《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tēsì koàn Tē 17 chiuⁿ Kòpia̍t Galílaiah 第四卷第十七章告别加利利

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.09.22

Tē 17 chiuⁿ Kòpia̍t Kalīlī

Ēng chi̍t ê úitāi ê kòpe̍k lâi khaisí, iā ēng Hekbûnsoaⁿ téng ê piàn iôngmāu ê sū lâi kiatbé, hit ê sînbiāu ê chi̍t chiukan, sī piáubêng lán ê Chú ê senggâi tiong ê chi̍t ê sin ê choánki. Chittia̍p I khòaⁿliáu sī ū khah kohiūⁿ, khah kosiōng, khah úitāi, iā ithoat kap lâng saⁿlī ê khoán. Chittia̍p I ū teh be̍ksióng I ê chiongkio̍k. “Inūi Iésu siū chi̍hchiap chiūⁿ thiⁿ ê ji̍tkî beh kàu, chiū koatì ǹg Êlúsalém lâi kiâⁿ.” Chóng・sī lán chhiáⁿ bānchiah ūsióng I ê lîmchiong.

Piàn iôngmāu liáuāu, in sī līkhui Thiⁿ・ni̍h ê ū tiauhô ê sengoa̍h, kàu tī tēbīn ê bô tiauhô ê sengoa̍h, che sī chi̍t ê bêngliáu koh tu̍tjiân ê piànchhian. Piattò͘ teh siūⁿ in nā ē thang tiàm tī thiⁿ・ni̍h ê khoânkéng lâi hióngsiū hôpêng ê sengoa̍h sī chin chiàⁿ hó. Chóng・sī in sī tekkhak bōethang ánni. Inūi tēbīnchiūⁿ ê sengoa̍h, íki̍p i ê lôkhó͘ sī teh chhuipek in ê sim.

In tú teh kiâⁿ・ lo̍hlâi ê sî, lán ū khòaⁿkìⁿ in saⁿkap teh gīlūn lâi mn̄g I kóng, kengha̍ksū kóng, Eliiah tio̍h tāiseng kàu, sī cháiⁿiūⁿ? I ìn kóng, “Eliiah kójiân tāiseng lâi hengkhí bān hāngsū. I íkeng kàu, lâng iā chhutchāi ìsù khoánthāi i.” Lâng íkeng thâisí i tī Mákàinísu ê ga̍klāi.

Āulâi in koh lo̍hlâi kàu tī chi̍t ê tn̂gtn̂g ê soaⁿio, pa̍t ê ha̍kseng só͘ tiàm ê só͘chāi, hitsî in ū thiaⁿkìⁿ siaⁿim loān chhèngchhèng, íki̍p kui tōatīn lâng ê siaⁿ teh kóng pháiⁿthiaⁿ, búbān ê ōe. Chènglâng bêngbêng sī ū hoatkiàntio̍h in só͘ siámpī khì ê só͘chāi. Ia̍h iûgoân bêngbêng sī ū tútio̍h tāmpo̍h bô simsek ê sū, inūi káu ê ha̍kseng lóng tiāmtiām, simsîn hūnloān, koh ū Kengha̍ksū tīhia teh búbān in, teh mē in. Chènglâng hutjiân khòaⁿkìⁿ Iésu teh kūnóa in, iā “Hitsî in khòaⁿkìⁿ Iésu liâmpiⁿ tōa gôngngia̍h.” Kiámchhái sī inūi khòaⁿkìⁿ I ê iôngmāu, tùi tī hit ê sînbiāu ê àmmî ê kenggiām liáuāu, ū tāmpo̍h piànōaⁿ, ū tāmpo̍h hiánchhut uigiâm ê iáⁿjiah.

Chóng・sī I ê ba̍kchiu ū chùì khòaⁿ hiah ê simlāi okto̍k ê Kengha̍ksū. I chiū cheksî khan I ê lúnneh ê ha̍kseng lâi tiàm tī I ê sinpiⁿ, póhō͘ in. “Lín kap in piānlūn símmi̍h？” Kengha̍ksū chi̍tē thiaⁿ・kìⁿ, chiū tòthè ・khì, ia̍h chèng ha̍kseng mā sòa tiāmtiām. Chóng・sī tī in tiongkan, ū chi̍t ê lâng simsîn putchí kíntiuⁿ, sûisî cháuóa lâi I ê bīnchêng, kūi・lo̍h pài I kóng, “Siansiⁿ, góa khúnkiû Lí lâi khòaⁿkò͘ góa chit ê kiáⁿ, inūi sī góa ko͘toaⁿ siⁿ ê kiáⁿ.” Hit ê lâng chiū tùi Iésu lâi tînchêng i ê kiáⁿ chhiⁿchhám ê kò͘sū, kóngkhí i ê kiáⁿ ū hoāntio̍h ékáu kúi, iā bô lūn tī símmi̍h só͘chāi, kúi ū lia̍h i, sòa kā i hiatlo̍h hóe, hiatlo̍h chúi, iā “góa bat chhiáⁿ Lí ê ha̍kseng kóaⁿ i, iā in bōeē.” Che sī thang soatbêng Kengha̍ksū búbān, léngchhiò ha̍kseng, iā bô giâugî, mā sòa léngchhiò in ê Siansiⁿ ê só͘íjiân. Chiong chit ê chêngkéng lâi kap chaàm hit ê súisúi ê Thiⁿ・ni̍h ê īⁿsiōng saⁿ tùipí, chit khoán chin chiàⁿ sī chin khólîn, thang iàmhūn ê sū.

“Hàiⁿ ah! m̄sìn ê sètāi ah, góa beh kap lín tòa lōakú ah? góa beh thunlún jōakú ah? Tòa i lâi chiūkūn Góa. Taⁿ kā góa kóng, i hoāntio̍h chit ê, jōakú lah?”

“Tùi sòehàn ê sî. Siansiⁿ ah, Lí nā ē chòe símmi̍h, tio̍h lînbín lâi pangchān goán!”

“Cháiⁿiūⁿ kóng, Lí nā ē ah? Ū sìn ê lâng, ta̍khāng lóng ē. Lí kám bōethang sìnkhò góa?”

Gíná ê lāupē liâmpiⁿ lâu ba̍ksái, koh khuisiaⁿ âukiò kóng, “Chú ah, góa sìn lah, góa só͘ sìn bô kàu・ ê, Lí tio̍h pangchān góa!” Khaksi̍t ū sìnsim ê âukiò, úntàng ē tíntāng I ê sim, chiônglâi ū jōa・ni̍h chē ê khólîn, sêngsi̍t ê hoâigîchiá, íkeng ū tùi I lâi chhutsiaⁿ âukiò. Hit ê pháiⁿsîn cheksî tùi i chhutkhì. Iésu chiū ēng I ê jînchû ê chhiú lâi khan hit ê khólîn, tiàm tī thô͘kha teh nòa ê gíná khí・lâi, iā chiong i kau hō͘ i ê lāupē.

In līpia̍t liáuāu, chūjiân chiah ê sitpāi ê ha̍kseng chiū mn̄g I kóng, “Chú ah, goán bōeē kóaⁿ i, sī cháiⁿiūⁿ?” Hitsî Iésu chiū kā in kóng, choanchoan sī ūitio̍h lín ê bô sìngióng, sī ūitio̍h lín ê sìngióng ê thêngtō͘ iáukú chhiánpo̍h, iūkoh chit ê sînjiah khiok sī ū te̍kpia̍t khah khùnlân tīteh. Tīchia ū chi̍t hāng ê kàsī thang chòe lán ê lō͘ēng. Ūsî lán ê sìngióng sengoa̍h ū pàngsang, tìkàu thòepō͘, tùi ánni lán bat kenggiāmtio̍h khah bô khùila̍t thang kóaⁿ chhut lán ê simlāi ê pháiⁿtāi. Inūi tī lán ta̍klâng ê tiongkan, sûilâng lóng ū sûilâng ê pháiⁿ, hō͘ lán putchí ohtit kóaⁿchhutkhì. Lán tútio̍h hit hō pháiⁿ・ê kàu tī lán ê sî, lán chíū tio̍h kūilo̍h tùi Siōngtè kîtó, ígōa sī bô hoattō͘. “Nā m̄sī ēng kîtó kap kìmchia̍h, chit lūi chiū bōe tit i chhut.”

Chittia̍p Iésu siūⁿ beh chiāmsî únthè lâi anchēng, kiùkèng sī bô thang ǹgbāng, inūi chènglâng íkeng chhē tio̍h in. Só͘í in chiū chhuthoat koh tńgkhì in tau Kapehnáum. Sîkan sī tété, bô thang koh tòa Kapehnáum kàu lōakú, só͘í I tio̍h pí íchêng ke chi̍t hoan ê chùì lâi hùnliān cha̍pjī sùtô͘. I ài chīn só͘ ē・ê lâi siámpī chènglâng, iā khah bô ài kongjiân lâi kiâⁿ kah lōachōe ê sînjiah, ǹgbāng I só͘ kéngsoán chit ê thoânthé khah ē chiapkūn tī I ê sinpiⁿ. Mákhó ū kóng Iésu beh tńgkhì Kapehnáum ê sî, I sī bô ài hō͘ lâng khòaⁿkìⁿ, chiū siám tùi lâng só͘ bô teh kiâⁿ ê soaⁿlō͘ tńg・khì. Ia̍h tī lō͘・ni̍h I ū koh tùi ha̍kseng lâi kóngkhí I só͘ beh tútio̍h ê lîmchiong ê sū.

Chóng・sī in iáubē liáukái chit ê tāichì ê íchêng, iáu ū chinchē ê kàsī in tio̍h ài chai. Ūsî lán kiámchhái beh phahsǹg kóng, lán nā tīhia úntàng sī ē pí in khah kín bêngpe̍k hit ê tāichì. Chittia̍p chhiáⁿ chùba̍k lâi khòaⁿ in. In sī tú teh kiâⁿ soaⁿlō͘ beh tńgkhì in tau. In ê Chú ū chòe chêng teh kiâⁿ, iā I ná kiâⁿ, ná teh sàmsu I ê kosiōng ê susióng, chóng・sī ha̍kseng samsam ngó͘ngó͘, tiàm tī āubīn bānbān teh kiâⁿ, iā ná kiâⁿ ná teh chibú chīchū. In lóng m̄ài hō͘ I ū thiaⁿtio̍h. “Inūi tī lō͘・ni̍h bat chenglūn siáng chòe tōa,” tī I ê sin ê ôngkok. Bêngbêng in ū teh ànsǹg chittia̍p sī tī hit ê ôngkok ê hoattián siōng ê chi̍t choánki. Tōabīn in iûgoân ū tāmpo̍h khǹg oàntò͘ ê sim, kiaⁿliáu tī hitsî Piattò͘ , Iâkop, íki̍p Iôhaneh ē koh siū kéngsoán lâi te̍kpia̍t kap I bi̍tchiap kaupôe. Chhiáⁿ lán bo̍htit siuⁿ kèthâu lâi phoephêng in. In ê Chú Iésu chiū bô ánni. In chittia̍p putkò sī tansûn ê siàuliân ê chngkha lâng, iáubē chiâⁿchòe sèngtô͘ kamgoān hiseng. Tī in ê simlāi, tùi chionglâi lóng ū khǹg chin tōa ê īⁿsiōng tī・leh, ia̍h tāike lóng teh liâubāng, tio̍h cháiⁿiūⁿ chiah ēthang chhutchiòng tī hit ê ôngkok.

Iésu lóng bô chhapchhùi pòaⁿhāng. I pêngsò͘ sī chin m̄ài chhapchhùi tī lâng ê sukhia ê tâmlūn, ia̍h ta̍k pái I ū kéngsoán túhó ê sî chiah lâi kóngōe. In phahsǹg I lóng bô chùì teh thiaⁿ in teh kóng símmi̍h. Chóng・sī tī kehàm, in tāike chē tī Piattò͘ ê chhùlāi, hitsî I chiū ēng unjiû ê bīnmāu, chhiòchhiò lâi mn̄g in kóng, “Chhiáⁿ kā góa kóng, khòaⁿ lín tī lō͘・ni̍h teh chenglūn símmi̍h?” Lán thang sióngsiōng in ta̍k lâng lóng ū hiánchhut kiànsiàu ê bīn, iā ba̍kchiu kim lutlut saⁿkap teh khòaⁿlâi khòaⁿkhì. In lóng oa̍t piⁿ・á khòaⁿtang khòaⁿsai, chíū Iésu m̄káⁿ khòaⁿ. In íkeng chaiiáⁿ Iésu ū bêngpe̍k in só͘ teh gīlūn ê sū, iā tāike simlāi putchí jûloān, tìkàu sòa kiaⁿ kàu tiāmchiuhchiuh. Lán thang sióngsiōng, hitsî Piattò͘ ê sòehàn gíná ū cháuóa tī I ê khathâuu chêng. chit ê gíná sī chin ài kap Iésu chòe hó ê pêngiú. chit ê sòehàn gíná phōaⁿ, sī hoangêng I tòtńg lâi in tau. Só͘í I ū phō i khílâi chē tī I ê khathâuu téng, sòa chiong chit ê gíná phō tī chhiú・ni̍h chòe phìjū lâi kàsī in kóng, “Lí khòaⁿ, kìⁿnā kakī khiampi chhinchhiūⁿ chit ê sòehàn gíná ・ê, i tī thiankok chiūsī chòe tōa.”

Chhinchhiūⁿ ánni, I ū chioh sòehàn gíná ê sim lâi kàsī in tio̍h m̄thang ū oànhūn lâng, tio̍h m̄thang kanta ài kiû kakī ê līek. Chit hō sòehàn gíná ê sim sī I só͘ putchí àisioh ・ê, iā tī I ê ôngkok sī tāipiáu tēit súi ê unsù. Chit ê hó kàuhùn ê gíná sī lóng bô teh siūⁿ kóng, chòe hit hō chin hāchiān ê kang, sī ū sitlo̍h i ê chukeh. Gíná lóng bô himbō͘ símmi̍h tōa ê sū, māsī bô ū símmi̍h te̍kpia̍t ê iaukiû. gíná sī chiàu tōalâng só͘ kóngê, lâi khì chòe, ia̍h sêngsiū tōalâng só͘ beh hō͘ i ê mi̍h. I sī chin khoàilo̍k gâu sūnèng jînseng ê iaukiû. Gíná sī choânjiân bô ū kò͘kí ê sim tī・leh. Gíná lóng bô pòaⁿ hāng púnsin ê mi̍h, iā ta̍k ji̍t ê sengoa̍h sī hoaⁿhí khoàilo̍k lâi sìnnāi i ê pēbú. Ia̍h Iésu ū kóng, lâng nā beh chiâⁿchòe ū chongkàu sìnliām ê lâng, sī tio̍h chhinchhiūⁿ gíná ê khoán, lâi tiàm tī Pē ê chhù, iā kóng tī Siōngtè ê bīnchêng beh hō͘ I khòaⁿ chòe sī tēit úitāi ê lâng, hit ê chúiàu ê tiâukiāⁿ, chiūsī tio̍h ài ū sòehàn gíná ê sim.

Chóng・sī Piattò͘ chit ê sòehàn gíná ê kò͘sū, iáu ū pa̍thāng ê kàsī tī・leh. Iésu phō sòehàn gíná tī chhiú・ni̍h ê sî, I ū siūⁿ kàu gíná ê chionglâi, cháiⁿiáⁿ ū chinchōe bô baktio̍h lâsâm ê gíná, kàu tōahàn ê sî, ū ê sòa siūtio̍h pa̍tlâng ê iúhe̍k, mā ū ê o̍h pháiⁿ ê bô͘iūⁿ, tìkàu soah chiâⁿchòe putliông ê chhengliân siàulú. Liân lán mā iûgoân siôngsiông siongsim, khòaⁿkìⁿ chōechōe bô baktio̍h lâsâm, súisúi ê gíná, ū khiākhí tī bô sìn Siōngtè ê pēbú ê katêng. Lán ūsî teh kîkoài, ànchóaⁿ Siōngtè thài beh chiong gíná ê lênghûn lâi kautāi hitkhoán sītōalâng. Lán thang siókhóa lâi siūⁿ kóng, Siōngtè iûgoân sī kap lán tôngkám. Inūi Kitok ū siūkhì kóng, “Kìⁿnā hō͘ chiah ê sìn góa ê bîsòe ê chi̍t ê siū thatgāi, hit lâng lêngkhó͘ ū tōa chio̍hbō tiàu i ê āmkún, thiām tī chhimhái. Lín tio̍h kínsīn bo̍htit khòaⁿkhin in, inūi in ê thiⁿsài tī thiⁿ・ni̍h, siôngsiông kìⁿ góa tī thiⁿ・ni̍h ê Pē ê bīn.”

Liân cha̍pjī sùtô͘ to iûgoân sī khiàmēng chitkhoán ê kéngkài. Iésu bē kàngseng ê íchêng, hūjînlâng kap gíná sī hō͘ tapo͘ lâng khòaⁿ bô tāng. Lán tī chia ài lâi kóng iáu chi̍t ê hóthiaⁿ ê kò͘sū, chiūsī tī I beh kòpia̍t Kapehnáum ê kúinā ji̍t chêng ê chit ji̍t, I iáubē chhuthoat ê íchêng só͘ tútio̍h・ ê, chiūsī kóng ū hūjînlâng, chhōa in ê gíná chiūkūn Iésu, ài kiû I kā in chiokhok. Lūn chit ê kò͘sū, nā m̄sī pâi tī chit chām, chiūsī tútú sī I ài beh chhuthoat khì pa̍t só͘chāi, chiū ígōa lán lóng m̄chai iáu ū símmi̍h kohkhah túhó ê ūi, inūi tī Hokimsu tiong lóng bô piáusī chit ê kò͘sū ê sîkî kap tiûⁿsó͘. Lán thang siūⁿ tī Kapehnáum ū chōechōe hūjînlâng si̍tchāi chin m̄kamsim Iésu beh chhuthoat khì pa̍tūi lâi kap in saⁿ līpia̍t, inūi I sī in ê sòekiáⁿ só͘ thiàⁿ ê hó pêngiú, tùi ánni ài Iésu tī I beh līpia̍t ê sî, lâi kā in hiah ê sòekiáⁿ chiokhok. I tútú giâmsiok teh kàsī ha̍kseng ê tiongkan, in ū chhōa kui tōatīn gíná, óa lâi tī mn̂gkháu, tīhia teh lúnneh, m̄káⁿ ji̍p lâi. Ia̍h I ê ha̍kseng sī lia̍h kakī chòe tēit iàukín, tùi ánni chiū siūkhì, chin m̄ài tī hithō giâmsiok ê sîkan, lâi hō͘ hiah ê chìbîsòe ê hūjînlâng kap gíná kiáujiáu I ê sim. Iésu khiok sī hántit siūkhì ha̍kseng, chóng・sī chit pái I ū siūkhì in. “Iésu khòaⁿkìⁿ ánni, tōa bô hoaⁿhí, kā ha̍kseng kóng, iôngún sòekiáⁿ chiūkūn góa, bo̍htit kìm in; inūi Siōngtè ê kok sī chithō lâng ê. Chiū phō in, kā in hōaⁿchhiú, chiokhok in.”

Tī I bē līpia̍t ê íchêng, ígōa só͘ ū thoân ê kàsī, lán khiok sī iûgoân ē thang thiaⁿ・tio̍h. Chhinchhiūⁿ ū chi̍t ji̍t Iôhaneh mn̄g I kóng, “Goán bat khòaⁿkìⁿ chi̍t lâng ēng lí ê miâ kóaⁿkúi; goán kám thang kìmchí i? inūi i bô kap goán tè lí.” Iésu tùi I kóng, “Bo̍htit kìmchí i, inūi kìⁿnā bô kongkek lín ・ê, chiūsī ūi lín.”

Koh ū chi̍tji̍t, Piattò͘ ài chaiiáⁿ lūn siàbián lâng ê sū, chiū mn̄g kóng, goán siàbián lâng tio̍h kúipái? Kám tio̍h chhit pái? Chóng・sī Iésu ìn i kóng, Hé, m̄sī, tio̍h kàu chhitcha̍p pái ê chhit pái. siàbián lâng sī tio̍h bô tàng sǹg pái. Inūi lán sī tittio̍h Siōngtè ê untián, siū siàbián kàu hiah・ni̍h chōe pái, lán sī tittio̍h siàbián chi̍t chheng bān gûn ・ê, cháiⁿiūⁿ lán ēthang lia̍h hit ê khiàm lán chi̍t pah gûn ê hiaⁿtī, lâi chhe i ê āmkún ah?

Chhinchhiūⁿ ánni, Iésu ū koansim lâi kàsī in, iā chhinbi̍t lâi kap in kaupôe, tī chit ê tiongkan, chi̍tji̍t kè chi̍tji̍t, jiânāu I só͘ ōethang tiàm Kapehnáum ê chòeāu ê ji̍tchí, sòa chiāmchiām kèkhì. Tī chit tiongkan, lán khah hántit khòaⁿtio̍h I kiâⁿ símmi̍h sînjiah, ásī I ū tùi itpoaⁿ ê bînchiòng lâi thoân símmi̍h kàsī. Lán lóng sī khòaⁿtio̍h Iésu kap I ê ha̍kseng saⁿkap tiàm nātiāⁿ.

Chhiáⁿ lâi khòaⁿ Iésu iáubē kòpia̍t Kapehnáum ê tāiseng só͘ tiàm hia ê chênghêng. Suijiân lán úntàng sī bô bōe kìtit I ū tī Galílaiah lâi kéngtiàu cha̍pit ê sùtô͘. Iáukú lūn I tī Galílaiah ê thoânkàu, nā lâi tùi tī I ê úitāi ê kèe̍k lâi khòaⁿ, thang kóng, chhaputto sī sitpāi. Khíchho͘ chènglâng lóng hoaⁿhí chiapla̍p I. I sī chámjiân khah kohiūⁿ tī hiah ê kiaungō͘ ê kàuio̍kchiá. I sī phó͘thong lâng ê hó pêngiú. Ia̍h in jīn I chòe chi̍t ê enghiông, chi̍t ê koksùi chúgī ê àikokchiá, ài ho̍ktò “Tōa ê Íseklia̍t.” In teh ǹgbāng I sī tējī ê Iûtāi Mákapí, beh lâi chòe thâu hō͘ in thang tittio̍h chūiû. Chóng・sī in ê sim ū chiāmchiām bêloān, sòa bōethang boánchiok I ê susióng. Chinchōe hit hō simlāi chûn khah kóngkhoah ê īⁿsiōng ê káikekka, lóng ū putsî tútio̍h chit khoán ê kankhó͘. Kìⁿnā lâng simlāi ū khǹg tēhngtek ê iásim ・ê, tiāⁿtio̍h sī bōethang bêngpe̍k I só͘ thoân ê Siōngtè kok hit ê khah kosiōng ê ìgī. I só͘ beh chòe ・ê, choânjiân m̄sī beh chhiató in ê tùite̍k ê koânsè, ásī beh lâi ho̍k・tò Íseklia̍t ê kok. Só͘í chittia̍p in só͘ chunkèng ê lia̍ppí, Êlúsalém ê Kengha̍ksū, íki̍p Hoatlīsài lâng só͘ àmsī ê ōe, íki̍p só͘ giâugî ê thàitō͘, ū hiánchhut hāukó lah. Inūi in khòaⁿ I sī beh lâi hòebô Mô͘se ê lu̍thoat, iā hoāntio̍h Anhiohji̍t, koh sī khò kúiông Be̍hchebul lâi kóaⁿkúi. Tùi ánni, chènglâng ū chiāmchiām līkhui I. I piàn piáⁿ iúⁿchhī gō͘ chheng lâng liáuāu, I ū chhiató in ê chòeāu ê kèe̍k, chiūsī ài beh hû I chòe ông, iā sòa ēng sînpì ê ōe lâi kánglūn tùi thiⁿ・ni̍h lo̍hlâi ê Piáⁿ ê tōlí, tùi ánni chènglâng chiū pàngsak I iā liân I chìchhin ê ha̍kseng tiong to iûgoân ū chōechōe “bô koh kap I kiâⁿ,” hit ji̍t si̍tchāi sī putchí ū hiánchhut tōa pōege̍k ê chêngkéng. Chiàukhòaⁿ liân cha̍pjī sùtô͘ to iûgoân ū siū iôtāng. Iésu ū chhimchhim kámkak chit ê chêngkéng, sòa putchí iuchhiû, chiū tùi in kóng, “Lín kám mā beh khì?”

Lán ài beh chhìgiām lâng ê úitāi ê simsîn, sī ài khòaⁿ hit ê lâng ū cháiⁿiūⁿ lâi títng i só͘ tútio̍h ê sitpāi ê sū.

Iésu ū ēng tōa ê khaksìn, chūchū chāichāi lâi títng chit hō ê chêngkéng. M̄sī kanta ūitio̍h I sī Sîn, chiah ōe ánni, hoántńg sī ūitio̍h I sī Lâng, ū chīn gībū ê lō͘chām, iā hoānsū gâu kauthok Pē Siōngtè. To̍kto̍k sī úitāi ê simsîn chiah ē chūchūchāichāi lâi tamtng hit hō ēthang tôsiámtit ê sitpāi ê sū, iā símchì hótáⁿ chìnchêng kàu tī sí, lâi chiong bānsū ê kiatkio̍k kauthok Siōngtè.

Chittia̍p I teh beh chìnchêng lâi títng tī chionglâi ūitio̍h I só͘ anpâi ê ūnmiā. "Iásu siū chi̍hchiap ê ji̍tkî beh kàu, chiū koatì ǹg Êlúsalém lâi kiâⁿ.” I ū iuchhiû lâi kòpia̍t I ê púnséng, inūi in ū khìsak I. Khah āulâi I ū ūitio̍h Êlúsalém lâi kankhó͘ iuchhiû, chhinchhiūⁿ ánni, chittia̍p I ū ūitio̍h khiākhí tī Galílaiah ô͘piⁿ hiah ê khoàilo̍k ê só͘chāi, chi̍t nî khah ke, I só͘ chia̍pchia̍p teh chhutji̍p ê kò͘hiong, lâi kankhó͘ aisiong. Lán ōethang sióngsiōng, I tī hitsî kiâⁿ lō͘ beh chiūⁿ khì Êlúsalém ê tô͘tiong, ū oa̍tthâu lâi chòeāu khòaⁿ I ê púnséng.

“Kolahsìn ah, lí ū chaiē! Bia̍tsáitah ah, lí ū chaiē! Kapehnáum ah, lí kiám ē tittio̍h kúkhí kàu thiⁿ? lí beh tūilo̍h imhú; inūi tī lín tiongkan só͘ kiâⁿ chiah ê koânlêng, nā ū kiâⁿ tī Gô͘mô͘la̍h, chiū kàu kináji̍t i iáu tīteh.”



第十七章 告别加利利

用一个伟大ê 告白来开始，也用黑门山顶 ê变容貌ê事来结尾，hit-ê神妙ê一礼拜里，是表明咱ê主ê生涯中ê一个新 ê转机。Chit时伊看了是有khah koh样，khah高尚，khah伟大，也koh-khah kah人相离ê款。Chit时伊有teh默想伊ê终局。「因为耶稣受chih接上天ê日期beh到，to̍h决意ǹg耶路撒冷来行。」总是咱且慢chiah预想伊ê临终。

变容貌了后，in是离开天里ê有调和ê生活，到tī地面ê无调和ê生活，这是一个明了koh突然ê变迁。彼得teh想in若ē-thang tiàm-tī天里ê 环境来享受和平ê生活是真正好。总是in是的确bē-tàng án-ne。因为地面上ê生活，以及伊ê劳苦是teh催逼in ê心。

In tú teh行落来ê时，咱有看见in做伙 teh议论来问伊讲，经学士讲以利亚tio̍h 进前到，是án怎？伊应讲：「以利亚果然进前来兴起万项事。伊已经到，人也出在意思款待伊。」人已经thâi死伊tī Má-kài-ní-su ê狱内。

后来in koh落来到tī一个长长 ê山腰，别个学生所tiàm ê所在，hit时in有听见声音乱chhèng-chhèng，以及kui大阵人ê声teh讲pháiⁿ听、侮慢ê话。众人明明是有发见tio̍h in所闪避去ê所在。亦犹原明明是有tú-tio̍h淡薄无sim-sek ê事，因为九个学生lóng 恬恬，心神混乱，koh有经学士tī-hia teh侮慢in，teh骂in。众人忽然看见耶稣teh近óa in，也「Hit时in看见耶稣liâm-piⁿ大戆ngia̍h 。」Hoān-sè是因为看见伊ê容貌，tùi tī hit-ê神妙ê暗暝 ê经验了后，有淡薄变换，有淡薄显出威严 ê影迹。

总是伊ê目chiu有注意看hiah-ê心内恶毒 ê 经学士。伊to̍h即时牵伊ê忍neh ê学生来tiàm-tī伊ê身边，保护in。「Lín kah in辩论啥物。」经学士一下听见，to̍h倒退去，亦众学生mā续恬恬。总是tī in中间，有一个人心神不止紧张，随时走óa来伊ê面前，跪落拜伊讲：「先生，我恳求你来看顾我chit-ê kiáⁿ，因为是我孤单生 ê kiáⁿ。」Hit-ê人to̍h tùi耶稣来陈情伊ê kiáⁿ凄惨ê故事，讲起伊ê kiáⁿ有犯tio̍h哑口鬼，也无论tī啥物所在，鬼有掠伊，续kā伊hiat落火，hiat落水，也「我bat请你ê学生赶伊，也in bōeē。」这是thang说明经学士侮慢、冷笑学生，也无侥疑，mā续冷笑in ê先生ê所以然。kā chit-ê情景来kah昨暗hit-ê súi-súi ê天里ê异象相对比，chit款真正是真可怜，thang怨恨 ê事。

「Hàiⁿ ah!m̄信ê世代ah，我beh kah lín tòa jōa久ah?我beh 吞忍jōa久ah?带伊来就近我。Taⁿ kā我讲伊犯tio̍h chit-ê，jōa久lah?」
「Τùi细汉ê时。先生ah，你若ē做啥物，tio̍h怜悯来帮助阮！」
「án怎讲你若ēah?有信ê人，ta̍k项lóngē。你bē-tàng信靠我?」
Gín-á ê老父liâm-piⁿ流目屎，koh开声喉叫讲：「主ah，我信lah，我所信无够-・ê，你tio̍h帮助我！」确实有信心ê喉叫，稳当ē振动伊ê心，从来有jōa-ni̍h chē ê可怜，诚实ê 怀疑者，已经有tùi伊来出声喉叫，Hit-ê pháiⁿ神即时tùi伊出去。耶稣to̍h用伊ê仁慈 ê手来牵hit-ê可怜，tiàm-tī土脚teh nòa ê gín-á起来，也ka交hō͘伊ê老父。

In离别了后，自然chiah-ê失败ê学生to̍h问伊讲：「主ah，阮bōe-ē赶伊，是án怎？」Hit时耶稣to̍h kā in讲专专是为tio̍h lín ê无信仰，是为tio̍h lín ê信仰ê程度iáu-koh浅薄，又koh chit-ê神迹却是有特别khah困难 tī-・leh。Tī-chia有一项ê教示thang做咱ê路用，有时咱ê信仰生活有放松，致到退步，tùi án-ne咱bat经验tio̍h khah无气力thang赶出咱ê心内 ê pháiⁿ代。因为tī咱ta̍k人ê中间，随人lóng有随人ê pháiⁿ，hō͘咱不止oh得赶-・出去。咱tú-tio̍h hit款pháiⁿ-・ê到tī咱ê时，咱只有tio̍h跪落tùi上帝祈祷，以外是无法度。「若m̄是用祈祷kah禁食，chit类to̍h bōe得伊出。」

Chit时耶稣想beh暂时稳退来安静，究竟是bē-tàng ǹg望，因为众人已经chhōe tio̍h in。所以in to̍h出发koh tńg去in tau迦百农。时间是短短，bē-tàng koh tòa迦百农到jōa久，所以伊tio̍h比以前加一番ê注意来训练十二使徒。伊ài尽所ē-・ê来闪避众人，也khah无ài公然来行kah jōa-chē ê神迹，ǹg望伊所拣选chit-ê团体 khah ē接近tī伊ê身边。马可有讲，耶稣beh tńg去迦百农ê时，伊是无ài hō͘人看-・见，to̍h闪tùi人所无teh行ê山路tńg去。亦tī路-・里伊有koh tùi学生来讲起伊所beh tú-tio̍h ê临终ê事。

总是in iáu未了解chit-ê tāi-chì ê以前，iáu有真chē ê教示in tio̍h-ài 知。有时咱hoān-sè beh phah算讲咱若tī-hia稳当是ē比in khah紧明白hit-ê tāi-chì。Chit时请注目来看in，in是tú teh行山路beh tńg去in tau。In ê主有做前teh行，也I ná行，ná teh三思伊ê高尚ê思想，总是学生三三五五，tiàm-tī后面慢慢teh行，也ná行ná teh chi-bú-chī-chū。In lóng m̄ ài hō͘伊有听-・tio̍h。「因为tī路-・里bat争论啥人做大」tī伊ê新 ê王国。明明in有teh按算chit时是tī hit-ê王国ê 发展上 ê一转机。大面in犹原有淡薄khǹg怨妒 ê心，恐惊tī hit时彼得、雅各，以及约翰ē koh受拣选来特别kah伊密接交陪。请咱m̄-thang siuⁿ过头来批评in，in ê主耶稣to̍h无án-ne。In chit时不过是单纯 ê少年ê 庄脚人，iáu未成做圣徒甘愿牺牲。Tī in ê心内，对将来lóng有khǹg真大ê异象tī-・leh，亦大家lóng teh辽望，tio̍h án怎chiah ē-thang出众tī hit-ê王国。

耶稣lóng无插嘴半项，伊平素真m̄ ài插嘴tī人ê sai-khia ê谈论，亦ta̍k-pái伊有拣选tú好ê时chiah来讲话。In phah算伊lóng无注意teh听in teh讲啥物。总是tī隔暗，in大家坐tī彼得ê厝内，hit时伊to̍h用温柔 ê面貌，笑笑来问in讲：「请kā我讲，看lín tī路-・里teh争论啥物？」咱thang想像in ta̍k人lóng有显出见笑ê面，也目chiu金lut-lut做伙 teh看来看去。In lóng oa̍t边-・á看东看西，只有耶稣m̄敢看。In已经知影耶稣有明白in所teh议论ê事，也大家心内不止jû乱，致到续惊到恬chiuh-chiuh。咱thang想像，hit时彼得ê细汉gín-á有走óa tī伊ê脚头u前。Chit-ê gín-á是真ài kah耶稣做好ê朋友，chit-ê细汉gín-á伴，是欢迎伊倒tńg来in tau。所以伊有抱伊起来坐tī伊ê脚头u顶，续kā chit-ê gín-á抱tī手-・里做譬喻来教示in讲：「你看，见若ka-kī谦卑亲像chit-ê细汉gín-á -・ê，伊tī天国to̍h是做大。」

亲像án-ne，伊有借细汉gín-á ê心来教示in tio̍h m̄ thang有怨恨人，tio̍h m̄-thang kan-taⁿ ài求ka-kī ê利益。Chit种细汉gín-á ê心是伊所不止ài惜-・ê，也tī伊ê王国是代表第一súi ê恩赐。Chit-ê好教训 ê gín-á是lóng无teh想讲做hit款真下贱 ê工，是有失落伊ê资格。Gín-á lóng无欣慕啥物大ê事，mā是无有啥物特别ê要求。Gín-á是照大人所讲-・ê，来去做，亦承受大人所beh hō͘伊ê物。伊是真快乐gâu顺应人生ê要求，gín-á是全然无有顾己 ê心tī-・leh。Gín-á lóng无半项本身ê物，也ta̍k日ê生活是欢喜快乐来信赖伊ê父母。亦耶稣有讲人若beh成做有宗教信念ê人，是tio̍h亲像gín-á ê款，来tiàm-tī父ê厝，也讲tī上帝ê面前beh hō͘伊看做是第一伟大ê人，hit-ê主要 ê条件，to̍h是tio̍h-ài有细汉gín-á ê心。

总是彼得chit-ê细汉gín-á ê故事，iáu有别项ê教示tī-・leh。耶稣抱细汉gín-á tī手-・里ê时，伊有想到gín-á ê将来，知影有真chē无bak-tio̍h lâ-sâm ê gín-á，到大汉 ê时，有ê续受tio̍h别人ê诱惑，mā有ê学pháiⁿ ê模样，致到soah成做不良ê青年少女。连咱mā犹原常常伤心，看见chē-chē无bak-tio̍h lâ-sâm，súi-súi ê gín-á，有khiā起tī无信上帝ê父母 ê 家庭。咱有时teh奇怪，án怎上帝thài beh kā gín-á ê灵魂来交带hit款序大人。咱thang 小khóa来想讲上帝犹原是kah咱同感。因为基督有受气讲：「见若hō͘ chiah-ê信我ê微细ê一个受that碍，hit人宁可有大石磨吊伊ê颔颈，填tī深海。Lín tio̍h谨慎，m̄-thang看轻in，因为in ê天使 tī天-・里，常常见我tī天-・里ê父ê面。」

连十二使徒to犹原是需要chit款ê 境界，耶稣bē降生ê以前，妇人人kah gín-á是hō͘ ta-po͘人看无重。咱tī chia ài来讲犹一个好听ê故事，to̍h是tī 伊beh 告别迦百农ê几nā日前ê一日，伊iáu未出发ê以前所tú-tióh-・ ê，to̍h是讲有妇人人，chhōa in ê gín-á就近耶稣，ài求伊kā in祝福。论chit-ê故事，若m̄是排 tī chit-chām，to̍h是tú-tú是伊ài beh出发去别所在，to̍h以外咱lóng m̄知iáu有啥物koh-khah tú好ê位，因为tī福音书中lóng无表示chit-ê故事ê时期kah 场所。咱thang想，tī迦百农有chē-chē妇人人实在真m̄甘心耶稣beh出发去别位来kah in相离别，因为伊是in ê细kiáⁿ所疼ê好朋友，tùi án-ne ài耶稣tī 伊beh离别ê时，来kā in hiah-ê细kiáⁿ祝福。伊tú-tú严肃teh教示学生ê中间，in有chhōa kui大阵gín-á，óa来tī门口，tī-hia teh忍neh，m̄敢入来。亦伊ê学生是掠ka-kī做第一要紧，tùi án-ne to̍h受气，真m̄ ài tī hit款严肃ê时间，来hō͘ hiah-ê 至微细ê妇人人kah gín-á搅扰伊ê心。耶稣却是罕得受气学生，总是chit-pái伊有受气in。「耶稣看见án-ne，大无欢喜，kā学生讲，容允细kiáⁿ就近我，m̄-thang禁 in;因为上帝ê国是chit种人ê。To̍h抱in，kā in hōaⁿ手，祝福in。」

Tī伊bē离别ê以前，以外所有传ê教示，咱却是犹原ē-thang听-・tio̍h。亲像有一日约翰问伊讲：「阮bat看见一人用你ê名 赶鬼；阮 kám thang禁止伊?因为伊无kah阮 tòe你。」耶稣对伊讲：「M̄-thang禁止伊，因为见若无攻击lín-・ ê，to̍h是为 lín。」

Koh有一日，彼得ài知影论赦免人ê事，to̍h问讲，阮 赦免人tio̍h几pái？Τio̍h七pái ?总是耶稣应伊讲，Hé，m̄是，tio̍h到七十pái ê七pái。赦免人是tio̍h无tàng算pái。因为咱是得tio̍h上帝ê恩典，受赦免到hiah-ni̍h chē pái，咱是得tio̍h赦免一千万银 -・ê，án怎咱ē-thang掠hit-ê 欠咱一百银ê 兄弟，来chhe伊ê颔颈ah?

亲像án-ne，耶稣有关心来教示in，也亲密来kah in交陪，tī chit-ê中间，一日过一日，然后伊所ē-thang tiàm迦百农ê最后ê日子，续渐渐过去。Tī chit中间，咱khah罕得看tio̍h伊行啥物神迹，á是伊有tùi一般ê民众来传啥物教示。咱lóng是看tio̍h耶稣kah伊ê学生做伙 tiàm niā-niā。

请来看耶稣iáu未告别迦百农ê 进前所tiàm hia ê情形，虽然咱稳当是无bē记得伊有tī加利利来拣召十一个使徒。Iáu-koh论伊tī加利利ê传教，若来tùi tī伊ê伟大ê计画来看，thang讲差不多是失败。起初众人lóng欢喜接纳伊，伊是相当khah koh样 tī hiah-ê骄傲ê kàu-io̍k者。伊是普通人ê好朋友。亦in认 伊做一个英雄，一个国粹主义 ê爱国者，ài复到「大ê以色列」。In teh ǹg望伊是第二ê犹大Má-ka-pí，beh来做头hō͘ in thang得tio̍h自由。总是in ê心有渐渐迷乱，续bē-tàng满足伊ê思想。真chē hit款心内存khah广阔ê异象ê 改革家，lóng有不时tú-tio̍h chit款ê 艰苦。见若人心内有khǹg地方的ê野心-・ê，tiāⁿ-tio̍h是bē-tàng明白伊所传ê上帝国hit-ê khah高尚ê意义。伊所beh做-・ê，全然m̄是beh chhia倒 in ê 对敌 ê权势，á是beh来复到以色列ê国。所以chit时 in所尊敬 ê拉比，耶路撒冷ê 经学士，以及法利赛人所暗示ê话，以及所侥疑ê态度，有显出效果lah。因为in看伊是beh来废无摩西ê律法，也犯tio̍h安息日，koh是靠鬼别西卜来赶鬼。Tùi án-ne，众人有渐渐离开伊。伊变饼养饲五千人了后，伊有chhia倒 in ê最后ê计画，to̍h是ài beh扶伊做王，也续用神秘 ê话来讲论tùi天-・里落来ê饼 ê道理，tùi án-ne众人to̍h放sak伊，也连伊至亲ê学生中to犹原有chē-chē「无koh kah伊行」，hit日实在是不止有显出大背逆 ê情景。照看连十二使徒to犹原有受摇动，耶稣有深深感觉chit-ê情景，续不止忧愁，to̍h tùi in讲：「Lín kám mā beh去?」

咱ài beh试验人ê伟大ê心神，是ài看hit-ê人有án怎来抵当伊所tú-tio̍h ê失败ê事。

耶稣有用大ê确信，自自在在来抵当chit种ê情景。M̄是kan-taⁿ为tio̍h伊是神，chiah ē án-ne，反转是为tio̍h伊是人，有尽义务ê路站，也凡事gâu交托父上帝。独独是伟大ê心神chiah ē自自在在来担当hit款ē-thang逃闪得ê失败ê事，也甚至好胆进前到tī死，来kā万事ê结局交托上帝。 Chit时伊teh beh 进前来抵当 tī将来为tio̍h伊所安排 ê运命。「耶稣受chih接ê日期beh到，to̍h决意ǹg耶路撒冷来行。」伊有忧愁来告别伊ê本省，因为in有弃sak伊。Κhah后来伊有为tio̍h耶路撒冷来艰苦忧愁，亲像án-ne，chit时伊有为tio̍h khiā起tī加利利湖边hiah-ê快乐ê所在，一年khah加，伊所chia̍p-chia̍p teh出入ê故乡，来艰苦哀伤。咱ē-thang想像，伊tī hit时行路beh上去耶路撒冷ê途中，有oa̍t头来最后看伊ê本省。

「Ko-lia̍p-sìn ah，你有灾厄！Pek-sài-tāi ah，你有灾厄！迦百农ah，你kám ē得tio̍h举起到天?你beh 堕落阴府；因为tī lín中间所行chiah-ê权能，若有行tī所多玛，to̍h到今á日伊犹tī-・leh。」