《《平民ê基督传》》 |
|
|
|
转寄 |
TĒ8 chiuⁿ TĒJĪ PÁI CHHÌGIĀM ÊLÚSALÉM
Lūn Tô͘tiong ê kìek, hiah ê tiōngiàu ê kàsī, tāikhài sī chhinchhiūⁿ ísiōng só͘ kóng ê khoánsit.
Chittia̍p sī Chúāu 28 nî ê 12 goe̍h. I tī Tahliâucheh ê sî, siū lâng kekchhut tiāntn̂g liáuāu, íkeng kengkòe ū nn̄g goe̍hji̍t ê kú. Tī chit nn̄g goe̍hji̍t kú, I ū sìkòe phiauliû, jiânāu I ū koh chi̍t pái hiánchhut tī chit ê gûihiám ê soaⁿlō͘, koh tńglâi Lia̍psatlō͘ kap Mátāi íki̍p Málīa ê chhù. Chittia̍p tī Êlúsalém, iūkoh sī tútú teh siú Hiàntiān ê cheh, lâi teh siàuliām tī nn̄gpah nîchêng in Ιûthài ê úitāi, koh enghiông ê thâulâng Mákapí tiâu ê Iûtāi, ū chhiòngsiú to̍kli̍p ê ūntōng, lâi chínkiù in ê kok Íseklia̍t. Chóngsī chittia̍p in sī siū Lômá ê sènglīchiá sī koánhat, sī appek, iā suijiân ū chēchē ài kok ê chìsū, chi̍tpái kòe chi̍tpái, ū kèbô͘ beh hoánpoān, iáukú lóng bē sêngkong. Iūkoh hit ê sînbiāu ê Mesíiah ū sìkòe kiâⁿ tī ta̍k só͘chāi. Só͘í tī chit hō sîchūn, chènglâng bē biántit ài susióng Iésu ê sū.
Iôhaneh ū kóng, “TĪ Êlúsalém ū Hiàntiāncheh, sī tangthiⁿ sî; Iésu tī tiān・ni̍h kiâⁿ tī SĪlôbûn ê liónglông.” Tōabīn tī hit chákhí, suijiân Bēthaniah hit ê kacho̍k teh thòe I khòalū kiaⁿhiâⁿ, kiámchhái I ū kakī chi̍t lâng mō͘hiám ji̍p khì Êlúsalém siâⁿ. I sī koatì ài chhìgiām Êlúsalém, inūi beh hù chehkî ê kui tōatīn ê chènglâng lóng chūchi̍p tīhia, ǹgbāng tī bōe līpia̍t sèkan ê íchêng, nā ēthang koh chi̍t pái tittio̍h chènglâng hoaⁿhí àⁿ hīkhang lâi thiaⁿ I sī kanchèng ê ōe, sī chin bānhēng.
I ū kiâⁿ tī SĪlôbûn ê liónglông, kiámchhái sī teh bih hō͘, chiūsī tangthiⁿ sî ê hō͘, hitsî hiah ê sim putchí iôchoah ê àikokchiá, ū khòaⁿtio̍h I. In chiū teh siūⁿ kóng, che kiám sī thiⁿ・ni̍h ū hiánchhut hó ê tiāuthâu ? Kiámsī lán ê Kiùchú ū hutjiânkan hiánchhut, tī chit ê teh kìliām chínkiù ê choehkî ?
Hitsî chènglâng lóng sī khǹg kokbîn ê chengsîn, só͘í in khòaⁿ chèngtīsiōng ê sènglī ê būntôe ígōa, bô chi̍t hāng sī iàukín. In chaiiáⁿ I ū kanchèng chi̍t ê chámjiân kosiōng ê sùbēng, chóngsī tútú chittia̍p, in ê sim sī lóng bô tôngchêng, ìhiòng tī símmi̍h kosiōng ê sùbēng.
“Lí lâi kám sī beh chòe tējī ê Mákapí tiâu ê Iûtāi ?” “Lí hō͘ goán ê sim tiûtû, beh kàu símmi̍h sî ah?” “Lí nāsī Kitok, tio̍h bêngbêng kā goán kóng.”
Ah! Sī lah, I sī Kitok, sī Mesíiah, chóngsī in putkò sī teh chhōe, teh thènghāu chi̍t ê kekbēng ê thâulâng nātiāⁿ, m̄kú I sī teh thènghāu ê kok, chiūsī chi̍t ê ū gī kap Siōngtè tī・leh ê kosiōng ê ôngkok. só͘í beh tùi in chísī I sī Kitok, Sī bô chháikang. Siōngtè tùi Íseklia̍t lâng só͘ phāu ê simchì, sī putchāi tī hit hō siókhóa ê kokka koanliām, sī chámjiân ū khah kosiōng ê sùbēng tī・leh. Chit ê bô sìngióng ê sèsèòe ê tēhng Pale̍ksuthèng, suijiân ū tittio̍h sénglī lâi la̍k in ê chèngtī siōng ê koânpèng, chóngsī in nāsī beh iûgoân chhinchhiūⁿ Lômá lâng gō͘iōng hit ê koânpèng, ánni sī ū símmi̍h līek? Siatsú Íseklia̍t lâng kójiân ū tittio̍h koânpèng lâi thónghat choân sèkài, chóngsī in nāsī sòngsit in púnjiân ê chengsîn, sī ū símmi̍h līek?
“Lí nāsī Kitok, tio̍h bêngbêng kā goán kóng.”
I chiū ēng thunlún ê sim lâi ìn in kóng, “Góa bat kā lín kóng, chóngsī lín m̄sìn; siatsú lín nāsī góa ê iûⁿ, iā siatsú lín ê sim nāsī ū tiongsi̍t tī hit ê kosiōng ê io̍kbōng, lín chiū ē jīntit góa. Góa tī góa ê PĒ ê miâ só͘ kiâⁿ ê sū, chiah ê sī chòe góa ê kanchèng.” Hitsî I ū tùi in koh kóngkhí lōachē ōe, lán khiok sī lóng m̄chai, māsī lóng bô thiaⁿkìⁿ, putkò lán ū thiaⁿkìⁿ I tī chòeāu ū hoatpiáu chi̍t kù chin hótáⁿ ê ōe lâi kanchèng I sī Sîn, sī Siōngtè, lâi phah chhiⁿkiaⁿ in ê sim. “Góa kap PĒ sī chi̍tê!”
Tùi ánni, cheksî chènglâng thiaⁿliáu sòa tōa gôngngia̍h. Liân hiah ê jia̍tsêng ê àikokchiá mā bô iôngún I. Āulâi hutjiânkan ū chi̍ttīn ê pōtô͘ tōa siūkhì, tāike tōasiaⁿ âukiò, chiū chìnchêng óalâi, beh ēng tōa tè ê chio̍hthâu lâi tìmsí I. Tiapákú ê tiongkan, Iésu ū kakī chi̍t lâng, bô lâng thang póhō͘, lâi khiā tī sísit ê bīnchêng. Lán lóng ē kìtit Sūthêhoán. Kîsi̍t ta̍k pái hit hō pōtô͘ hoat siūkhì ê sî, sísit sī kūn tī ba̍kchêng. Chiàu khòaⁿ in ū tāiseng lâi chòe Kokkokthaⁿ ê chhámsū. Chóngsī I ê sîkan sī iáubē kàu. Só͘í I ēng thiāmchēng ê thàitō͘ lâi títng hiah ê chhiú the̍h chio̍hthâu tīteh hoat siūkhì ê chènglâng, kóng,
“Góa túi PĒ ēng chēchē hósū hō͘ lín khòaⁿ; kîtiong ūitio̍h tálo̍h chi̍t hāng, ēng chio̍hthâu tìm góa.” “Goán ēng chio̍hthâu tìm lí, m̄sī ūitio̍h hósū, chiūsī ūitio̍h siatto̍k; inūi lí sī lâng, ia̍h kakī lia̍hchòe Siōngtè.”
Lán kináji̍t ū lâng piáusī giâugî ê thàitō͘, m̄sìn Iésu púnsin bat bêngbêng kanchèng I sī Sîn, sī Siōngtè. Chóngsī hiah ê chhiú the̍h tōa tè chio̍hthâu ê pōtô͘, lóng bô chi̍tsutá giâugî I sī ū chútiuⁿ ê ōe. Iā I sī kanchèng ê ōe ū phah chhiⁿkiaⁿ in ê sim. Tī I ê lāibīn ū hoatchhut chi̍t khoán ê khùila̍t, ē chèap in ê bêsìn ê liāmthâu. Tùi ánni, in chiū pànghā in ê chio̍hthâu, sòa kanta gōnggōng lâi khòaⁿ I, iā Iésu chiū tùi in tiongkan kiâⁿkhì, chiūsī chòe lō͘bé pái lâi līkhui Êlúsalém siâⁿ. Āupái I koh ji̍p siâⁿ, I chiū hoaⁿhí hō͘ in, chiàu in ê ìsù lâi khoánthāi I.
Chóngsī chittia̍p I tehbeh līkhui ê sî, I ū putchí ūitio̍h Êlúsalém lâi thòngkhó͘. I tehbeh pôaⁿ soaⁿ tńgkhì Bēthaniah I ê pêngiú ê tau ê tô͘tiong, lán ū thiaⁿkìⁿ kóng, I ū oa̍tlìntńg lâi khòaⁿ chit ê bílē ê Êlúsalém siâⁿ, chiūsī koh chi̍t pái lâi kektio̍k I ê, chiū siongsim thó͘khùi kóng, “Êlúsalém ah! Êlúsalém ah! chiūsī thâisí sianti lâng, ēng chio̍hthâu tìm hōngchhe kàu tī i ê; góa lōachē pái ài chūchi̍p lí ê kiáⁿjî, chhinchhiūⁿ kebú chūchi̍p i ê keá tī si̍tē; chóngsī lín m̄ài. Lí khòaⁿ! Lín ê chhù beh phahng, lâu teh hō͘ lín. Taⁿ liáuāu, lín bô khòaⁿkìⁿ góa; thènghāu lín kóng, “Tī Chú ê miâ lāi ・ê tittio̍h hokkhì.” Tī hit ê thâuchi̍t pái ê kháisoân ê anhiohji̍t, chit ê chhàmgú ū ènggiām.
TĪ Bēthaniah hit ê sim putchí teh khòalū ê kacho̍k, Taⁿ ū koh tittio̍h pêngan. In chhaputto lóng bô teh liâubāng I ēthang koh oa̍hoa̍h tòtńglâi. Chóngsī chittia̍p I sī bô kap in tòa kàu chin kú. I ū liâmpiⁿ līpia̍t in khì khòngiá ê só͘chāi, koh chi̍tpái lâi pīpān I ê lîmchiong. Mátāi íki̍p Málīa kap I saⁿsî ê sî, in lóng bô teh phahsǹg beh ū chi̍t ê tōa piai ê sū lîmkàu tī chit ê khoàilo̍k ê katêng, iā lóng bô teh siūⁿ tī iáubē koh khòaⁿkìⁿ I ê íchêng, ū lōani̍h khiàmēng I.
Lán ū thiaⁿkìⁿ kóng, I ū līkhui khì kàu tī pa̍tê Bēthaniah ê só͘chāi, chiūsī tī ioktàn hô ê hitpêng, chiūsī Iôhaneh chho͘chho͘ teh kā lâng kiâⁿ sóelé ê só͘chāi. Iā ū thiaⁿkìⁿ kóng, chittia̍p koh ū kui tōatīn ê chènglâng chūchi̍p lâi chiūkūn I, sòa ū kanchèng kóng, “Iôhaneh lóng bô kiâⁿ sînjiah, to̍kto̍k Iôhaneh só͘ kóng, chí chit lâng ・ê, lóng sī chin.” Tī chitsî ū chēchē lâng lâi sìn I. Āulâi I ū koh tòtńg khì tī I chhuthoat I ê kang ê só͘chāi, koh sī Sèng Sîn chhinchhiūⁿ chíⁿá ū lîmkàu tī I ê thâukhakténg ê só͘chāi. I ū koh tīchia lâi kiâⁿ chēchē hāng ê sū, kàsī chēchē hāng ê tōlí, iáukú lán tīchia chíū ài chiàu lán sī ēthang chhuichhek ・ê, lâi pâilia̍t tāmpo̍h.
Ū chi̍tji̍t, I ū tī chi̍t ê hiongchhoan ê hōetn̂g, chhinchhiūⁿ tiàm tī Galílaiah ê sîtāi ê khoán, koh tútio̍h jia̍tkông ê anhiohji̍t chúgī ê būntê; iā chit ê chúgī, si̍tchāi sī ū hō͘ Siōngtè só͘ chiokhok ê sèngji̍t, pìⁿchiâⁿ hāchiān ê ìsù tī・leh. Chiūsī tút¤g tī hōetn̂g lāi ū chi̍t ê khólîn ê hūjînlâng, i ê kutthâu lóng ngī, ū tì pīⁿ cha̍ppeh nî kú, sòa únku lóng bē thang chhunti̍t. Hitsî I ū khòaⁿkìⁿ chit ê hūjînlâng teh kiû I ê lînbín, só͘í I chiū kiò i, iā ēng siangchhiú lâi hōaⁿ i, chiū cheksî chhunti̍t, sòa kui êngkng Siōngtè. Chóngsī hiah ê gûchhún ê hiongchhoan ê lāu lia̍ppí, chi̍tē khòaⁿ liáu sòa siūkhì, lâi kongkek, tùi ánni I chiū siūkhì kóng, “Ké hó ê lâng ah, pâiiu ah, lín kiám bēē chòe sêngsi̍t ê lâng? Tī anhiohji̍t, lín kiám bô ta̍k lâng tùi chô・ni̍h tháu i ê gû, ásī lû, khan khì chia̍h chúi ? Chit ê hūjînlâng sī Abulahàm ê hō͘è, hō͘ Sattàn pa̍k i, íkeng cha̍ppeh nî kú, kiám m̄ engkai tī anhiohji̍t tháu i ê kat ?” Hit ji̍t ê hōechiòng, pêngsò͘ khioksī ū phiankiàn ê liāmthâu tī・leh, iáukú in ê sim ū siū kámtōng, sòa tôngchêng I; chènglâng sòa ūitio̍h I sī kiâⁿ ê êngkng ê sū, simkoaⁿ tōatōa hoaⁿhí.
Koh ū chi̍tji̍t, in ū the̍h chhut chi̍t ê kiathun ê būntê lâi thiauchiàn I, tùi ánni, I ū piáusī chi̍t ê tiāⁿtio̍h ê ìkiàn, éngoán chiâⁿchòe chi̍t tiâu ê kàisòaⁿ, lâi chó͘chí lâng hutlio̍k ha̍phun ê ìgī, ásī līhun ê sū. Chiônglâi bē bat ū chhinchhiūⁿ kináji̍t kohkhah pitiàu chitkù ōe. “Inūi ánni, lâng beh līkhui pēbú, kiatliân i ê bó͘, nn̄g ê beh chiâⁿchòe chi̍tthé. Só͘í Siōngtè só͘ phòeha̍p・ ê, lâng m̄thang punkhui i.”
Koh ū chi̍t ji̍t, ū chi̍t ê kà lu̍thoat ê siansiⁿ khǹg pháiⁿ ê ìsù lâi chhì I, kóng, “Siansiⁿ ah, góa tio̍h cháiⁿiūⁿ chòe, chiah ē tittio̍h éngoa̍h?” Ūitio̍h i, Iésu chiah ū ēng chi̍tkù ōe lâi chhiánbêng chongkàu ê choân chengsîn. Lí tio̍h chīnsim, chīnsèng, chīnla̍t, chīnì thiàⁿ Chú lí ê Siōngtè; iā tio̍h thiàⁿ chhùpiⁿ chhinchhiūⁿ kakī.” Chóngsī chit ê kàuhoatsu ìsù ài hiánbêng i sī gī ê lâng, chiū mn̄g kóng, “Siáng sī góa ê chhùpiⁿ?” Tùi ánni, lán chiah ū thang tittio̍h hit ê hó ê Satmálīa lâng ê phìjū, koh chi̍t pái thiaⁿkìⁿ I lâi teh lūnkhí jînlūi ê hiaⁿtī ài ê tōlí.
Koh ū chi̍tji̍t, I ū chē tī Hoatlīsài lâng ê chhù. Iā tâng siū chhiáⁿ ê lângkheh lóng sī jiámtio̍h in hit chi̍t kaikip ê chengsîn, tāike lóng sī koansim tī chì siókhóa ê sū, iā tī tohténg ê tâmōa, chūjiân só͘ kóngkhí cha̍phūn thiu chi̍thūn, íki̍p gîsek kap bōe chia̍h pn̄g ê tāiseng sóechhiú ê lésò͘ ê būntê, in sī khòaⁿ chiah ê chòe iàukín ê sū. I sī khòaⁿ kàu tī sūbu̍t ê kunté. I ū kóng, siatsú tī hiah ê lésò͘ ê pōeāu, nāsī ū chongkàu ê chengsîn tī・leh, hiah ê lésò͘ sī bô chhò. Chóngsī ū ê lâng sī kòethâu koansim tī hiahê, sòa hutlio̍k lu̍thoat tiong chi̍tê kohkhah iàukín・ ê, chiūsī gī kap thiàⁿ Siōngtè ê sū. Lūn hiah ê kuikú, lésò͘ sī engkai tio̍h siú, tio̍h kiâⁿ, iáukú chit ê kohkhah iàukín ê sū, sī iûgoân m̄thang hutlio̍k lâi pàng bô khì chòe.
Tī Lō͘ka ê cha̍pkìphō͘ ê lāibīn, chhinchhiūⁿ ísiōng só͘ kóng chit khoán ê sū, sī chin chiàⁿ chōe. Lán tī chia sī bô ūi thang lóng kìchài sòa lâi kóngkhí. Putkò chiôngtiong iáu ū chi̍thāng, lán tekkhak tio̍h tīchia lâi lâu chi̍tūi saⁿkap siūⁿ hit ê sūsi̍t. Lán ū tùi bó͘ chi̍t só͘chāi lâi tittio̍h chi̍t ê kò͘sū; chit ê chiàu Tàntē (Dante) sī kiòchòe “Tōa ê kūchoa̍t,” ê kò͘sū, sī teh kóngkhí ū chi̍t ê hógia̍h ê siàuliân lâng lâi thiaⁿ Iésu ê ōe, āulâi iubūn chiū khì.
Chit ê siàuliân lâng, chiàukhòaⁿ sī Iésu sī teh chhōe ê lâng, sī sêngsi̍t, koh ū hó ê chìkhì, ū himbō͘ sìchiàⁿ ê sengoa̍h. I sī chi̍t ê ū chongkàu sìnliām ê siàuliân ê Hoatlīsài lâng, iā chòe kàuhōe ê tiōngiàu ê jînbu̍t, koh púnsin sī chòe koán Hōetn̂g ・ê; i sī chhinchhiūⁿ Tāisò͘ ê Sàulô, simlāi jia̍tjia̍t himbō͘ ài siú lu̍thoat, iáukú i ê lāibīn ê sengoa̍h, putsî to kámkaktio̍h ū khiàmkhoeh ê só͘chāi, siôngsiông ū khǹg chi̍tchióng ê īⁿsiōng, teh ǹgbāng thang tittio̍h chìnpō͘ kàu chiâⁿchòe oânchoân; iā i sī ū chitkhoán ê īⁿsiōng, sī lâng tī chhengliân sîtāi, khah siông sī ū ê, inūi i sī bōe thang boánchiok itchhè sio̍k tī gōahêng só͘ chipsiú ê lésò͘. Ū chi̍tji̍t, i ū ēng putchí kèngùi ê liāmthâu cháu chìnchêng lâi kūi tī i ê bīnchêng, mn̄g kóng, “Hó ê siansiⁿ ah, góa tio̍h cháiⁿiūⁿ chòe, chiah thang sêngchiap éngoa̍h?”
Lán bē biántit thiàⁿsioh chit ê siàuliân lâng. Inūi chittia̍p i sī chit ê chhengliân; iā chhengliân sîtāi sǹgsī ū phāu chēchē enghiông ê chìkhì tī・leh. I sī sêngsi̍t, simlāi ū chûn kosiōng ê lísióng. Iésu chi̍tē khòaⁿ i, chiū cheksî tôngchêng i, iā to̍kto̍k I chiah ē thang khòaⁿ kàu tī i ê simté, lâi liáukái i ê hibōng, i ê sêngsi̍t, i ê khùila̍t, íki̍p i ê loánjio̍k. Iā I ū chhinchhiūⁿ chi̍t ê gâu ê iseng, lâi itī chit ê te̍kpia̍t ê chèngthâu. “Lí siáⁿsū chhengho͘ góa sī hó ah? Bô chi̍t ê hó, to̍kto̍k Siōngtè nātiāⁿ. Koh lí nā ài sêngchiap éngoán, tio̍h ài chunsiú chiah ê kàibēng.”
Ah! Sitbāng kàuke̍k! Che to sī i kúkú ê tiongkan sī ló͘le̍k, sī teh chunsiú ê; iā tī kúkú ê tiongkan, i mā lóng ū teh chunsiú kàuhōe só͘ tēng hiah ê bē sǹgtit ê chìbîsè ê kuikú; lóng ū teh kiâⁿ chēchē gōahêng ê sū, tùi ánni lâi teh chhìkhòaⁿ, ǹgbāng ū lō͘ thang boánchiok i ê simsîn. Só͘í i teh siūⁿ kóng, chit ê tōa sianti tàutí sī ēthang tùi góa kóng ê, kám sī kanta chiah ê ōe nātiāⁿ?
“Siansiⁿ ah, chiahê góa tùi sèhàn lóng ū chhìkhòaⁿ liáu lah. Ígōa góa iáu ū khiàmkheh símmi̍h?”
Iésu chaiiáⁿ chit ê siàuliân lâng sò͘siông só͘ teh ló͘le̍k・ ê, iā chaiiáⁿ i siáⁿsū simlāi bô boánchiok. I só͘ bōe bat chhinchhiūⁿ chit pái hiahni̍h tôngchêng tī símmi̍h kiûtōchiá. Iésu khòaⁿ i, chiū thiàⁿ i, iā sòa chim i ê thâuhia̍h. Āulâi Iésu chiū chùba̍k khòaⁿ i, iā jiânāu chiū piàⁿ chi̍tthiap ke̍kio̍h lâi chhuipek i lim chit ê khó͘poe, kóng, “Góa ê sèkiáⁿ ah, chíū chi̍t hāng thang boánchiok lí ê io̍kbōng. siatsú lí ài tittio̍h boánchiok, ài tittio̍h oânchoân, lí tio̍h khì bē lí hoān só͘ ū ê, lâi hō͘ sònghiong lâng, koh lâi tòe góa.”
Chūjiân chit kù ōe m̄sī tùi chènglâng só͘ iaukiû ê. Gâu ê chengsîn siōng ê iseng, ū ēng te̍kpia̍t ê biánlē lâi ha̍p tī kok lâng ê khiàmēng. Iésu chòe chi̍t ê chengsîn siōng ê phòapīⁿ ê Iseng, tīchia sī teh chíntoàn chit ê te̍kpia̍t ê chèngthâu, chaiiáⁿ jia̍tsêng ê simsîn ē khamtit siūtio̍h tōa ê chhì. Chāi chit ê siàuliân lâng, che sī chámjiân tōa ê chhì lah. Inūi i tio̍h pàngsak chit sèkan ê pùū, íki̍p chunkùi ê tēūi, sòa lâi chiâⁿchòe chit ê bô chhùkhiā ê Jînchú ê chi̍t ê sònghiong chhēng phòa saⁿ ê ha̍kseng. Che chámjiân tio̍h piàⁿ sìⁿmiā ê sū. Chóngsī nā khéng piàⁿmiā, chiū ū thang tittio̍h pòsióng, lâi chiâⁿchòe Siōngtè ê Kiáⁿ ê pêngiú. Kiámchhái Iésu ū teh phahsǹg himbō͘ i ū hūn tī Sùtô͘ ê thoânthé. Siatsú chittia̍p khiā tī i ê bīnchêng, chit ê siàuliân ê jia̍tsim ka nā ē sêngsiū chit ê kosiōng ê chhì, tùi chittia̍p khí, i úntàng beh chiâⁿchòe chi̍t ê ū kongchhái, ū miâsiaⁿ ê jînkehchiá. Tī chèng sùtô͘ ê tiongkan, i úntàng beh chiâⁿchòe tēit kosiōng ê jînbu̍t.
I tio̍h ài tiāⁿtio̍h i ê simchì. I lóng bô teh phahsǹg tī chionglâi ê sèkài lóng beh chùba̍k lâi khòaⁿ i ê koatsim, iā chittia̍p Iésu chùsîn teh khòaⁿ i. Che sī i itseng ê chòeko ê choánki. I kám ū kàugia̍h úitāi thang sêngsiū chit khoán ê chhì ? Tiapákú ê tiongkan, chiàu khòaⁿ i sī ū ê khoán. I ê ba̍kchiu ū hiánchhut enghiông ê iáⁿjiah ē thang sêngsiū ê khoán. Chóngsī jiânāu i chiū thêngteh, lâi chimchiok siūⁿ, iā siūⁿliáu simkoaⁿ sòa tiûtû putkoat, chòeāu sòa sitpāi. I ū siūⁿ i ê sángia̍p sī pí i ê simlāi só͘ ū ê lísióng khah ū kèta̍t. Tùi ánni, i ê ba̍kchiu chiū liâmpiⁿ sitlo̍h kongchhái, iā “bīn chiū sitsek, iubūn chiū khì, inūi i ê sángia̍p chinchē.”
I ū iubūn lâi līkhui I khì. Tùi ánni, chhinchhiūⁿ tī ta̍k sîtāi ū chēchē lâng só͘ chòe ê khoánsit, i ū hō͘ Iésu ê sim kankhó͘. Iā kàu ū chi̍t ji̍t lán chiū chai, chhinchhiūⁿ lán hō͘ I chai chi̍tiūⁿ, hitsî góa phahsǹg lán tēit chhimchhim só͘ thònghūn・ ê, chiūsī lán ū siôngsiông hō͘ I tìkàu sitbāng. Lūn chit ê siàuliân ê koaⁿ, ígōa iáu ū símmi̍h khoán ê siausit, lán khiok sī lóng m̄chai. Kiámchhái tùi tī chit pái tōa ê kūchoa̍t, ū khì siongtio̍h i ê simsîn , tùi ánni, i ū thiàuji̍p tī hit hō pùū ê chhengliân lâng só͘ koàiⁿsì teh chòe ê chōeok, îmloān ê sengoa̍h. Iā kiámchhái i bē līkhui sèkan ê tāiseng, ū koh tòtńglâi chiūkūn Iésu. Ū ê lâng bat teh thêsī, kóng chit ê kò͘sū só͘ sio̍k tī chit ê le̍ksú tiong khah chá ê sîtāi ê kò͘sū, iā sòa kóng chit ê siàuliân ê koaⁿ sī Bēthaniah ê Lia̍psatlō͘. Lán khiok lóng m̄chai. Lán bô ū hoatkiàntio̍h símmi̍h thòtòng ê líiû thang ánni siūⁿ. Chóngsī ū chi̍t hāng lán chaiiáⁿ ê, chiūsī i koattoàn bô bē kìtit tī i ê senggâi tiong chit ê chòeko ê sùnkan. Koh chi̍t hāng lán iā só͘ chaiiáⁿ, chiūsī Iésu éngoán bô bē kìtit I sī thiàⁿ, sī chim chit ê siàuliân lâng.
Chhinchhiūⁿ ánni, Lō͘ka ê kìlio̍k ū sòachiap lâi kuntè Iésu, lâi kìchài tī hit ê thèún ê nn̄g goe̍hji̍t kan, Iésu kóng ê kàsī kap só͘ kiâⁿ ê sū; iā kàu ū chi̍tji̍t, Iésu ū hutjiânkan tútio̍h chó͘tòng, chiūsī ū chiaptio̍h tiàm tī Bēthaniah ê chíbē só͘ chhelâi ê sùchiá; in ū kóaⁿkín cháu kàu tōasimkhùi ê khoán, lâi tùi I kóng, “Chú ah, Lí só͘ thiàⁿ ê lâng phòapīⁿ lah!”
第八章 第二Pái试验耶路撒冷
论途中ê记忆,hiah-ê重要ê教示,大概是亲像以上所讲ê款式。
Chit时是主后28年ê 12月,伊tī搭寮节ê时,受人激出殿堂了后,已经经过有两月日ê久。Tī chit两月日久,伊有四界漂流,然后伊有koh一pái显出tī chit-ê危险ê山路,koh tńg来拉撒路kah马大以及马利亚ê厝。Chit时 tī耶路撒冷,又koh是tú-tú teh 守 献殿 ê节,来teh siàu念tī两百年前in偤太ê伟大,koh英雄 ê头人Má-ka-pí朝ê犹大,有倡首独立ê运动,来拯救in ê国以色列。总是chit时 in是受罗马 ê 胜利者所管辖,所压迫,也虽然有chē-chē爱国ê 志士,一pái过一pái,有计谋beh反叛,iáu-koh lóng bē 成功。又koh hit-ê神妙ê弥赛亚有四界行tī ta̍k所在,所以tī chit种时chūn,众人bē 免得ài思想耶稣ê事。
约翰有讲:「Τī耶路撒冷有献殿节,是冬天时;耶稣tī 殿里行tī所罗门 ê 两廊。」大面tī hit 早起,虽然伯大尼hit-ê家族teh替伊挂虑惊惶,hoān-sè伊有ka-kī一人冒险入去耶路撒冷城。伊是决意ài试验耶路撒冷,因为beh赴节期ê kui大阵 ê众人lóng聚集tī-hia,ǹg望tī bōe 离别世间ê以前,若ē-thang koh一pái得tio̍h众人欢喜àⁿ 耳孔来听伊所见证 ê话,是真万幸。
伊有行tī所罗门 ê 两廊,hoān-sè是teh bih雨,to̍h是冬天时 ê雨,hit时hiah-ê心不止摇choah ê 爱国者,有看tio̍h伊。In to̍h teh想讲,这kám是天里有显出好ê 兆头?Kám是咱ê 救主有忽然间显出,tī chit-ê teh记念拯救 ê节期?
Hit时众人lóng是khǹg国民ê精神,所以in看政治上 ê 胜利 ê问题以外,无一项是要紧。In知影伊有见证一个相当高尚 ê使命,总是tú-tú chit时,in ê心是lóng无同情,意向 tī啥物高尚 ê使命。
「你来kám是beh做第二 ê Má-ka-pí朝ê犹大?」 「你hō͘阮 ê心踌躇,beh到啥物时ah?」 「你若是基督,tio̍h明明kā阮讲。」
Ah!是lah,伊是基督,是弥赛亚,总是in不过是teh chhōe,teh thèng候一个革命ê头人niā-niā,m̄-koh伊所teh thèng候ê国,to̍h是一个有义 kah上帝tī--leh ê 高尚 ê王国。所以beh对in指示伊是基督,是无chhái-kang。上帝tùi以色列人所抱ê心志,是不在tī hit款小khóa ê国家观念,是明显有khah 高尚 ê使命tī-・leh。chit-ê无信仰ê细细ê地方巴勒斯坦,虽然有得tio̍h séng-lī来lak in ê政治上 ê 权柄,总是in若是beh犹原亲像罗马人误用 hit-ê权柄,án-ne是有啥物利益?设使以色列人果然有得tio̍h 权柄来统辖全世界,总是in若是丧失in本然 ê精神,是有啥物利益?
「你若是基督,tio̍h明明kā阮讲。」
伊to̍h用吞忍ê心来应in讲:「我bat kā lín讲,总是lín m̄信;设使lín若是我ê羊,也设使lín ê心若是有忠实 tī hit-ê 高尚 ê欲望,lín to̍hē认得我。我tī我ê父ê 名所行ê事,chiah-ê是做我ê 见证。」Hit时伊有对in koh讲起jōa chē话,咱却是lóng m̄知,mā是lóng无听见,不过咱有听见伊tī最后有发表一句真好胆 ê话来见证伊是神,是上帝,来phah生惊in ê心。」我kah父是一个!」
Tùi án-ne,即时众人听了soah大gông-ngia̍h,连hiah-ê热诚ê 爱国者 mā无容允伊。后来忽然间有一阵 ê暴徒大受气,大家大声喉叫,to̍h进前óa来,beh用大块ê 石头来tìm死伊。一时á久ê中间,耶稣有ka-kī一人,无人thang保护,来khiā tī死失 ê面前。咱lóng ē记得司提反。其实ta̍k-pái hit款暴徒发受气ê时,死失是近tī目前。照看in有进前来做各各他ê惨事。总是伊ê时间是iáu未到,所以伊用恬静ê态度来抵当hiah-ê 手 the̍h 石头 tī-teh发受气ê众人,讲:
「我túi 父用chē-chē好事hō͘ lín看;其中为tio̍h tó位一项,用石头 tìm我。」
「阮用石头 tìm你,m̄是为tio̍h 好事,to̍h是为tio̍h亵渎;因为你是人,亦ka-kī掠做上帝。」
咱今á日有人表示侥疑ê态度,m̄信耶稣本身bat明明见证伊是神,是上帝。总是hiah-ê 手 the̍h大块石头 ê 暴徒,lóng无一屑á侥疑伊所有主张ê话,也伊所见证 ê话有phah生惊in ê心。Tī伊ê内面有发出一款ê气力,会制压in ê bê信 ê 念头。Tùi án-ne,in to̍h放下in ê 石头,soah kan-taⁿ戆戆来看伊,也耶稣to̍h对in中间行去,to̍h是做路尾 pái来离开耶路撒冷城。后pái伊koh入城,伊to̍h欢喜hō͘ in,照in ê意思来款待伊。
总是chit时伊teh-beh 离开ê时,伊有不止为tio̍h耶路撒冷来痛苦。伊teh-beh pôaⁿ山tńg去伯大尼伊ê朋友ê tau ê途中,咱有听见讲,伊有oa̍t-lìn-tńg来看chit-ê美丽 ê耶路撒冷城,to̍h是koh一pái来激逐伊-・ê,to̍h伤心吐气讲:「耶路撒冷ah!耶路撒冷ah!to̍h是thâi死先知人,用石头 tìm 受差遣到tī伊ê;我jōa chē pái ài聚集你ê kiáⁿ儿,亲像鸡母聚集伊ê鸡á tī翼下;总是lín m̄-ài。你看!Lín ê厝beh 抛荒,留teh hō͘ lín。Taⁿ了后,lín无看见我;thèng候lín讲:「Τī主ê 名内-・ê得tio̍h 福气。」Tī hit-ê头一pái ê 凯旋 ê安息日,chit-ê 预言有应验。
Tī伯大尼hit-ê心不止teh挂虑ê家族,taⁿ有koh得tio̍h平安。In差不多 lóng无teh辽望伊ē-thang koh活活tò-tńg来。总是chit时伊是无kah in tòa到真久。伊有liâm-piⁿ 离别 in去旷野ê所在,koh一pái来准备伊ê 临终。马大以及马利亚kah伊相辞 ê时,in lóng无teh phah算beh有一个大悲哀ê事来到tī chit-ê快乐ê家庭,也lóng无teh想tī iáu未koh看见伊ê以前,有jōa-ni̍h 需要伊。
咱有听见讲,伊有离开去到tī别ê伯大尼ê所在,to̍h是tī约旦河 ê hit-pêng,to̍h是约翰初初teh kā人行洗礼 ê所在。也有听见讲,chit时 koh有kui大阵 ê众人聚集来就近伊,soah有见证讲:「约翰lóng无行神迹,独独约翰所讲,指chit人ê,lóng是真。」Tī chit时有chē-chē人来信伊,后来伊有koh tò-tńg去tī伊出发伊ê工 ê所在,koh是圣神亲像chíⁿ-á有来到tī伊ê头壳顶 ê所在。伊有koh tī-chia来行chē-chē项ê事,教示chē-chē项ê 道理,iáu-koh咱tī-chia只有ài照咱所ē-thang推测ê,来排列淡薄。
有一日,伊有tī一个乡村ê会堂,亲像tiàm tī加利利ê时代 ê款,koh tú-tio̍h热狂 ê安息日主义 ê问题;也chit-ê主义,实在是有hō͘上帝所祝福ê 圣日,变成下贱 ê意思 tī-・leh。to̍h是tú当 tī 会堂内有一个可怜 ê妇人人,伊ê 骨头lóng硬,有tì 病十八年久,soah ún-ku lóng bē-tàng伸直。Hit时伊有看见chit-ê妇人人teh求伊ê 怜悯,所以伊to̍h叫伊,也用双手来hōaⁿ伊,to̍h即时伸直,soah归荣光上帝。总是hiah-ê 愚蠢 ê乡村ê 老 拉比,一下看了soah受气,来攻击,tùi án-ne伊to̍h受气讲:「假好ê人ah,俳优ah,lín kám bē-ē做诚实 ê人?Tī安息日,lín kám无ta̍k人tùi槽里tháu伊ê牛,á是驴,牵去食水 ?chit-ê妇人人是亚伯拉罕 ê后代,hō͘撒但 缚伊,已经十八年久,kám m̄应该tī安息日tháu伊ê结?」Hit日ê 会众,平素却是有偏见 ê 念头 tī-・leh,iáu-koh in ê心有受感动,soah同情伊;众人soah为tio̍h伊所行ê荣光 ê事,心肝大大欢喜。
Koh有一日,in有the̍h出一个结婚ê问题来挑战伊,tùi án-ne,伊有表示一个tiāⁿ-tio̍h ê意见,永远成做一条 ê 界线,来阻止人忽略合婚ê意义,á是离婚ê事。从来bē bat有亲像今á日koh-khah 必要 chit句话。」因为án-ne,人beh离开父母,结连伊ê bó͘,两个beh成做一体。所以上帝所配合-・ê,人m̄-thang分开伊」
Koh有一日,有一个教律法ê先生 khǹg pháiⁿ ê意思来试伊,讲:「先生ah,我tio̍h án怎做,chiah ē得tio̍h永活?」为tio̍h伊,耶稣chiah有用一句话来详细说明宗教 ê全精神。你tio̍h 尽心,尽性,尽力,尽意疼主你ê上帝;也tio̍h疼厝边亲像ka-kī。」总是chit-ê教法师意思ài显明伊是义 ê人,to̍h问讲:「啥人是我ê厝边?」Tùi án-ne,咱chiah有thang得tio̍h hit-ê好ê撒马利亚人ê譬喻,koh一pái听见伊来teh论起人类 ê兄弟爱 ê 道理。
Koh有一日,伊有坐tī 法利赛人ê厝,也同受请ê人客lóng是染tio̍h in hit一阶级ê精神,大家lóng是关心tī 至小khóa ê事,也tī桌顶 ê 谈话,自然是讲起十份抽一份,以及仪式kah bōe 食饭 ê 进前洗手 ê 礼数 ê问题,in是看chiah-ê做要紧ê事。伊是看到tī 事物 ê 根底。伊有讲,设使tī hiah-ê 礼数 ê 背后,若是有宗教 ê精神tī-・leh,hiah-ê 礼数是无错。总是有ê人是过头关心tī hiah-ê,soah忽略律法中一个 koh-khah要紧ê,to̍h是义 kah疼上帝ê事。论hiah-ê 规矩,礼数是应该tio̍h守,tio̍h行,iáu-koh chit-ê koh-khah要紧ê事,是犹原m̄-thang忽略来放无去做。
Tī路加ê杂记簿ê内面,亲像以上所讲chit款ê事,是真正chē。咱tī chia是无位thang lóng记载soah来讲起。不过从中iáu有一项,咱的确tio̍h tī-chia来留一位做伙想hit-ê事实。咱有tùi某一所在来得tio̍h一个故事;chit-ê照Tàn-tē(Dan te)是叫做「大ê拒绝」ê故事,是teh讲起有一个好额 ê少年人来听耶稣ê话,后来忧闷to̍h去。
Chit-ê少年人,照看是耶稣所teh chhōe ê人,是诚实,koh有好ê 志气,有欣慕四正 ê生活。伊是一个有宗教信念ê少年ê法利赛人,也做教会ê重要ê人物,koh本身是做管会堂 ê;伊是亲像大数ê扫罗,心内热诚欣慕ài守律法,iáu-koh伊ê内面 ê生活,不时to感觉tio̍h有欠缺ê所在,常常有khǹg一种 ê异象,teh ǹg望thang得tio̍h 进步到成做完全;也伊所有chit款ê异象,是人tī青年时代,khah常所有ê,因为伊是bē-tàng满足一切属tī外形所执守 ê 礼数。有一日,伊有用不止敬畏 ê 念头走进前来跪 tī伊ê面前,问讲:「好ê先生ah,我tio̍h án怎做,chiah thang承接永活?」
咱bē 免得疼惜chit-ê少年人,因为chit时伊是chit-ê青年;也青年时代算是有抱chē-chē英雄 ê 志气tī-・leh。伊是诚实,心内有存高尚 ê理想。耶稣一下看伊,to̍h即时同情伊,也独独伊chiah ē-thang看到tī伊ê心底,来了解伊ê希望,伊ê诚实,伊ê气力,以及伊ê 软弱。也伊有亲像一个gâu ê医生,来医治 chit-ê特别ê 症头。」你啥事 称呼我是好ah?无一个好,独独上帝niā-niā。Κoh你若ài承接永远,tio̍h ài 遵守 chiah-ê诫命。」
Ah!失望到极!这to是伊久久 ê中间所努力,所teh 遵守 ê;也tī 久久 ê中间,伊mā lóng有teh 遵守教会所定hiah-ê bē 算得 ê 至微细 ê 规矩;lóng有teh行chē-chē外形 ê事,tùi án-ne来teh试看,ǹg望有路 thang满足伊ê心神。所以伊teh想讲,chit-ê大先知到底所ē-thang tùi我讲-・ê,是kan-taⁿchiah-ê话niā-niā ?
「先生ah,chiah-ê我tùi细汉lóng有试看了lah,以外我iáu有欠缺啥物?」
耶稣知影chit-ê少年人素常所teh努力-・ê,也知影伊啥事心内无满足。伊是m̄-bat亲像chit pái hiah-ni̍h同情tī啥物求道者。耶稣看伊,to̍h疼伊,也soah chim伊ê头额。后来耶稣to̍h注目看伊,也然后to̍h piàⁿ一帖极药来催逼伊lim chit-ê苦杯,讲:「我ê 细kiáⁿah,只有一项thang满足你ê欲望。设使你ài得tio̍h 满足,ài得tio̍h完全,你tio̍h去卖你凡所有ê,来hō͘ sàn-chhiah人,koh来tòe我。」
自然 chit句话m̄是tùi众人所要求 ê,gâu ê精神上 ê医生,有用特别ê勉励来合tī各人ê 需要。耶稣做一个精神上 ê 破病 ê医生,tī-chia是teh 诊断 chit-ê特别ê 症头,知影热诚ê心神会堪得受tio̍h大ê试。在 chit-ê少年人,这是相当大ê试lah。因为伊tio̍h放sak chit世间ê 富有,以及尊贵 ê 地位,soah来成做chit-ê无厝khiā ê人子ê一个sàn-chhiah,穿破衫ê学生。这相当tio̍h拚性命 ê事。总是若肯拚命,to̍h有thang得tio̍h报赏,来成做上帝ê kiáⁿê朋友。Κiám-chhái耶稣有teh phah算欣慕伊有份tī使徒ê团体,设使chit时 khiā tī伊ê面前,chit-ê少年ê热心家若ē承受chit-ê 高尚 ê试,tùi chit时起,伊稳当beh成做一个有光彩,有名声ê人格者。Tī众使徒 ê中间,伊稳当beh成做第一高尚 ê人物。
伊tio̍h ài tiāⁿ-tio̍h伊ê心志,伊lóng无teh phah算tī将来ê世界lóng beh 注目来看伊ê决心,也chit时耶稣注神 teh看伊。这是伊一生ê 最高ê 转机。伊kám有够额伟大thang承受chit款ê试 ?一时á久ê中间,照看伊是有ê款,伊ê目chiu有显出英雄 ê影迹ē-thang承受ê款。总是然后伊to̍h停teh,来chim-chiok想,也想了心肝soah 踌躇不决,最后soah失败。伊有想伊ê 产业是比伊ê心内所有ê理想khah有价值。Tùi án-ne,伊ê目chiu to̍h liâm-piⁿ失落光彩,也「面to̍h失色,忧闷to̍h去,因为伊ê 产业真chē。」
伊有忧闷来离开伊去,tùi án-ne,亲像tī ta̍k时代有chē-chē人所做ê款式,伊有hō͘耶稣ê心艰苦。也到有一日咱to̍h知,亲像咱hō͘伊知一样,hit时我phah算咱第一深深所痛恨-・ ê,to̍h是咱有常常hō͘伊致到失望。论chit-ê少年ê官,以外iáu有啥物款ê消息,咱却是lóng m̄知。Κiám-chhái tùi tī chit pái大ê拒绝,有去伤tio̍h伊ê心神,tùi án-ne,伊有跳入tī hit款富有ê青年人所惯势 teh做ê罪恶、淫乱 ê生活。也hoān-sè伊bōe离开世间ê 进前,有koh tò-tńg来就近耶稣。有ê人bat teh提示,讲chit-ê故事是属tī chit-ê历史中khah 早 ê时代 ê故事,也soah讲chit-ê少年ê官伯大尼ê拉撒路,咱却lóng m̄知。咱无有发见tio̍h啥物妥当 ê理由thang án-ne想。总是有一项咱知影-・ê,to̍h是伊决断无bē记得tī伊ê生涯中chit-ê 最高ê瞬间。Κoh一项咱也是知影,to̍h是耶稣永远无bē记得伊所疼,所chim chit-ê少年人。
亲像án-ne,路加ê记录有续接来跟tòe耶稣,来记载tī hit-ê退隐ê两月日间,耶稣讲ê教示kah所行ê事;也到有一日,耶稣有忽然间tú-tio̍h 阻挡,to̍h是有接tio̍h tiàm tī伯大尼ê姊妹所差来ê使者;in有赶紧走到大心气 ê款,来对伊讲:「主ah,你所疼ê人破病 lah!」