《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

TēGō͘ koàn Tē 2 chiuⁿ THÂU PÁI CHHÌ-GIĀM Ê-LÚ-SA-LÉM第五卷 第二章头Pái试验耶路撒冷

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.10.06

TĒ2 chiuⁿ THÂU PÁI CHHÌGIĀM ÊLÚSALÉM

Chúāu 28 nî cha̍p ge̍h (Tisri) ê 18 hō. Êlúsalém íkip chiuûi ê hiuⁿsiā, lóng teh khènghō hit nî ê Tahliâuchoeh, ásī kóng, Siukoah ê choeh. Chit ê choehkî sī tī chi̍t nî ê tiongkan, tēit ū kongchhái, khoàilo̍k ê choeh, chiūsī choân kokbîn lóng tio̍h hiohkhùn, bô chòe kang ê choeh. “Lín chèngchhân・ ê, tng túá koah ê sî, tio̍h siú choehlé; kàu nîtau, gō͘kak itchīn siu, ia̍h tio̍h siú choehlé,” só͘í ta̍k lâng lóng chiūⁿ khì Êlúsalém hù chit ê kokbîn ê choehkî. Ū kui tōatīn ê kūnchiòng chūchi̍p tī Êlúsalém siâⁿ ê koechhī, chiūsī tùi Tolîhô (Danube) kàu Peklathô (Euphrates), chōechōe kok ê lâng lóng saⁿkap chūchi̍p, koh ū chōechōe thongnî bô chòhóe ê pêngiú lâi tī hia saⁿ kìⁿbīn, saⁿ chhéngan. Chènglâng lóng tio̍h tah chháuliâu lâi khiākhí tī gōakháu, koelō͘ piⁿ, siâⁿchhiûⁿ téng, íki̍p itchhè ê khàngtē, piànpiàn to lóng ū khòaⁿkìⁿ kaná kap phûtô ê chhiⁿchhùi ê kihio̍h só͘ chòe ê chháuliâuá, iā tī ta̍k keng chháuliâuá ê thâuchêng, lóng ū tiàu kúinā pha sêngse̍k ê kéchí tī・leh. Chènglâng lóng khiākhí tī chit hō khoàilo̍k ê liângtêngá lâi teh anhioh, chhinchhiūⁿ chòe lāujia̍t ê khoánsit, lâi siàuliām chásî in ê sianchó͘ tī khòngiá khiākhí tī pò͘pîⁿ ê chêngkéng.

Chhinchhiūⁿ lán hiānkim teh khèngchiok Kiùchú Sèngtān chi̍tpoaⁿ, bô giâugî chit ê choehkî, suijiân ū pauhâm chongkàu ê sìnliām tī・leh, iáukú in sī ū khn̂g chhiánpo̍h ê sim lâi teh khèngchiok. Putkò hit ê chòe tùhiān ê susióng, chiūsī beh kámsiā Siōngtè. Kàuhōe ê chûnchāi sī putchí hiánjiân. Tng hitsî ū gō͘pah ê chèsi, tùi tangsai lâmpak chūchi̍p chiūⁿ lâi hù choeh, thang chiphêng hit ê gîsek. Tī Sèngtiān thongji̍t, lâng sī cha̍t thóngthóng. Chèsi ná teh siōngkeng, gûn ê sàukak ná teh tân, tī hit ê nāujia̍t ê siaⁿim ê tiongkan, koh ū thiaⁿkìⁿ chènglâng teh hoaⁿhí, khoàilo̍k, lâi oló Chú. Bô koh ū pa̍t ê choehkî pí chit ê koh khah ū piáusī in ê chongkàu ê khoàilo̍k ê hongbīn. Tìkàu in ê lia̍ppí ū kóng, “Hoānnā lâng bē bat khòaⁿkìⁿ chit ê chiokhō hōe ・ê, sī m̄bat khoàilo̍k ê ìsù.”

Kiⁿî ê chiokhō hōe, tī chènglâng ê simlāi, ū hâm chi̍t chéng sin ê chhùbī ê kìhō tī・leh. Piáubīn chiūⁿ, chènglâng lóng sī teh khèngchiok, teh khoàilo̍k, koh saⁿkap teh chhéngan, chóng・sī tī hit ê àmbīn, in lóng chimchiok teh siūⁿ, teh kîthāi chi̍t hāng. Tī ta̍k só͘chāi, lâng lóng teh chibú chīchū, kóngkhí Nachalia̍t lâng Iésu ê sū. In m̄káⁿ hiánjiân lâi lūnkhí I ê sū, inūi kiaⁿhiâⁿ chèsi. Tī kòekhì chi̍tnî kú, I ê miâsiaⁿ ū tōa pòiông. Chittia̍p Ιûthài lâng kap Galílaiah lâng, tāike ū hunpêng teh chengpiān I ê sū, ia̍h hiah ê tùi hn̄ghn̄g lâi ê sûnléchiá, lóng teh thiaⁿ chit ê sînbiāu, siàuliân ê sianti lâng ê chōechōe kîīⁿ ê sūsi̍t, chiūsī thiaⁿ kóng, I sī beh ho̍kheng in ê Kūiok sîtāi Mesíiah ê kokbîn ê ǹgbāng.

Ah! Siatsú chit ê ǹgbāng beh sī chhinchhiūⁿ in ê úitāi ê sianti lâng sī teh ǹgbāng ・ê lehè! Khaksi̍t tī chit pái kokbîn ê chūhōe, sī putchí thang chùì ê hó kihōe, thang lâi soanthoân I ê ôngkok. Chóng・sī Íseklia̍t lâng sī ǹgbāng ・ê, chiūsī sio̍k tī tōebīnchiūⁿ ・ê, sī teh ǹgbāng kokka tittio̍h ênghián, lâi pòoan, khah m̄sī teh ǹgbāng Siōngtè ê Ôngkok.

Cha̍p ge̍h 18 hō, chiokhō hōe to íkeng chìnhêng chi̍t pòaⁿ liáu, iā chènglâng chámjiân sitbāng, inūi lóng bô khòaⁿkìⁿ Iésu lâi chhamhōe. Chóng・sī hiah ê khah lósêng ê Ιûthài lâng, ū kámkak Iésu bô lâi, sī chámjiân hō͘ siâⁿ・ni̍h khah pêngan, khah thòtòng. Tútú Tī chit hō kihōe, I nā lâi, tiāⁿtio̍h sī putchí gûihiám. Inūi Galílaiah lâng lóng ū teh soanthoân I sī Mesíiah, sī Ông, ia̍h hiah ê chongkàukài ê thâulâng, tiāⁿtio̍h sī ài beh bia̍tbô I, iā hit kángpah bān ê Ιûthài lâng ê tiongkan, tī siâⁿ・ni̍h úntàng ū chōechōe lâng khoài siū iôtāng, inūi in lóng sī tùi ta̍k kok lâi chūchi̍p, tāike lóng sī chhinchhiūⁿ hoatkông chi̍tpoaⁿ, putchí jia̍tsim ài kok, sìngióng chongkàu.

Chóng・sī Iésu íkeng ū teh lâi lah. Lán ài chiāmsî chiong Lō͘ka só͘ kì ê Hiongchhoan ê kò͘sū, pàng hē tī piⁿ・á, choánōaⁿ lâi khòaⁿ Iôhaneh só͘kì ê Siâⁿ・ni̍h ê kò͘sū. Iôhaneh iáu tāmpo̍h ē kìtit hitsî ê siâⁿ・ni̍h ê chêngkéng.

Tahliâuchoeh ê tēsìji̍t. Sèngtiān ê gōatiâⁿ ū chhampàichiá chūchi̍p kui tōatīn, teh thènghāu in ê ûn, thang ji̍pkhì kèngpài. Ιûthài lâng kap Galílaiah lâng tāike saⁿkap teh chengpiān. Iā tùi gōakok lâi ê sûnléchiá chùì teh thiaⁿ, putchí ài liáukái in sī chengpiān ê sū, iā Iésu ê ha̍kseng Iôhaneh ū tiàm tī chènglâng ê tiongkan, lâi thauthiaⁿ chènglâng sī teh ngia̍uhngia̍u liām ê ōe.
“I tī tálo̍h?”
“Lín phahsǹg cháiⁿiūⁿ? I kám bô beh lâi hù choeh?”
“I sī hó lâng.”
“M̄sī, sī bêhe̍k chènglâng nātiāⁿ.”
“Lí kiám phahsǹg I chinchiàⁿ sī Mesíiah, sī Kitok?”
“M̄sī, Kitok kiám tùi Galílaiah chhut?”
“Sèngchheh kiám bô kóng, Kitok sī Tāipi̍t ê hō͘è, tùi Tāipi̍t ê púnhiuⁿ Peklīhêng chhut mah?”
“Lán bat chit ê lâng sī tùi tálo̍h lâi. ‹kú Mesíiah lâi sī tùi hit ê bô lâng chai ê sèkài lâi, Sī bô lâng chai I tùi tálo̍h lâi.”

Hutjiânkan in ū kámkaktio̍h tāmpo̍h khah kohiūⁿ ê khìsiōng, oánjiân chhinchhiūⁿ chi̍t chūn ê bîhong iôtāng jînsèng ê háibīn chi̍tpoaⁿ, ia̍h tī tiapákú ê tiongkan, chènglâng ê ba̍kchiu ū oa̍t kèlâi khòaⁿ khiā tī tōatiâⁿ ê tiongng thiāuápiⁿ hit chi̍t ê Lâng. Iā hiah ê tùi gōakok lâi ê lâng chiū thâuchi̍t pái khòaⁿtio̍h chit ê koân koh siàuliân ê hiongchhoan lâng, khòaⁿkìⁿ I ū hit hō chin kîkoài, ōe giú lâng ê bīnmāu tī・leh, koh sī chhēng chhiⁿsek kap pe̍hsek ê kū saⁿ. Chiàu Hokimsu sī ū chiapchia̍p àmsī lán chai, chènglâng khiā tī Iésu ê bīnchêng ê sî, tāike simlāi ū siⁿkhí kámthàn kap kèngùi ê sim, sòa khiā kàu tiāmchiuhchiuh. Chīchūi ōe thang soatbêng chit khoán púnjiân ê liāmthâu mah? Engkok ê bûnha̍kka (Charles Lamb) bat kóng, “Siatsú Soaong (Shakespeare) hutjiânkan hiánchhut tī lán ê chhùlāi, lán chiū beh khiā khílâi tùi i piáu kèngì. Chóngsī siatsú Iésu ji̍plâi, lán chiū chūjiân ōe kūi lo̍hkhì phakpài I.” Lán thang siūⁿ Iésu nā hiánhiān tī lán ê bīnchêng, hitsî lán lóng ōe siⁿkhí chhinchhiūⁿ chit khoán ê kámliām chiah tio̍h.

Āulâi Iôhaneh ū kóng, “Iésu chiūⁿ tiān kàsī.” Lán lóng m̄chāṳáⁿ I kàsī in símmi̍h. Chóngsī lán chai tùi chittia̍p khí, I teh kàsī lâng sī ū itkoàn ê chúchí tī・leh, chiūsī ài khésī hō͘ chènglâng chai I sī tùi thiⁿni̍h lîmkàu sèkan ê Chú. Tī Galílaiah ê sî, I sī chiàu lâng ê khoán, koh hó kaupôe, lâi khiākhí Tī chènglâng ê tiongkan, liân Sùtô͘ I to iûgoân hoanhù in bo̍htit chiong só͘ bat I ê sūsi̍t, ásī lūn I ê sînsèng ê sū, in sī chhúimô͘・ ê, lâi tùi lâng kóngkhí. Chóngsī chittia̍p lán chaiiáⁿ I ū chiāmchiām teh hiánbêng I sī Éngoán ê kiáⁿ, ū ūitio̍h beh chínkiù sèkan tùi PĒ Siōngtè sī chhe・lâi・ ê.

Ia̍h suijiân chittia̍p in iáubē liáukái chit ê tōa ê khésī, iáukú lán chai in tùi I ū tittio̍h chhim ê ìnsiōng tī・leh. Tng choehkî tiong chāi tōa tosò͘ ê lâng teh khòaⁿ, I suijiân sī chi̍t ê Siⁿhunlâng, iáukú lán ū chia̍pchia̍p tha̍ktio̍h kóng, “Chēchē lâng ū sìn I.” Tùi I ê chhùi ū kóngchhut tùi téngbīn lâi ê kosiōng ê susióng, ia̍h sêngsi̍t ê sim putsî to hoaⁿhí chiapla̍p chòeko ê susióng. Inūi tī lán lâng ê simlāi ū sînsèng ê goânchú tī・leh. Lán tāike suijiân sī pháiⁿ ê lâng, iáukú Siōngtè ū chhòngchō lán khoánsit chhinchhiūⁿ I.

Chóngsī chēchē lâng bô hoaⁿhí chiapla̍p I. Tùi ánni, lán tīchia ài lâi siūⁿ chi̍t ê chonggiâm ê chinlí. Chū kó͘ ki̍pkim, Iésu ta̍k pái hiánhiān tī lâng ê bīnchêng, chiū chiâⁿchòe lâng ê chhìkimchio̍h, lâi chhìgiām lâng ê simsîn. Tī Iésu ê lāitiong ū chi̍t hō ê khùila̍t, sī khaksi̍t ē kámtōng lán lâng ê hó ê pō͘hūn, chiūsī putchí ē kámtōng tī lán lâng ê tiongkan chhimchhim sī khàmba̍t ê púnsèng, lâi siⁿkhí ài himbō͘ hó ê simkoaⁿ. Siatsú lán sī sêngsi̍t ê lâng, iā ittàn chiaptio̍h Iésu, hitsî lán úntàng bē thang kūchoa̍t I. Siatsú lán ū chûn Siōngtè ê kosiōng ê lísióng, lán bē biántit sêngjīn Siōngtè ê kosiōng ê lísióng sī ū tiàm tī i. Hit hō sêngsi̍t ê lâng hoaⁿhí chiapla̍p Iésu, sī ūitio̍h chit ê intoaⁿ. Só͘í hoānnā kūchoa̍t I ・ê, tio̍h siūtio̍h chiùchó͘. I m̄sī in ê lísióng, sī ūitio̍h Siōngtè m̄sī in ê lísióng. I ū kóng, “Nāsī Siōngtè chòe lín ê PĒ, lín thiàⁿ góa; inūi góa sī tùi PĒ chhut.” Iā koh kóng, “Hoānnā sio̍k chinlí ê lâng, thiaⁿ góa ê siaⁿ.” “Góa ê kàsī m̄sī sio̍k tī góa kakī, sī sio̍k tī chhe góa ・ê. Lâng nā goān kiâⁿ I ê chíì, chiū ē chai chit ê kàsī sī tùi Siōngtè chhut, ásī tùi góa kakī lâi kóng ・ê.”

Chhinchhiūⁿ ánni, I ū piáusī chit tiâu bêngbêng ê goânlí hō͘ in chai, lâng ē hoatkiàntio̍h Siōngtè, khah m̄sī chhut tùi lâng ê tìhūi, sī chhut tùi lâng ê simchì. Inūi lâng ê simchì ū ài tuichhōe Siōngtè, chiah ē hoatkiàntio̍h Siōngtè. Hiah ê tēit gûgōng ê chohsit lâng, simchì ū himbō͘ gī; só͘í in sī chhinchhiūⁿ sòehàn gínná chi̍tpoaⁿ, khoàikhoài jīntit PĒ Siōngtè ê siaⁿim. Hiah ê tēit gâu ê lâng, bô ū hithō ê simchì, tùi ánni, bē jīntit I. Chittiâu chiūsī Iésu ê chongkàu ê súi koh ha̍plí ê só͘chāi. Chit tiám chiūsī I ê chongkàu ê gâu biánlē tansûn kap gûgōng ê lâng ê intoaⁿ. Lâng beh chhōetio̍h Siōngtè, m̄sī tio̍h khiàmēng gâu lâng ê tìhūi, sī tio̍h khiàmēng sòehàn gínná ê sim.

Chhiáⁿ lán koh iûgoân chùì tī hiah ê kûnchiòng ê simlí. Bêngbêng in tùi I ū tittio̍h chin tōa ê ìnsiōng tī・leh. Inūi I chhut・khì liáuāu, hiah ê siū kámtōng ê thiaⁿchiòng, ū koh tháu chi̍t ê tōa khùi, iā ha̍kseng Iôhaneh ū koh thiaⁿkìⁿ in sòesòe siaⁿ teh phênglūn kóng: “Chit ê kiám m̄sī in sī ài thâi ê ? Lí khòaⁿ, I hiánjiân teh kóng, ia̍h bô lâng tùi I kóng símmi̍h. Kiám sī chiah ê koaⁿhú chinchiàⁿ chai chit ê sī Kitok?.”

Ài ah! M̄sī! Chiah ê koaⁿhú sī chûn chámjiân kohiūⁿ ê simsu tī・leh. chóngsī in m̄káⁿ hēchhiú lâi hāi I, sī ūitio̍h chiuûi ê bînchiòng lóng tôngchêng I. Siatsú in ū tiapákú siūtio̍h I ê jînkeh ê kámtōng lâi kóng, kàu I līkhui in khì ê sî, in iāsī úntàng liâmpiⁿ chhíⁿgō͘ ・khí・lâi. Iā tī gōabīn thiaⁿkìⁿ lâng teh kóng tang kóng sai, in chiū siūkhì. Inūi ū chēchē tùi hn̄ghn̄g lâi ê Íseklia̍t ê chūiû chúgíchiá, chin hótáⁿ lâi chekpī Êlúsalém thài ē kiaⁿhiâⁿ chèsi ê iáphí ê thàitō͘. In tùi I ū putchí tittio̍h tōa ê ìnsiōng tī・leh. Inūi lán ū tha̍ktio̍h kóng, “Chènglâng tiong chēchē lâng sìn I, iā kóng Kitok lâi ê sî, kiám beh kiâⁿ sînjiah pí chit lâng sī kiâⁿ ê khah tōa ?”

Chit hō ōe chāi hiah ê koaⁿhú sī bô lōani̍h ài thiaⁿ. Lán koh tha̍ktio̍h kóng, “Hoatlīsài lâng thiaⁿkìⁿ chènglâng ánni chibú chīchū teh kóng I, chiah ê chèsi thâu kap Hoatlīsài lâng chiū chhe gêia̍h beh lia̍h I.” Chhinchhiūⁿ ánni, tī hit àm, I ū koh khiā tī Sèngtiān ê lāibīn, hitsî tī chènglâng ê tiongkan, I ū khòaⁿkìⁿ chhēng koaⁿho̍k ê chheia̍h tī・leh, iā Iésu chaiiáⁿ in sī ūitio̍h símmi̍h intoaⁿ chiah lâi tīhia. In ū chísī I sī tehbeh tútio̍h ê sū. Iésu chiū iuchhiû lâi n̂g chènglâng kóng, “Góa iáu ū tiapákú thang kap lín tī・leh, āulâi beh tòkhì chiūkūn chhe góa・ ê.” Chóngsī hiah ê iúsikoaⁿ suisī chòe chheia̍h, koh iāsī lâng; só͘í in chi̍tē khòaⁿkìⁿ I, thiaⁿkìⁿ I ê siaⁿ, in sòa bô simchiâⁿ thang lia̍h I. In iûgoân ū siūtio̍h I ê kámtōng.

Chittia̍p hit ê chêngkéng ū piànōaⁿ. chèng gêia̍h ū tńgkhì khiā tī Konghōe ê bīnchêng, lâi kìⁿ chiah ê chèsithâu kap Hoatlīsài lâng.

Choân Konghōe ê gīoân mn̄g in kóng, Siáⁿsū bô tòa I lâi?
“Chiônglâi bē ū lâng kóngōe chhinchhiūⁿ I ánni. Goán bē thang hēchhiú lâi lia̍h I.”
Hiah ê siūkhì ê gīoân chiū léngchhiò in kóng, “Lín kám ia̍h siū bêhe̍k ? Chiah ê koaⁿhú ásī Hoatlīsài lâng, kiám ū lâng sìn I? To̍kto̍k chiah ê siū chiùchó͘ ê pehsìⁿ sī m̄bat lu̍thoat.”

Chiah ê koaⁿhú bêngbêng sī bē thang chiàu in ê ìsù lâi kiâⁿ. Puttān kûnchiòng ū hoánséng kakī nātiāⁿ, liân in chiah ê chheia̍h mā sī iûgoân ánni. M̄sī, liân Konghōe ê lâng in ê ìkiàn to iûgoân bēthang ittì. Chìchió Iôhaneh to ū khòaⁿtio̍h chi̍t ūi thang chunkèng ê lia̍ppí, kiòchòe Nîkotémô͘ , i tīhia tiāmtiām teh chē, kap chèng gīoân bô tângì, chámjiân ū tôngchêng chheia̍h ê ìsù khah kèthâu tī i ê tôngliâu ê. Inūi chit ê Lia̍ppí Nîkotémô͘ lóng bô bōe kìtit chit ê siàuliân ê kàusu Iésu, inūi tī cháchêng Pôaⁿkèchoeh tī ū chi̍t ê ge̍hkng ê mîsî, i ū àmchīⁿ khì hóngbūn I. Nîkotémô͘ iûgoân sī ū siū I ê jînkeh ê kámhòa. Nîkotémô͘ chit tia̍p sī bô kohiūⁿ tī hitsî, iûgoân bô lōani̍h ióngkám lâi kongjiân thòe I piānhō͘. Chóngsī chit ê lāutōa lâng ū khimgióng I, simlāi ū teh subō͘ I. Nîkotémô͘ chittia̍p tútio̍h I tiàm tī gûiki ê sî, ū khuichhùi lâi hoatpiáu i ê bô támliōng ê ōe, beh lâi piānhō͘ I. Chóngsī i sòa hoántńg tútio̍h chin tāng ê khiánchek, hō͘ lâng pâithek. Hiah ê kiaungō͘ ê kàue̍kchiá ū giâmgiâm ìn i kóng, “Hà! Lí kám ia̍h sī tùi Galílaiah chhut ? Lí khì chhâkhó, chiū chai Galílaiah bô chhut sianti.” Tùi ánni, Nîkotémô͘ chiū bô koh ū ióngkhì thang chìnchêng lâi kap in títe̍k.

Chhiáⁿ lán tī chia pīpān chi̍t ūi thang lâi siūⁿ tī Iôhaneh ê kìek tiong sī ū iáu koh chi̍t ê chêngkéng. Tahliâuchoeh ê lō͘béji̍t, chiūsī chit ê cheh ê Tōa ê ji̍t. Tī chit ji̍t ê gîsektiong, tēit tùhiān ê kongkéng, chiūsī chhiūⁿ chúi ê gîsek. I khòaⁿkìⁿ hit chákhí ū kui tōatīn lâng pâi kuilia̍t ti̍tti̍t teh chìnchêng, kiâⁿ kàu tī Silóám ê Tî. Tī hit ê hênglia̍t ê thâuchêngbīn ū chēchē chhēng súi ê ho̍kchong ê chèsi, iā ū chi̍t ê chhiú the̍h kim ê chúipân ê lâng chòe thâuchêng teh chhōa in. Iā tī chèsi ê āubīn, ū kui tōatīn ê chhampàichiá, tāike chhēng putchí súi, ná kiâⁿ ná iāⁿ in gia̍h ê liúchhiū, íki̍p changchhiū ki, iā ná teh gîm chìnhêng ê koa lâi oló Siōngchú. Hit ê hênglia̍t ū tùi tn̂gtn̂g koh oanoan oatoat ê kelō͘ chhutkhì, kiâⁿ tùi chēchē súi ê hoehn̂g piⁿ・á kè・khì, iā tùi hit ê lâng thatthat tīⁿ chhinchhiūⁿ káuhiā ê kotâi lo̍hkhì liáuāu, chiū kàu Silóám ê tî; sòa ná hoaⁿhí gîmsi ná chhiūⁿ chúi té tī hit ê kim ê chúipân. Tōabīn tī hit ji̍t Iésu iûgoân ū kap chènglâng saⁿkap chòetīn, ū hūn tī sêngsi̍t ê lâng ê khènghō lâi gîmsi oló I ê PĒ.

Chittia̍p hit ê chêngkéng ū koh piànōaⁿ. Chènglâng lóng koh tńglâi tī tiān・ni̍h. I ê ha̍kseng Iôhaneh ū khòaⁿkìⁿ chi̍t ê chin thang chhiⁿkiaⁿ ê kongkéng. Iôhaneh chiūsī ū khòaⁿkìⁿ chi̍t ê chòngkoan ê chètôaⁿ, iā tī piⁿ・á ū hiah ê chhēng chonggiâm ê iho̍k ê chèsi, koh ū tōatīn lâng putchí chhiāngchhiāng kún, ū hiánchhut nāujia̍t ê kongchhái, koh chènglâng lóng sī gia̍h changchhiū ki, teh iāⁿlâi iāⁿkhì, iā ū chēchē khoán só͘chāi ê ichiûⁿ; iā piànpiàn to sī hithō jia̍tsêng ê iôngmāu, iā ūê ūitio̍h kèthâu ê nāujia̍t, tìkàu bīnsek lóng tńg chhiⁿ, koh ū ê bīn hō͘ hit ê jia̍ttō͘ ê ji̍t sī chiò, khòaⁿliáu sī putchí pe̍h ê khoánsit. Chi̍tē khòaⁿ, sī putchí ē iôtāng lâng ê sim, ē hō͘ lâng siⁿkhí jia̍tsêng lâi ho̍ksāi, oló Siōngchú. Khaksi̍t hit ê gîsek úntàng m̄sī kanta gōahêng ê gîsek nātiāⁿ. Tiapákú ê tiongkan, Íseklia̍t lâng ū chámjiân khah kūnóa tī Siōngtè ê bīnchêng.

Chènglâng lóng chùsîn lâi khòaⁿ hit ê kosiōng ê gîsek, inūi hitsî in ū chiong hit ê kiáuchiú ê chúi lâi thîn tī chètôaⁿ ê téngbīn, piáubêng tī kó͘chá Íseklia̍t lâng khiākhí tī khòngiá ê sî, Siōngtè ū siúⁿsù chúi hō͘ in lim, iā kámsiā Siōngtè ū tùi thiⁿ・ni̍h lo̍h saipakhō͘ lâi lūnte̍k in ê tasò ê thó͘tē, koh m̄ hāntiāⁿ ánni, iā sòa khúnkiû Siōngtè siúⁿsù untián ê hō͘chúi lâi lūnte̍k in ê chhùita ê simsîn. Chèng lia̍ppí ê tùchiá lóng ū soatbêng chit ê susióng. Ia̍h khaksi̍t, hitji̍t ê chènglâng suijiân gōakoan hiánchhut khoàilo̍k, iáukú simlāi bô boánchiok, simsîn iaugō, ū teh himbō͘ Siōngtè, iā himbō͘ ài tittio̍h chin ê oânboán ê sengoa̍h, chiūsī hiah ê okto̍k ê chèsi íki̍p gōahêng ê légî sī bōethang hō͘ in ê. Āulâi ū thiaⁿkìⁿ gûn ê sàukak ê siaⁿ, putchí hoaⁿhí teh tân; hitsî chiū ū thiaⁿkìⁿ tōa ê ha̍pchhiùⁿ, i ê siaⁿim piànmóa kàuhōe. “Íseklia̍t ah, tio̍h kámsiā Chú, inūi I sī hó, inūi I ê lînbín éngoán tī・leh.”

Chittia̍p tútú sī tehbeh hiàn senglé, iā tī bē hiàn ê tāiseng ū thêngkhùn tiapákú. Lán thang siūⁿ chit ê sùnkan sī tī Iôhaneh ê kìek tiong ê chi̍t ê iàukín ê sùnkan. Inūi chènglâng lóng tiāmtiām teh thènghāu ê sî, ū thiaⁿkìⁿ putchí hiángliāng koh ko͘to̍k ê siaⁿim, teh âukiò kóng, “Nā ū chhùita ê lâng, tio̍h chiūkūn góa lâi lim. Sìn góa ê lâng, chhinchhiūⁿ Sèngchheh só͘ kóng, ū oa̍hchúi ê khe, beh tùi i ê paklāi lâuchhut.” Chit kù chiūsī Siōngtè ê Kiáⁿ khòaⁿkìⁿ lâng ê simsîn bô boánchiok, sòa tùi lâng ioksok beh hoaⁿhí chhiongmóa in ê io̍kbōng, só͘ kóng ê ōe. Chit kù ōe m̄sī tehbeh chó͘chí in ê gîsek, hoántńg sī tehbeh soatbêng hit ê gîsek ê ìsù. Bô giâugî Iôhaneh tī hitsî thiaⁿ chit kù mā bô cha̍phun liáukái, chóngsī chittia̍p i beh siá Hokimsu ê sî, i ū koanchiò āuji̍t ê kenggiām, chaiiáⁿ tī Gō͘sûncheh ê sî, Kàuhōe ū sêngsiū tōa ê unsù, i chiah kethiⁿ siá kóng, “I kóng ánni, sī chí sìn I ê lâng sī beh siū ê Sèng Sîn.”

Chhì siūⁿ hitsî tiàm tī tiān・ni̍h ê lâng ū siū kámtōng kàu cháiⁿiūⁿ! I kám sī Siōngtè ? ásī I sī teh hoatkông ? Chit ê ko͘to̍k sînbiāu ê Sianti Iésu, ū tùi simsîn chhùita ê sèkan lâng, kanchèng Siōngtè ê unsù kóng, “Nā ū chhùita ê lâng, tio̍h chiūkūn góa lâi lim!”

Hit àm ê chiokhōhōe hoántńg sī kethiⁿ hō͘ chènglâng bêloān in ê sim nātiāⁿ. Lán thang liāusióng tī hit àm kim chektâi ê hé íkeng tiám, iā chèng chhampàichiá ū gia̍h iāmiām ê hépé, tāike khuisiaⁿ teh gîmsi oló Siōngtè, ū cháiⁿiūⁿ sī tōaun lâi siúⁿsù hûnthiāu, hóe thiāu lâi chòe chêng chhōa in ê chó͘ anjiân kiâⁿ tī khòngiá, hitsî Iésu chiah koh khui siaⁿ kā in kóng, “Góa sī sèkan ê kng; tòe góa ê lâng bô kiâⁿ tī àm, hoántńg beh ū oa̍hmiā ê kng.”

Chāi tī in, chit kù sī thang chhiⁿkiaⁿ ê siatto̍k ê ōe. Chóngsī iáu ū kohkhah thang chhiⁿkiaⁿ ê ōe tī・leh. Tī kûnchiòng ê tiongkan, ū ê lâng teh ūntōng ài beh lia̍h I. Chóngsī hiah ê lâng ū ūitio̍h kiaⁿhiâⁿ kap kámthàn ê sim, chiū koh thè・khì. Inūi lán ū thiaⁿkìⁿ kóng, “In chiū ài lia̍h I. Chóngsī bô lâng hē chhiú, inūi I ê sî iáubē kàu.” I chiū koh giâmsiok lâi chiapsòa kóng, “Góa beh khì lah, lín beh chhē góa, ia̍h chhē góa bē tio̍h, góa khì ê só͘chāi, lín bōeē kàu. Lín sī tùi ēbīn, góa sī tùi téngbīn. Lín sī tùi chit sèkan, góa m̄sī tùi chit sèkan. Lín beh sí tī lín ê chōe; inūi lín nā m̄sìn góa sī I (sī chūjiân ū ê), chiū beh sí tī lín ê chōe.”

“Góa sī I” (sī chūjiân ū ・ê), chit kù sī chin hō͘ lâng thang chhiⁿkiaⁿ ê piáuhiān, sī Siōngtè Púnsin ê tēit giâmsiok, sînsèng ê bêngchheng. In úntàng iáu ē kìtit Mô͘se ū cháiⁿiūⁿ lâi tùi kó͘chá ê Íseklia̍t lâng só͘ kóng ・ê, kóng, “Chūjiân ū・ ê, chhe góa.”


Chènglâng thiaⁿliáu chhiⁿkiaⁿ, chiū mn̄g kóng,
“Lí sī siáng?”
“Chiūsī góa tùi khíthâu só͘ kā lín kóng・ ê, ū chi̍t ji̍t, lín chiū beh chaiiáⁿ. Lín kúkhí Jînchú ê sî, chiū chai góa sī I, ia̍h góa só͘ kiâⁿ・ ê, bô chi̍t hāng tùi kakī; sī chiàu PĒ só͘ kàsī góa ê.”

Ia̍h keh ji̍t, I ū koh chi̍t pái lâi kóngkhí chonggiâm ê bêngchheng, kóng, “Bē ū Apeklia̍phán, góa chiū tī・leh.”

Khaksi̍t hitji̍t tùi chēchē só͘chāi lâi chūchi̍p ê chènglâng, lóng ū tòa chi̍t ê kîīⁿ ê siausit tńgkhì in tau. Chiônglâi bē ū lâng bat thiaⁿkìⁿ hit khoán ê ōe. Ia̍h in m̄sī lóng bô tittio̍h símmi̍h énghióng. “Tng Iésu kóng chiah ê ōe ê sî, chēchē lâng sìn I.”

Chóngsī kîû ê lâng, kóng che sī siatto̍k. “In chiū the̍h chio̍hthâu beh tìm I; nāsī Iésu kakī únba̍t, tùi tiāntn̂g chhutkhì.”

Lán kám ēthang liáukái chit ê tōa ê chênghêng? “Êlúsalém ah, lín m̄bat kináji̍t lín sī teh kèngpài ・ê! Ū khiā tī lín tiongkan ・ê, lín m̄bat I!” I chiūsī tiapákú chhuthiān lîmkàu tī sèkan, kîsi̍t I chiūsī tùi kó͘chá ílâi púnū ê, iā chia̍pchia̍p tùhiān ê. Tng Tī chènglâng chhinchhiūⁿ chòe lāujia̍t ê khoán, koh teh iánchhut Kūiok sîtāi in khiākhí tī khòngiá ê ji̍tchí ê sî, I ū chhú lâng ê hêngchōng lâi khiā tī chit ê choehkî ê tiongkan. Tī Kūiok sîtāi, in ê sianchó͘ khiākhí tī khòngiá ê sî, I ū kap in saⁿkap tī・leh. I ū kéngtiàu Kūiok sîtāi ê Íseklia̍t lâng, lâi kàsī sèkan lâng chaibat chongkàu. Chittia̍p I ài kiòchhéⁿ in, hō͘ in chaibat chi̍t ê khah oânchoân ê khésī, ū cháiⁿiūⁿ lâi teh hiánchhut Siōngtè ê simpak. Iā chinchiàⁿ thang siongsim ・ê, chiūsī in lóng m̄bat I, mā bô teh koansim siūⁿ ài beh bat I. In ê sim sī siuⁿ kèthâu ê lūtūn, koh sī pháiⁿ. In iáubē hāisí I ê íchêng, I sī ài in tio̍h bat I.

Chhinchhiūⁿ ánni, I thâu chi̍t pái chhìgiām Êlúsalém sī chhengchhó lah.

Chittia̍p I m̄sī tio̍h sûisî tútio̍h lâng ê hāmhāi, só͘í I tio̍h ài siámpī chit ê siâⁿ. I ū putchí kîkoài, ōethang kengkè hit saⁿji̍t kú. Chóngsī nā bô hiah ê hó kaupôe ê chènglâng tiàm tī i ê sinpiⁿ, I ê sìⁿmiā sī bô úntàng. Chittia̍p I sī tio̍h kap hit ê sèsè ê thoânthé lâi tôcháu khì bih tī khòngiá ê só͘chāi, tīhia chiapsòa lâi soanthoân I ê hó ê siausit, chiūsī ūitio̍h chit ê sèkan sī beh lâuteh ・ê, koh sī Êlúsalém sī bô ài beh thiaⁿ ・ê.





第二章 头Pái试验耶路撒冷

主后28年十月(Tisri)ê 18号，耶路撒冷以及周围ê乡社，lóng teh庆贺hit年ê搭寮节，á是讲，收割ê节。chit-ê节期是tī一年ê中间，第一有光彩，快乐ê节，to̍h是全国民lóng tio̍h歇困，无做工ê节。」Lín种田-・ê，当tú-á割ê时，tio̍h守节礼；到年tau，五谷一尽收，亦tio̍h守节礼。」所以ta̍k人lóng上去耶路撒冷赴chit-ê国民ê节期。有kui大阵 ê群众聚集tī耶路撒冷城ê街市，to̍h是tùi To-lî-hô(Danube)到Pek-lat-hô(Euphrates)，chē-chē国ê人lóng做伙聚集，koh有chē-chēthong年无做伙ê朋友来tī hia相见面，相请安。众人lóng tio̍h搭草寮来khiā起tī外口、街路边，城墙 顶，以及一切 ê 空地，遍遍 to lóng有看见橄榄 kah葡萄ê青翠ê枝叶所做ê 草寮á，也tī ta̍k间草寮á ê头前，lóng有吊几nā pha成熟 ê 果子 tī-・leh。众人lóng khiā起tī chit种快乐ê凉亭á来teh安息，亲像做闹热 ê款式，来siàu念早时in ê先祖 tī旷野khiā起tī布棚 ê情景。

亲像咱现今teh庆祝救主圣诞仝款，无侥疑chit-ê节期，虽然有包含宗教 ê信念tī-・leh，iáu-koh in是有khǹg浅薄 ê心来teh庆祝。不过hit-ê 最出名 ê思想，to̍h是beh感谢上帝。教会ê 存在是不止显然。当hit时有五百个祭司，tùi 东西南北聚集上来赴节，thang执行hit-ê仪式。Tī圣殿 thong日，人是chãt-thóng-thóng。祭司ná teh 诵经，银 ê哨角ná teh tân，tī hit-ê闹热ê声音ê中间，koh有听见众人teh欢喜、快乐，来o-ló主。无koh有别ê节期比chit-ê koh-khah有表示 in ê宗教 ê快乐ê方面。致到in ê拉比有讲：「凡若人m̄-bat看见chit-ê祝贺会ê，是m̄-bat快乐ê意思。」
今年ê祝贺会，tī众人ê心内，有含一种新ê趣味ê记号tī-・leh。表面上，众人lóng是teh庆祝，teh快乐，koh做伙 teh请安，总是tī hit-ê暗面，in lóng chim-chiok teh想，teh期待一项。Tī ta̍k所在，人lóng teh chi-bú ch„-chū，讲起拿撒勒人耶稣ê事。In m̄敢显然来论起伊ê事，因为惊惶祭司。Tī 过去一年久，伊ê名声有大播扬。chit时偤太人kah加利利人，大家有分pêng teh 争辩伊ê事，亦hiah-ê tùi远远来ê巡礼者，lóng teh听chit-ê神妙，少年ê先知人êchē-chē奇异 ê事实，to̍h是听讲，伊是beh复兴in ê 旧约时代弥赛亚ê国民ê ǹg望。

Ah!设使chit-ê ǹg望beh是亲像in ê伟大ê先知人所teh ǹg望ê leh！确实tī chit pái国民ê 聚会，是不止thang注意ê好机会，thang来宣传伊ê王国。总是以色列人所ǹg望ê，to̍h是属tī 地面上ê，是teh ǹg望国家得tio̍h荣显，来报冤，khah m̄是teh ǹg望上帝ê王国。

十月18号，祝贺会to已经进行一半了，也众人明显失望，因为lóng无看见耶稣来参会。总是hiah-ê khah老成 ê偤太人，有感觉耶稣无来，是明显hō͘城里khah平安，khah妥当。Tú-tú tī chit种机会，伊若来，tiāⁿ-tio̍h是不止危险。因为加利利人lóng有teh 宣传伊是弥赛亚，是王，亦hiah-ê宗教界 ê头人，tiāⁿ-tio̍h是ài beh灭无伊，也hit káng百万ê偤太人ê中间，tī城里稳当有chē-chē人快受摇动，因为in lóng是tùi ta̍k国来聚集，大家lóng是亲像发狂仝款，不止热心爱国，信仰宗教。

总是耶稣已经有teh来lah，咱ài暂时kā路加所记 ê乡村ê故事，放下tī边á，转换来看约翰所记 ê城里ê故事。约翰犹淡薄ē记得hit时ê城里ê情景。

搭寮节ê 第四日，圣殿 ê外埕有参拜者聚集kui大阵，teh thèng候in ê ûn，thang入去敬拜。偤太人kah加利利人大家做伙 teh 争辩，也tùi外国来ê巡礼者注意teh听，不止ài了解in所争辩 ê事，也耶稣ê学生约翰有tiàm tī众人ê中间，来偷听众人所teh ngia̍uh-ngia̍uh念ê话。
「伊tī tó位？」
「Lín phah算án怎？伊kám无beh来赴节?」
「伊是好人。」
「M̄是，是迷惑众人niā-niā。」
「你kám phah算伊真正是弥赛亚，是基督？」
「‹是，基督kám tùi加利利出?」
「圣册kám无讲，基督是大卫 ê后代，tùi 大卫 ê本乡伯利恒出?」 「咱bat chit-ê人是tùi tó位来。M̄-koh弥赛亚来是tùi hit-ê无人知ê世界来，是无人知伊tùi tó位来。」

忽然间in有感觉tio̍h淡薄khah koh样ê气象，宛然亲像一chūn ê微风摇动人性 ê海面仝款，亦tī 一时á久ê中间，众人ê目chiu有oa̍t过来看khiā tī大埕 ê中央柱á边hit一个人。也hiah-ê tùi外国来ê人to̍h头一pái看tio̍h chit-ê 高koh少年ê乡村人，看见伊有hit款真奇怪，会giú人ê面貌tī-・leh，koh是穿青色kah白色ê 旧衫。照福音书所有chia̍p-chia̍p暗示咱知，众人khiā tī耶稣ê面前 ê时，大家心内有生起感叹kah敬畏 ê心，soah khiā到恬chiuh-chiuh。啥人 ē-thang说明 chit款本然 ê 念头?英国ê文学家(Charles Lamb)bat讲：「设使莎翁(Shakespeare)忽然间显出tī咱ê厝内，咱to̍hbeh khiā起来对伊piáu kèng意。总是设使耶稣入来，咱to̍h自然ōe 跪 落去phak-拜伊。」咱thang想耶稣若出现 tī咱ê面前，hit时咱lóng ōe生起亲像chit款ê kám-念chiah tio̍h。

后来约翰有讲：「耶稣上tiān教示。」咱lóng m̄知影伊教示in啥物。总是咱知tùi chit时起，伊teh教示人是有一贯ê主旨 tī-・leh，to̍h是ài启示 hō͘众人知伊是tùi天里来到世间ê主。Tī加利利ê时，伊是照人ê款，koh 好交陪，来khiā起tī众人ê中间，连使徒伊to犹原吩咐in m̄-thang kā所bat伊ê事实，á是论伊ê神圣 ê事，in所揣摩 ê，来tùi人讲起。总是chit时咱知影伊有渐渐 teh显明伊是永远ê kiáⁿ，有为tio̍h beh拯救世间tùi父上帝所差来ê。

亦虽然chit时 iniáu未了解chit-ê大ê 启示，iáu-koh咱知in tùi伊有得tio̍h 深ê印象 tī-・leh。当节期中在大多数 ê人teh看，伊虽然是一个生份人，iáu-koh咱有chia̍p-chia̍p读tio̍h讲：「chē-chē人有信伊。」Tùi伊ê 嘴有讲出tùi 顶面来ê 高尚 ê思想，亦诚实 ê心不时to欢喜接纳最高ê思想。因为tī咱人ê心内有神圣 ê原主tī-・leh。咱大家虽然是pháiⁿ ê人，iáu-koh上帝有创造咱款式亲像伊。

总是chē-chē人无欢喜接纳伊，tùi án-ne，咱tī-chia ài来想一个庄严 ê真理。自古及今，耶稣ta̍k-pái出现 tī人ê面前，to̍h成做人ê试金石，来试验人ê心神。Tī耶稣ê内中有一号 ê气力，是确实会感动咱人ê好ê部分，to̍h是不止会感动tī咱人ê中间深深所盖密 ê本性，来生起ài 欣慕好ê心肝。设使咱是诚实 ê人，也一旦接tio̍h耶稣，hit时咱稳当bē-tàng拒绝伊。设使咱有存上帝ê 高尚 ê理想，咱bē 免得承认上帝ê 高尚 ê理想是有tiàm tī伊。Hit款诚实 ê人欢喜接纳耶稣，是为tio̍h chit-ê因端。所以凡若拒绝伊ê，tio̍h受tio̍h 咒诅。伊m̄是in ê理想，是为tio̍h上帝，m̄是in ê理想。伊有讲：「若是上帝做lín ê父，lín疼我；因为我是tùi父出。」也koh讲：「凡若属真理ê人，听我ê声。」「我ê教示m̄是属tī我ka-kī，是属tī差我ê。人若愿行伊ê 旨意，to̍h会知chit-ê教示是tùi上帝出，á是tùi我ka-kī来讲ê。」

亲像án-ne，伊有表示 chit条明明ê原理hō͘ in知，人ē发见tio̍h上帝，khah m̄是出tùi人ê 智慧，是出tùi人ê心志。因为人ê心志有ài走chhōe上帝，chiah ē发见tio̍h上帝。Hiah-ê第一愚戆 ê 作穑人，甚至有欣慕义；所以in是亲像细汉gín-á仝款，快快认得父上帝ê声音。Hiah-ê第一gâu ê人，无有hit款 ê心志，tùi án-ne，bē认得伊。chit条to̍h是耶稣ê宗教 ê súi koh合理ê所在。Chit点to̍h是伊ê宗教 ê gâu勉励单纯kah愚戆 ê人ê因端。人beh chhōe-tio̍h上帝，m̄是tio̍h 需要gâu人ê 智慧，是tio̍h 需要细汉gín-á ê心。

请咱koh犹原注意tī hiah-ê 群众ê心理。明明in tùi伊有得tio̍h真大ê印象 tī-・leh。因为伊出去了后，hiah-ê受感动ê 听众，有koh tháu一个大气，也学生约翰有koh听见in细细声teh评论讲： 「chit-ê kám m̄是in所ài thâi -・ê ?你看，伊显然teh讲，亦无人对伊讲啥物。Κám是chiah-ê 官府真正知chit-ê是基督？」

Ài ah! M̄是！Chiah-ê 官府是存明显koh样ê心思tī-・leh。总是in m̄敢下手来害伊，是为tio̍h周围ê民众lóng同情伊。设使in有一时á久受tio̍h伊ê人格ê感动来讲，到伊离开in去ê时，in也是稳当liâm-piⁿ醒悟起来。也tī外面听见人teh讲东讲西，in to̍h受气。因为有chē-chē tùi远远来ê以色列ê自由主义者，真好胆来责备耶路撒冷thài ē惊惶祭司ê野鄙ê态度。In tùi伊有不止得tio̍h大ê印象 tī-・leh，因为咱有读tio̍h讲：「众人中chē-chē人信伊，也讲基督来ê时，kám beh行神迹比chit人所行ê khah大?」

Chit种话 在 hiah-ê 官府是无jōa-ni̍h ài听。咱koh读tio̍h讲：「法利赛人听见众人án-ne chi-bú ch„-chū teh讲伊，chiah-ê 祭司头kah法利赛人to̍h差衙役beh掠伊。」亲像án-ne，tī hit暗，伊有koh khiā tī圣殿 ê内面，hit时tī众人ê中间，伊有看见穿官服 ê差役tī-・leh，也耶稣知影in是为tio̍h啥物因端chiah来tī-hia。In有指示伊所teh-beh tú-tio̍h ê事。耶稣to̍h忧愁来ǹg众人讲：「我iáu有一时á久 thang kah lín tī-・leh，后来beh tò去就近差我ê。」总是hiah-ê有司官虽是做差役，koh也是人；所以in一下看见伊，听见伊ê声，in soah无心情 thang掠伊，in犹原有受tio̍h伊ê感动。

Chit时 hit-ê情景有变换，众衙役有tńg去khiā tī 公会ê面前，来见chiah-ê 祭司头kah法利赛人。
全公会ê 议员 问 in讲，啥事无带伊来？
「从来未有人讲话亲像伊án-ne，阮 bē-tàng下手来掠伊。」
Hiah-ê受气ê 议员to̍h冷笑in讲：「Lín亦受迷惑?Chiah-ê 官府á是法利赛人，kám有人信伊？独独chiah-ê受咒诅 ê人民是m̄-bat律法。」
Chiah-ê 官府明明是bē-tàng照in ê意思来行，m̄-nā群众有反省ka-kī niā-niā，连in chiah-ê差役mā是犹原án-ne。M̄是，连公会ê人in ê意见 to犹原bē-tàng一致。至少约翰to有看tio̍h一位 thang尊敬 ê拉比，叫做尼哥底谋，伊tī-hia恬恬 teh坐，kah众议员无同意，相当有同情差役ê意思khah 过头 tī伊ê 同僚 ê。因为chit-ê拉比尼哥底谋 lóng无bē记得chit-ê少年ê教师耶稣，因为tī 早前Pôaⁿ过节tī有一个月光ê 暝时，伊有暗中暗中去访问伊。尼哥底谋犹原是有受伊ê人格ê 感化。尼哥底谋 chit时是无koh样tī hit时，犹原无jōa-ni̍h 勇敢来公然替伊辩护。总是chit-ê 老大人有钦仰伊，心内有teh 思慕伊。尼哥底谋 chit时 tú-tio̍h伊tiàm tī危机ê时，有开嘴来发表伊ê无胆量 ê话，beh来辩护伊。总是伊soah反转tú-tio̍h真重 ê谴责，hō͘人排斥。Hiah-ê 骄傲ê kàu-çk者有严严应伊讲：「Hà！你亦是tùi加利利出?你去查考，to̍h知加利利无出先知。」Tùi án-ne，尼哥底谋to̍h无koh有勇气thang进前来kah in 抵敌。

请咱tī chia准备一位 thang来想tī约翰 ê记忆中所有iáu-koh一个情景，搭寮节ê路尾日，to̍h是chit-ê节ê大ê日。Tī chit日ê仪式中，第一出名 ê 光景，to̍h是chhiūⁿ水ê仪式。伊看见hit 早起有kui大阵人排kui列直直teh进前，行到tī西罗亚ê池。Tī hit-ê行列 ê头前面有chē-chē穿súi ê服装 ê 祭司，也有一个手 the̍h 金ê 水瓶 ê人做头前 teh chhōa in。也tī 祭司ê后面，有kui大阵 ê 参拜者，大家穿不止súi，ná行ná iāⁿ in所gia̍h ê柳树，以及棕树枝，也ná teh吟进行ê歌来o-ló上主。Hit-ê行列有tùi长长koh弯弯oat-oat ê 街路出去，行tùi chē-chē súi ê花园边á过去，也tùi hit-ê人that-that-tīⁿ亲像狗蚁ê高台落去了后，to̍h到西罗亚ê池；soah ná欢喜吟诗ná chhiūⁿ水贮tī hit-ê 金ê 水瓶。大面tī hit日耶稣犹原有kah众人做伙做阵，有份 tī诚实 ê人ê庆贺来吟诗o-ló伊ê父。

Chit时 hit-ê情景有koh变换，众人lóng koh tńg来tī 殿里。伊ê学生约翰有看见一个真thang生惊ê 光景。约翰to̍h是有看见一个壮观ê 祭坛，也tī边á有hiah-ê 穿庄严 ê衣服 ê 祭司，koh有大阵人不止chhiāng-chhiāng-kún，有显出热闹ê光彩，koh众人lóng是gia̍h棕树枝，teh iāⁿ来iāⁿ去，也有chē-chē款所在ê衣裳；也遍遍 to是hit款热诚ê容貌，也有ê为tio̍h 过头 ê热闹，致到面色lóng转青，koh有ê面 hō͘ hit-ê热度ê日所照，看了是不止白 ê款式。一下看，是不止会摇动人ê心，会hō͘人生起热诚来服事，o-ló耶和华。确实hit-ê仪式稳当m̄是kan-taⁿ外形 ê仪式niā-niā。一时á久ê中间，以色列人有相当khah近óa tī上帝ê面前。

众人lóng 注神来看hit-ê 高尚 ê仪式，因为hit时in有kā hit-ê kiáu酒 ê水来thîn tī 祭坛 ê 顶面，表明tī古早以色列人khiā起tī旷野ê时，上帝有赏赐水 hō͘ in lim，也感谢上帝有tùi天里落西北雨来润泽 in ê 干燥 ê 土地，koh m̄ 限定án-ne，也soah恳求上帝赏赐恩典 ê雨水来润泽 in ê 嘴干ê心神。众拉比ê着者lóng有说明 chit-ê思想，亦确实，hit日ê众人虽然外观显出快乐，iáu-koh心内无满足，心神iau饿，有teh欣慕上帝，也欣慕ài得tio̍h真ê完满 ê生活，to̍h是hiah-ê恶毒 ê 祭司以及外形 ê 礼仪所bē-tàng hō͘ in ê。后来有听见银 ê哨角ê声，不止欢喜teh tân；hit时to̍h有听见大ê合唱，伊ê声音遍满教会。」以色列ah，tio̍h 感谢主，因为伊是好，因为伊ê 怜悯永远tī-・leh。」

Chit时 tú-tú是teh-beh献牲礼，也tī未献 ê 进前有停困 一时á久。咱thang想chit-ê瞬间是tī约翰 ê记忆中 ê一个要紧ê瞬间。因为众人lóng 恬恬 teh thèng候ê时，有听见不止响亮 koh 孤独 ê声音，teh喉叫讲：「若有嘴干ê人，tio̍h就近我来lim。信我ê人，亲像圣册所讲，有活水 ê溪，beh tùi伊ê腹内流出。」Chit句to̍h是上帝ê kiáⁿ看见人ê心神无满足，soah tùi人约束beh欢喜充满 in ê欲望，所讲ê话。Chit句话m̄是teh-beh 阻止in ê仪式，反转是teh-beh说明hit-ê仪式ê意思。无侥疑约翰tī hit时听chit句mā无十分了解，总是chit时伊beh写福音书ê时，伊有关照后日ê经验，知影tī 五旬节ê时，教ē有承受大ê恩赐，伊chiah加添写讲 ：「伊讲án-ne，是指信伊ê人所beh受ê圣神。」

试想hit时tiàm tī 殿里 ê人有受感动到án怎！伊是上帝?á是伊是teh发狂?chit-ê 孤独神妙ê先知耶稣，有tùi心神 嘴干ê世间人，见证上帝ê恩赐讲：「若有嘴干ê人，tio̍h就近我来lim!」

Hit暗 ê 祝贺会反转是加添hō͘众人迷乱 in ê心niā-niā，咱thang料想 tī hit暗金烛台 ê火已经点，也众参拜者有gia̍h炎炎 ê火把，大家开声teh吟诗o-ló上帝，有án怎施大恩来赏赐云柱、火柱来做前 chhōa in ê祖安然行tī旷野，hit时耶稣chiah koh 开声kā in讲：「我是世间ê光；tòe我ê人无行tī暗，反转beh有活命 ê光。」

在tī in，chit句是thang生惊ê亵渎 ê话，总是iáu有koh-khah thang生惊ê话tī-・leh。Tī 群众ê中间，有ê人teh运动ài beh掠伊。总是hiah-ê人有为tio̍h惊惶kah感叹 ê心，to̍h koh 退去。因为咱有听见讲：「In to̍h ài掠伊，总是无人下手，因为伊ê时iáu未到。」伊to̍h koh严肃来接续讲：「我beh去lah，lín beh chhōe我，亦chhōe我bē tio̍h，我去ê所在，lín bōe-ōe到。Lín是tùi下面，我是tùi 顶面。Lín是tùi chit世间，我m̄是tùi chit世间。Lín beh死tī lín ê罪；因为lín若m̄信我是伊(是自然有ê)，to̍hbeh死tī lín ê罪。」

「我是伊」(是自然有ê)，chit句是真hō͘人thang生惊ê表现，是上帝本身ê第一严肃，神圣 ê名称。In稳当犹ē记得摩西有án怎来tùi古早ê以色列人所讲ê，讲：「自然有ê，差我。」
众人听了生惊，to̍h问讲，
「你是啥人？」

「Τo̍h是我tùi起头所kā lín讲ê，有一日，lín to̍hbeh知影。Lín 举起人子ê时，to̍h知我是伊，亦我所行ê，无一项tùi ka-kī；是照父所教示我ê。」

亦隔日，伊有koh一pái来讲起庄严 ê名称，讲：「未有亚伯拉罕，我to̍h tī-・leh。」

确实hit日tùi chē-chē所在来聚集ê众人，lóng有tòa一个奇异 ê消息tńg去in tau。从来未有人bat听见hit款ê话。亦in m̄是lóng无得tio̍h啥物影响。」当耶稣讲chiah-ê话ê时，chē-chē人信伊。」

总是其余 ê人，讲这是亵渎。」In to̍h the̍h 石头beh tìm伊；若是耶稣ka-kī隐密，tùi 殿堂出去。」

咱ē-thang了解chit-ê大ê情形?」耶路撒冷ah，lín m̄-bat今á日lín所teh敬拜 ê！有khiā tī lín中间ê，lín m̄-bat伊！」伊to̍h是一时á久出现来到tī世间，其实伊to̍h是tùi古早以来本有ê，也chia̍p-chia̍p出现 ê。当tī众人亲像做闹热 ê款，koh teh 演出旧约时代in khiā起tī旷野ê日子 ê时，伊有取人ê形状来khiā tī chit-ê节期ê中间。Tī 旧约时代，in ê先祖 khiā起tī旷野ê时，伊有kah in做伙 tī-・leh。伊有拣召旧约时代ê以色列人，来教示世间人知bat宗教。chit时 伊ài叫醒 in，hō͘ in知bat一个khah完全ê 启示，有án怎来teh显出上帝ê心腹。也真正 thang伤心ê，to̍h是in lóng m̄-bat伊，mā无teh关心想ài beh bat伊。In ê心是siu°过头 ê 鲁钝，koh是pháiⁿ。Iniáu未害死伊ê以前，伊是ài in tio̍h bat伊。

亲像án-ne，伊头一pái试验耶路撒冷是清楚 lah。
chit时 伊m̄是tio̍h随时 tú-tio̍h人ê陷害，所以伊tio̍h ài闪避chit-ê城。伊有不止奇怪，ē-thang经过 hit三日久。总是若无hiah-ê好交陪ê众人tiàm tī伊ê身边，伊ê性命是无稳当。chit时伊是tio̍h kah hit-ê细细ê团体来逃走去bih tī旷野ê所在，tī-hia接续来宣传伊ê好ê消息，to̍h是为tio̍h chit-ê世间所beh留teh ê，koh是耶路撒冷所无ài beh 听-・ê。