《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tē it koàn Tī Κhí-thâu 第一卷 Tī起头「第一章 未有世界，伊to̍h已经Tī-Teh」之四

作者 Tâi-e̍k:Ko Tek-chiong, Siu-tèng: Chng Hūi-phêng&Lîm Chùn-io̍k 2021.01.03

Chóng-.sī chit-ê khó-liân ê sè-kài, to̍h láu-chá lâi thèng-hāu hit-ê hián-hiān. Lán m̄-chai, siáⁿ-sū Siōng-tè iân-chhiân I ê hòa-sin kàu hiah-ni̍h kú, Chóng-.sī lán chai, i ū teh khòaⁿ-kò͘ Ki-tok bōe chhut-sì í-chêng hit-ê ko͘-to̍k ê sè-kài. Lán chai I ū tùi éng-oán lâi pó͘-chhiong in só͘ sit-lo̍h ê ki-hōe. Siōng-tè tī éng-oán ê chit-pêng kah hit-pêng ê tiong-kan, put-sî to teh chò kang.

Lán tāi-ke khiok-.sī ē-thang tông-chêng Ki-tok í-chêng hiah-ê khiā-khí tī hit-ê ko͘-to̍k ê sè-kài ê lâng. In chhin-chhiūⁿ lán kâng-khoán, iû-gôan ū teh him-bō͘ hó ê sim tī-.leh. In ū in ê khòa-lū, in ê sim iû-gôan ū tōng-iâu, in chhin-chhiūⁿ lán kâng-khoán, ē-hiáu tōa pi-siong ka-kī ê kiáⁿ sí tī chiàn-tiûⁿ. Tī in ê sim-sîn, jio̍k-thé í-ki̍p in ê kéng-hóng, chhin-chhiūⁿ lán it-poaⁿ, iû-gôan ū kan-khó͘ tī-.leh. Khó-sioh bô ū chû-pi ê Siōng-tè thang chhin-kīn. In pi-chhám lâi teh chhōe I, in ê tiat-ha̍k ka tùi chū-jiân-kài ê hián-hiān lâi kiàn-chèng ū chi̍t-ê Chō-bu̍t-chú; Chóng-.sī chū-jiân-kài chí-ū ē chí-sī lán bat I sī chi̍t-ê úi-tāi koh ū khùi-la̍t ê niā-niā. Κhah ū bûn-bêng ê bîn-cho̍k, to̍h kā in ê thui-sióng lâi piáu-hiān tī Jupitor í-ki̍p Juno ê sîn-bêng. Chóng-.sī chin khó-sioh! Chit khoán sîn m̄-sī ē thiaⁿ iu-būn ê lâng ê kî-tó. Chāi hiah-ê khah iá-bân ê bîn-cho̍k, hit-ê bē-tàng tí-khòng ê chū-jiân-kài ê tōa khùi-la̍t, ū hō͘ in put-chí kiaⁿ-hiâⁿ. In thiaⁿ-kìⁿ tōa-hong hiù-hiù kiò, chhiū-ki si̍h-soaiⁿh kiò, í-ki̍p lûi-kong sih-nà, lo̍h pha̍uh ê chêng-kéng, hit sî in to̍h chheⁿ-kiaⁿ, lâi bih tī tē-hām lāi, lâi chò ngó͘-siōng, tah hû-á, ho̍k sāi kiû-kiò in, ǹg-bāng thang tìn-chēng hit-ê ke̍k-tōa khùi-la̍t ê chûn-chāi chiá ê siū-khì. Hiah-ê ngó͘-siōng to̍h sī in siūⁿ beh lâi piáu-hiān Siōng-tè.

Lán kiàn tha̍k kó͘-chá ê le̍k-sú, sù-siông to̍h thang chai hit-ê khó-liân ko͘-to̍k ê kó͘-chá ê sè-kài, "ū teh chhōe Siōng-tè." In ê tiat-ha̍k, sîn-ōe, ngó͘-siōng í-ki̍p in só͘ pài ê mi̍h, sī in só͘ chhōe ē-tio̍h it-chhè ê kiat-kó, che sī chin-chiàⁿ khó-liân ê tāi-chì. Bô chi̍t lâng thang pò in chai-iáⁿ in só͘ teh him-bō͘ ài chai ê. In hoān-sè ài mn̄g kóng, "I kám sī ū jîn-keh ê Siōng-tè, I kám ū sim-chêng tī-.leh? I kám ū chèng-gī, thiàⁿ-thàng ê sim-chêng? I kám ē thiaⁿ khó͘-lān ê lāu-bú teh thî-khàu i só͘ sit-lo̍h ê kiáⁿ-jî? I kám bat teh siàu-liām lán sè-kan lâng? Κhak-si̍t chit khóan ê giâu-gî, sī thang khó-liân ê tāi-chì. Siat-sú lán nā bô sìn Siōng-tè ū chiàu-kò͘ in, ū chi̍t ji̍t, tī sím-mi̍h sè-kài, i beh pó͘-chhiong in só͘ sit-lo̍h ê ki-hōe, lán thang siūⁿ i sī ū kàu chân-jím kam-sim pàng-sak sè-kan lâng.

Siōng-tè ê khé-sī ū kóng, tio̍h kā in kau-thok Siōng-tè. Ki-tok ū teh khòaⁿ-kò͘ in, I-é-su Ki-tok saⁿ ji̍t kú ê tiong-kan, ū tùi si̍p-jī-kè ti̍t-ti̍t khì chhōe hiah-ê tiàm tī "kaⁿ lāi ê sîn-hûn” lâi tùi in thôan hó ê siau-sit.

Só͘-í lán thang kā Kū-iok sî-tāi ê lâng kau-tài I-é-su Ki-tok. Κám iáu ū sím-mi̍h khah tú-hó ê só͘-chāi thang kau-tài?

Hit-ê kú-kú tn̂g-tn̂g o͘-àm ê sî-tāi, sio-sòa chin kú. Chiàu khòaⁿ Siōng-tè iā bô hián-chhut sím-mi̍h tiāu-thâu. Chóng-.sī tī hit-ê Kū-iok sî-tāi, nā khòaⁿ khah chhim, Siōng-tè ê kè-ōe sī í-keng bô chheⁿ-kông, koh iā bô thêng-khùn, tī-teh chìn-hêng. Ēng chē-chē ê hong-hoat, "Ki-tok ū teh chún-pī I ê hòa-sin." Tī le̍k-sú tiong, lán bô kàu-gia̍h chai bat thang chhiau chhut i só͘ ēng ê hoat-tō͘. Κan-taⁿ ē-thang tùi thui-lí lâi tit-tio̍h khòaⁿ-kìⁿ tām-po̍h ê iáⁿ-chiah jî-í. Lán ū khòaⁿ-kìⁿ kó͘-chá chèng pang-kok ê heng-bông, ū A-siul, ū Ba-bú-lông, ū Pho-su, ū Hi-lī-nî, ū Lô-má. Lán ia̍h ū thiaⁿ-kìⁿ kó͘-chá, chèng sian-ti ū soan-giân kóng, chiah-ê kok kok ê heng-bông, sī sio̍k tī hit-ê úi-tāi ê kè-ōe ê chi̍t pō͘-hūn, thang lâi oân-sêng I-é-ho-bah ê tōa ê bo̍k-tek.

Κàu ū chi̍t ji̍t, lán ū kám-chhiok tio̍h koh chi̍t-sut-á khah bêng ê kng. Tī Chú chêng 2000 nî ê ū chi̍t ji̍t, ū khòaⁿ-kìⁿ chi̍t-ê siàu-liân bo̍k-chiá, khiā tī Su-lī-a ê soaⁿ-téng, i ê sim-lāi jia̍t-sêng, khǹg ko-siōng ê chì-khì, siū kéng-tiàu lâi lī-khui pài ngó͘-siōng ê kò͘-hiong í-ki̍p chhin-chhek, chhut-gōa khì kàu tī i só͘ m̄-chai ê só͘-chāi, chit-ê to̍h sī A-bu-la-hàm. A-bu-la-hàm tī i ê sim-lāi thiaⁿ-kìⁿ éng-oán chiá teh kiò ê siaⁿ, to̍h chhut-hoat hiòng chêng lâi chīn i ê sù-bēng. Tī put-ti put-kak ê tiong-kan, i chìn-chêng lâi tam-tng kiâⁿ-sé-lé ê Iô-há-neh ê kang, tī Kū-iok ê sî-tāi, “lâi chún-pī Chú ê lō͘ ", to̍h lâi khai-sí Iû-thài bîn-cho̍k ê hùn-liān. Tùi-chia khí, Iû-thài lâng te̍k-pia̍t ū kéng-sóan lâi kah sè-kan it-poaⁿ sio keh-lī, khui in ê sim lâi sêng-siū Siōng-tè sin ê khé-sī. In lī-pia̍t chó͘-kong ê ngó͘-siōng kah to-sîn ê tō-lí, lâi chun-chông to̍k-it ê Siōng-tè ê kà-sī; chit-ê tō-lí sī í-chêng m̄-bat ū chi̍t-ê bîn-cho̍k só͘ bat siū ê. Í-āu tī in ê le̍k-sú tiong, ū thiaⁿ-kìⁿ sian-ti ê siaⁿ, lâi soan-thôan Siōng-tè gī ê sim-chì. Tī le̍k-tāi ê sian-ti ê tiong-kan, ū kóng-chhut chin ò-biāu ê te̍k-pia̍t ê iok-sok, to̍h sī kóng, tī āu-ji̍t Iû-thài lâng í-ki̍p in ê kiáⁿ-sun tī chèng pang-kok ê tiong-kan, beh tit-tio̍h tōa-tōa ê chiok-hok. Tī chiah-ê sian-ti só͘ khòaⁿ ê īⁿ-siōng tiong, ū chi̍t-ê bô gōa hun-bêng ê jîn-bu̍t, chia̍p-chia̍p chhut-hiān. Hit-ê bô gōa hun-bêng ê jîn-bu̍t, ū ê khòaⁿ-chò sī lâng, ū ê khòaⁿ-chò sī sîn, iā ū ê khòaⁿ-chò sī Ta-bi̍t ê kiáⁿ, Jîn-chú, Siōng-tè ê kiáⁿ, I-é-ho-bah ê lô͘-po̍k, kî-biāu ê bô͘-sū, á-.sī éng-oán thóng-tī sè-kan ê pêng-an ê Jîn-kun; koh-chài ū ê khòaⁿ-chò sī iûⁿ-ko, sī beh hō͘ lâng khan-khì thâi, lâi chò lán ê Chú, tam-tng lán lóng-chóng ê chōe.

Chóng-kóng chi̍t kù, to̍h sī lâng lóng teh chù-sîn thèng-hāu Siōng-tè ê chí-ì hián-bêng. M̄-koh Siōng-tè iáu sī tiām-tiām, lóng bô tōng-chēng. Chóng-.sī Iû-thài ê chèng kun-ông, í-ki̍p chèng sian-ti sī it-ti̍t kòe-óng khì. Siōng-chhiáⁿ Iû-thài lâng soah tú-tio̍h kok phòa, siū-lia̍h lâi keng-giām hit-ê chhiⁿ-chhám ê ji̍t-chí, chiū-an-ni, Iû-thài lâng sì-sòaⁿ khiā-khí tī phó͘-thiⁿ-ē. Sè-chêng ê piàn-chhian bô-siông, ū hoaⁿ-hí, ū pi-siong, ū sio-cheⁿ, ū hōan-chōe, m̄-koh, Siōng-tè iû-gôan sī chēng-chēng, lóng bô hián-chhut sím-mi̍h tiāu-thâu.

总是chit-ê可怜ê世界，to̍h老早来thèng候hit-ê显现。咱m̄知，啥事上帝延chhiân他ê化身到hiah-ni̍h久，总是咱知，伊有teh看顾基督未出世以前hit-ê孤独ê世界。咱知他有tùi永远来补充in所失落ê机会。上帝tī永远ê chit-pêng kah hit-pêng ê中间，不时都teh做工。

咱大家却是ē-thang同情基督以前hiah-ê khiā起tī hit-ê孤独ê世界ê人。In亲像咱仝款，犹原有teh欣慕好ê心tī-.leh。In有in ê挂虑，in ê心犹原有动摇，in亲像咱仝款，ē晓大悲伤家己ê kiáⁿ死tī战场。Tī in ê心神、肉体以及in ê景况，亲像咱一般，犹原有艰苦tī-.leh。可惜无有慈悲ê上帝thang亲近。In悲惨来teh chhōe他，in ê哲学家tùi自然界ê显现来见证有一个造物主；总是自然界只有ē指示咱bat他是一个伟大koh有气力ê niā-niā。Κhah有文明ê民族，to̍h kā in ê推想来表现tī Jupitor以及Juno ê神明。总是真可惜！Chit款神m̄是会听忧闷ê人ê祈祷。在hiah-ê khah野蛮ê民族，hit-ê bē-tàng抵抗ê自然界ê大气力，有hō͘ in不止惊惶。In听见大风hiù-hiù叫，树枝si̍h-soaiⁿh叫，以及雷公sih-nà，落雹ê情景，hit时in to̍h chheⁿ惊，来bih tī地陷内，来做偶像、贴符á，服sāi求叫in，ǹg望thang镇静hit-ê极大气力ê存在者ê受气。Hiah-ê偶像to̍h是in想beh来表现上帝。

咱kiàn读古早ê历史，sù-siông to̍h thang知hit-ê可怜孤独ê古早ê世界，「有teh chhōe上帝。」In ê哲学、神话、偶像以及in所拜ê物，是in所chhōe ē-tio̍h一切ê结果，这是真正可怜ê tāi-chì。无一人thang报in知影in所teh欣慕ài知ê。In hoān-sè ài问讲，「伊kám是有人格ê上帝，他kám有心情tī-.leh?伊kám有正义、疼痛ê心情? 伊kám ē听苦难ê老母teh啼哭伊所失落ê kiáⁿ儿? 伊kám bat teh siàu念咱世间人? 确实chit款ê侥疑，是thang可怜ê tāi-chì。设使咱若无信上帝有照顾in，有一日，tī甚物世界，伊beh补充in所失落ê机会，咱thang想伊是有够残忍甘心放sak世间人。

上帝ê启示有讲，tio̍h kā in交托上帝。基督有teh看顾in，耶稣基督三日久ê中间，有tùi十字架直直去chhōe hiah-ê tiàm tī「监内ê神魂」来tùi in传好ê消息。

所以咱thang kā旧约时代ê人交带耶稣基督。Κám iáu有甚物khah tú好ê所在thang交带?

Hit-ê久久长长乌暗ê时代，相续真久。照看上帝也无显出甚物兆头。总是tī hit-ê旧约时代，若看khah深，上帝ê计画是已经无chheⁿ-kông，koh也无停困，tī-teh进行。用chē-chē ê方法，「基督有teh准备他ê化身。」Tī历史中，咱bē-tàng知bat thang chhiau出伊所用ê法度。Κan-taⁿ ē-thang tùi推理来得tio̍h看见淡薄ê影迹而已。咱有看见古早众邦国ê兴亡，有亚述，有巴比伦，有波斯，有希利尼，有罗马。咱亦有听见古早，众先知有宣言讲，chiah-ê各国ê兴亡，是属tī hit-ê伟大ê计画ê一部分，thang来完成耶和华ê大ê目的。

到有一日，咱有感触tio̍h koh一屑á khah明ê光。Tī主前2000年ê有一日，有看见一个少年牧者，khiā tī叙利亚ê山顶，伊ê心内热诚，khǹg高尚ê志气，受拣召来离开拜偶像ê故乡以及亲戚，出外去到tī伊所m̄知ê所在，chit-ê to̍h是亚伯拉罕。亚伯拉罕tī伊ê心内听见永远者teh叫ê声，to̍h出发向前来尽伊ê使命。Tī不知不觉ê中间，伊进前来担当行洗礼ê约翰ê工，tī旧约ê时代，「来准备主ê路」，to̍h来开始偤太民族ê训练。Tùi-chia起，偤太人特别有拣选来kah世间一般相隔离，开in ê心来承受上帝新ê启示。In离别祖公ê偶像kah多神ê道理，来尊崇独一ê上帝ê教示；chit-ê道理是以前m̄-bat有一个民族所bat受ê。以后tī in ê历史中，有听见先知ê声，来宣传上帝义ê心志。Tī历代ê先知ê中间，有讲出真奥妙ê特别ê约束，to̍h是讲，tī后日偤太人以及in ê kiáⁿ孙tī众邦国ê中间，beh得tio̍h大大ê祝福。Tī chiah-ê先知所看ê异象中，有一个无gōa分明ê人物，chia̍p-chia̍p出现。Hit-ê无gōa分明ê人物，有ê看做是人，有ê看做是神，也有ê看做是大卫ê kiáⁿ、人子、上帝ê kiáⁿ、耶和华ê奴仆，奇妙ê谋士，á是永远统治世间ê平安ê人君；koh再有ê看做是羊羔，是beh hō͘人牵去thâi，来做咱ê主，担当咱lóng总ê罪。

总讲一句，to̍h是人lóng teh注神thèng候上帝ê旨意显明。M̄-koh上帝犹是恬恬，lóng无动静。总是偤太ê众君王，以及众先知是一直过往去。尚且偤太人soah tú-tio̍h国破，受掠来经验hit-ê凄惨ê日子，就án-ne，偤太人四散khiā起tī普天下。世情ê变迁无常，有欢喜、有悲伤、有相争、有犯罪，m̄-koh，上帝犹原是静静，lóng无显出甚物兆头。