《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tē it koàn Tī Κhí-thâu 第一卷 Tī起头「第二章 世界有Teh准备」之一

作者 Tâi-e̍k:Ko Tek-chiong, Siu-tèng: Chng Hūi-phêng&Lîm Chùn-io̍k 2021.01.10

Kèng-jiân sî ti̍t-ti̍t pek-kīn, chhiáⁿ lâi chù-ì khòaⁿ í-hā só͘ beh kóng chit-ê kî-ī ê sū-si̍t! Chit-ê sè-kài sī í-keng ū teh chún-pī! Chhin-chhiūⁿ tōa hái tī bô ì-sek ê tiong-kan, i ê hái-éng tòe go̍eh teh tín-tāng ê khoán-sit, lán chit-ê sè-kài, iā tī bô ì-sek ê tiong-kan, iû-goân ū tòe hit-ê éng-oán ê sè-kài tī-teh tín-tāng. Tng hit-ê sè-kài teh chún-pī beh chhe-khián I-é-su hō͘ lán ê sî, lán chit-ê sè-kài, iā sī ū chún-pī beh gêng-chiap I. Lán chit-má nā hôe-kò͘ kòe-khì ê sè-kài sī cháiⁿ-iūⁿ teh chún-pī, chiū thang chai, chhin-chhiūⁿ ū chi̍t-ê sîn teh sêng-chiū jîn-lūi ê le̍k-sú, lâi chún-pī I-é-su ê lō͘.

Tī chia ū kúi-nā hāng sū-si̍t tī-.leh, tng Ki-tok lâi ê sî, tī sè-kài ū saⁿ-ê bîn-cho̍k chiàm tē-it tōa ê sè-le̍k. Hit saⁿ-ê bîn-cho̍k, chiū-sī Hi-lī-nî, Lô-má, í-ki̍p Iû-thài, chiū-sī hit-ê ū bûn-ngá ê Hi-lī-nî lâng, ū koân-pèng ê Lô-má lâng, í-ki̍p siū lâng oàn-hūn, siū lâng thó-ià ê Iû-thài lâng. In sī tī hit-ê ū bûn-bêng ê sè-kài tiong tē-it iu-siù ê bîn-cho̍k. Hé, to̍h sī! Iû-goân tio̍h-kóng, in chiah sī ū bûn-bêng ê sè-kài. Í-gōa sī-bô lah. Pí-la̍h-to ū sêng-jīn chit-ê sū-si̍t, chiū ēng Hi-bú-lâi, Hi-lī-nî, í-ki̍p La̍h-teng ê bûn-jī, lâi siá si̍p-jī-kè téng ê chám-tiâu. Taⁿ chit saⁿ-ê bîn-cho̍k, tī bô phah-sǹg ê tiong-kan, chiàu khòaⁿ chha-put-to chhin-chhiūⁿ tāi-ke chò-hóe lâi teh chún-pī thèng-hāu I ê lîm-kàu; chit-ê sū-si̍t, chì-chió hō͘ lâng thang siūⁿ sī Siōng-tè só͘ an-pâi ê, kóng án-ne, kám ū kòe-thâu? Hōan-nā lâng bô chun-chông Ki-tok ê, kiám-chhái beh khòaⁿ chit-ê sū-si̍t sī le̍k-sú tiong bô-ì-tiong ê tāi-chì. Chóng-.sī góa teh siūⁿ, hoān-nā ū sêng-jīn tī āu-lâi beh ū chiâⁿ chit-ê hui-siông tōa ê tāi-chì ê Ki-tok-tô͘, tha̍k-tio̍h tong-sî ê le̍k-sú, tek- khak chai, m̄-nā sī kiâⁿ-sé-lé ê Iô-ha-neh, liân chiu-ûi ê sè-kài, iû-goân sī chhe-khián lâi "teh chún-pī Chú ê lō͘." put-koán siáⁿ khoán, í-hā ài lâi khòaⁿ tong-sî só͘ tú-tio̍h ê chōng-hóng.

Thâu chi̍t hāng, Lô-má lâng ū siu-chèng in ê tō-lō͘, lâi chò tōa ê Jîn-kun lîm-kàu ê lō͘-ēng. Chú chêng ê chi̍t sè-kí, hit-chūn ê sè-kài sī ke̍k gâu pun kài-hān, hun-lia̍t chiâⁿ-chò chē-chē sio keh-lī ê sè-sè ê pang-kok, kok kok ū in ê chong-kàu, hong-sio̍k, lu̍t-hoat, koh-chài tāi-ke gâu sio oàn-tò͘, gî sim, gâu sio thâi. In só͘ khiā hit-ê koân-koân ê kok kài, chó͘-chí tāi-ke ê óng-lâi. Pêⁿ-iûⁿ ūi-tio̍h chiàn-lōan ê peng-bé só͘ kiáu-jiáu, hái-bīn in-ūi hái chha̍t chin chē, tì-kàu bōe-tàng thong-hêng. Si̍t-chāi lâi kóng, Chú chêng ê chi̍t sè-kí, Pa-le̍k-su-teng ê lâng m̄-bat khui mn̂g kah gōa-bīn ê lâng sio óng-lâi. Só͘-í chiàu lâng ê ì-sù lâi khòaⁿ, chit-ê phó͘-phiàn ê hok-im beh tit-tio̍h sèng-lī, thang chū-iû thong-hêng tī choân sè-kài, sī bô khó-lêng ê sū.

Tú-tú tī chit hō gûi-ki, ū khòaⁿ-kìⁿ put-chí bêng-hián ê piàn-chhian. Lô-má lâng ū oân-sêng chi̍t-ê tōa-sū gia̍p. Tng I-é-su lîm-kàu ê sî, hiah-ê khiā kok kài lâi sio keh-lī ê kok, bô koh sio hun-khui, sio giâu-gî, I-é-su ū khòaⁿ-kìⁿ chi̍t-ê bô sio thâi pêng-hô ê sè-kài. Lô-má lâng ū chū-chi̍p hiah-ê bô sio liân-lo̍k ê pang-kok, lâi chiâⁿ-chò it-thé, phah-phòa kok lâng ê ài-kok sim, kah kok lâng ka-kī ê chong-kàu, lâi thóng-it sè-kài chò-chiâⁿ chi̍t tāi ê ông-kok. Lô-má ê tōa-lō͘ ū koàn-chhoàn tī i ê bûn-bêng ê kok-lāi. Kai-sat ê tōa koân-le̍k, gâu î-chhî tè-kok ê thài-pêng. Lô-má ê tōa-lō͘ khui-khoah, teh thèng-hāu tōa ê Jîn-kun lîm-kàu. Lán nā khòaⁿ Páu-lô ū hiah-ni̍h chū-iû bô chó͘-gāi, thang lí-hêng kàu tī tè-kok ê ta̍k só͘-chāi, tùi chit hāng chiū thang khòaⁿ-chhut Lô-má ê tōa-lō͘, Lô-má ê chèng-tī, Lô-má ê thài-pêng, lâi khui-khoah sin ê chong-kàu ê ì-gī kàu siáⁿ khoán.
竟然时直直逼近，请来注意看以下所beh讲chit-ê奇异ê事实！Chit-ê世界是已经有teh准备！亲像大海tī无意识ê中间，伊ê海涌tòe月teh振动ê款式，咱chit-ê世界，也tī无意识ê中间，犹原有tòe hit-ê永远ê世界tī-teh振动。当hit-ê世界teh准备beh差遣耶稣hō͘咱ê时，咱chit-ê世界，也是有准备beh迎接他。咱chit-má若回顾过去ê世界是怎样teh准备，就thang知，亲像有一个神teh成就人类ê历史，来准备耶稣ê路。

Tī chia有几nā项事实tī-.leh，当基督来ê时，tī世界有三个民族chiàm第一大ê势力。Hit三个民族，就是希利尼，罗马，以及偤太，就是hit-ê有文雅ê希利尼人，有权柄ê罗马人，以及受人怨恨，受人讨厌ê偤太人。In是tī hit-ê有文明ê世界中第一优秀ê民族。Hé，to̍h是！犹原tio̍h讲，in chiah是有文明ê世界。以外是无lah。彼拉多有承认chit-ê事实，就用希伯来、希利尼，以及拉丁ê文字，来写十字架顶ê斩条。Taⁿ chit三个民族，tī无phah算ê中间，照看差不多亲像大家做伙来teh准备thèng候他ê临到；chit-ê事实，至少hō͘人thang想是上帝所安排ê，讲án-ne，kám有过头?凡若人无尊崇基督ê，kiám-chhái beh看chit-ê事实是历史中无意中ê tāi-chì。总是我teh想，凡若有承认tī后来beh有成chit-ê非常大ê tāi-chì ê基督徒，读tio̍h当时ê历史，的确知，m̄-nā是行洗礼ê约翰，连周围ê世界，犹原是奉差遣来「teh准备主ê路。」不管啥款，以下ài来看当时所tú-tio̍h ê状况。

头一项，罗马人有修正in ê道路，来做大ê人君临到ê路用。主前ê一世纪，hit-chūn ê世界是极gâu分界限，分裂成做chē-chē相隔离ê细细ê邦国，各国有in ê宗教、风俗、律法，koh再大家gâu相怨妒、疑心，gâu相thâi。In所khiā hit-êkoân-koân ê国界，阻止大家ê往来。平洋为tio̍h战乱ê兵马所搅扰，海面因为海贼真chē，致到bē-tàng通行。实在来讲，主前ê一世纪，巴勒斯坦ê人m̄-bat开门kah外面ê人相往来。所以照人ê意思来看，chit-ê普遍ê福音beh得tio̍h胜利，thang自由通行tī全世界，是无可能ê事。

Tú-tú tī chit号危机，有看见不止明显ê变迁。罗马人有完成一个大事业。当耶稣临到ê时，hiah-ê khiā国界来相隔离ê国，无koh相分开、相侥疑，耶稣有看见一个无相thâi平和ê世界。罗马人有聚集hiah-ê无相连络ê邦国，来成做一体，phah破各人ê爱国心，kah各人家己ê宗教，来统一世界做成一代ê王国。罗马ê大路有贯串tī伊ê文明ê国内。该撒ê大权力，gâu维持帝国ê太平。罗马ê大路开阔，teh thèng候大ê人君临到。咱若看保罗有hiah-ni̍h自由无阻碍，thang旅行到tī帝国ê ta̍k所在，tùi chit项就thang看出罗马ê大路，罗马ê政治，罗马ê太平，来开阔新ê宗教ê意义到啥款。