkhak chengchiàn." Pília̍pto sī ài tittio̍h koh khah bêngliâu ê ìntap, chiū mn̄g kóng, "Lí teh kóng, góa ê kok! Ánni lí kám sī Ông?"

"Sī lah! Góa sī Ông. Góa chiūsī hoānnā tuichhōe chinlí ê lâng ê Ông. Hoānnā sio̍k chinlí ê lâng beh thiaⁿ góa ê siaⁿ."

Hit ê kiaungō͘ ê Lômá koaⁿ, chiū léngchhiò kóng, "Lí kóng chinlí! Tàuté chinlí sī símmi̍h?"

Putkò kiatkio̍k Pília̍pto sī bêngchai chit ê Mesíiah kîsi̍t sī bô piáuchhut hiánjiân ê hêngûi, ū ài beh hoántùi Lômá chènghú.

Āulâi chiàu khòaⁿ Pília̍pto sī ū khì kap hiah ê goânkò ê chhamsiông, sòa kā in kóng, "Góa khòaⁿ I bô chōe." I ê ìsù só͘ kóng, lín ū kò I ài hoánpoān, chóngsī bô si̍tchāi ê kunkù tī・leh. Chiàu pêngsiông ê hoattō͘, chit pái sǹg thang kóng sī bô chōe ê phòaⁿkoat. Iā chiàu khòaⁿ tio̍h soah chit ê símphòaⁿ chiah tio̍h. Siatsú chit pang sī bô chōe ê phòaⁿkoat, tōabīn sī engkai tio̍h soah. Chiàu Pília̍pto só͘ thiaⁿ, suijiân Iésu ū kanchèng I sī Mesíiah, iā suijiân ū sêngjīn I sī Ông, iūkoh suijiân hiah ê kuntòe I ê lâng, íki̍p I tônghiong ê pêngiú ū káisoeh I sī ài beh hoánpoān Lômá ê koânsè, iáukú chiàu Pília̍pto só͘ sìn, in sī ū gō͘kái I, koh sìn Iésu sī bô ū ìsù ài beh hoánpoān Lômá tèkok. Chiàu hoatlí siōng khiok sī thang ēng I só͘ kóng ê ōe lâi tēng I ê chōe, chóngsī I si̍tchāi sī bô ū ìsù beh hoánpoān. Tùi ánni Pília̍pto sī ài hiah ê goânkò ê lâng bo̍htit biánkióng beh lâi kòsò͘ I.

In ū chhutla̍t lâi chhuipek chit tiám. Iésu púnsin to ū kòpe̍k I sī Ông, iā iūkoh hiah ê kuntè I・ ê māsī ū ánni sìn, só͘í ài i tio̍h chiàu hôngtè ê hoattō͘ lâi pān I. In sī ē thang ēng chit tiám lâi tēng I ê chōe, iā in chaiiáⁿ in sī thang biánkióng Pília̍pto hē chhiú lâi tēng I síchōe, inūi i sī kiaⁿ hôngtè ê lâng. "Hoānnā lia̍h kakī chòe ông ・ê, sī pōepoān Kaisat."

Pília̍pto engkai tio̍h mài chhap in ê ìkiàn, che sī khoài kóng ê sū. Sī lah, i engkai tio̍h ánni chiah tio̍h. Chóngsī beh chòe ánni, sī chámjiân tio̍h ài ū ióngkám chiah ē chòetit. I chaiiáⁿ Lômá chènghú sī tē it chhiⁿkiaⁿ ・ê, chiūsī tī Pale̍ksuthèng ū lâng beh khílâi kakī kanchèng i púnsin sī Mesíiah. Inūi chènghú íkeng ū ūitio̍h chit ê tāichì hùiliáu chinchōe ê simsîn. Pília̍pto simlāi siūⁿliáu, chaiiáⁿ in úntàng beh kòsò͘ tī Kaisat Thêpíliû, chiūsī i sī bô ài ê, ê bīnchêng, kóng, "Chit ê lâng tī kongtn̂g bêngbêng to ū kanchèng I sī Mesíiah. Iā Ιûthài lâng, íki̍p hiah ê kuntè I ê lâng, to si̍tchāi bêngbêng ū káisoeh I ê só͘ chòe sī chi̍t chióng ê kekbēng. Hoántńg Pília̍pto kòjîn ê ìkiàn, só͘ kóng chit ê lâng si̍tchāi lóng bô ū ìsù ài beh chòe hiah ê teh kuntè I ê lâng só͘ teh phahsǹg ê. I ū chiong i kòjîn ê ìkiàn, iā hoántùi chènglâng ê kanchèng, lâi tháupàng chit ê lâng." Pília̍pto siūⁿ liáu putchí jûloān, tìkàu chìnthè liónglân. I kiám tio̍h chiàu hoatlísiōng ê ìsù, lâi ûike̍h i ê liôngsim, biánkióng soankò I ê só͘chōe ?

Chittia̍p tī chit ê símphòaⁿ ū hiánchhut chi̍t chân hìchhut khoán ê chêngkéng, chiūsī ū chit ê chheia̍h tùi chit ê Chóngtok ê hūjînlâng the̍h chi̍t tiuⁿ toaⁿ lâi chùì i kóng, "Chit ê lâng sī gīlâng, lí m̄thang kansia̍ptio̍h; inūi góa kináji̍t tī bînbāng tiong ūitio̍h I chēchē kankhó͘." Tī le̍ksúsiōng siôngsiông ū chhinchhiūⁿ chit khoán ê bînbāng kap tiāuthâu, lâi phah chhiⁿkiaⁿhiah ê chhutmiâ ê Lômá lâng. Chhinchhiūⁿ Kaisat Jiûlíasu (Julius Caesar) sī ūitio̍h hutlio̍k Khaponîa (Calpurinia) ê bînbāng, chiah tio̍h tútio̍h àmsat. Hit tiuⁿ phoe si̍tchāi ū hō͘ Pília̍pto ê sim chámjiân bô pêngan.

Chóngsī sinpiⁿ ê lâng iáukú sī teh chhut tōa siaⁿ âukiò kóng, "I iôtāng pehsìⁿ, piàn Ιûthài thoânkàu, tùi Galílaiah khí kàu chia," I ê simlāi teh hūnloān, hitsî i ū hoaⁿhí thiaⁿkìⁿ kóng I sī Galílaiah ê lâng, chiū chiap chit kù, lâi siūⁿ kóng, "Chit ê lâng kám sī Galílaiah lâng? I só͘ sio̍k Hilu̍t kám sī koánhat ê lâng ? Góa kiám m̄sī tio̍h chiong chit ê chekjīm lâi hiat hō͘ Hilu̍t? Chittia̍p i tútú sī lâi tī Êlúsalém."

Chhinchhiūⁿ ánni, Pília̍pto chiū sàng I hō͘ Hilu̍t ông. Kiámchhái chit ê Galílaiah ê thâulâng, sī beh chin chhùbī tī chit ê Galílaiah ê Sianti ê sū, sòa lâi piáusī i ê ìkiàn. Chóngsī chit ê káukoài, láuliān ê Ιûthài lâng sī kàugia̍h chhongbêng, sī bē thang hō͘ Pília̍pto liûkhì. I sī bô ài beh kansia̍p tī chit khoán hoánpoān ê símphòaⁿ. Iūkoh chit ê Hoānlâng kosiōng ê thàitō͘ sī putchí jûloān i ê sim. Iésu mā bô ài tùi chit ê thâi sí Kiâⁿ sóelé Iôhaneh ê ông lâi khui chhùi kóng chi̍t pòaⁿ kù ōe. Só͘í Hilu̍t kap hiah ê chheia̍h chiū khòaⁿ I ba̍ktē bô, ēng kū ê chísek ê phàu kā I chhēng, hìlāng I sī beh chòe Ông, sòa koh sàng hêng Pília̍pto. Pília̍pto suisī ēng chit hoat, iā sī bô lō͘ thang siámpī.

Teh thènghāu Hilu̍t ê símphòaⁿ ê tiongkan, hit ê hêngsè ū ná ithoat m̄hó. Chèng chèsi ū kàugia̍h sáisō pehsìⁿ ê sim. Chittia̍p Pília̍pto ê simsîn sī tōa hunloān, bē hiáu káikoat. Tng chit ê loánjio̍k ê sî, i ū chhuipek pehsìⁿ ê sim, kóng, "Lín ū koànlē, kàu Pôaⁿkècheh, góa tio̍h pàng chi̍t ê kaⁿhoān hō͘ lín; lín ài góa pàng Nachalia̍t ê Iésu hō͘ lín bô͘? Pōtô͘ chiū chin siūkhì, tōa siaⁿ âukiò kóng, "M̄sī hit ê Nachalia̍t ê Iésu! Tio̍h pàng Palia̍ppa hō͘ goán~ Palia̍ppa! Palia̍ppa hō͘ goán!"

Ànchóaⁿ Palia̍ppa? Inūi Palia̍ppa bêngbêng to sī chèngtīhoān ūitio̍h chokloān, chiah siū koaiⁿ. I só͘ chòe・ ê, suijiân sī siókhóa ê nāutōng, putlūn siáⁿkhoán, i ū ióngkám thang tíkhòng Lômá, ia̍h hiah ê pōtô͘ sī ū tôngchêng hiah ê "tíkhòng chènghú" ê lâng. Chiàu in teh khòaⁿ Iésu ē lâi hō͘ in khīkhek, hit ê si̍tchāi ê intoaⁿ sī ūitio̍h I bô beh chiàu in só͘ hibōng ê khoán lâi chokloān. Tōabīn Pília̍pto tī simlāi iā chaiiáⁿ chit ê tāichì.

Chittia̍p hit ê phòaⁿkoat ê chekjīm, ū koh hiat hêng i. I ū tiûtû putkoat. Ia̍h tī hitkhoán ê chênghêng hoānnā lâng tiûtû putkoat ・ê, sī ē sitlo̍h i ê koânui. Hiah ê chho͘iá ê peng ū ti̍tti̍t teh thè i kiànsiàu, chhinchhiūⁿ ài hiánchhut chòe peng ê khoán, ēng bô lé ê thàitō͘ lâi bēnglēng kóaⁿ hiah ê pōtô͘ chhut kongtn̂g. Pília̍pto só͘ tio̍h phòaⁿkoat, ia̍h m̄kú bô ióngkám. Tng i ê sim jûloān ê tiongkan, i koh mn̄g in, chiūsī kui chákhí só͘ teh jûloān i ê sim ê. "Ánni chiū chhengchòe Kitok ê Iésu, góa tio̍h cháiⁿiūⁿ pān I."

Hiah ê pōtô͘ sī kàugia̍h bêngpe̍k in só͘ ài khoánthāi I ê thàitō͘. In chiū chhutla̍t âukiò kóng, "Tèng I tī si̍pjīkè!" Ah! chóngsī lūn I ê sū, in lóng bô chhinchhiūⁿ Pília̍pto ê khoán, teh jûloān in ê sim. Pília̍pto tùi chit ê thiāmchēng ê Hoānlâng ū tittio̍h kîīⁿ ê ìnsiōng tī・leh. I ū kap Iésu saⁿkap kóngōe, saⁿkap tâmlūn. I m̄chaiiáⁿ tio̍h cháiⁿiūⁿ lâi susióng I. Chiôngchiân i to bēbat khòaⁿkìⁿ lâng chhinchhiūⁿ I. Tī Iésu bē thang éngoán ê ba̍kchiu, ū hoánchhut i só͘ bē thang liáukái ê gánkong tī・leh, iā chhinchhiūⁿ ū la̍t,ē giú i ê sim lâi khòaⁿchhut I ê bítiám, koh kosiōng ê khìkhài, iā koh chi̍tbīn hō͘ i khòaⁿliáu bē biántit siⁿchhut kiaⁿùi, kap sînpì ê kámliām tī・leh. I ê hūjînlâng sī bāngkìⁿ hit ê kîkoài ê bāng, māsī ū iôtāng i ê sim, lâi siⁿkhí chi̍tchéng bêsìn ê kiaⁿhiâⁿ.

"Tèng I tī si̍pjīkè! Tèng I tī si̍pjīkè!"
Pília̍pto chiū siūkhì, kóng, "Góa bô beh tèng I tī si̍pjīkè. góa ài beh piⁿphah I, iā āulâi beh pàng I!"
Chhinchhiūⁿ ánni, Pília̍pto chiū bēnglēng chheia̍h, khì liûtìtiûⁿ lâi phah hit ê bīn lóng pe̍h, siausán ê Hoānlâng, iā ēng phêtòa chòe piⁿ lâi phah I ê sinkhu kàu lâuchhut huihchúiá, hit ê hêngkū kàugia̍h chânjím, siū chiphêngchiá ê piⁿphah, tìkàu I ê sînkeng kiaⁿ kàu ngia̍uhngia̍uhchhoah. Khaksi̍t tī hit chákhí hiah ê Lômá ê pengtūitiong, tēit hāchiān・ ê, ū khiākhí tī hit ê pengiâⁿ! Tûkhí chiahê, siáng ū simchiâⁿ thang lāmsám kiâⁿ i, lâi khoánthāi chit ê tiāmchēng, kan khó͘ ê Iésu! In ū pīⁿ chhìá ê biánliû lâi chhahlap tī i ê thâukhak. Iā koh hiaⁿh Pília̍pto só͘ chhēng ê kū ê chísek phàu kā I chhēng tha̍h tī I hit ê teh chhuthuih ê kengthâu. I ū ēng chhêá lâi phah I ê chiàⁿchhiú, koh hìlāng I kóng, "Ιûthài lâng ê Ông, pêngan ah!"

Āulâi Pília̍pto ū chòeāu lâi chhuipek in, kiû in ê lînbín. I ū bēnglēng hit ê Hoānlâng chhutlâi, khiā tī chènglâng ê bīnchêng. "Iésu tì chhìá ê biánliû, chhēng chísek ê phàu chhutlâi gōabīn. Pília̍pto koh kā in kóng, "Lí khòaⁿ chit ê lâng!"

Tī tōebīnchiūⁿ, chiônglâi kiám bat ū chhinchhiūⁿ chit khoán ê chêngkéng ? Siōngtè éngoán ê Kiáⁿ, ū ūitio̍h lâng ê chōe, lîmkàu sèkan siūsí, koh tio̍h ēng thunlún chungiâm ê thàitō͘, lâi khiā tī I só͘ chhòngchō chòe hāchiān ê lâng ê bīnchêng, sòa siū piⁿphah kàu lâu huih, iā siūtio̍h ta̍k ténghō ê lêngjio̍k kap hìlāng. In kiám sī bē tôngchêng lâng, bē lînbín lâng? Kiámsī Sattàn iā ū ji̍p tī in ê sim?
"Tèng I tī si̍pjīkè! Tèng I tī si̍pjīkè!"
Pília̍pto kanta khiāteh chùba̍k khòaⁿ I, iā simlāi ū kiaⁿùi, ū jûloān. I koh thiaⁿkìⁿ ū bêngliāng ê siaⁿim tùi hit ê hoattêng teh chhut kóng, "I engkai sí, inūi I lia̍h púnsin chòe Siōngtè ê Kiáⁿ," hitsî tī i ê simlāi koh hoatseng chi̍t chióng bêsìn ê kiaⁿhiâⁿ.

Siōngtè ê Kiáⁿ! Pília̍pto thiaⁿkìⁿ I sī Siōngtè ê Kiáⁿ, chiū ithoat chhiⁿkiaⁿ, tùi ánni chiū koh ji̍p kongtn̂g lâi mn̄g I kóng, "Lí tùi tálo̍h lâi? Chóngsī Iésu bô ìn i." Inūi I chai chitsî beh lâi ìntap ànchóaⁿ sǹgsī bô līek.

Chiàu khòaⁿ, che ū ithoat phah chhiⁿkiaⁿ i ê sim, "Lí kám bôài kā góa kóng? Kiám m̄chai góa ū koân thang pàng lí, ia̍h ū koân thang tèng Lí tī si̍pjīkè?"

Iésu ū chhinchhiūⁿ chi̍t ê siōngténg lâng ê khoán, khiampi kap I ê ēbīn lâng kóngōe, iā sī chhinchhiūⁿ chi̍t ê símphòaⁿ koaⁿ ū tāmpo̍h untián i ê hoānlâng ê khoán, lâi kā i kóng,
"Nā m̄sī tùi téngbīn hō͘ lí, chiū lí bô koân thang pān góa; lí khiok sī pháiⁿ, chóngsī chiong góa kau hō͘ lí ê lâng, i ê chōe sī kohkhah tāng."

Pília̍pto beh cháiⁿiūⁿ lâi pān chit ê Iésu, chiūsī chhengchòe Kitok ê ah? I sī chin ài ūi I. I ê liôngsim ū chhuipek i tio̍h ánni chòe. chóngsī hit ê chânjím, khoài siūkhì, kāu giâugî, koh hiongok, láuliān ê Thêpíliû ū hiánchhut tī i ê bīnchêng. I chaiiáⁿ Ιûthài lâng só͘ kóng chit kù thiauchiàn ê ōe, sī ū pauhâm hánghoah ê ìsù tī・leh. "Lí nā pàng chit ê lâng, chiū m̄sī Kaisat ê pêngiú." Taⁿ i beh cháiⁿiūⁿ chòe? Putlūn siáⁿ khoán, i sī ài tittio̍h thébiān, chiū hiat hit ê cheksêng lâi kui tī só͘ engkai kui ê só͘chāi. Pília̍pto khòaⁿkìⁿ bô chháikang, hoántńg ná jiáuloān, chiū phâng chúi, tī chènglâng ê bīnchêng sé chhiú, kóng, "Tī chit ê gīlâng ê huih, góa bô chōe, lín kakī táⁿsǹg. Pehsìⁿ lóng ìn kóng, I ê huih kui tī goán kap goán ê kiáⁿsun!"

Lán m̄bián koh chìnchêng lâi chhuichhek ànchóaⁿ. Lán sī chaiiáⁿ hit ê kiatkio̍k. Tī hit ê phòaⁿkoat tōa ê choánki ê sî, Iésu ū chùba̍k khòaⁿ chit ê khólîn, bô támliōng ê Pília̍pto, ū cháiⁿiūⁿ pàngsak i ê ló͘le̍k. "Tùi ánni, i chiū chiong Iésu kau hō͘ in khì tèng si̍pjīkè."

Che chiūsī Pília̍pto tùi chit ê chhengchòe Kitok ê Iésu ê pānhoat. Ūitio̍h i bô támliōng ê só͘ chòe, tī nn̄gchheng nî kú i ū giâ i kakī só͘ chha̍k ê kê, inūi bô lūn tī tálo̍h, Kitoktô͘ ū teh liām in ê Sìnkeng kóng, "TĪ Púntiu Pília̍pto jīmlāi siūkhó͘."



第七章 罗马 ê 法庭

我ē记得有一位古早朋友，伊做gín-á ê时，tī小学校所beh写，关系历史ê论文，是只有两个名目niā-niā，to̍h是论讲：「历史中做第一好ê人」，若无，to̍h是论讲：「历史中最第一pháiⁿ ê人。」伊所知-・ê，只有乌kah白，两款ê人niā-niā。chē-chē人teh写耶稣ê历史，常常有受chit款倾向 ê影响，致到有失落hit-ê价值。Chit时咱是bē-tàng用hit款ê法度，想beh来写四正 ê历史。Tī咱人类 ê经验中，实在无一人是全然乌，也除去耶稣以外，无一人是全然白。

彼拉多ê做人却有chē-chē错误tī-・leh，不过从中最大ê 错误，to̍h是伊为tio̍h惊惶 tiàm tī罗马 hit-ê嫉妒ê皇帝，致到影响tio̍h伊审判耶稣ê态度。伊是公道 ê 审判官，m̄-nā án-ne，伊是有同情伊chit-ê犯人，也有chhōe看啥物法度thang tháu放伊。

众祭司kah 长老，以及经学士 lóng 致意直直行进前，beh带耶稣去裁判所，to̍h是彼拉多所坐 ê公堂，致到liâm-piⁿ bē记得tī路里，为tio̍h 犹大所tú-tio̍h ê 阻挡。Chit-pái算是实在ê 审判，ài beh决定chit-ê 犯人ê运命。

Tī hit 早起，约七点，关系告诉一切 ê 手续lóng设法好势，hit时总督有开公堂。咱chit时是即时 thang感觉tio̍h咱是tiàm tī一个严肃、无偏见 ê新ê空气中。论罗马 ê 法庭，若m̄是咱知影有hit款对反 ê事实，khah常是phah算in ê 审判lóng是照公道。In有chim-chiok chhōe看有啥物thang利益犯人，有chē-chē罗马法 ê 学者，是出力见证chit点。也khah后来Hui-sū-tō͘ beh 审判保罗hit时，伊有表示 chit-ê仝款ê原理。」有一人，to̍h是Hui-le̍k-sū所留tī监里 ê，我tī耶路撒冷ê时，chiah-ê 祭司头kah偤太ê长老求定伊ê罪。我应讲，被告 kah原告iáu未对信，bē得tio̍h 机会分诉伊ê案状，to̍h顺人情，kā伊交hō͘人，m̄是罗马人ê例。」亲像chit款公道 ê 审判 ê原理，是有确立tī罗马 ê 法庭。所以咱tio̍h chim-chiok，m̄-thang接纳一般ê攻击，to̍h是讲，彼拉多是无照公道 ê法度来办伊。

关系chē-chē款，咱常常是oh得调和hit-ê记事，mā是oh得thang排in teh相对问 ê 顺序。不过咱ài参考tī地方ê罗马 法庭，素常 teh 问案 ê款式，也tùi án-ne来试看，thang来排hit-ê审问 ê 顺序。

Hit-ê情景，to̍h是tī彼拉多ê中殿ê深井埕ê天露里。有总督坐tī裁判ê座位，伊ê款，是真活泼，也是亲像兵 ê款式，koh mā有显出伊是统治民族ê骄傲ê态度tī-・leh。伊是无ài偤太人，也是真惊in，因为偤太人有hō͘伊chia̍p-chia̍p苦心、费气。伊是有罗马人ê气概，gâu藐视tī地方中、tī宗教上，hiah-ê顽迷ê人，总是tùi罗马政府有严严受吩咐，叫伊无必要 tio̍h常常做事激in ê受气。

Chit时 tī罗马法律是无有检事ê官职tī-・leh，未执行律法ê 进前，市面的确 tio̍h提出in ê告诉状。公会ê代表有来khiā tī 官府 ê面前做原告，亦审判官to̍h照常 ê法度来进行问讲：

「Lín 告 chit-ê人啥物案件？」咱bat听见有人是tùi chit句teh议论讲，伊是lóng m̄知耶稣ê事，这是无的确án-ne。无论啥款，chit句是bē-tàng做啥物证据，不过是判官开堂 ê时，素常所teh 问 ê话。咱是bē-tàng了解in所应 hit-ê khah无礼ê话。」Chit-ê人若m̄是pháiⁿ人，阮to̍h无kā伊交hō͘你。」hoān-sè因为in无tú好ê理由，所以kan-taⁿ ài拖khah长 ê时间niā-niā。彼拉多to̍h即时责备in:
「设使lín若是无啥物要紧ê事beh告 tī chit-ê 法庭，设使若是关系lín本国ê风俗niā-niā，lín thang ka-kī带去，照lín ê 律法去办伊。」
In to̍h应讲：「阮无thâi人ê权。」
Chit句话是thang即时指示咱知影，in是beh告诉伊死罪。Tùi án-ne，彼拉多有主张in ài有一定ê 告状，也大面in有写tī纸里。Tī下面所记载-・ê，to̍h是历史家路加所chim-chiok指示咱知-・ê。」阮看chit-ê人(1)迷惑阮 ê人民，(2)禁人纳税 hō͘该撒，(3)ka-kī称做弥赛亚做王。」

论头一点ê告诉，是无分明ê事，大面 in也是phah算chit项是不成问题。也第二点ê 告诉明明是无事实，耶稣所讲ê差不多是对 反。论第三点算是有危险性tī-・leh，是告诉伊有beh反叛罗马 皇帝ê 律法。所以彼拉多 bē 免得慎重来关心chit点。

照法庭 ê惯俗，彼拉多是ài召被告 ê来，hō͘伊辩明是「有罪á是无罪」。彼拉多to̍h问伊讲：「你是偤太人ê王 ?」耶稣知影伊所问 ê，有无明 ê所在tī-・leh，to̍h应讲：「你讲chit-ê话是tùi你ka-kī á是tùi别人kā我ê事kā你讲？你是teh 问看我是王，to̍h是照你ê话所讲ê，á是teh 问看我是弥赛亚，to̍h是照偤太人所风声ê？」

彼拉多to̍h侮慢，sio-chèⁿ伊讲：「我kám是偤太人？lín偤太人有风声啥款，hé，我是全然不管。你本国ê人kah chiah-ê 祭司头kā你交hō͘我。你果然án怎做ah?你kám是王?」

耶稣讲：「你讲to̍h是。总是我ê国m̄是属chit世间。我ê国若属 chit世间，to̍h我ê差用的确争战。」彼拉多是ài得tio̍h koh-khah明了 ê应答，to̍h问讲：「你teh讲，我ê国！Án-ne你kám是王?」
「是lah!我是王。我to̍h是凡若走chhōe真理ê人ê王，凡若属真理ê人beh 听我ê声。」

Hit-ê 骄傲ê罗马 官，to̍h冷笑讲：「你讲真理！到底真理是啥物？」

不过结局彼拉多是明知chit-ê弥赛亚其实是无表出显然ê行为，有ài beh反对罗马政府。

后来照看彼拉多是有去kah hiah-ê 原告 ê 参siông，soah kā in讲：「我看伊无罪。」伊ê意思是讲，lín有告伊ài 反叛，总是无实在ê 根据 tī-・leh。照平常 ê法度，chit pái算 thang讲是无罪 ê 判决。也照看tio̍h soah chit-ê 审判 chiah tio̍h。设使chit pang是无罪 ê 判决，大面是应该tio̍h soah。照彼拉多所听，虽然耶稣有见证伊是弥赛亚，也虽然有承认伊是王，又koh虽然hiah-ê 跟tòe伊ê人，以及伊同乡 ê朋友有解说伊是ài beh反叛罗马 ê权势，iáu-koh照彼拉多所信，in是有误解伊，koh信耶稣是无有意思ài beh反叛罗马帝国。照法理上却是thang用伊所讲ê话来定伊ê罪，总是伊实在是无有意思beh反叛。Tùi án-ne，彼拉多是ài hiah-ê 原告 ê人m̄-thang勉强 beh来告诉伊。

In有出力来催逼chit点，耶稣本身 to有告白伊是王，也又koh hiah-ê 跟tòe伊ê mā是有án-ne信，所以ài伊tio̍h照皇帝ê法度来办伊。In是ē-thang用chit点来定伊ê罪，也in知影in是thang勉强彼拉多下手来定伊死罪，因为伊是惊皇帝ê人。」凡若掠ka-kī做王 ê，是背叛该撒。」

彼拉多应该tio̍h mài chhap in ê意见，这是快讲ê事。是lah，伊应该tio̍h án-ne才 tio̍h。总是beh做án-ne，是相当tio̍h ài有勇敢chiah ē做得。伊知影罗马政府所第一生惊ê，to̍h是tī巴勒斯坦有人beh起来ka-kī见证伊本身是弥赛亚。因为政府已经有为tio̍h chit-ê tāi-chì费了真chē ê心神。彼拉多心内想了，知影in稳当beh告诉tī该撒提比流，to̍h是伊所无ài ê，ê面前，讲：「Chit-ê人tī 公堂明明to有见证伊是弥赛亚。也偤太人，以及hiah-ê 跟tòe伊ê人，to实在明明有解说伊ê所做是一种ê 革命。反转彼拉多个人 ê意见，是讲chit-ê人实在lóng无有意思ài beh做hiah-ê teh跟tòe伊ê人所teh phah算-・ê。伊有kā伊个人 ê意见，也反对众人ê 见证，来tháu放chit-ê人。」彼拉多想了不止jû乱，致到进退两难。伊kám tio̍h照法理上 ê意思，来违逆伊ê 良心，勉强宣告伊ê死罪?

Chit时 tī chit-ê 审判有显出一chân戏出款ê情景，to̍h是有chit-ê差役tùi chit-ê 总督ê妇人人the̍h一张单来注意伊讲：「Chit-ê人是义人，你m̄-thang 干涉tio̍h；因为我今á日tī 眠梦中为tio̍h伊chē-chē艰苦。」Tī历史上 常常有亲像chit款ê 眠梦 kah 兆头，来phah生惊hiah-ê出名 ê罗马人。亲像该撒Jiû-lí-a-su(Julius Caesar)是为tio̍h忽略Kha-po-nî-a(Calpurin ia)ê 眠梦，chiah tio̍h tú-tio̍h暗杀。Hit张phoe实在有hō͘彼拉多ê心相当无平安。

总是身边ê人iáu-koh是teh出大声喉叫讲：「伊摇动人民，遍偤太传教，tùi加利利起到chia。」伊ê心内teh混乱，hit时伊有欢喜听见讲伊是加利利ê人，to̍h chiap chit句，来想讲：「Chit-ê人是加利利人?伊kám是属 希律所管辖 ê人?我kám m̄是tio̍h kā chit-ê 责任来hiat hō͘ 希律？chit时伊tú-tú是来tī耶路撒冷。」

亲像án-ne，彼拉多to̍h送伊hō͘希律王。Κiám-chhái chit-ê加利利ê头人，是beh真趣味tī chit-ê加利利ê先知ê事，soah来表示伊ê意见。总是chit-ê狡狯、老练 ê偤太人是够额聪明，是bē-tàng hō͘彼拉多liû去。伊是无ài beh干涉tī chit款反叛 ê 审判。又koh chit-ê 犯人高尚 ê态度，是不止jû乱伊ê心。耶稣mā无ài对chit-ê thâi死行洗礼约翰ê王来开嘴讲一半句话。所以希律 kah hiah-ê差役to̍h看伊目地无，用旧ê紫色 ê袍kā伊穿，戏弄伊是beh做王，soah koh送还彼拉多。彼拉多虽是用chit法，也是无路 thang闪避。

Teh thèng候希律 ê 审判 ê中间，hit-ê形势有ná koh-khah m̄好。众祭司有够额使唆人民ê心，chit时彼拉多ê心神是大纷乱，bē晓解决。当chit-ê软弱ê时，伊有催逼人民 ê心，讲：「Lín有惯例，到Pôaⁿ过节，我tio̍h放一个监犯hō͘ lín；lín ài我放拿撒勒 ê耶稣hō͘ lín ?」暴徒to̍h真受气，大声喉叫讲：「M̄是hit-ê拿撒勒 ê耶稣！Tio̍h放巴拉巴hō͘阮！巴拉巴！巴拉巴hō͘阮！」

Án怎巴拉巴？因为巴拉巴明明to是政治犯，为tio̍h 作乱，才受关。伊所做-・ê，虽然是小khóa ê闹动，无论啥款，伊有勇敢 thang抵抗罗马，亦hiah-ê 暴徒是有同情hiah-ê「抵抗政府」ê人。照in teh看，耶稣ē来hō͘ in khī-khek，hit-ê实在ê因端是为tio̍h 伊无beh照in所希望 ê款来作乱，大面彼拉多 tī心内也知影chit-ê tāi-chì。

Chit时 hit-ê 判决 ê 责任，有koh hiat还伊。伊有踌躇不决，亦tī hit款ê情形凡若人踌躇不决-・ ê，是ē失落伊ê 权威。Hiah-ê 粗野 ê兵有直直teh替伊见笑，亲像ài显出做兵 ê款，用无礼ê态度来命令赶hiah-ê 暴徒出公堂。彼拉多是tio̍h判决，亦m̄-koh无勇敢。当伊ê心jû乱ê中间，伊koh问 in，to̍h是kui早起所teh jû乱伊ê心-・ê。「Án-ne to̍h称做基督ê耶稣，我tio̍h án怎办伊。」

Hiah-ê 暴徒是够额明白 in所ài款待伊ê态度，in to̍h出力喉叫讲：「钉伊tī十字架！」Ah!总是论伊ê事，in lóng无亲像彼拉多ê款，teh jû乱 in ê心。彼拉多 tùi chit-ê恬静ê 犯人有得tio̍h 奇异 ê印象 tī-・leh。伊有kah耶稣做伙讲话，做伙 谈论。伊m̄知影tio̍h án怎来思想伊。从前伊to bē-bat看见人亲像伊，tī耶稣bē-tàng永远ê目chiu，有反出伊所bē-tàng了解ê 眼光 tī-・leh，也亲像有力，ē giú伊ê心来看出伊ê美点，koh 高尚 ê气概，也koh一面 hō͘伊看了bē 免得生出惊畏，kah神秘ê感念tī-・leh。伊ê妇人人所梦见 hit-ê奇怪ê梦，mā是有摇动伊ê心，来生起一种迷信 ê惊惶。

「钉伊tī十字架！钉伊tī十字架！」 彼拉多to̍h受气，讲：「我无beh 钉伊tī十字架，我ài beh鞭phah伊，也后来beh放伊！」

亲像án-ne，彼拉多to̍h命令差役，去留置场来phah hit-ê面 lóng 白、消瘦ê 犯人，也用皮带做鞭来phah伊ê身躯到流出血水á，hit-ê刑具够额残忍，受执行者 ê鞭phah，致到伊ê神经惊到ngia̍uh-ngia̍uh-chhoah。确实tī hit 早起hiah-ê罗马 ê兵队中，第一下贱 -・ê，有khiā起tī hit-ê兵营！除了chiah-ê，啥人有心情thang lām-sám行伊，来款待chit-ê 恬静、艰苦ê耶稣！In有编刺á ê冕旒来chhah-lap tī伊ê头壳。也koh hiaⁿh彼拉多所穿ê旧ê 紫色袍kā伊穿tha̍h tī伊hit-ê teh出血ê 肩头。伊有用榕á来phah伊ê 正手，koh戏弄伊讲：「偤太人ê王，平安ah!」

后来彼拉多有最后来催逼in，求in ê 怜悯。伊有命令hit-ê 犯人出来，khiā tī众人ê面前。「耶稣戴刺á ê冕旒，穿紫色 ê袍出来外面」。彼拉多koh kā in讲：「你看chit-ê人！」

Tī 地面上，从来kám bat有亲像chit款ê情景?上帝永远ê Kiáⁿ，有为tio̍h人ê罪，来到世间受死，koh tio̍h用吞忍尊严 ê态度，来khiā tī伊所创造做下贱 ê人ê面前，soah受鞭phah到流血，也受tio̍h ta̍k 等号 ê 凌辱 kah 戏弄。In kám是bē同情人，bōe 怜悯人? Kám是撒但也有入tī in ê心?
「钉伊tī十字架！钉伊tī十字架！」
彼拉多kan-taⁿkhiā-teh 注目看伊，也心内有惊畏，有jû乱。伊koh听见有明亮 ê声音tùi hit-ê 法庭 teh出讲：「伊应该死，因为伊掠本身做上帝ê Kiáⁿ。」hit时tī伊ê心内koh 发生一种迷信 ê惊惶。

上帝ê Kiáⁿ！彼拉多听见伊是上帝ê Kiáⁿ，to̍h koh-khah生惊，tùi án-ne to̍h koh入公堂来问伊讲：「你tùi tó位来？总是耶稣无应伊。」因为伊知chit时beh来应答án怎算是无利益。

照看，这有koh-khah phah生惊伊ê心。「你kám bô beh kā我讲?Kám m̄知我有权 thang放你，亦有权 thang钉你tī十字架?」

耶稣有亲像一个上等人ê款，谦卑kah伊ê下面人讲话，也是亲像一个 审判官有淡薄恩典伊ê 犯人ê款，来kā伊讲：
「若m̄是tùi 顶面 hō͘你，to̍h你无权thang办我；你却是pháiⁿ，总是kā我交hō͘你ê人，伊ê罪是koh-khah重。」

彼拉多 beh án怎来办 chit-ê耶稣，to̍h是称做基督-・ê ah?伊是真ài为伊，伊ê 良心有催逼伊tio̍h án-ne做。总是hit-ê 残忍、快受气、kāu侥疑，koh凶恶、老练ê提比流有显出tī伊ê面前。伊知影偤太人所讲chit句挑战 ê话，是有包含哄hoah ê意思 tī-・leh。「你若放chit-ê人，to̍h m̄是该撒 ê朋友。」Taⁿ伊beh án怎做？无论啥款，伊是ài得tio̍h 体面，to̍h hiat hit-ê责成来归tī所应该归ê所在。彼拉多看见无chhái-kang，反转ná扰乱，to̍h捧水，tī众人ê面前洗 手，讲：「Τī chit-ê 义人ê 血，我无罪，lín ka-kī打算。人民lóng 应讲，「伊ê 血归tī阮 kah阮 ê kiáⁿ孙！」

咱m̄免koh 进前来推测án怎，咱是知影hit-ê 结局。Tī hit-ê 判决大ê转机ê时，耶稣有注目看chit-ê 可怜、无胆量 ê彼拉多，有án怎放sak伊ê 努力。」Tùi án-ne，伊to̍h kā耶稣交hō͘ in去钉十字架。」

这to̍h是彼拉多 tùi chit-ê称做基督ê耶稣ê 办法、为tio̍h 伊无胆量 ê所做，tī两千年久伊有giâ伊ka-kī所凿ê枷，因为无论tī tó位，基督徒有teh念in ê信经讲：「Τī本丢彼拉多任内受苦。」