《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

TĒ6 Koàn ÊLÚSALÉM TĒ1 chiuⁿ KHÁISOÂNOÂN Ê ANHIOHJI̍T 第六卷 耶路撒冷 第一章 凯旋 ê安息日

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.12.15





TĒ6 Koàn ÊLÚSALÉM

TĒ1 chiuⁿ KHÁISOÂNOÂN Ê ANHIOHJI̍T

Iélīkho kap Êlúsalém ê tiongkan, sǹg ū cha̍pjī englí phahng ê soaⁿlō͘, tī Iésu ê phìjū tiong ū kóngkhí ū chi̍t ê chhutgōa lâng lō͘・ni̍h "tútio̍h chha̍t" chiūsī tī chit ê só͘chāi, hiah ê sûnléchiá ū kiâⁿ kòe chit tiâu soaⁿlō͘, jiânāu beh kengkòe Bia̍tsáitah ê sî, ū Bia̍tsáitah ê chngkha lâng pâi kui tōatīn tī lō͘piⁿ beh khòaⁿ chit ê Nachalia̍t ê Iésu, chiūsī hō͘ La̍hchalō͘ tùi sí kohoa̍h ・ê. In ū khòaⁿkìⁿ tī chènglâng ê tiongkan, ū Bia̍tsáitah hit ê kacho̍k tìì teh tánchih in, só͘í Iésu kap I ê tângphōaⁿ, chiū līpia̍t sûnléchiá ê hênglia̍t, hō͘ in kakī lâi sòachiap chiūⁿkhì Êlúsalém. Hitji̍t chiūsī pàigō͘, sī "Pôaⁿkèchoeh chêng ê la̍k ji̍t."

Keh àm, chiūsī Anhiohji̍t íkeng kèliáu, tī Bia̍tsáitah ū khaichhui chi̍t ê iânsia̍h lâi tùi I piáu kèngì, inūi I ū hō͘ La̍hchalō͘ tùi bōng・ ni̍h koh chhut・lâi, ia̍h tútú chiàu lán só͘ liāu・ ê, "Mátāi teh suhāu; La̍hchalō͘ ia̍h sī tâng toh ê chi̍t ê." Iūkoh Málīa ū tī i ê sèsè ê pângkeng teh khui chi̍t ê ke̍k kùikhì ê ge̍kpân, koh i ê bīnsek ū lóng pe̍hkhì, ū hiánchhut bēthang kóng chhut ê kankhó͘ tī・leh, inūi i pí pa̍tlâng khah chaiiáⁿ Iésu ê pìbi̍t, iā simlāi teh liāu I sī beh lâi Êlúsalém siū lâng hāisí. Hitsî cha̍pjī ê ha̍kseng iā lóng saⁿkap tī・leh. Tī chèng ha̍kseng ê tiongkan, chhiáⁿ lán te̍kpia̍t chùì chit ê Iûtāi, i tī íchêng khiok m̄sī símmi̍h tùhiān ê jînbu̍t, i sī ângmn̂g ・ê, iā khoài piànōaⁿ bīnsek, tī chit lépài ê tiongkan, i ū tittio̍h éngoán bē bôkhì ê chhàumiâ. I íkeng simlāi ū siūkhì, ū sitlo̍h īⁿsiōng ê sim, ū sitbāng, iā simlāi íkeng ū khǹg pháiⁿ ê kèe̍k, sòa choânjiân bô teh tôngchêng in ê thoânthé. Tī chittia̍p, i ū oànhūn in lóngchóng ê lâng, sòa teh kāusat in.

Málīa tùi Iésu ū hiánchhut i ê bēthang chhekto̍k ê àichêng, chiū lâi piàⁿ i ke̍k kùikhì ê Náta̍t ê hiuⁿiû tī i ê khani̍h, hitsî Iûtāi lóng bô teh phahsǹg Málīa ê só͘chòe sī súi, sī ē kámtōng lâng ê sū. Iûtāi sī khòaⁿ chòe ke̍k gûgōng ê lōnghùi, kóng, "Siáⁿsū m̄ chiong chit ê koiû bē gûná saⁿpah ê, lâi hō͘ sònghiong lâng." I só͘ kóng chit hō pháiⁿ simheng ê ōe, si̍tchāi liân Iésu to sòa chekpītio̍h, inūi Iésu sī ū únchún hit ê só͘chòe. Hit àm Iûtāi ê simsîn sī íkeng lóng o͘àm liáuliáu.

Iésu chiū chekpī i, sòa piānbêng hit ê súi ê hêngûi. Jînseng sī bē ēngtit choanchoan ēng konglī chúgī lâi sióngliōng i. Tio̍h ài ū tāmpo̍h khòaⁿtāng lâng ê simsîn chiah ē chòetit. Tī le̍ksú tiong ū chēchē chin kosiōng ê siáusoat, lóng sī teh kóngkhí lâng kamgoān "phòahùi" kākī ê simsîn ê kò͘sū. Chhinchhiūⁿ ū chēchē hūjînlâng kamgoān jímsiū chēchē ê kankhó͘, lâi hiseng púnsin, iā lóng bô bêngpe̍k hit ê kiatkio̍k, si̍tchāi tùi chit hō súi ê sengoa̍h, sī ū chōchiâⁿ ithoat súi ê jînseng. Ài ê phòahùi chiū m̄sī phahsńg. Hit ê phang ê hiuⁿiû, kiámchhái lóng bô teh sǹg hit ê kèsiàu, lâi khangkhang piàⁿ ・chhutlâi, iáukú choân sèkài beh hō͘ i ê iû ê phangbī tittio̍h tōatōa ê chhiongmóa. Lâng lóng teh ngia̍uhngia̍uhliām kóng, Málīa ê só͘chòe sī phòahùi, chóngsī Iésu ū hoaⁿhí ēng kámsiā ê sim lâi sêngsiū i. Siatsú lâng nā chaiiáⁿ, che sī tùi Iésu ê chòeāu ê hōnghiàn, iā chaiiáⁿ tī chit chi̍t lépài lāi, I tehbeh sí tī Iôséhuh ê bōnglāi, chiū kap Iûtāi saⁿkap teh ngia̍uhngia̍uhliām ê lâng, úntàng bô beh aioàn I ū únchún Málīa só͘ teh piáusī i ê simsîn só͘ chòe hit hō ê "phòahùi." Khósioh chènglâng m̄ chaiiáⁿ. Chóngsī Iésu sī chaiiáⁿ. "Chhutchāi i, chiong chit ê lâu・teh, kàu góa bâichòng ê ji̍t. Inūi siôngsiông ū sònghiong lâng kap lín tī・leh; lín nā ài, chiū ta̍ksî thang hó khoánthāi in, chóngsī góa bô siôngsiông kap lín tī・leh. Chit ê hūjînlâng ū tùi góa lâi kiâⁿ chi̍t ê súi ê sū. Phó͘ thiⁿē bô lūn símmi̍h só͘chāi thoân Hokim, iā beh kóngkhí chit ê hūjînlâng ê só͘kiâⁿ, lâi kìliām i."

Keh chákhí, choân Bia̍tsáitah ê lâng simlāi iôchoah, hoaⁿhí khoàilo̍k, chaiiáⁿ in ê hiuⁿsiā sī chènglâng só͘ ài chhamkoan ê tiongsimtiám. Inūi chit ê Siōngtè ê Sianti Nachalia̍t ê Iésu, chiūsī hō͘ La̍hchalō͘ tùi sí kohoa̍h・ ê, ū lâi hiohkhùn tī in ê só͘chāi, iā lâng lóng teh kóng, I sī beh lâi tháupàng Íseklia̍t. Kui tōatīn ê sûnléchiá beh kengkè Bia̍tsáitah ê sî, chēchē lóng oatkhì khòaⁿ Bia̍tsáitah. Tiàm tī soaⁿpiⁿ ê pò͘pîⁿ beh hù cheh・ ê, iā kang tōatīn cháukhì khòaⁿ. Koh chiuûi ê chngsiā mā lóng hánhōa・ khílâi. Liân hiah ê beh lâi Êlúsalém khòaⁿ kongkéng・ ê, māsī chi̍tkoah chi̍tkoah beh khì khòaⁿ. Tī hit chit àm, Bia̍tsáitah sī pìⁿchiâⁿ chhutmiâ ê só͘chāi.

Lán thang sióngsiōng, tī keh chákhí Iésu ū khì soaⁿ・ni̍h kîtó, iā kîtó soah, beh tńglâi chia̍h chátn̂g, ū kiâⁿ tùi chèng chūchi̍p ê lâng ê tiongkan kòe・khì, koh ū ha̍kseng khǹg chin tekì, kîthāi ê liāmthâu lâi teh thènghāu I. I tī íchêng bēbat ū chhinchhiūⁿ chittia̍p kàu chiahni̍h ū koânui. Iā chèng ha̍kseng tī íchêng mā iáu m̄bat chhinchhiūⁿ chit pang kámkak púnsin tī sèkài sī chámjiân tùhiān ê lâng. Tī hitsî Iésu tiāmtiām, m̄chai sī simlāi teh phahsǹg símmi̍h. Úntàng sī ū beh hoatseng símmi̍h sū. Āulâi chènglâng ê sim ná ithoat siū kámtōng, inūi Piattò͘ kap Iôhaneh ū chhutlâi tùi in kóng, "Siansiⁿ ū chhe goán khì Pekhoatkî khan chi̍t chiah lâng só͘ bēbat khiâ ê lû. I kináji̍t beh khiâ lâi chiūⁿkhì Êlúsalém!" Chit ê siausit ū cheksî piànthoân tī siū iôchoah ê kûnchiòng ê tiongkan. Chèng ha̍kseng lóng phahsǹg in só͘ teh liâubāng ê choánki sī íkeng kàu, iā Siōngtè ê kok sī íkeng pekkūn, ánni siūⁿ, kiám ū thang kîkoài! tī Kūiok sîtāi, Íseklia̍t ê símphòaⁿsi lóng sī khiâ pe̍hsek ê lû. Koh Kūiok ū chhàmgú Mesíiah ê sū kóng, "Tio̍h kā Sûn ê chabó͘kiáⁿ kóng, Lí ê Ông lâi chiūkūn lí; unjiû koh ū tòa chínkiù, iā khiampi lâi khiâ lû, chiūsī lû só͘ siⁿ ê lûá." TĪ Bia̍tsáitah hiah ê tōa iôchoah ê pehsìⁿ ê tiongkan, in lâi bōngsióng chit khoán īⁿsiōng sī bô símmi̍h thang kiànsiàu.

In kòe kàu tī Êlúsalém ê soaⁿkheⁿ hit pêng ê sî, iûgoân ū khòaⁿkìⁿ siāng chit khoán ê jia̍tnāu tī・leh. Pa̍t kok lâi ê sûnléchiá, ū tùi Galílaiah lâng lâi tit tio̍h chit ê siausit. Íseklia̍t ê choân bîncho̍k lóng ū chūchi̍p beh lâi hù chit ê Pôaⁿkècheh. Siâⁿ・ni̍h piànpiàn lóng sī chhutgōa lâng. Tī soaⁿio ・ni̍h móasìkè lóng ū khòaⁿkìⁿ chhampàichiá ê pò͘phâng kap lō͘iâⁿ, ū káng pah bān ê jia̍tkông ê àikokchiá, tùi ta̍k kok chūchi̍p beh lâi hù cheh. Iā ta̍k ê lâng lóng teh kóngkhí I ê sū. Tī Pôaⁿkècheh bōe kàu ê íchêng, chènglâng chiū íkeng ū khòaⁿkìⁿ I, mā ū thiaⁿkìⁿ I só͘ kàsī lâng ê ōe, sòa thoân I ê siausit kàu tī hn̄ghn̄g ê só͘chāi. Koanhē I ê sū, sī ū chēchē ê ìkiàn tī・leh. Suijiân in chaiiáⁿ Êlúsalém ê kàuchit kaikip sī hoántùi I, iáukú tī chènglâng ê tiongkan, I bô m̄sī iûgoân ū hó ê miâsiaⁿ tī・leh. Chittia̍tp chhinchhiūⁿ tī soaⁿni̍h ū hoatchhut bénglia̍t ê héiām chi̍tpoaⁿ, chènglâng lóng tùi Bia̍tsáitah tńglâi piànpiàn soanthoân kóng, Nachalia̍t ê Iésu tehbeh lâi hù cheh lah, hit ê hō͘ La̍hchalō͘ tùi sí kohoa̍h ê, hit ê Nachalia̍t ê Iésu, chiūsī Galílaiah lâng só͘ teh kóng sī Siōngtè ê Mesíiah ・ê, ū tehbeh lâi hù cheh lah.

Sī lah, I íkeng tehbeh lâi, iā tehbeh lâi tútio̍h hāisí. I íkeng ū nn̄g pái chhìgiām Êlúsalém. Iā in ū kèbô͘ ài hāisí I, sòa lâi kóaⁿ I chhut siâⁿ. Taⁿ in sī bô beh kóaⁿ I chhut siâⁿ. Iā taⁿ I sī bô koh ēng thiāmchēng, khiamsùn ê thàitō͘ lâi khoánthāi in. Chittia̍p I sī kongjiân lâi kanchèng I sī Mesíiah, lâi iaukiû kokbîn ê sêngjīn. Iā I chaiiáⁿ chittia̍p sī beh tútio̍h ê kiatkio̍k.

Chhinchhiūⁿ ánni, I ū chhinchhiūⁿ phó͘thong ê hênglia̍t lâi khiâ lû līkhui Bia̍tsáitah, iā kuntè ê lâng sī chhinchhiūⁿ tī bînbāng tiong, lâi teh kiâⁿ tī i ê sinpiⁿ, iā ná kiâⁿ ná hoaⁿhí tiôthiàu, koh ná tekì lâi hiánchhut itpoaⁿ bînchiòng ê jia̍tsêng. Tī lō͘ni̍h, lâng putchí chē, ū pâi tn̂gtn̂g ê hênglia̍t, hit ê chêngkéng sī chhinchhiūⁿ kunông ê hêngkhé chi̍tpoaⁿ. Ū ê sī kiâⁿ tī i ê thâuchêng, iā ūê sī tòe tī āubīn, iā ná kiâⁿ ná tōa siaⁿ âukiò. Chi̍tē kiâⁿ tī siâⁿ・ni̍h, hitsî ū kohkhah tōatīn lâng chôngchhutlâi kuntòe I, iā tāike lóng teh kóngkhí La̍hchalō͘ tùi sí kohoa̍h ê sū. Ta̍k sîkhek lóng ū teh kethiⁿ tōa ê jia̍tsêng. Hitji̍t ê pêngsiông ê lō͘ sī bô kàu lōa hókiâⁿ, só͘í Galílaiah lâng ū chiong in ê saⁿ lâi pho͘ tī lō͘・ni̍h. Chènglâng chhiú・ni̍h ū gia̍h changchhiū ki, koh tōa hoaⁿhí, hit ê siaⁿ ū thàng kàu Êlúsalém:
"Tāipi̍t ê hō͘è, Hôsànná! Tī Chú ê miâ lâiê, Íseklia̍t ê Ông tittio̍h oló. Tī chìkoâiⁿê, HÔsànná!"

Chènglâng teh âukiò kóng, "TĪ Chú ê miâ lâi ê Íseklia̍t ê Ông," hitsî lán khoàikhoài thang bêngpe̍k chèng ha̍kseng ji̍tsiông só͘ phāu ê bōngsióng. Chóngsī chit hō âukiò, ū pauhâm gûihiám ê bô͘hoán ê ìsù tī・leh, ia̍h I ê tùite̍k lóng ū chùìtio̍h chit tiám. Koh kúi ji̍t āu, in ū kòa chit ê bêngchheng tī si̍pjīkè lâi hìlāng I. Ah! Chit ê âukiò ū piáubêng tī àmtiong in só͘ tēit jia̍tbōngê. In m̄sī teh himbō͘ gī ê tōlí, mā m̄sī ū lia̍h I kosiōng ê lísióng chòe khoàilo̍k; koh mā m̄sī ū hoaⁿhí I ê jînkeh ê khipínla̍t, ū lah, tùi pakpêng lo̍hlâi, I ê tâng tōehng ê lâng, khioh sī ū tōatōa hoaⁿhí. Chóngsī in chíū sī teh ǹgbāng I beh lâi chòe Íseklia̍t ê Ông, in lóng sī khongsióngka, sī chhinchhiūⁿ hoatkông ê khoán, iā chi̍t sî siū kámtōng, tìkàu sitlo̍h siôngsek, kanta teh liâubāng Siōngchú beh lâi chínkiù I ê pehsìⁿ, iā tāike lóng teh khòaⁿ īⁿsiōng, ǹgbāng hit ê kiâⁿ tōa ê sînjiahê, chiūsī hō͘ La̍hchalō͘ tùi sí kohoa̍hê, beh ēng bûte̍k ê koânpèng lâi khiâ lû ji̍p siâⁿni̍h, iā Lômá ê sèle̍k beh tútio̍h phòhoāi tī i ê bīnchêng; Pília̍pto íki̍p i hiongok ê pengbé, beh chhinchhiūⁿ chho͘khng hō͘ hong chhe khui, lóng cháu sìsòaⁿ, Iáukú kiùkèng che to m̄sī choânjiân hoatkông, ásī khongsióng ê sū. Inūi tī hitji̍t, in tiongkan ūê lâng tī sìcha̍p nî āu ū kekbēng, khiok sī bô chhinchhiūⁿ chittia̍p ê kénghóng, iáukú ū hutjiân sàutû Lômá ê koânsè, līkhui Êlúsalém. Ū lah, chóngsī tī āulâi in tútio̍h chin thang kiaⁿhiâⁿ ê pòoan. Lômá lâng ū lâi phahphòa in súisúi ê siâⁿ, iā sòa éngoán hòebô Íseklia̍t ê koktō͘.

Iésu chaiiáⁿ chittia̍p só͘ beh hoatseng ê sū, iā chaiiáⁿ chènglâng só͘ tekkhak ài beh chòe ê sū, chiah ê lâng sī pàngsak in ê kosiōng ê thianchit, chiūsī chòe sèkài ê chengsînsiōng ê chítōchiá, chíū ūi tio̍h itsîtek, tōebīnchiūⁿ ê koânpèng, ài beh kap tōa ê Lômá saⁿ chengchiàn. I tiāmtiām lâi chē tī lû ê téngbīn, hitsî I ê bīnmāu, in tiongkan kiám bô pòaⁿ lâng khòaⁿtio̍h? I lóng bô hiánchhut thâulâng ê khìkhài lâi hoaⁿhí khòaⁿ chènglâng teh chhengchàn I. Chi̍tbīn I ū khǹg lînbín, tôngchêng ê sim, lâi khòaⁿ in ê só͘ chòe, sī chhinchhiūⁿ gínná chin gûgōng; chóngsī koh chi̍tbīn, I ū ēng kosiōng chonggiâm ê gánkong lâi khòaⁿ hn̄ghn̄g ê só͘chāi. I ū hiánchhut bē hêngiôngtit ê iuchhiû ê bīnmāu. I ū hiánchhut àikokchiá ê bīnmāu, lâi ūitio̍h I ê púnkok iubūn, kankhó͘, iā I só͘ chòe chi̍t ê Ông, ū tútio̍h sitpāi, khiâ lû beh khì siū lâng hāisí.

Chittia̍p hit ê lō͘ ū hutjiân oat tùi pakpêng khòe・khì, iā tī hit ê oatkak ê só͘chāi, in ū hutjiân khòaⁿkìⁿ hit ê súisúi, chhànlān ê siâⁿ, chiūsī hō͘ soaⁿbóe só͘ cha̍htio̍hê. In só͘ khòaⁿê, sī Ιûthài lâng só͘ teh liâubāng ê siâⁿ, sī Siōngtè ê siâⁿ, koh iā sī kokbîn ê kìek ê tiongsim, sī "choân sèkài só͘ hoaⁿhí ê Êlúsalém." Si̍tchāi bô koh ū pa̍t mi̍h ê kongkéng chhinchhiūⁿ Êlúsalém hiahni̍h ē chíntōng in Ιûthài lâng ê sim. Iā Iésu ê sim māsī tōa siū kámtōng, chóngsī ū pisiong, ū kankhó͘ tī・leh, inūi I bōethang chínkiù I ê pehsìⁿ, íki̍p hit ê êngkng chhànlān ê siâⁿchhī, lâi hō͘ i bián tútio̍h bia̍tbô. Ah, in tī tōebīnchiūⁿ sī ū hū chòeko ê thianchit tī・leh, só͘í siatsú in nā kanta lâi chiapla̍p I, iā sêngjīn PĒ Siōngtè ū chhe I lâi beh oânsêng in ê thianchit; chiū Íseklia̍t íki̍p hit ê súisúi ê siâⁿchhī, sèkài ê chengsîn ôngkok ê tiongsim Êlúsalém, tī chionglâi si̍tchāi bô m̄ ū tōa ê kongchhái tī・leh!

Tng hiah ê kuntòe ê lâng teh chhiⁿkiaⁿ ê tiongkan, I ū chhut siaⁿ lâi thò͘lō͘ I ê simpak, kóng, "Siatsú lí tī chit ji̍t nā chai koanhē pêngan ê sū! chóngsī taⁿ tùi lí ê ba̍kchiu únba̍t. Inūi sîji̍t beh kàu, lí ê tùite̍k beh tī chiuûi khí thô͘siâⁿ lâi ûi lí; koh beh hō͘ lí, íki̍p lí lāitiong ê kiáⁿjî lóng tó tē; inūi lí m̄chai koànkò͘ ê ji̍t!" I só͘ khòaⁿê, sī chin thang kiaⁿhiâⁿ ê īⁿsiōng. Hit ji̍t tī kûnchiòng ê tiongkan, ū lâng ū oa̍h kàu tī sìcha̍p nî āu, lâi liáukái chit ê īⁿsiōng. Iésu só͘ ū khòaⁿkìⁿ ê chêngkéng, sī Lômá ê iâⁿpôaⁿ. Iā hit ê súisúi ê siâⁿ beh tóhoāi kàu chin pháiⁿkhòaⁿ; koh ū chēchē gānchiáu beh poelâi poekhì, lâi chia̍h Ιûthài lâng ê bah, chiūsī siū tèng tī si̍pjīkè teh chhàunōa ê bah. Iūkoh in ê chhânchng beh honghòe. Pehsìⁿ chhaputto beh bia̍tbô, nā bô, chiū lóng beh hō͘ lâng bē khì chòe lô͘châi. Íseklia̍t ê pangkok beh éngoán bia̍tbô. "Ah, inūi lí m̄chai koànkò͘ lí ê ji̍t."

Chāi hiah ê tī i ê sinpiⁿ ê lâng thiaⁿliáu chit kù sī chin thang chhiⁿkiaⁿ, bô m̄ hânsim. Chóngsī khah tōabīn sī bô kah lōa chē lâng ū thiaⁿkìⁿ. Chhinchhiūⁿ khíchho͘ ê Hokimsu, liân kóngkhí to bô. Iā kengkòe kúkú LŌ͘ka chiah ū thiaⁿtio̍h. Hitji̍t ê kûnchiòng sī chin khoàilo̍k, lóng m̄chai pòaⁿ hāng, kanta ti̍tti̍t teh chìnchêng. Chènglâng sòa kapōe ê tōasiaⁿ teh hoaⁿhí âukiò. Chènglâng tiong ū kúinā ê Hoatlīsài lâng, chiū siūkhì, tùi Iésu âukiò kóng, "Siansiⁿ ah, tio̍h chekpī lí ê ha̍kseng." Iésu kóng, "Bô lah, in nā chēngchēng, hiah ê chio̍hthâu beh âukiò."

Hiah ê hōahōakún ê chènglâng oat ji̍p siâⁿmn̂g khì, hitsî ū tùi gōakok lâi ê sûnléchiá cháuóa lâi mn̄g, chit ê sī siáⁿtāi? Iā chènglâng ū tùi in ìntap, hit ê siaⁿ sī chhinchhiūⁿ teh gîm kháisoân ê sikoa, kóng, "Chit ê sī Sianti Iésu, sī tùi Galílaiah ê Nachalia̍t lâiê!" Tùi ánni , hiah ê simkoaⁿthâu tōa teh jûloān ê Kengha̍ksū kap Hoatlīsài lâng, chiū siūkhì saⁿkap kóng, "Khókiàn lán lóng bô chhái kang; lí khòaⁿ, thong sèkan lóng khì tòe I lah!"

Bô giâugî hiah ê ū koânsè ê lâng, bē biántit tāmpo̍h tio̍h khòalū. chiàu khòaⁿ bêngbêng tī hit àm, chit ê bînchiòng ê chítōchiá Iésu, sī ū la̍t thang tháupàng Êlúsalém, lâi thoatlī Lômá ê koânsè. Chóngsī hit àm sī lóng bôtōng bôchēng. Ia̍h lóng bô siⁿkhí símmi̍h kekbēng. Pília̍pto, íki̍p i ê pengtūi mā lóng chēngchēng teh hiohkhùn, lóng bô phah loān siáⁿ khoán. Iésu chiū sìsòaⁿ chènglâng lâi ji̍p tiān・ni̍h. Lán bē biántit ài kîkoài, m̄chai chènglâng kámsióng siáⁿ khoán? M̄chai in ū sitbāng bô? M̄chai in iáu ū teh ǹgbāng I kiámchhái beh tī khah āulâi chiah kiâⁿ khah tōa ê sū ?

Chit ê gûihiám ê chi̍t ji̍t, cháiⁿiūⁿ chhengchhó, lán lóng bô khòaⁿkìⁿ ū kì ánchóaⁿ. Ū ê lâng phahsǹg, I sī ēng hit ê chhengkhì Sèngtiān ê hìchhut khoán ê sū, lâi soah hit ji̍t ê só͘chòe, chiàu Kiōngkoan Hokimsu sī ū pâi hit ê sū tī chit ji̍t, ásī kehji̍t só͘ tútio̍hê. Chóngsī Iôhaneh ū pâi hit chân tī chámjiân khahchá ê le̍ksú; iā chiàu khòaⁿ khah tōabīn I sī bô nn̄g pái kiâⁿ hit ê tāichì. Siatsú lán nā tīchia lâi lio̍k hit chân, chiū chit ê kháisoân ê Anhiohji̍t, sī thang chiong Máthài só͘ biôsiá hit ê khoàilo̍k, sèsè ê chêngkéng chòe soahbóe, hit ê chêngkéng chiūsī Iésu kap chēchē sèhàn gínná saⁿkap teh hoaⁿhí ê chêngkéng. "Iésu ji̍p Siōngtè ê tiān." Iésu ū ji̍pkhì tī cháchêng cha̍pjī hòe chòe gínná ê sî, thâuchi̍t pái só͘ ji̍p ê I ê PĒ ê chhù. Khaksi̍t I sī tī bô phahsǹg ê tiongkan, ū chhamka hitji̍t chūchi̍p tī tiān・ni̍h beh siú Pôaⁿkèchoeh ê gínná lépài ê tiongkan, hitsî I ū koh hôekò͘ tī i chòe gínná sîtāi, chho͘chho͘ khì hù cheh hit ji̍t ê chêngkéng. Hitsî tī tiānni̍h ê gínná — khiok chēchē lóng sī ánni — ū bô͘hóng in tī koelō͘・ni̍h só͘ thiaⁿkìⁿ ê, chhut tùi chūjiân ê chhiongtōng, khòaⁿkìⁿ I ê sî, chiū tōa hoaⁿhí tiôthiàu kóng, "Tāipi̍t ê hō͘è! Hôsànná!" Hiah ê gínná sī ē kìtitê, sī ánni nātiāⁿ. I ū tōatōa hoaⁿhí, iā hiah ê kàuchitchiá ū tōa bô hoaⁿhí I ánni. Tùi ánni hiah ê siūkhì ê chèng chèsithâu chiū mn̄g I kóng, "In teh kóngê, lí thiaⁿkìⁿ bô?" I ìn kóng, "Ū; lín kiám m̄bat tha̍ktio̍h hit kù kóng, Tùi gínná kap chia̍h lin ê chhùi, lí kámū hō͘ oló ê ōe chiâupī?"




第六卷 耶路撒冷

第一章 凯旋 ê安息日

耶利哥kah耶路撒冷ê中间，算有十二英里抛荒 ê山路，tī耶稣ê譬喻中有讲起有一个出外人路里「Τú-tio̍h 贼」to̍h是tī chit-ê所在，hiah-ê巡礼者有行过chit条山路，然后beh 经过伯大尼ê时，有伯大尼ê乡村人排kui大阵 tī路边beh看chit-ê拿撒勒 ê耶稣，to̍h是hō͘拉撒路tùi死koh活 ê。In有看见tī众人ê中间，有伯大尼hit-ê家族致意teh等chih in，所以耶稣kah伊ê 同伴，to̍h离别巡礼者ê行列，hō͘ in ka-kī来续接上去耶路撒冷。Hit日to̍h是拜五，是「Pôaⁿ过节前 ê六日」。

隔暗，to̍h是安息日已经过了，tī伯大尼有开催一个筵席来对伊表敬意，因为伊有hō͘拉撒路tùi墓里koh出来，亦tú-tú照咱所料ê」，马大teh 侍候；拉撒路亦是同桌ê一个。」又koh马利亚有tī伊ê细细ê 房间teh开一个极贵气ê玉瓶，koh伊ê面色有lóng 白去，有显出bē-tàng讲出ê艰苦tī-・leh，因为伊比别人khah知影耶稣ê秘密，也心内teh料伊是beh来耶路撒冷受人害死。Hit时十二个学生也lóng做伙 tī-・leh，tī众学生ê中间，请咱特别注意chit-ê犹大，伊tī以前却m̄是啥物出名 ê人物，伊是红毛-・ ê，也快变换面色，tī chit礼拜ê中间，伊有得tio̍h永远bē无去ê臭名。伊已经心内有受气，有失落异象 ê心，有失望，也心内已经有khǹg pháiⁿ ê 计画，soah全然无teh同情in ê团体。Tī chit时，伊有怨恨in lóng总 ê人，soah teh kāu-sat in。

马利亚tùi耶稣有显出伊ê bē-tàng测度 ê爱情，to̍h来拚伊极贵气ê Ná-ta̍t ê香油 tī伊ê脚里，hit时犹大 lóng无teh phah算马利亚ê所做是súi，是ē感动人ê事。犹大是看做极愚戆 ê浪费，讲：「啥事m̄ kā chit-ê膏油卖银á三百ê，来hō͘ sàn-chhiah人。」伊所讲chit种pháiⁿ心胸ê话，实在连耶稣to soah 责备tio̍h，因为耶稣是有允准 hit-ê所做。Hit暗犹大 ê心神是已经lóng 乌暗了了。

耶稣to̍h责备伊，soah 辩明hit-ê súi ê行为。人生是bē用得专专用功利主义来想量伊。Tio̍h ài有淡薄看重人ê心神chiah ē做得。Tī历史中有chē-chē真高尚 ê小说，lóng是teh讲起人甘愿「破费」ka-kī ê心神ê故事。亲像有chē-chē妇人人甘愿忍受chē-chē ê艰苦，来牺牲本身，也lóng无明白 hit-ê 结局，实在tùi chit种súi ê生活，是有造成koh-khah súi ê人生。爱 ê 破费to̍h m̄是phah-sńg，hit-ê芳ê香油，hoān-sè lóng无teh 算 hit-ê价siàu，来空空拚出来，iáu-koh全世界beh hō͘伊ê油ê芳味得tio̍h大大ê 充满。人lóng teh ngia̍uh-ngia̍uh念讲，马利亚ê所做是破费，总是耶稣有欢喜用感谢 ê心来承受伊。设使人若知影，这是对耶稣ê最后ê 奉献，也知影 tī chit一礼拜内，伊teh-beh死tī约瑟ê 墓内，to̍h kah犹大做伙 teh ngia̍uh-ngia̍uh念ê人，稳当无beh哀怨伊有允准马利亚所teh 表示伊ê心神所做hit款 ê「破费」。「可惜众人m̄知影，总是耶稣是知影。」出在伊，kā chit-ê 留teh，到我埋葬 ê日。因为常常有sàn-chhiah人kah lín tī--leh;lín若ài，to̍h ta̍k时 thang好款待in，总是我无常常kah lín tī-・leh。Chit-ê妇人人有对我来行一个súi ê事，普天下无论啥物所在传福音，也beh讲起chit-ê妇人人ê所行，来记念伊。」

隔早起，全伯大尼ê人心内摇choah，欢喜快乐，知影in ê乡社是众人所ài参观ê中心点。因为chit-ê上帝ê先知拿撒勒 ê耶稣，to̍h是hō͘拉撒路tùi死koh活-・ ê，有来歇困tī in ê所在，也人lóng teh讲，伊是beh来tháu放以色列。Κui大阵 ê巡礼者 beh 经过伯大尼ê时，chē-chē lóng oat去看伯大尼。Tiàm tī山边 ê布棚beh赴节-・ê，也kang大阵走去看。Κoh周围ê庄社mā lóng喊哗起来。连hiah-ê beh来耶路撒冷看光景 ê，mā是一割一割beh去看。Tī hit chit暗，伯大尼是变成出名 ê所在。

咱thang想像，tī隔早起耶稣有去山里祈祷，也祈祷soah，beh tńg来食早顿，有行tùi众聚集ê人ê中间过去，koh有学生khǹg真得意、期待 ê 念头来teh thèng候伊。伊tī以前bē-bat有亲像chit时到chiah-ni̍h有权威。也众学生tī以前mā犹m̄-bat亲像chit pang感觉本身 tī世界是相当出名 ê人。Tī hit时耶稣恬恬，m̄知是心内teh phah算啥物，稳当是有beh发生啥物事。后来众人ê心ná koh-khah受感动，因为彼得kah约翰有出来对in讲：「先生有差阮去Pek-hoat-kî牵一只人所bē-bat骑ê 驴。伊今á日beh骑来上去耶路撒冷！」Chit-ê消息有即时遍传tī受摇choah ê 群众ê中间。众学生lóng phah算in所teh辽望 ê转机是已经到，也上帝ê国是已经逼近，án-ne想，kám有thang奇怪！Tī 旧约时代，以色列ê 审判司lóng是骑白色ê 驴。Κoh 旧约有预言弥赛亚ê事讲：「Τio̍h kā纯ê cha-bó͘-kiáⁿ讲，你ê王来就近你；温柔koh有带拯救，也谦卑来骑驴，to̍h是驴所生ê 驴á。」Tī伯大尼hiah-ê大摇choah ê人民 ê中间，in来梦想chit款异象是无啥物thang见笑。

In过到tī耶路撒冷ê山坑hit-pêng ê时，犹原有看见siāng chit款ê热闹tī-・leh。别国来ê巡礼者，有tùi加利利人来得tio̍h chit-ê消息。以色列ê全民族lóng有聚集beh来赴chit-ê Pôaⁿ过节。城里遍遍lóng是出外人，tī山腰里满四界lóng有看见参拜者ê布篷kah露营，有káng百万 ê热狂 ê 爱国者，tùi ta̍k国聚集beh来赴节。也ta̍k-ê人lóng teh讲起伊ê事。Tī Pôaⁿ过节未到ê以前，众人to̍h已经有看见伊，mā有听见伊所教示人ê话，soah传伊ê消息到tī 远远 ê所在。关系伊ê事，是有chē-chē ê意见 tī-・leh。虽然in知影耶路撒冷ê教职阶级是反对伊，iáu-koh tī众人ê中间，伊lóng是犹原有好ê名声tī-・leh。Chit时亲像tī山里有发出猛烈 ê火炎仝款，众人lóng tùi伯大尼tńg来遍遍宣传讲，拿撒勒 ê耶稣teh-beh来赴节lah，hit-ê hō͘拉撒路tùi死koh活-・ ê，hit-ê拿撒勒 ê耶稣，to̍h是加利利人所teh讲是上帝ê弥赛亚-・ê，有teh-beh来赴节lah。

是lah，伊已经teh-beh来，也teh-beh来tú-tio̍h害死。伊已经有两pái试验耶路撒冷，也in有计谋ài害死伊，soah来赶伊出城。Taⁿ in是无beh赶伊出城。也taⁿ伊是无koh用恬静、谦逊ê态度来款待in。Chit时伊是公然来见证伊是弥赛亚，来要求国民ê承认。也伊知影chit时所beh tú-tio̍h ê 结局。

亲像án-ne，伊有亲像普通 ê行列来骑驴离开伯大尼，也跟tòe ê人是亲像tī 眠梦中，来teh行tī伊ê身边，也ná行ná欢喜tiô跳，koh ná得意来显出一般民众ê热诚。Tī路里，人不止chē，有排长长 ê行列，hit-ê情景是亲像君王 ê hêng-khé仝款。有ê是行tī伊ê头前，也有ê是tòe tī后面，也ná行ná大声喉叫。一下行tī城里，hit时有koh-khah大阵人chông出来跟tòe伊，也大家lóng teh讲起拉撒路tùi死koh活 ê事。Ta̍k时刻lóng有teh加添大ê热诚。Hit日ê 平常 ê路是无到jōa 好行，所以加利利人有用in ê衫来铺tī路里。众人手里有gia̍h棕树枝，koh大欢喜，hit-ê声有thàng到耶路撒冷：
「大卫 ê后代，和散拿！Tī主ê 名来ê，以色列ê王得tio̍h o-ló。Tī 至高ê，和散拿！」
众人teh喉叫讲：「Τī主ê 名来ê以色列ê王」，hit时咱快快thang明白众学生日常所抱ê梦想。总是chit种喉叫，有包含危险ê 谋反 ê意思 tī-・leh，亦伊ê对敌lóng有注意tio̍h chit点。Κoh几日后，in有挂chit-ê名称tī十字架来戏弄伊。Ah!chit-ê喉叫有表明tī暗中in所第一热望ê。In m̄是teh欣慕义 ê 道理，mā m̄是有掠伊高尚 ê理想做快乐；koh mā m̄是有欢喜伊ê人格ê吸引力，有lah，tùi北pêng落来，伊ê 同地方ê人，却是有大大欢喜。总是in只有是teh ǹg望伊beh来做以色列ê王，in lóng是空想家，是亲像发狂 ê款，也一时受感动，致到失落常识，kan-taⁿ teh辽望耶和华beh来拯救伊ê人民，也大家lóng teh看异象，ǹg望hit-ê行大ê神迹ê，to̍h是hō͘拉撒路tùi死koh活ê，beh用无敌ê 权柄来骑驴入城里，也罗马 ê势力beh tú-tio̍h破坏 tī伊ê面前；彼拉多以及伊凶恶ê兵马，beh亲像粗糠hō͘风吹开，lóng走四散，iáu-koh 究竟这to m̄是全然发狂，á是空想 ê事。因为tī hit日，in中间有ê人tī 四十年后有革命，却是无亲像chit时 ê景况，iáu-koh有忽然扫除罗马 ê权势，离开耶路撒冷。有lah，总是tī后来in tú-tio̍h真thang惊惶 ê报冤。罗马人有来phah破 in súi-súi ê城，也soah永远废无以色列ê国度。

耶稣知影chit时所beh发生 ê事，也知影众人所的确ài beh做ê事，chiah-ê人是放sak in ê 高尚 ê天职，to̍h是做世界ê精神上 ê指导者，只有为tio̍h一时的，地面上ê 权柄，ài beh kah大ê罗马相争战。伊恬恬来坐tī 驴 ê 顶面，hit时伊ê面貌，in中间kám无半人看tio̍h ?伊lóng无显出头人ê气概来欢喜看众人teh称赞伊。一面伊有khǹg怜悯、同情ê心，来看in ê所做，是亲像gín-á真愚戆；总是koh一面，伊有用高尚庄严 ê 眼光来看远远 ê所在。伊有显出bē 形容得 ê忧愁 ê面貌。伊有显出爱国者 ê面貌，来为tio̍h伊ê本国忧闷、艰苦，也伊是做一个王，有tú-tio̍h失败，骑驴beh去受人害死。

Chit时 hit-ê路有忽然oat tùi北pêng过去，也tī hit-ê oat角ê所在，in有忽然看见hit-ê súi-súi、灿烂 ê城，to̍h是hō͘山尾所遮tio̍h-・ê。In所看ê，是偤太人所teh辽望 ê城，是上帝ê城，koh也是国民ê记忆ê中心，是「全世界所欢喜ê耶路撒冷。」实在无koh有别物 ê光景亲像耶路撒冷hiah-ni̍h ē震动 in偤太人ê心。也耶稣ê心mā是大受感动，总是有悲伤，有艰苦tī-・leh，因为伊bē-tàng拯救伊ê人民，以及hit-ê荣光灿烂 ê城市，来hō͘伊免tú-tio̍h灭无。Ah，in tī 地面上是有负最高ê天职tī-・leh，所以设使in若kan-taⁿ来接纳伊，也承认父上帝有差伊来beh完成in ê 天职；to̍h以色列以及hit-ê súi-súi ê城市，世界ê精神王国ê中心耶路撒冷，tī将来实在lóng有大ê光彩tī--leh!

当hiah-ê 跟tòe ê人teh生惊ê中间，伊有出声来吐露伊ê心腹，讲：「设使你tī chit日若知关系平安ê事！总是taⁿ对你ê目chiu隐密。因为时日beh到，你ê对敌beh tī周围起土城来围你；koh beh hō͘你，以及你内中ê kiáⁿ儿lóng倒地；因为你m̄知眷顾ê日！」伊所看ê，是真thang惊惶 ê异象。Hit日tī 群众ê中间，有人有活到tī 四十年后，来了解chit-ê异象。耶稣所有看见ê情景，是罗马 ê赢盘。也hit-ê súi-súi ê城beh倒坏到真pháiⁿ看；koh有chē-chē雁鸟beh飞来飞去，来食偤太人ê肉，to̍h是受钉tī十字架teh臭烂ê肉。又koh in ê田庄beh荒废。人民差不多beh灭无，若无，to̍h lóng beh hō͘人卖去做奴才。以色列 ê邦国beh永远灭无。」Ah，因为你m̄知眷顾你ê日。」

在 hiah-ê tī伊ê身边ê人听了chit句是真thang生惊，lóng寒心。总是khah大面是无kah jōa chē人有听见。亲像起初ê福音书，连讲起to无。也经过久久路加chiah有听tio̍h。Hit日ê 群众是真快乐，lóng m̄知半项，kan-taⁿ直直teh进前。众人soah加倍ê大声teh欢喜喉叫。众人中有几nā个法利赛人，to̍h受气，tùi耶稣喉叫讲：「先生ah，tio̍h 责备你ê学生。」耶稣讲：「无lah，in若静静，hiah-ê 石头beh喉叫。」

Hiah-ê哗哗kún ê众人oat入城门去，hit时有tùi外国来ê巡礼者走óa来问，chit-ê是啥tāi？也众人有对in应答，hit-ê声是亲像teh吟凯旋 ê诗歌，讲：「Chit-ê是先知耶稣，是tùi加利利ê拿撒勒来ê！」Tùi án-ne，hiah-ê心肝头大teh jû乱 ê 经学士kah法利赛人，to̍h受气做伙讲：「可见咱lóng无chhái-kang;你看，thong世间lóng去tòe伊lah!」

无侥疑hiah-ê有权势ê人，bē 免得淡薄tio̍h挂虑。照看明明tī hit暗，chit-ê民众ê 指导者耶稣，是有力thang tháu放耶路撒冷，来脱离罗马 ê权势。总是hit暗是lóng无动无静。亦lóng无生起啥物革命。彼拉多，以及伊ê兵队mā lóng 静静teh歇困，lóng无phah乱啥款，耶稣to̍h四散众人来入殿里。咱bē 免得ài奇怪，m̄知众人感想啥款？M̄知in有失望无？M̄知in iáu有teh ǹg望伊hoān-sè beh tī khah后来chiah行khah大ê事?

Chit-ê危险ê一日，án怎清楚，咱lóng无看见有记án怎。有ê人phah算，伊是用hit-ê 清气圣殿 ê戏出款ê事，来soah hit日ê所做，照共观福音书是有排hit-ê事tī chit日，á是隔日所tú-tio̍h-・ê。总是约翰有排hit chân tī相当khah早 ê历史；也照看khah大面伊是无两pái行hit-ê 代志。设使咱若tī-chia来lio̍k hit chân，to̍h chit-ê 凯旋 ê安息日，是thang kā马太所描写hit-ê快乐，细细ê情景做soah尾，hit-ê情景to̍h是耶稣kah chē-chē细汉gín-á做伙 teh欢喜ê情景。」耶稣入上帝ê殿。」耶稣有入去tī 早前十二岁做gín-á ê时，头一pái所入ê伊ê父ê厝。确实伊是tī无phah算ê中间，有参加hit日聚集tī 殿里 beh守 Pôaⁿ过节êgín-á礼拜ê中间，hit时伊有koh 回顾 tī伊做gín-á时代，初初去赴节hit日ê情景。Hit时tī 殿里 ê gín-á—却chē-chē lóng是án-ne—有模仿in tī 街路里所听见-・ê，出tùi自然 ê冲动，看见伊ê时，to̍h大欢喜tiô跳讲：「大卫 ê后代！和散拿！」Hiah-ê gín-á所ē记得ê，是án-ne niā-niā。伊有大大欢喜，也hiah-ê教职者有大无欢喜伊án-ne。Tùi án-ne，hiah-ê受气ê众祭司头to̍h问伊讲：「In teh讲ê，你听见无？」伊应讲：「有，lín kám m̄-bat读tio̍h hit句讲，Tùi gín-á kah 食奶ê 嘴，你kám有hō͘ o-ló ê话齐备?」