《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

TēGō͘ koàn TĒ9 chiuⁿ LA̍HCHALŌ͘ Ê KOHOA̍H第五卷第九章拉撒路Ê Koh活

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.11.24





TĒ9 chiuⁿ LA̍HCHALŌ͘ Ê KOHOA̍H


Hôekò͘ lán ê sengoa̍h, lán bē biántit ài ē kìtit chēchē khah phó͘thong ê siókhóa ê sū, inūi hiah ê siókhóa ê sū, kàubóe sī éngéng ē pìⁿchòe tēit iàukín ê. Lán si̍tchāi bēē phòaⁿtoàn tī lán ê sengoa̍h tiong símmi̍h sī tōa chân ê sū, iā símmi̍h sī siókhóa ê sū. Chhinchhiūⁿ ū chi̍tji̍t, Iâso͘ kap I ê ha̍kseng tāike anchēng lâi thòeún tī ioktànhô piⁿ ê sî, hutjiânkan I ū chiaptio̍h tùi Bēthaniah ê chíbē só͘ kià lâi ê iàukín ê siausit kóng, “Chú ah, Lí só͘ thiàⁿ ê lâng phòapīⁿ lah.” Ha̍kseng chi̍tē thiaⁿkìⁿ chit ê siausit, khíthâu sī bô símmi̍h kámchhioktio̍h in ê sim. Chittia̍p in khiok ū siongsim, chóngsī bô khòaⁿchòe sī ū tōa iàukín ê, kàu jiânāu in chi̍t ē hôekò͘ chit chân, chiah chaiiáⁿ che sī teh kiò I lâi kiâⁿ kàu tī Golgóthah ê lō͘chām.

Liân hiah ê sùchiá kàuūi ê sî, Iâso͘ to íkeng chaiiáⁿ La̍hchalō͘ sī íkeng sí lah. Iáukú I mā iûgoân ēng thiāmchēng ê sim lâi tiàm tī i só͘ tòa ê só͘chāi nn̄g ji̍t kú; koh lâi sòachiap I tùi chit ê sèkan só͘ beh kóng ê chòeāu ê kàsī. Chóngsī I putsî to teh siàuliām Bēthaniah ê La̍hchalō͘. I sī teh khòaⁿ Siōngtè beh cháiⁿiūⁿ ínchhōa I. Chittia̍p I tio̍h tòtńgkhì chiūkūn PĒ ê sî, sī íkeng pekkūn lah. Chóngsī tī bōe līpia̍t chit sèkan ê tāiseng, I sī ài phah chhiⁿkiaⁿ tiàm tī Êlúsalém hiah ê tiûtû putkoat ê lâng ê sim.
Kàu tē saⁿ ji̍t ê chákhí, I ū kiòchhíⁿ I ê ha̍kseng kóng. “Lán koh lâikhì Ιûthài.” “Koh lâikhì Ιûthài! Lia̍ppí, kūnlâi Ιûthài lâng ài beh ēng chio̍hthâu tìm lí; lí kám iáu beh koh khì hia?”
Iâso͘ ìn kóng, “Chi̍t ji̍t kiám bô la̍ksî ? Lâng nā ji̍tsî kiâⁿ, chiū bē tio̍htak, inūi khòaⁿkìⁿ chit sèkan ê kng. Sî iáu sī ji̍tsî, tio̍h chòe kang.” Lâng nā iáu tio̍h chīn Siōngtè só͘ kautāi ê gībū ê tiongkan, i sī éngoán bē sí. “lán ê pêngiú La̍hchalō͘ teh khùn; góa khì sī beh kiò i chhíⁿ.” “Chú ah, i nāsī teh khùn, chiū ē hó.” “M̄sī, La̍hchalō͘ íkeng sí lah. Góa ia̍h ūitio̍h lín hoaⁿhí, inūi góa bô tīhia, sī beh hō͘ lín sìn; chóngsī lán lâikhì chiūkūn i.”

Lán thang tùi hit ê chīntiong, koh sitbōng ê Tomá só͘ kóng ê ōe lâi chhuichhek, chaiiáⁿ in ū lōani̍h m̄ ài lo̍hkhì, iā lōani̍h teh khòalū in ê siansiⁿ ê sìⁿmiā. “I nā lo̍hkhì Ιûthài, sī beh khì siū hāisí! Lán chiah ê ia̍h lâi khì kap I saⁿtâng sí!”

Tī hit ê Bēthaniah ê hiongchhoan ê só͘chāi, iā tī hit ê êngkng chhànlān ê chhunthiⁿ sî, ū nn̄g ê ko͘to̍k bûliâu ê hūjînlâng teh thîkhàu in síkhí ê hiaⁿtī. Tī chittia̍p, hoehn̂g lāi ê hoeba̍k lóng teh phahm̂, iā chiáuá mā lóng chin khoàilo̍k teh chhiùⁿkoa. Chóngsī “Tī hn̂glāi ū chi̍t ê bōng,” Siōngtè sī chòe chit ê khoàilo̍k ê sèkài, sī chhinchhiūⁿ teh kichhì in ê khó͘thàng. Chūjiân ê sèkài sī lóng bô hián chhut tôngchêng tī・leh. Chhiūba̍k lóng teh puhíⁿ, lîpa ê chháuhio̍h sī chin bō͘sêng, iā chiáuá íki̍p hoeba̍k māsī lóng teh piáubêng honghù ê oa̍hmiā. Chóngsī La̍hchalō͘ sī íkeng sí lah! Chíū Iâso͘ chiah ēthang kàsī hiah ê khólîn teh thîkhàu ê lâng lâi chhimchai Chhunthiⁿ ê kàsī, chiūsī tī pa̍t sèkài hiah ê hó koh chhinchhiat ê simsîn só͘ bat ê, iā hit ê kàsī, chiūsī kóng, tangthiⁿ chi̍tē kàu, chiū chhunthiⁿ sī lī bô hn̄g, iā sísit sī chhutsì tī chi̍t ê koh khah tōa ê sèkài.

In nn̄g ê chíbē si̍tchāi lóng ū hiánchhut in ê sèngchit tī・leh. Málīa só͘ tiàm tī ba̍tpâng teh thîkhàu, iā simsîn putchí jûloān. Hiah ê sùchiá tńglâi, ū tòa chi̍t ê kîīⁿ ê siausit lâi hêhok i kóng, “Chit ê pī° puttì kàu sí, chiūsī ūitio̍h Siōngtè ê êngkng.” Iáukú La̍hchalō͘ sī íkeng sí lah! Iā hit ê si̍tchètek ê Mátāi, sī teh chiapthāi hiah ê lângkheh, chiūsī lâi teh hóngbūn anùi in ê. Hutjiânkan thiaⁿkìⁿ ū chi̍t ê lâng teh soanpò kóng, Iâso͘ tīhia teh lâi lah, tùi ánni, hit ê thiāmchēng m̄ài kóngōe ê hūjînlâng Mátāi, chiū tòngbōetiâu, kóaⁿkín chhutkhì siākha ê tōalō͘ téng lâi tánchih Iâso͘. Mátāi chi̍tē khòaⁿkìⁿ Iâso͘, nââuk¡g chiū tīⁿ, chiū tùi i ê hiaⁿtī sī chhinbi̍t ê pêngiú Iâso͘ kóng, “Chú ah, lí nā tīchia, góa ê hiaⁿtī chiū bē sí!”

“Mátāi ah, lí ê hiaⁿtī beh kohoa̍h.”

Lán ēthang chhuichhek, chiàu só͘ kì ê ígōa ê ìsù, lâi bêngpe̍k I ìn hit kù ōe ū hō͘ Mátāi sitbōng kàu cháiⁿiūⁿ. Hit kù ōe i thiaⁿliáu sī chhinchhiūⁿ i tī ta̍k ji̍t só͘ ū thiaⁿtio̍h ê, teh anùi lâng ê thòthâu ōe. “Chú ah, góa chai Boa̍tji̍t kohoa̍h ê sî, i beh kohoa̍h.” Chiàu khòaⁿ Mátāi ê ìsù sī ài beh kóng, hit hō sī bô kàu lōani̍h thang chòe góa ê anùi, hit hō sī chámjiân hn̄g ê sū. Siatsú lán sī sêngsi̍t ê lâng, lán tekkhak ē kakī kòpe̍k, lâi sêngjīn, tôngchêng Mátāi ê ìsù. Che kiámchhái m̄sī súi ê chongkàu chengsîn. Chóngsī che sī ke̍kkî chiàu jînchêng. Lūn kàu Boa̍tji̍t ê kohoa̍h, nāsī chiàu lán khah siông sī siū kàsī ê, putkò sī chi̍t ê ko͘to̍k, saⁿlī hn̄ghn̄g ê chionglâi ê sūsi̍t, iā tī hiānkim kap chionglâi ê tiongkan, lóng bô ū chi̍tsutá koanhē tī・leh, só͘í sī bē thang anùi lâng kàu cháiⁿiūⁿ. Chiàu lán sī sìn, Boa̍tji̍t ê kohoa̍h, sī chhinchhiūⁿ tī lán ê lâisè ê kò͘sū tiong ê chi̍t ê sînbiāu, chòngtāi ê chi̍t choánki, chiūsī tī hitsî, hit ê bô khòaⁿkìⁿ ê sînlêng ê sengoa̍h beh chìnpō͘ kàu tī chi̍t ê khah kosiōng ê tēpō͘. Chóngsī lán lóng sī bîsè ê lâng. Lán tio̍h khiàmēng pangchān, chiah thang pôaⁿkòe hiānsè kap kohoa̍h chit tiongkan só͘ ū ê tōa ê khiah. Siatsú La̍hchalō͘ chittia̍p sī íkeng sí, iā i ê chíbē só͘ chaiiáⁿ tī hit ê hn̄ghn̄g ê chionglâi, ū chi̍t ji̍t i chiah beh kohoa̍h, nāsī ánni, chiū bô símmi̍h thang chòe i ê anùi. Chóngsī Iâso͘ só͘ kóng beh kohoa̍h, m̄sī teh chí hit ê hn̄ghn̄g ê chionglâi ê ū chi̍t ji̍t ê sū. Chittia̍p La̍hchalō͘ sī iáu oa̍hoa̍h tiàm tī hit ê Sînlêng ê sèkài. I ê oa̍hmiā sī sòachiap teh chìnchêng. I sī bēē sí. Inūi “Kohoa̍h kap oa̍hmiā sī chāi tī góa. Hoānnā tiàm tī góa lâi oa̍h, sìn góa ê, éngoán bē sí.” Hoānnā lâng kiatliân tī Siōngtè, i ê oa̍hmiā chiū éngoán bē bia̍tbô. Nāsī lâng bô kiatliân tī Siōngtè, i ê oa̍hmiā tīchia I chiū bô kóngkhí. Inūi lâng nā bô kiatliân tī Siōngtè, i ê oa̍hmiā I chiū choânjiân bô kiòchòe sī oa̍hmiā. Chittia̍p La̍hchalō͘ sī iáu oa̍hteh, iā beh tńglâi piáubêng hit ê sūsi̍t.

Mátāi thiaⁿliáu, i ê sim māsī chin jûloān, choânjiân bē liáukái, putkò i ū chiâuchn̂g sìnhōng Iâso͘, iā sòa chiong i só͘ teh jûloān ・ê, lóng kautāi I. “Chú ah, sī lah, góa íkeng sìn lí sī Kitok, Siōngtè ê Kiáⁿ, chiūsī lâi ji̍p sèkan ê.”

Chittia̍p Málīa iā chin kóaⁿkín beh khì gêngchiap Iâso͘. Chit ê Málīa iāsī siāngkhoán ēng thòngkhó͘ ê siaⁿ lâi tùi I âukiò, koh tùi hit ê sàngchòng ê ji̍t ílâi, in nn̄g ê chíbē sī khǹg siāng chi̍tiūⁿ ê simsu. “Chú ah, Lí nā tīchia, góa ê hiaⁿtī chiū bē sí.” Chóngsī chittia̍p Iâso͘ ê bīnmāu ū hiánchhut tāmpo̍h khah kohiūⁿ ê khìsiōng tī・leh, tìkàu Málīa khòaⁿliáu sòa chhiⁿkiaⁿ, chiū tiāmtiām m̄káⁿ koh tùi I kóng símmi̍h. Inūi I ū hiánchhut kíntiuⁿ, chhámchhoeh kap lāisim ū jûloān ê bīnsek tī・leh. Hokimsu tùchiá, bêngbêng sī ū tittio̍h tōa ê ìnsiōng, kóng, “Iâso͘ chiū chin chhámchhoeh, koh tōa jûloān.” Iā kàu tī bōng・ni̍h ê sî, i ū koh khòaⁿkìⁿ Iâso͘ ê simsîn ū koh tōatōa chhoehsim. Iā in beh khì bōng・ni̍h ê tô͘tiong, i ū khòaⁿkìⁿ Iâso͘ ū lâu ba̍ksái.

Che sī símmi̍h ìsù, lán khiok m̄chai. Lán beh lâi siūⁿ kóng sī ūitio̍h I tútú beh līpia̍t sèkan chiah lâi iubūn kankhó͘, chiàukhòaⁿ sī m̄ chūjiân. Kiámchhái sī ūitio̍h I, suijiân sī ū khǹg tōa iàukín ê bo̍ktek, iáukú m̄ài hō͘ I ê pêngiú koh tńglâi khiākhí tī chit ê chōeok ê sèkài. Iā kiámchhái sī ūitio̍h chiàu chêng só͘ kóngkhí ê khoán, I ê sînjiah m̄sī kanta khoàikhoài ēng I ê koânlêng ê ōe lâi kiâⁿ ê, hoántńg sī chhut tùi sînbiāu ê hoattō͘, tùi tī hiàn I púnsin ê sìⁿmiā chiah ē thang kiâⁿ i, chiūsī ta̍kpái Iâso͘ ū beh kiâⁿ chin tōa ê sînjiah, hitsî I ê chengsîn engkai lóng ē tōatōa kíntiuⁿ. TĪ Kapehnáum liân chi̍t ê khólîn ê hūjînlâng óa lâi bong I ê saⁿáku ài tittio̍h ihó, hitsî I māsī chaiiáⁿ ū khùila̍t tùi I chhut. Inūi lán ài chhimsìn I teh kiâⁿ sînjiah m̄sī khoàikhoài lâi hoathui I ê koânlêng chiū ē. Si̍tchāi lóng sī piàⁿ I ê sìⁿmiā lâi teh kiâⁿ i. I sī ū chiong I púnsin ê khùila̍t lâi hiàn chòe pa̍tlâng ê khùila̍t, iā chiong I ê sìⁿmiā lâi hiàn chòe pa̍tlâng ê sìⁿmiā. M̄sī kanta siū tèng tī si̍pjīkè téng hitsî nātiāⁿ, hoántńg chiūsī tī I ê choân senggâi, I ū chiong I púnsin lâi hiàn chòe pa̍tlâng ê lō͘ēng.

Tī hitsî tùi chhùpiⁿ thâubé sī chūchi̍p ê kui tōatīn lâng ū chakóa tī I ê sinpiⁿ. “Lín hē i tī símmi̍h só͘chāi?” “Chú ah, lâi khì khòaⁿ.”

Chiàu khòaⁿ La̍hchalō͘ ê tēūi tōabīn i sī m̄ engkai bâichòng tī kongchiòng ê bōngtē, to̍kto̍k sī bâichòng tī i suiú ê bōng・ni̍h chiahtio̍h. “hn̂glāi” sī bâichòng sinsi ê chi̍t ê hó ê só͘chāi. Tùi ánni, in chiū chhōa Iâso͘ kàu tī hit ê chhunthiⁿ sî hoeba̍k chin súi ê hoehn̂g lāi; iā lóng bô teh phahsǹg, koh bô lōakú, Iâso͘ púnsin iûgoân beh hō͘ lâng bâichòng I tī koh chi̍t ê “hn̂glāi.” Chiūsī tī chhunthiⁿ sî chháuhoe chin súi ê, chiūsī tī saⁿlī bô lōa hn̄g ê só͘chāi.

Iâso͘ kóng, “Sóa khui hit tè chio̍h.” Mátāi siūⁿ liáu chin kiaⁿ, inūi kiaⁿliáu chit ê khólîn ê sinsi ē hiánchhut sí ê pháiⁿkhòaⁿsiùⁿ. Chóngsī I ū ēng chi̍tkù ōe lâi anchēng i ê sim, hō͘ i íki̍p tâng chūchi̍p ê chènglâng thiaⁿliáu móasim tōa kámtōng. “Góa kiám bô kā lí kóng, lí nā sìn, ē khòaⁿkìⁿ Siōngtè ê êngkng ?”

Iâso͘ tùi PĒ Siōngtè ê kongchiòng ê kámsiā liáuāu. I ū kóngchhut I ê bān koânlêng ê ōe, iā I ê siaⁿim ū hiángliāng thàng ji̍p kàu tī hit ê bōng lāi, íki̍p hit ê līpia̍t khì ê lâng só͘ khiākhí ê Sînlêng ê sèkài. “La̍hchalō͘, chhutlâi!” Chènglâng sòa tiāmtiām, hián chhut chonggiâm kiaⁿhiâⁿ ê liāmthâu, tāike sòa kiaⁿkàu sînkhì, lâi teh thènghāu. Tī hit ê siokchēng ê tiongkan, ū chin thang chhiⁿkiaⁿ ê hiānsiōng teh hoatseng. Tī hit nn̄g ê sèkài sī saⁿ kaukài ê só͘chāi. Sí lâng chiū chhutlâi, i ê chhiú kha lóng khún pò͘, iā bīn・ni̍h ū ēng kun pauteh. Iâso͘ chiū kóng, “Tháukhui hō͘ i kiâⁿ.”

Chit ê kò͘sū sī chhinchhiūⁿ ánni chòe soahbóe. Tiapákú lán thang chùì lâi khòaⁿ chit ê teksèng ê Kitok, íki̍p in nn̄g ê chíbē sī lámteh hit ê kohoa̍h khílâi ê sí lâng, kap hiah ê putchí chhiⁿkiaⁿ gôngngia̍h ê kuitīn ê chènglâng. Āulâi chit ê pò͘lî ū koaiⁿ ・khílâi. Tùi ánni, kui tīn ê chènglâng ū lóng sìsòaⁿ tńgkhì. Lán iāsī ánni. Tāike tńgkhì thang siūⁿ chit ê tāichì, iā thang kîkoài. Koh kiámchhái iā thang giâugî.

Chènglâng siāng tāiseng sī ài giâugî. Chit ê kò͘sū kiám ūiáⁿ? Bôlūn símmi̍h lâng ài giâugî chit ê kò͘sū, sǹg m̄sī thang kiànsiàu. Inūi chit ê kò͘sū ū thiauchiàn lán, hō͘ lán ē siⁿkhí giâugî ê sim. Chēchē éngéng ài mn̄g kóng, ànchóaⁿ kanta Iôhaneh ū kìchài chit chân tōa ê sūkiāⁿ nātiāⁿ? Chóngsī lūn hit ê chiúkóaⁿ hūjînlâng ê kiáⁿ ê kohoa̍h ê sū, lán mā thang siāng chitkhoán lâi chitmn̄g. Hit ê tāichì kiám iā ūiáⁿ? Ànchóaⁿ chíū Lō͘ka ū kìchài nātiāⁿ? Iā ànchóaⁿ chíū Máthài kap Mákhó ū kìchài Gâilī ê chabókiáⁿ ê kohoa̍h nātiāⁿ? Lán khiok m̄chai. Chóngsī lán thang chhuichhek hit ê líkhì. Chhiáⁿ lán tio̍h ē kìtit chiah ê Hokimsu, lóng sī hiah ê tùchiá íkeng ū khòaⁿkìⁿ Chú púnsin ê kohoa̍h, chit ê tōatōa thang chhiⁿkiaⁿ ê sūsi̍t liáuāu chiah siá・ ê. Kàu tī hitsî, chāi hiahê kap Iâso͘ saⁿkap khiākhí ê lâng teh khòaⁿ, jînseng lóng sī kîīⁿ thang kámthàn ê sū liáuliáu, iā bô ū símmi̍h te̍kpia̍t sī khah kîīⁿ ê sū. Lán sī teh phahsǹg tī Hokimsu tiong, La̍hchalō͘ ê kohoa̍h sī chit ê tēit tùhiān ê sūsi̍t. M̄sī! La̍hchalō͘ kohoa̍h, ásī hit ê chiúkóaⁿ hūjînlâng ê kiáⁿ kohoa̍h, chiah ê sū nā lâi kap I ê siū tèng tī si̍pjīkè liáuāu só͘ hoatseng hit ê thang chhiⁿkiaⁿ ê sūsi̍t saⁿ tùipí, chiūsī bô kàu lōa thang chhiⁿkiaⁿ ê sū.

Chittia̍p ài lâi khòaⁿ hoán chi̍tbīn ê chinlí. Ta̍k pái lán nāsī bô khoàikhoài sìn ūiáⁿ ū bó͘ hāng sū, hitsî ài chhìmn̄g, nāsī ánni, kiám khoàikhoài thang sìn bôiáⁿ ū bó͘ hāng sū ? Kiám sī Iôhaneh ū kò͘ì lâi hoatbêng hit hō bôiáⁿ ê sū ? Kiám sī i ū bāng・kìⁿ, ásī sióngsiōngtio̍h chit ê tāichì ? Liân itchhè siôngsè ê chênghêng, i kiám m̄sī ū lóng kóngkhí, chiūsī ū kóngkhí in ū chhe sùchiá khì khòngiá, iā lúhêng Bēthaniah biānhōe Mátāi, íki̍p Málīa, kui tōatīn ê Ιûthài ê chhamkoanchiá, iūkoh in tiongkan ū chēchē lâng sī hoántùi Kitok, in sī ē sûisî piānpok hit khoán kò͘sū ê khaksi̍t. Iôhaneh ū kóng chit ê tāichì sī chi̍t ê kongjiân ê tōa sūkiāⁿ, jiânāu ū ínchhōa Iâso͘ kàu tī si̍pjīkè ê. Só͘í lán kiámsī khoài thang sìn chit ê kò͘sū sī pe̍hchha̍t, iā lâi bô sìn kóng hit ê tùi sílângtiong kohoa̍h ê Siōngtè ê Kiáⁿ ū hō͘ La̍hchalō͘ kohoa̍h?

Chittia̍p lán bē biántit ài lâi siūⁿ La̍hchalō͘. Liân chit ê sènglī ê Kitok iáu tiàm tī bōng・ni̍h, iā La̍hchalō͘ suijiân sī khiā tī I ê bīnchêng, lán to bē thang bô ài lâi khòaⁿ La̍hchalō͘. Tī chit ê le̍ksú tiong lán siôngsiông himbō͘ ài chai hiah ê kap Iâso͘ tī tiapákú kengkòe chit ê bútâi, lâi chìnchêng khì hit ê sèkài・ê ê sengoa̍h. Chiôngtiong lán tēit ài chai ・ê, chiūsī La̍hchalō͘. Inūi I ū kkòkhì kàu tī bōng・ni̍h ê hitpêng ê sèkài, iā ū koh tòtńg lâi. Só͘í tùi chit ê sèkài, I m̄chai sī kámsióng siáⁿkhoán? Iā ànchóaⁿ I lóng bô kóngkhí hitpêng ê sèkài? Chiàu Iâso͘ sī biôsiá tī hit ê pùlâng ê kò͘sū, hit ê sèkài sī chi̍t ê ū oa̍hoa̍h ê ìsek ê sengoa̍h, sī ū susióng kap kìek ê sèkài.

Siáⁿsū i lóng bô kóngkhí? Tōabīn sī ūitio̍h i to bô símmi̍h siausit thang kóngkhí. Iā kohkhah tōabīn sī ūitio̍h i kenggiāmtio̍h sísit hit ê kíntiuⁿ ê sengoa̍h liáuāu, ū chiāmsî hiohkhùn i ê chengsîn, só͘í tī hit tiongkan, i sī lóng m̄ chaiiáⁿ símmi̍h, iā i chi̍tē chengsîn khílâi, hitsî oánjiân chhinchhiūⁿ ângeⁿá tī chákhísî khùn chhéⁿ chi̍tiūⁿ, khòaⁿliáu ta̍khāng sī sin ê mi̍h liáuliáu. Ásī kiámchhái i tī hit ê tété jûloān ê kenggiām tiong, sī bē thang tiauchiat i ê simsu; ásī āulâi i sī bô thang chhōetio̍h túhó ê ōe, thang lâi piáusī hit ê chêngkéng. Chhìsiūⁿ, siatsú ū símmi̍h chhiⁿmî lâng, ásī chhàuhī lâng Tī chi̍t tiám cheng kú in ē tittio̍h khòaⁿkìⁿ, tittio̍h thiaⁿkìⁿ, iā āulâi ū kohchài ho̍ktò in ê púnjiân ê khoán, hitsî in ēthang tùi in ê pêngiú kóng símmi̍h, iā kiám si̍tchāi in ōe cha̍phun liáukái símmi̍h ? Hiah ê lâng sī kanta bêloān in ê sim, bô thang piáusī siáⁿkhoán chiah tio̍h. Hiah ê beh thiaⁿ i kóng ōe ê lâng, mā Sī bô khùila̍t thang liáukái i só͘ kóng ê, iā kiámchhái māsī bô símmi̍h túhó ê kenggiām thang pangchān i lâi biôsiá hit ê chêngkéng. Chhutchāi lán tùi hiah ê chhiⁿmî ・ê, lâi soatbêng sektī ê ìsù, in to sī bōehiáu liáukái; iā tùi hiah ê chhàuhī lâng ànchóaⁿ chhutla̍t beh lâi kā in kóngkhí imga̍k ê sū, in to sī sióngsiōng bōe kàu. Lán iáu tiàm tī Siōngtè chit ê útiū tiong, lán lóng sī chhiⁿmî ê, lóng sī chhàuhī ê. Siatsú lán tiongkan ū chi̍t lâng kèkhì kàu tī hitpêng ê sèkài, tī hia lán chhiⁿmî ê ba̍kchiu ū tittio̍h khui, chhàuhī ê hīkhang ū tittio̍h thiaⁿkìⁿ, iā khahsi̍t túchiah chi̍tē khì, liân só͘ ū tútio̍h ê sūsi̍t to sī ohtit liáukái hit ê ìsù, iā siatsú i ē thang koh tòtńg lâi chit tēbīnchiūⁿ, i māsī chámjiân ohtit thang thoânta̍t hit ê siausit.

Só͘í lán thang siūⁿ La̍hchalō͘ tī tiapákú sī khòaⁿkìⁿ hit ê tōatōa thang chhiⁿkiaⁿ ê sū, putkò sī hō͘ i ê sim ná jûloān nātiāⁿ. Khaksi̍t i sī tho̍ngji̍t ū ûnûná sìkè teh kiâⁿ, iā tiāmtiām lâi sìkè khòaⁿ hit ê hn̄ghn̄g ê chêngkéng, chhinchhiūⁿ lâng teh kiâⁿiû tī bînbāng tiong, ū bāngkìⁿ chēchē kîīⁿ ê sū, iáukú kàu chi̍tē khùnchhíⁿ, chiū lóng bē kìtit i sī bāng ê chi̍tiūⁿ.

Chhinchhiūⁿ ánni, Iâso͘ ū koh kàsī lán kóng, lâng ê sí m̄sī chū ánni soahkhì. Lán chíū iáu khiàmēng chi̍tpái chit khoán ê kàsī, iā chitê kàsī sī liâmpiⁿ beh kàu ê, inūi hitsî Siōngtè ê Kitok beh tùi sí koh khí, iā tùi Hokim hō͘ oa̍hmiā kap bē pāihōai ê lóng hiánbêng.



第九章 拉撒路Ê Koh活

回顾咱ê生活，咱bē 免得ài ē记得chē-chē khah 普通 ê 小khóa ê事，因为hiah-ê 小khóa ê事，到尾是tiāⁿ-tiāⁿ ē变做第一要紧ê。咱实在bē-ē 判断 tī咱ê生活中啥物是大chân ê事，也啥物是小khóa ê事。亲像有一日，耶稣kah伊ê学生大家安静来退隐 tī约旦河边ê时，忽然间伊有接tio̍h tùi伯大尼ê姊妹所寄来ê要紧ê消息讲：「主ah，你所疼ê人破病 lah。」学生一下听见chit-ê消息，起头是无啥物感触tio̍h in ê心。chit时 in却有伤心，总是无看做是有大要紧ê，到然后 in一下回顾 chit chân，chiah知影这是teh叫伊来行到tī各各他ê路chām。

连hiah-ê使者到位 ê时，耶稣to已经知影拉撒路是已经死lah。Iáu-koh伊mā犹原用恬静ê心来tiàm tī伊所tòa ê所在两日久；koh来续接伊tùi chit-ê世间所beh讲ê最后ê教示。总是伊不时to teh siàu念伯大尼ê拉撒路。伊是teh看上帝beh án怎引chhōa伊。chit时伊tio̍h tò-tńg去就近父ê时，是已经逼近lah。总是tī未离别chit世间ê 进前，伊是ài phah生惊tiàm tī耶路撒冷hiah-ê 踌躇不决 ê人ê心。
到第三日ê 早起，伊有叫醒伊ê学生讲： 「咱koh来去偤太。」 「Koh来去偤太！拉比，近来偤太人ài beh用石头 tìm你；你kám iáu beh koh去hia ?」
耶稣应讲：「一日kám无六时 ?人若日时行，to̍h bōe tio̍h-tak，因为看见chit世间ê光。时犹是日时，tio̍h做工。」人若犹tio̍h 尽上帝所交带ê 义务ê中间，伊是永远bōe死。」咱ê朋友拉撒路teh 困；我去是beh叫伊醒。」
「主ah，伊若是teh 困，to̍h ē好。」 「M̄是，拉撒路已经死lah。我亦为tio̍h lín欢喜，因为我无tī-hia，是beh hō͘ lín信；总是咱来去就近伊。」
咱thang tùi hit-ê 尽忠，koh失望 ê多马所讲ê话来推测，知影in有jōa-ni̍h m̄ ài落去，也jōa-ni̍h teh挂虑 in ê先生ê性命。」伊若落去偤太，是beh去受害死！咱chiah-ê亦来去kah伊相同死！」

Tī hit-ê伯大尼ê乡村ê所在，也tī hit-ê荣光灿烂 ê春天时，有两个孤独无聊 ê妇人人teh 啼哭 in 死去ê兄弟。Tī chit时，花园内ê花木lóng teh phah-m̂，也鸟á mā lóng真快乐teh 唱歌。总是「Τī园内有一个墓」，上帝所做chit-ê快乐ê世界，是亲像teh讥刺in ê苦痛。自然 ê世界是lóng无显出同情tī-・leh，树木lóng teh puh芛，篱笆ê 草叶是真茂盛，也鸟á以及花木 mā是lóng teh表明丰富 ê活命。总是拉撒路是已经死lah!只有耶稣chiah ē-thang教示hiah-ê 可怜 teh 啼哭 ê人，来深知春天ê教示，to̍h是tī别世界hiah-ê好koh 亲切 ê心神所bat ê，也hit-ê教示，to̍h是讲，冬天一下到，to̍h春天是lī无远，也死失是出世 tī一个koh-khah大ê世界。

In两个姊妹实在lóng有显出in ê性质tī-・leh，马利亚是tiàm tī密房teh 啼哭，也心神不止jû乱。Hiah-ê使者tńg来，有带一个奇异 ê消息来回覆伊讲：「chit-ê 病不致到死，to̍h是为tio̍h上帝ê荣光。」Iáu-koh拉撒路是已经死lah!也hit-ê实际的ê马大，是teh接待hiah-ê人客，to̍h是来teh访问安慰 in ê。忽然间听见有一个人teh 宣布讲，耶稣tī-hia teh来lah，tùi án-ne，hit-ê恬静m̄-ài讲话 ê妇人人马大，to̍h tòng-bē-tiâu，赶紧出去社脚ê大路顶来等chih耶稣。马大一下看见耶稣，咙喉管to̍h tīⁿ，to̍h tùi伊ê兄弟所亲密 ê朋友耶稣讲：「主ah，你若tī-chia，我ê兄弟to̍h bē死！」

「马大ah，你ê兄弟beh koh活。」

咱ē-thang推测，照所记 ê以外 ê意思，来明白伊应hit句话有hō͘马大失望到án怎。Hit句话伊听了是亲像伊tī ta̍k日所有听tio̍h ê，teh安慰人ê套头话。」主ah，我知末日koh活 ê时，伊beh koh活。」照看马大ê意思是ài beh讲，hit款是无到jōa-ni̍h thang做我ê安慰，hit款是相当远 ê事。设使咱是诚实 ê人，咱的确会ka-kī告白，来承认，同情马大ê意思。这hoān-sè m̄是súi ê宗教精神，总是这是极其照人情。论到末日ê koh活，若是照咱khah常所受教示ê，不过是一个孤独，相离远远 ê将来ê事实，也tī现今kah将来ê中间，lóng无有一屑á关系 tī-・leh，所以是bē-tàng安慰人到án怎。照咱所信，末日ê koh活，是亲像tī咱ê来世 ê故事中 ê一个神妙、壮大 ê一转机，to̍h是tī hit时，hit-ê无看见ê 神灵 ê生活beh 进步到tī一个khah 高尚 ê 地步。总是咱lóng是微细 ê人。咱tio̍h 需要帮助，chiah thang pôaⁿ过现世kah koh活chit中间所有ê大ê隙。设使拉撒路chit-tia̍p是已经死，也伊ê姊妹是知影tī hit-ê远远 ê将来，有一日伊chiah beh koh活，若是án-ne，to̍h无啥物thang做伊ê安慰。总是耶稣所讲beh koh活，m̄是teh指hit-ê远远 ê将来ê有一日ê事。Chit时拉撒路是犹活活tiàm tī hit-ê 神灵 ê世界，伊ê活命是续接teh进前。伊是bē-ē死。因为「Koh活 kah活命是在tī我。凡若tiàm tī我来活，信我ê，永远bē死。」凡若人结连tī上帝，伊ê活命to̍h永远bē灭无。若是人无结连tī上帝，伊ê活命tī-chia伊to̍h无讲起。因为人若无结连tī上帝，伊ê活命伊to̍h全然无叫做是活命。chit时拉撒路是犹活teh，也beh tńg来表明hit-ê事实。

马大听了，伊ê心mā是真jû乱，全然bōe了解，不过伊有齐全信奉耶稣，也soah kā伊所teh jû乱 ê，lóng交带伊。」主ah，是lah，我已经信你是基督，上帝ê kiáⁿ，to̍h是来入世间-・ê。」

Chit时马利亚也真赶紧 beh去迎接耶稣，chit-ê马利亚也是siāng款用痛苦 ê声来对伊喉叫，koh tùi hit-ê 送葬 ê日以来，in两个姊妹是khǹg siāng一样ê心思。」主ah，你若tī-chia，我ê兄弟to̍h bē 。」总是chit时耶稣ê面貌有显出淡薄khah koh样ê气象 tī-・leh，致到马利亚看了soah生惊，to̍h恬恬m̄敢koh 对伊讲啥物。因为伊有显出紧张、惨戚kah内心有jû乱 ê面色 tī-・leh。福音书着者，明明是有得tio̍h大ê印象，讲：「耶稣to̍h真 惨戚，koh大jû乱。」也到tī 墓里 ê时，伊有koh看见耶稣ê心神有koh大大戚心。也in beh去墓里 ê途中，伊有看见耶稣有流目屎。

这是啥物意思，咱却m̄知。咱beh来想讲是为tio̍h伊tú-tú beh 离别世间chiah来忧闷艰苦，照看是m̄自然。Κiám-chhái是为tio̍h伊，虽然是有khǹg大要紧ê目的，iáu-koh m̄-ài hō͘伊ê朋友koh tńg来khiā起tī chit-ê罪恶ê世界。也hoān-sè是为tio̍h照前所讲起ê款，伊ê神迹m̄是kan-taⁿ快快用伊ê权能ê话来行ê，反转是出tùi神妙ê法度，tùi tī 献伊本身ê性命chiah ē-thang行伊，to̍h是ta̍k-pái耶稣有beh行真大ê神迹，hit时伊ê精神应该lóng ē大大紧张。Tī迦百农连一个可怜 ê妇人人óa来摸伊ê衫á裾ài得tio̍h医好，hit时伊mā是知影有气力对伊出。因为咱ài 深信伊teh行神迹m̄是快快来发挥伊ê权能to̍h ē。实在lóng是拚伊ê性命来teh行伊。伊是有kā伊本身ê气力来献做别人ê气力，也kā伊ê性命来献做别人ê性命。M̄是kan-taⁿ受钉tī十字架顶hit时niā-niā，反转to̍h是tī伊ê全生涯，伊有kā伊本身来献做别人ê路用。

Tī hit时tùi 厝边头尾所聚集ê kui大阵人有chak óa tī伊ê身边。 「Lín hē伊tī啥物所在？」 「主ah，来去看。」 照看拉撒路ê 地位，大面伊是m̄应该埋葬 tī公众ê墓地，独独是埋葬 tī伊私有ê 墓里chiah tio̍h。「园内」是埋葬身尸ê一个好ê所在。Tùi án-ne，in to̍h chhōa耶稣到tī hit-ê 春天时花木真 súi ê花园内；也lóng无teh phah算，koh无jōa久，耶稣本身犹原beh hō͘人埋葬伊tī koh一个「园内」。to̍h是tī 春天时，草花真 súi-・ ê，to̍h是tī相离无jōa 远 ê所在。

耶稣讲：「徙开hit 块石。」马大想了真惊，因为恐惊chit-ê 可怜 ê 身尸会显出死ê pháiⁿ看相。总是伊有用一句话来安静伊ê心，hō͘伊以及同聚集ê众人听了móa心大感动。」我kám无kā你讲，你若信，ē看见上帝ê荣光?」

耶稣对父上帝ê公众ê 感谢了后，伊有讲出伊ê万权能ê话，也伊ê声音有响亮 thàng入到tī hit-ê 墓内，以及hit-ê 离别去ê人所khiā起ê 神灵 ê世界。「拉撒路，出来！」众人soah 恬恬，显出庄严惊惶 ê 念头，大家soah惊到神-・去，来teh thèng候。Tī hit-ê肃静 ê中间，有真thang生惊ê现象 teh发生tī hit两个世界所相交界ê所在。死人to̍h出来，伊ê 手脚lóng 捆布，也面里有用巾包teh。耶稣to̍h讲：「Τháu开hō͘伊行。」

Chit-ê故事是亲像án-ne做soah尾，一时á久咱thang注意来看chit-ê得胜 ê基督，以及in两个姊妹所揽teh hit-ê koh活起来ê死人，kah hiah-ê不止生惊gông-ngia̍h ê kui阵 ê众人。后来chit-ê 布帘有关-・起来。Tùi án-ne，kui阵ê众人有lóng四散 tńg去。咱也是án-ne，大家tńg去thang想chit-ê tāi-chì，也thang奇怪，koh hoān-sè也thang侥疑。

众人siāng进前是ài侥疑，chit-ê故事kám是有影？无论啥物人ài侥疑chit-ê故事，算 m̄是thang见笑。因为chit-ê故事有挑战咱，hō͘咱ē生起侥疑ê心。Chē-chē tiāⁿ-tiāⁿài 问讲，án怎kan-taⁿ约翰有记载chit chân大ê事件niā-niā？总是论hit-ê 守寡妇人人ê kiáⁿê koh活 ê事，咱mā thang siāng chit款来质问。Hit-ê tāi-chì kám也有影？Án怎只有路加有记载niā-niā？也án怎只有马太kah马可有记载Gâi-lī ê cha-bó-kiáⁿê koh活niā-niā？咱却m̄知，总是咱thang推测hit-ê理气。请咱tio̍h ē记得chiah-ê福音书，lóng是hiah-ê着者已经有看见主本身ê koh活，chit-ê大大thang生惊ê事实了后才写-・ê。到tī hit时，在 hiah-ê kah耶稣做伙 khiā起ê人teh看，人生lóng是奇异 thang感叹 ê事了了，也无有啥物特别是khah 奇异 ê事。咱是teh phah算tī福音书中，拉撒路ê koh活是chit-ê第一出名 ê事实。M̄是！拉撒路koh活，á是hit-ê 守寡妇人人ê kiáⁿkoh活，chiah-ê事若来kah伊ê受钉tī十字架了后所发生hit-ê thang生惊ê事实相对比，to̍h是无到jōa thang生惊ê事。

Chit时 ài来看反一面 ê真理，ta̍k-pái咱若是无快快信有影有某项事，hit时ài试问，若是án-ne，kám快快thang信无影有某项事?Kám是约翰有故意来发明hit款无影 ê事?Kám是伊有梦见，á是想像tio̍h chit-ê tāi-chì?连一切详细 ê情形，伊kám m̄是有lóng讲起，to̍h是有讲起in有差使者去旷野，也旅行伯大尼面会马大，以及马利亚，kui大阵 ê偤太ê 参观者，又koh in中间有chē-chē人是反对基督，in是ē随时sio-chèⁿhit款故事ê确实。约翰有讲chit-ê tāi-chì是一个公然 ê大事件，然后有引chhōa耶稣到tī十字架ê。所以咱kám是快thang信chit-ê故事是白贼，也来无信讲hit-ê tùi死人中koh活 ê上帝ê kiáⁿ有hō͘拉撒路koh活？

Chit时咱bē 免得ài来想拉撒路，连 chit-ê 胜利 ê基督犹tiàm tī 墓里，也拉撒路虽然是khiā tī伊ê面前，咱to bē-tàng无ài来看拉撒路。Tī chit-ê历史中咱常常欣慕ài知hiah-ê kah耶稣tī 一时á久经过 chit-ê舞台，来进前去hit-ê世界-・ê ê生活。从中咱第一ài知ê，to̍h是拉撒路。因为伊有过去到tī 墓里 ê hit-pêng ê世界，也有koh tò-tńg来。所以tùi chit-ê世界，伊m̄知是感想啥款？也án怎伊lóng无讲起hit-pêng ê世界？照耶稣所描写tī hit-ê 富人ê故事，hit-ê世界是一个有活活ê意识ê生活，是有思想kah记忆ê世界。

啥事伊lóng无讲起？大面是为tio̍h 伊to无啥物消息thang讲起。也koh-khah大面是为tio̍h伊经验tio̍h死失hit-ê 紧张ê生活了后，有暂时歇困伊ê精神，所以tī hit中间，伊是lóng m̄知影啥物，也伊一下精神起来，hit时宛然亲像红婴á tī 早起时困醒一样，看了ta̍k项是新ê 物了了。Á是hoān-sè伊tī hit-ê短短jû乱 ê经验中，是bē-tàng调节伊ê心思；á是后来伊是bē-tàng chhōe-tio̍h tú好ê话，thang来表示 hit-ê情景。试想，设使有啥物青瞑人，á是臭耳人tī一点钟久 in ē得tio̍h看-・见，得tio̍h听-・见，也后来有koh再复到 in ê本然 ê款，hit时in ē-thang对in ê朋友讲啥物，也kám实在in ē十分了解啥物?Hiah-ê人是kan-taⁿ迷乱 in ê心，bē-tàng表示啥款chiah tio̍h。Hiah-ê beh 听伊讲话 ê人，mā是无气力thang了解伊所讲ê，也hoān-sè mā是无啥物tú好ê经验thang帮助伊来描写hit-ê情景。出在咱tùi hiah-ê青瞑-・ ê，来说明色致ê意思，in to是bōe晓了解；也tùi hiah-ê 臭耳人án怎出力beh来kā in讲起音乐 ê事，in to是想像bōe到。咱犹tiàm tī上帝chit-ê宇宙中，咱lóng是青瞑-・ ê，lóng是臭耳-・ ê。设使咱中间有一人过去到tī hit-pêng ê世界，tī hia咱青瞑 ê目chiu有得tio̍h开，臭耳 ê 耳孔有得tio̍h听-・见，也khah实 tú-chiah一下去，连所有tú-tio̍h ê事实to是oh得了解hit-ê意思，也设使伊ē-thang koh tò-tńg来chit地面上，伊mā是相当oh得thang传达 hit-ê消息。

所以咱thang想拉撒路tī 一时á久所看见hit-ê大大thang生惊ê事，不过是hō͘伊ê心ná jû乱niā-niā。确实伊是thong日有匀匀á四界 teh行，也恬恬来四界看hit-ê远远 ê情景，亲像人teh行游tī 眠梦中，有梦见chē-chē奇异 ê事，iáu-koh到一下困醒，to̍h lóng bē记得伊所梦ê一样。

亲像án-ne，耶稣有koh教示咱讲，人ê死m̄是自án-ne soah去。咱只有犹需要一pái chit款ê教示，也chit-ê教示是liâm-piⁿ beh到ê，因为hit时上帝ê基督beh tùi死koh起，也tùi福音hō͘活命kah bē 败坏 -・ê lóng显明。