《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tēsì koàn Tē 13 chiuⁿ Cha̍pjī Sùtô͘第四卷第十三章 十二使徒

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.08.25

Tē 13 chiuⁿ Cha̍pjī Sùtô͘


Itpoaⁿ ê lâng lóng sī hoànhoàn bô sûiê sûiê lâi siūⁿ cha̍pjī sùtô͘. Lán khahsiông sī kanta liām in ê miâ, iā khah bô kángkiù in ê chòe lâng ê khoán. Lán khahsiông khòaⁿliáu in sī chhinchhiūⁿ chi̍t kûn ê sèngtô͘ ê siōng, in ê súi sī lóng putchí kāng khoán, kiámchhái sī khòaⁿkìⁿ in ê thâukhak pîⁿpîⁿ ū hôkong tī・leh, chhinchhiūⁿ tī pàitn̂g thangá só͘ ōe ê tô͘ chi̍tpoaⁿiūⁿ. Chóng・sī chūjiân, chāi hiah ê ū bêngpe̍k in・ ê teh khòaⁿ, in sī kap lán putchí siāngkhoán, bô kóng lóng sī siāng chi̍tiūⁿ. In sī chi̍t thoân oa̍hoa̍h, ū jia̍tchêng ê lâng, choânjiân ū kohiūⁿ tī in ê iôngmāu, phínsèng, sèngchit, thiansèng, in sī sûiê bô saⁿtâng, sī ū chhùbī thang hō͘ lán kángkiù ê chi̍t thoân. Siatsú lán nā ū khǹg chit khoán ê liāmthâu lâi siūⁿ in, iā lán nā tha̍ktio̍h in ê sū, hitsî lán thang chiàu só͘ bat in ê khoán lâi hunpiat in, ia̍h thang chai Iésu tī hitsî cháiⁿiūⁿ khiàmēng ta̍k ténghō ê lâng, ia̍h tī chitsî iûgoân khiàmēng ta̍k ténghō ê lâng, liân chhinchhiūⁿ lán púnsin chit ténghō ・ê, to ū khiàmēng lán lâi ho̍ksāi tī I ê Sèngkok.

Góa chitsî sī tī Bíkok, óa Thàiseiûⁿ ê chi̍t ê thóhî ê chngkha lâi teh siá chit pún chheh. Tī góa ê bīnchêng, ū chi̍t ê háioan chhinchhiūⁿ ô͘ ê khoán, tāiiok tn̂g ū cha̍pjī englí, khoah ū la̍k englí, iok ū Galílaiah ô͘ ê tōa, siangpêng ū tn̂gtn̂g ê háihōaⁿ ûiteh. Góa ta̍k ji̍t lóng ū chiapchhioktio̍h chōechōe thóhái・ ê kap chûnchú, íki̍p chhinchhiūⁿ Piattò͘, Iâkop, Antole̍h hit kaikip ê lâng. In lóng sī putchí ióngkám, thiāmchēng, koh kutla̍t. In tiongkan chōechōe suijiân tiāmtiām, hántit kóngkhí in ê sìnsim, iáukú sī ū chhimchhim ê chongkàu sìnliām ê lâng. Lán nā kap in se̍ksāi liáu, in lóng sī ke̍k chhùbī, lán ē kìtit in tiongkan, ūê sī bínchia̍t, chhongbêng ê lâng, iā ūê sī ū giâmsiok, e̍hchiⁿchiⁿ ê siānokkám, iā ūê sī ū phāu pòaⁿpi pòaⁿhí ê jînseng koan. Lán mā ū khòaⁿkìⁿ in chhinchhiūⁿ goânsí sîtāi ê lâng, siôngsiông hiánchhut kîīⁿ ê simchêng, iā lán sī bô ànsǹg in iûgoân ē siⁿkhí bí ê kámliām, lâi khiāteh khòaⁿ kàu tiāmchiuhchiuh.

Ta̍kpái ji̍t to iáubōe chhut, iáu putchí àm ê sî, in hiah ê chho͘ló͘ ê chûn, chiū lóng chhutkhì gōahái thóhî. Ūsî in ū lia̍htio̍h chin chōe hî tńglâi, iā ūsî in “thongmî tio̍hbôa thó lóng bô.” Chit hō thâulō͘ sī chi̍t chéng bô pîⁿtháⁿ gûihiám ê sengoa̍h. Chāi tiàm tī lio̍ktē ê lâng teh khòaⁿ, in ê sengoa̍h sī bô chhùbī, bô piànōaⁿ, ia̍h in sī bô chhùbī bô piànōaⁿ ê lâng, chóng・sī lán nā kap in se̍ksāi, thiaⁿkìⁿ in teh kóngkhí tī háibīn ê kîīⁿ ê thiⁿphúkng, ásī léngchēng ê chákhí sî ê, súi ê chhiⁿsiù, ásī koh thiaⁿkìⁿ, ūê teh kóngkhí in tútio̍h chhiⁿkônghong, simlāi iôchoah ê kenggiām tâm, ásī kap soahî, íki̍p pa̍tkhoán tōa hî teh saⁿ tò͘cheng ê kîkoài tâm, hitsî lán chiū chai thóhî lâng ê sengoa̍h, chiū m̄sī chiàu lán só͘ siūⁿ ê khoánsit lah.

Chit ê chênghêng ū pangchān lán, khòaⁿ hit ê “Háikiⁿ” ê Kapehnáum ê sengoa̍h khah bêng. Iésu só͘ siatli̍p lâi chòe I ê sùtô͘ ・ê, chiūsī chit khoán ê lâng. Iésu só͘ bat ・ê, chiūsī thóhái lâng; in sī bē hiáu piáuchhut in ê simchêng, iáukú in ū himbō͘ Siōngtè, in ū thiaⁿthàng I, iā in ū kóng chōechōe kò͘sū, íki̍p chhiòkhoe ōe, tī hit ê tōa chailān ê ji̍t bōe kàu ê íchêng, chiūsī tiàm Galílaiah só͘ ū kenggiām, hit ê khoàilo̍k ê ji̍t ê tiongkan, hō͘ I thiaⁿliáu putchí ài chhiò.

In tāike putchí ē giú I ê sim. I putchí chhimchai in ê khoán, chiūsī chaiiáⁿ Iôhaneh sī chi̍t ê siàuliân bōngsióngka; Thomásuh sī ū chonggiâm ê bīnmāu; Kanánî ê Símòng sī simsîn khoài iôtāng ê koksùi chúgīchiá, ài bô͘hoán. Piattò͘ sī chi̍t ê chhiongtōngtek, kínsèng ê lâng, in sûilâng sûilâng lóng ū chōechōe khoattiám tīteh, iáukú Iésu sī chin thiàⁿ in, iā chaiiáⁿ iáu hit nn̄g ê putsî kiat chòehé ê Huili̍ppò͘ kap Nâthaⁿâel, íki̍p kîthaⁿ ê ha̍kseng, koh chòeāu māsī chaiiáⁿ hit ê ko͘to̍k ê Kalio̍k lâng Iôtah, i kap hiah ê pakpêng ê ha̍kseng, tāike chòehé liáu sī chin ū chūjiân. In lóng sī ke̍k chiàu lâng ê khoán, ū chōechōe khoattiám tīteh. Chóng・sī Iésu nā bô in tiàm tī sinpiⁿ, chiū ē siⁿchhut chi̍t chéng bûliâu ê kámliām. I ê sèngchêng sī ài kap lâng saⁿ kaupôe, ia̍h in māsī iûgoân bô sioh in ê simsîn, chin ài kap I saⁿkap kaupôe.

Thâu chi̍t tūi ê ha̍kseng, chūjiân sī hiah ê siāng ū châitiāu・ ê, jia̍tsimka, chítōchiá, iā sī siāng ū kámhòala̍t・ ê, íki̍p siāng jia̍tsim lâi khiânsêng hiàn hō͘ Iésu, íki̍p I ê úitāi ê kèe̍k ê lâng. Chiūsī kiòchòe Piattò͘ kap Antole̍h, íki̍p Iâkop kap Iôhaneh chit nn̄g tùi ê hiaⁿtī. Chit sì ê lâng lóng sī chin chhinbi̍t ê pêngiú. tī ha̍kseng ê thoânthé tiong, in sī tēit tāiseng bat Iésu. Lán ē kìtit tī chi̍t nî gōa chêng, in ū thâu chi̍t pái kap I siōnghōe. Chiôngtiong chi̍t ūi, chiūsī Iôhaneh, tī i nî lāu ê sî, ū siá i ê Hokimsu, lâi hôesióng hit sî itchhè ê chênghêng, kàu chin siôngsè, liân tútú sī símmi̍h sîkan kap I sionghōe mā iáu ē kìtit. Chiūsī tī ū chi̍t ēpo͘ iok sìtiám. Kiâⁿ Sélé Iôhaneh ê ha̍kseng tiong, ū nn̄g ūi chiūsī Antole̍h kap Iôhaneh, tútú kap in ê siansiⁿ saⁿkap khiā tī Ioktàn hô, hit sî Iésu ū tùi hia kengkè. Kiâⁿ Sélé Iôhaneh chiū kanchèng kóng, “Lí khòaⁿ Siōngtè ê Iûⁿko.” Tùi ánni, chit nn̄g lâng ū chìnchêng khì tè Iésu, iā simlāi ùiùi, chi̍tsim hoaⁿhí ài kap I kóng ōe, iā chi̍tsim kiaⁿhiâⁿ m̄káⁿ. Ia̍h I kójiân ū oa̍t lâi kap in kóngōe. I chiū chhōa in khì kàu tī I só͘ tiàm, hit ê sèsè keng ê chhù, tī hit ê kîbiāu ê àmthâuá in ū kap I saⁿkap kaupôe, sòa hióngsiū I só͘ pīpān hit ê kántan ê àmpn̄g, iā sòa thiaⁿ I ê susióng. Hit àm in kap I saⁿsî chhutlâi, chi̍tē khòaⁿ gōabīn sī ū chhiⁿsiù kng móathiⁿ, iā in ê simkoaⁿ iûgoân ū hiánchhut tōa koh sin ê àichêng, hibōng kap jia̍tsêng tī・leh, koh in ê jînsengkoan sī putchí piànōaⁿ. Tùi ánni, in ê sim ū éngoán kap I saⁿ kiatliân.

Chit nn̄g lâng ê tiongkan, chi̍t ê sī Símòng Piattò͘ ê hiaⁿtī, kiòchòe Antole̍h. Āulâi Antole̍h ū tútio̍h i ê hiaⁿtī Símòng, chiū chhōa i lâi chiūkūn Iésu. Lán thang sióngsiōng, siāng hit sî Iôhaneh mā ū sòa khì chhōa i ê hiaⁿtī Iâkop, lâi chiūkūn Iésu chiah tio̍h.

Chit sìê lâng khah siông sī kiat chòehé, lán thang liāusióng tútú Iésu tùi tī soaⁿ・ni̍h lo̍hlâi kàu pòaⁿlō͘ ê sî, in chit sìê lâng ū saⁿkap kiâⁿ óakhì tè Iésu. Khah tōabīn Piattò͘ sī tiongliân ê lâng, m̄sī siàuliân mā m̄sī lāulâng, (“Lí siàuliân ê sî, ēngtòa kakī pa̍k, to̍kto̍k kàu lāu, pa̍tlâng chiū pa̍k lí,”) iāsī chi̍t ê chho͘tōa ê thóhî lâng, bīnmāu lóng siūhong siūsong, iā i ê chòe lâng sī gâu kóng chhiòkhoe, sī chin chhinchhiat, sī gâu thiàⁿ lâng, hō͘ pêngiú só͘ hoaⁿhí, iāsī ū chōechōe jio̍ktiám hō͘ Iésu só͘ kiáuchèng, i ê sèngchêng khahkín, tìkàu ū chōechōe m̄tio̍h, chhinchhiūⁿ ta̍k ê ū kèta̍t ê lâng só͘ éng ū ê.

Piattò͘ ê sim sī putchí kèngài Iésu, i ū hiánchhut lāutōa lâng ê simchêng, ài koànkò͘ i só͘ chunkèng chit ê siàuliân ê Chítōchiá Iésu, inūi I lóng bô koansim púnsin ê sū. I ū pí pa̍tlâng khah chūiû lâi kànchèng Iésu ê só͘chòe. Ia̍h bat chi̍tpái i ū chūsìn siuⁿ kèthâukhì. Chóng・sī Iésu kàugia̍h chaiiáⁿ; só͘í úntàng bô gō͘kái i.

Tiàm tī Piattò͘ ê sinpiⁿ・ ê, m̄sī i ê hiaⁿtī Antole̍h, hoántńg sī Iôhaneh, in nn̄g lâng sī putsî kiat chòe hó pêngiú. Tī chit ê Kitoktoān tiong, “Piattò͘ kap Iôhaneh” putsî sī kiatliân chòehé. Iôhaneh m̄sī chòe thâu, chóng・sī i ê sèngchêng sī pí Piattò͘ chámjiân khah chhimtîm. Iôhaneh sī chi̍t ê susióngka. Lán thang sióngsiōng, i sī chi̍t ê bīnmāu súi koh unjiû, ū ha̍kbūn ê chhengliân, iā i ê ba̍kchiu ū hiánchhut bōngsióngka ê gánkong tī・leh; suijiân i sī kiâⁿ tī chit ê chhiⁿchhùi ê sèkài, iáukú ū khòaⁿkìⁿ “tī thiⁿ・ni̍h ū mn̂g khuikhui,” i sī chèng ha̍kseng tiong tēit khoài liáukái i ê Siansiⁿ ê kosiōng ê susióng. I kap i ê hiaⁿtī Iâkop, simchêng lóng sī khah kín, ūitio̍h ánni, Iésu siôngsiông kap in kóngchhiò, lâi chheng in sī “Lûi ê Kiáⁿ.” Chóng・sī ígōa bô pa̍tlâng chhinchhiūⁿ Iôhaneh ū thang tittio̍h únchún lâi hiahni̍h kap Iésu chhinbi̍t saⁿkap kaupôe. “Iôhaneh sī Iésu só͘ thiàⁿ ê ha̍kseng.”

Antole̍h sī kap Iâkop kiâⁿ chòehé. Lūn Antole̍h ê sū lán só͘ chaiiáⁿ tēit iàukín ê, chiūsī i ū chhōa i ê hiaⁿtī lâi chiūkūn Iésu. Kàuhōe ū liûthoân kóng, Antole̍h ū siū tèng tī si̍pjīkè, ia̍h i ū tùi si̍pjīkè ê téngbīn sòachiap lâi kóngkhí i ê Chú ê sū. Chit ê kò͘sū sī chòe Sèng Antole̍h ê si̍pjīkè ê hoatgoân. Lūn Iâkop ê sūchek, lán só͘ chai・ ê, sī bô lōachōe. I sī siàuliân chiū sí. Putkò lán chaiiáⁿ, Iésu ū siôngsiông chheng i sī “Lûi ê kiáⁿ,” ia̍h chai i sī chi̍t ê tiongiàu ê jînbu̍t, ē khamtit thang hō͘ Hilu̍t ông lâi thâi i ê thâukhak. Hilu̍t ông bat hē chhiú lâi tùi tī chit ê thâuchi̍t tūi lia̍h nn̄g ê lâng, chiūsī Iâkop kap Piattò͘ , iā Siōngtè chi̍tbīn ū chún Iâkop lâi siū hāisí, kok chi̍tbīn ū chínkiù Piattò͘ . siatsú Iâkop nā bô siū hāisí, kiámchhái tī chèng ha̍kseng tiong ē chiâⁿchòe chi̍t ê úitāi ê jînbu̍t. Chóng・sī Siōngtè tī hit pêng ê sèkài ū khiàmēng i. Tī chit sî i íki̍p Piattò͘ lóng chaiiáⁿ, hitsî Siōngtè cháiⁿiūⁿ hō͘ i tútio̍h siū hāisí. Tī sìcha̍p nî āu, in tī hit ê khah khoahtōa ê sèkài saⁿkap koh sionghōe ê sî, in úntàng ē siôngsiông saⁿkap lâi tâmlūn hitsî ê chêngkéng.

Thâuchi̍t tūi, chiūsī chhinchhiūⁿ chit khoán ê lâng, chiūsī úitāi, jia̍tchêng, jia̍tsim ê lâng, chhinchhiūⁿ Iâkop sī chi̍t ê bô kiaⁿùi lâng ê lâng, ū ūitio̍h Kitok lâi sí, iā Antole̍h sī chi̍t ê si̍tchètek ê lâng, ū ūitio̍h Kitok lâi tio̍hbôa, iūkoh Iôhaneh sī chi̍t ê chhimtîm hántit kóngōe ê lâng; iā Piattò͘ sī chi̍t ê bô chhimsiūⁿ, chia̍pchia̍p kóngōe ê lâng, koh sī sèngchêng keklia̍t kāu chhògō͘ ê lâng, iáukú tī chèng ha̍kseng ê tiongkan i sī tēit ū lâng ê sèngchêng tī・leh. Lán chai chit ê Piattò͘ sī chin gâu poa̍htó, ia̍h bat saⁿ tiámcheng kú chòe bô támliōng ê lâng, iáukú Iésu ū kéngtiàu i. Chit ê sūsi̍t sī ē keklē lán ê sim, hō͘ lán siⁿkhí tōa ê ǹgbāng, inūi lán ū lâng mā iûgoân chin khoài kiâⁿ chhò, chin bô támliōng, iáukú lán iûgoân thang khakchhiat kap chit ê loánjio̍k ê Piattò͘ saⁿkap kóng, “Chú ah, Lí bô só͘ m̄chai; lí chai góa thiàⁿ lí.”

Taⁿ, chhiáⁿ lâi siūⁿ, tāike saⁿkap teh kiâⁿ hit ê tējī tūi ê ha̍kseng, chiūsī Huili̍ppò͘ , Nâthaⁿâel, Patolômái, Máthài, kap Thomásuh. In chiah ê ha̍kseng sī putchí khah kohiūⁿ. In khiok iûgoân sī ū thiàⁿ Iésu. Chóng・sī in sī khah siókhóa ê lâng, chūjiân in sī ū lō͘ēng, si̍tchètek ê lâng, putkò khah bô châitiāu thang chòe chítōchiá. In sī chhimtîm, khiok khah m̄sī kah lōa kāu giâugî ê lâng. Inūi in tiongkan, ūê lâng sī tio̍h kengkè chinkú chiah beh sìn Iésu sī Siōngtè. In sī bô pa̍tmi̍h hoattō͘ thang pangchān in ê sìnsim, che sī tùi pēbú siⁿchiâⁿ ê.

Chhiáⁿ lâi khòaⁿ Huili̍ppò͘ . Ū chi̍t ji̍t Iésu ū mn̄g i kóng, “Lán beh tùi tálo̍h bé piáⁿ lâi hō͘ chiah ê lâng tī chit ê khòngiá lâi chia̍h ah?” Iésu tùi i kóng chi̍t kù ōe sī tehbeh chhì i ê sìnsim, chóng・sī Huili̍ppò͘ bē hiáutit só͘ tio̍h ìn I ê ōe, bē hiáutit thang ìn I kóng, “Chú ah, Lí to chaiiáⁿ, Lí sī bô só͘ m̄ōe.” Sòa kanta tiàm tī simlāi lâi ànsǹg piáⁿtiàm ê kèsò͘ kóng,” “Chú ah, goán bô hoattit. Tio̍h khiàmēng nn̄g pah ê gûná ê piàⁿ,” Koh ū chi̍t ji̍t, Huili̍ppò͘ ū chhuipek Iésu tio̍h chèngbêng Pē hō͘ in khòaⁿ, kóng, “Chú ah, ēng Pē hō͘ goán khòaⁿ, chiū kàugia̍h.” Iā Iésu chiū ēng unjiû ê ōe lâi chekpī, ìn i kóng, “Huili̍ppò͘ , góa kap lín tiàm kàu chiah kú, lín kám iáu m̄bat góa? íkeng khòaⁿkìⁿ góa・ ê, chiūsī khòaⁿkìⁿ Pē.” Huili̍ppò͘ chiūsī chhinchhiūⁿ chit khoán ê lâng, chiūsī himbō͘ chèngbêng ê lâng, himbō͘ ài beh khòaⁿkìⁿ Pē ê lâng. Che khiok nāsī bô kèthâu, sī bô símmi̍h pháiⁿ.

Huili̍ppò͘ ê tângphōaⁿ, chiūsī kiòchòe Nâthaⁿâel, in nn̄g lâng ê khoán sī siosiāng, iáukú iā ū bô saⁿtâng ê só͘chāi tī・leh. Nâthaⁿâel iûgoân sī chi̍t ê ló͘tūn siósim ê lâng, koh iāsī ū tāmpo̍h ài giâugî ê sim tī・leh. Chhinchhiūⁿ ū chi̍t ji̍t, Huili̍ppò͘ ū jia̍tjia̍t tùi i kóngkhí Mesíiah Iésu ê sū, hitsî i ū giâugî, m̄sìn Iésu sī Mesíiah, kóng, “Nachalia̍t kiám ē chhut símmi̍h hómi̍h?” Chóng・sī i chi̍tē khòaⁿtio̍h Iésu ê sî, i só͘ ū ê gîsim, chiū cheksî siaubôkhì, i sī chi̍t ê tiāmchēng, ài be̍ksióng ê lâng, ū siôngsiông tiàm tī i ê hoehn̂g lāi ê Bûhoakó chhiūkha lâi tha̍k Sèngchheh, lâi kîtó Siōngtè, sòa lâi sàmsu I ê chíì. Chhinchhiūⁿ chit hō lâng, sī putchí khoài chìnpō͘ tī i ê chengsîn chiūⁿ ê tōngchhatla̍t. I kap Iésu saⁿkap chòehé bô kúihun cheng kú, iáukú sûisî ēhiáu âukiò kóng, “La̍hbí, Lí chiūsī Siōngtè ê Kiáⁿ; Lí chiūsī Íseklia̍t ê Ông.” Nâthaⁿâel chiūsī Huili̍ppò͘ só͘ tio̍h kaupôe ê chi̍t ê putchí thang thiàⁿ ê pêngiú, sī sêngsi̍t, simkoaⁿ chhengkhì ê lâng, sī putchí gâu tôngchêng lâng, iā kóngōe sī tiongsit. Só͘í Iésu chiah oló i kóng, “Lí khòaⁿ, chinchiàⁿ sī Íseklia̍t lâng, sim bô khúikhiat・ ê.”

Lūn Thomásuh, lán khah siông siūⁿ kóng i sī chi̍t ê Hoâigîchiá.” Hoānsū i khah siông to lóng sī khòaⁿ hit ê o͘àm ê hongbīn. “Chú ah, Lí khì ê só͘chāi, goán to m̄chai; thài ē chai hit tiâu lō͘ ah?” Iésu ū bat chi̍t pái mō͘hiám beh lo̍hkhì Iôtah khòaⁿ hit ê síkhì ê La̍hchalō͘ , hitsî Thomásuh chiū siūⁿ kóng, Iésu tiāⁿtio̍h sī bē thang cháusiám lâng ê hāmhāi. Iā i ū kūchoa̍t i ê tângphōaⁿ kanchèng ê ōe, bô beh sìn Iésu ū kohoa̍h. Thomásuh sī hoaⁿhí pàngsak sèkan itchhè lâi sìn Iésu ê kohoa̍h, chóng・sī m̄káⁿ phahsǹg hit ê sī sūsi̍t. Thomásuh siⁿsêng sī chit khoán ê lâng. Ígōa mā ū lâng chhinchhiūⁿ ánni. Inūi ū ê lâng iā sī pí pa̍tlâng khah oh tit sìngióng Iésu Kitok. Chóng・sī hit hō lâng khah siông simkoaⁿ sī sêngsi̍t, sī hó. Hit hō ê lâng nā bat Iésu, hitsî khahsiông in ê sìnsim sī ē chiâⁿchòe tēit kiankò͘・ ê. Thomásuh chiūsī chhinchhiūⁿ chit khoán. Suijiân i bōe thang khòaⁿtio̍h Iésu só͘ beh khì hit tiâu lō͘, iáukú i ài beh tè Iésu kàu lō͘bé. Suijiân i siūⁿ Iésu nā lo̍hkhì Iûthài hù La̍hchalō͘ ê sàngchòng, Iésu tekkhak ē hō͘ lâng thâisí, iáukú i ū ēng tiongsi̍t ê sim lâi âukiò kóng, “Lán chiah ê ia̍h lâi khì kap I tângsí.” Suijiân i bānbān chiah lâi sìn Iésu ū kohoa̍h, iáukú i ittàn tittio̍h khaksìn hit sî, i ê sìnsim ū chìnpō͘ kàu iâⁿkè tī lóngchóng ê ha̍kseng. “Góa ê Chú ah, góa ê Siōngtè ah!” Si̍tchāi chiong・lâi bēbat ū lâng ōe hiáu chhengho͘ Iésu sī Siōngtè.

Máthài sī kap Thomásuh chòe chi̍ttùi. In nn̄g ê lóng sī tiāmchēng ê lâng. Lūn Máthài ê sū lán bô kah lōa chaiiáⁿ. I sī Alīhoat ê kiáⁿ, tōabīn iā sī Kekliûpa ê, iā nāsī ánni, i chiūsī lán ê Chú Iésu ê piáuê. I sī thiuhiòng・ ê, ū hō͘ i ê chhincho̍k kekchhutkhì. Chóng・sī i siūtio̍h Iésu ê jînkeh ê khipínla̍t kámhòa・ tio̍h ê sî, i chiū hoatchhut kosiōng ê simchì lâi chiapla̍p I. “I chiū pàngsak itchhè khílâi tè I.” Tōabīn i teh pīpān “Iésu ê Giânhēnglio̍k” (Logia), chit pún chiūsī āulâi ū hoattián chiâⁿchòe só͘ ū ê Máthài Hokimsu, hitsî i chāilâi só͘ ū ê chitbūsiōng ê hùnliān, ū putchí pangchān i ê khùila̍t. Máthài ū tī i ê chhù lâi pīpān iânsia̍h chhiáⁿ Iésu, tùi ánni, siū Kengha̍ksū, íki̍p Hoatlīsài lâng ngia̍uhngia̍uhliām, lâi húipòng Iésu ê sīhui, iā tùi ánni, Iésu chiah ū kóngchhut chit ê úitāi ê soangiân, lâi chôngha̍p choân Hokim ê tōlí kóng, “Góa lâi m̄sī beh chio gīlâng, sī beh chio pháiⁿlâng lâi hoánhóe.”

Chòeāu hit chi̍t tūi tī Hokimsu, íki̍p tī khah āulâi ê Sùtô͘ Hēngtoān ê chheh・ni̍h sī lóng bô kóngkhí, tōabīn sī ūitio̍h in ū līkhui khì kàu tī khah hn̄g ê só͘chāi lâi chòe Chú ê kang. In sī chòe ta̍k sîtāi chōechōe tiongsi̍t ê lâng ê tāipiáu, piáubêng in só͘ chòe ê àmchīⁿ ê kang, to̍kto̍k Siōngtè ū chaiiáⁿ, ia̍h in ê miâ ū kì tī Oa̍hmiā ê Chheh. Hit tiongkan ū saⁿ ê sī Máthài ê hiaⁿtī, Alīhoat ê kiáⁿ, kiòchòe sió Iâkop, Iôtah, íki̍p hoánpoān chènghú ê Símòng, in lóng sī chin goânkò͘ ê Iûthài lâng, ia̍h in ē hiahni̍h goânkò͘, kiámchhái sī inūi in ê hiaⁿtī sī chòe thiuhiòng ・ê. Sió Iâkop āulâi ū chòe Êlúsalem̀ ê Kamtok, iā Siniok Sèngchheh lāi hit tiuⁿ giâmkín iuchhiû ê phoe, chiūsī Iôtah só͘ siá・ ê. Símòng sī chi̍t ê Koksùitóng ài hoánpoān Lômá. Lán thang kóng in sī oe̍htoe̍h goânkò͘, ūiáⁿ, in khiok ū hoántùi Piattò͘ lâi kap īⁿpang lâng saⁿkap chia̍h, iā bô símmi̍h tôngchêng Páulô só͘ khǹg hit khoán kekbēngtek ê koanliām lâi chúchhiòng kóng, Kàuhōe sī tio̍h khuikhoah tī choân sèkài, bô hun īⁿpang, Iûthài, tāike tī Siōngtè ê bīnchêng lóng sī tâng tēūi. Tī hiānkim lán māsī iûgoân ū khòaⁿtio̍h chit khoán ê lâng. Chit khoán lâng khiok ū tāmpo̍h oe̍htoe̍h, chóngsī putchí ū jia̍tsêng tīteh. Chit khoán lâng nā chi̍tē kap Iésu saⁿ kiatliân, in ê sim chiū chiāmchiām khuikhoah. In ê simkoaⁿ iā iàukín tio̍h chiāmchiām khuikhoah. Iáukú nā ū símmi̍h chhògō͘, ásī sin ê sū tio̍h hoántùi ê sî, in sī putchí ū kèta̍t ê lâng. Só͘í lán ê kàuhōe khahsiông sī tio̍h ài kā chit khoán lâng kiò tosiā chiah ē ēngtit.

Tī ha̍kseng tiong pâi siāng lō͘bé・ ê, koh sī siāng tēit bîsè・ ê, chiūsī Kalio̍k lâng Iôtah. I sī chi̍t ê kengchèka gâu pānsū ê lâng; i sī teh chiánglí thoânkàusiōng itchhè ê sūbū ê kang. Tī kàuhōe chit khoán sī putchí tiōngiàu. Si̍tgia̍pka sī khah bōe hiáu soatkàu, ásī soanthoân tōlí, iáukú i nā hiàn in ê châitiāu lâi ūitio̍h kàuhōe pān sūbū, chiū i ê só͘ chòe ê hōngsū sī tēit ū lō͘ēng, suijiân lán bô ànsǹg in beh hoaⁿhí lâi sòesiā, inūi lán ū chiong in lâi kap Iôtah saⁿ píphēng, iáukú lán thang hótáⁿ ánni kóng.

Lán lóng teh kîkoài, m̄chai ūitio̍h símmi̍h intoaⁿ, Iésu chiah lâi kéngsoán chit ê Iôtah, ásī ànchóaⁿ chit ê Iôtah thài beh hoaⁿhí lâi tè I. Chit ê Iôtah beh lâi tè Iésu, úntàng m̄sī siūⁿ ài thànchîⁿ ê intoaⁿ. Inūi tùi tī chit cha̍pjī ê sònghiong ê soankàusu sī bô lōa chōe thang tittio̍h, ásī thang thauthe̍h. Lūn khí i khíthâu cháiⁿiūⁿ lâi chhētio̍h Iésu, hit ê kò͘sū, úntàng ū thang kámtōng lâng chiah tio̍h, khósioh lán lóng m̄chai, tùi ánni, lán sòa bōethang chaiiáⁿ Iésu lâi kéngsoán i lâi tiàm I ê sinpiⁿ ê intoaⁿ. I tekkhak sī ē giú Iésu ê sim chiah tio̍h. Kiámchhái i ū chaiiáⁿ i kakī ê loánjio̍k, só͘í teh siūⁿ kūnóa Iésu sī khah thòtòng. Ūiáⁿ, i ū tūilo̍h kàu tī chin chhim ê só͘chāi. Chóng・sī lán tio̍h ē kìtit i ū himbō͘ ài kap Iésu chòehé, ia̍h lán tio̍h ē kìtit, tng i hoánhóe chhámchhoeh ê sî, i sī kàugia̍h úitāi, chiah ē khì tìm hit ê siūiū ê chîⁿ tī hiah ê íniú i ê lâng ê bīnchêng, jiânāu chiah khì tiàuām sí. Nāsī khah siókhóa ê lâng tiāⁿtio̍h sī bô beh chòe chit hō sū. Si̍tchāi Iésu ū tōa ê khùila̍t teh khipín i, chiūsī pôaⁿkè i só͘ chaiiáⁿ・ ê, iā ū lâi chhuipek i ê sim, hō͘ i khòaⁿkìⁿ I ê siū tēngchōe, lâi kankhó͘ kàu hoatkông, lâi chaiiáⁿ i ū pōepoān Iésu. “Hitlâng bô chhutsì sī khah hó”. Chóng・sī Iésu kiám sī chū ánni éngoán bē kìtit i ?

Chhinchhiūⁿ ánni, Iésu ū kéngsoán chōechōe ténghō ê lâng lâi chòe I ê sùtô͘. Nāsī lâng kamgoān ūitio̍h I ê kang lâi hiàn, chiū bôlūn símmi̍h khoánsit ê lâng, sī thianchâi・ ê, sī jia̍tsimka, sī khoài poa̍htó・ ê, sī gâu giâugî・ ê, sī gûchhún・ ê, sī ló͘tūn・ ê, itkhài lóng ū khiàmēng. Lán tāike lóng ū úitāi ê iàusò͘, chiūsī I só͘ ài hō͘ i ithoat chìnpō͘ ・ê, koh iā ū pháiⁿ ê iàusò͘, chiūsī kap I saⁿ kaupôe, chiū ē hòebô khì・ ê. I ū khiàmēng lán, koh ū kéngsoán lán itchhè ê lâng.

Tī kàuchitchiá ê hongbīn, I ū khiàmēng jia̍tsimka, tī chengsînkài ū thianchâi・ ê, íki̍p Chú ê sianti. I māsī iûgoân khiàmēng loánjio̍k ùisiáulé, gûchhún ê bo̍ksu, in suisī bô lōa ū châitiāu, iā bô lōa gâu kóngōe, koh mā bô lōa gâu liāulí kàuhōe, chóng・sī in nāsī ū thiàⁿthàng ê sengoa̍h, hit ê sengoa̍h chiūsī chi̍t ê soatkàu putsî ū kámtōngla̍t tī・leh. Tī itpoaⁿ ê sìntô͘ ê hongbīn, I ū khiàmēng gâu línbín, chhinchhiat ê lâng, inūi in ē hō͘ chongkàu pìⁿchiâⁿ putchí ū kámtōngla̍t, koh iā khiàmēng thiâmchēng gâu kínsīn ê lâng, inūi in ū hit hō siānokkám, chiū thang tittio̍h oló. I ū khiàmēng gâu ê hūjînlâng ê siáusoatka, inūi tùi i ê chheh ēthang siókhóa thêko sèkài lâi kūnóa tī Siōngtè, ia̍h ū khiàmēng tansûn bô tōa le̍kliōng ê hūjînlâng, thang lâi hō͘ katêng tittio̍h hēnghok, i ê kiáⁿjî tōahàn, chiū kámsiā i ê thiàⁿthàng. I ū khiàmēng lán, koh ū kéngsoán lán, ia̍h tùi I ê untián hō͘ lán lóng ū la̍t thang chīn lán ê púnhūn lâi hō͘ chit sèkài tittio̍h khoàilo̍k.



第十三章 十二使徒


一般ê人lóng是泛泛无随ê 随ê来想十二使徒，咱khah常是kan-taⁿ念in ê名，也khah无讲究in ê做人ê款。咱khah常看了in是亲像一群ê圣徒ê像，in ê súi是lóng不止siāng款，hoān-sè是看见in ê头壳平平有豪光tī-・leh，亲像tī拜堂窗á所画ê图仝款样。总是自然，在hiah-ê有明白in-・ ê teh看，in是kah咱不止siāng款，无讲lóng是siāng一样。In是一团活活，有热情ê人，全然有koh样 tī in ê容貌、品性、性质、德性，in是随ê无相同，是有趣味thang hō͘咱讲究ê一团。设使咱若有khǹg chit款ê念头来想in，也咱若读tio̍h in ê事，hit时咱thang照所bat in ê款来分别in，亦thang知耶稣tī hit时án怎需要ta̍k等号ê人，亦tī chit时犹原需要ta̍k等号ê人，连亲像咱本身chit等号-・ê，to有需要咱来服事tī伊ê圣国。

我chit时是tī美国，óa大西洋 ê一个讨鱼ê庄脚，来teh写chit本册。Tī我ê面前，有一个海湾亲像湖ê款，大约长有十二英里，阔有六英里，约有加利利湖ê大，双pêng有长长 ê海岸围teh。我ta̍k日lóng有接触tio̍h chē-chē讨海ê kah船主，以及亲像彼得、雅各、安得烈hit阶级ê人。In lóng是不止勇敢、恬静，koh骨力。In中间chē-chē虽然恬恬，罕得讲起in ê信心，iáu-koh是有深深ê 宗教信念ê人。咱若kah in熟似了，in lóng是极趣味，咱ē记得in中间，有ê是敏捷、聪明ê人，也有ê是有严肃，e̍h-toe̍h（e̍h-chiⁿ-chiⁿ） ê善恶感，也有ê是有抱半悲半喜 ê人生观。咱mā有看见in亲像原始时代ê人，常常显出奇异ê心情，也咱是无按算in犹原ē生起美ê 感念，来khiā-teh看到恬chiuh-chiuh。

Ta̍k-pái日to iáu未出，犹不止暗ê时，in hiah-ê粗鲁 ê船，to̍h lóng出去外海讨鱼。有时in有掠tio̍h真chē鱼tńg来，也有时in「Τhong暝tio̍h磨讨lóng无。」Chit种头路是一种无平坦koh危险 ê生活。在tiàm-tī陆地ê人teh看，in ê生活是无趣味，无变换，亦in是无趣味无变换ê人，总是咱若kah in熟似，听见in teh讲起tī海面ê奇异ê天phú光，á是冷静ê早起时ê súi ê星宿，á是koh听见，有ê teh讲起in tú-tio̍h生狂风，心内摇choah ê经验谈，á是kah鲨鱼，以及别款大鱼teh相斗争ê奇怪谈，hit时咱to̍h知讨鱼人ê生活，to̍h m̄是照咱所想ê款式lah。

Chit-ê情形有帮助咱，看hit-ê「海kîⁿ」ê迦百农ê生活khah明。耶稣所设立来做伊ê使徒-・ê，to̍h是chit款ê人。耶稣所bat-・ ê，to̍h是讨海人；in是bōe晓表出in ê心情，iáu-koh in有欣慕上帝，in有疼痛伊，也in有讲chē-chē故事，以及笑诙话，tī hit-ê大灾难 ê日bē到ê以前，to̍h是tiàm加利利所有经验，hit-ê快乐ê日ê中间，hō͘伊听了不止ài笑。

In大家不止ē giú伊ê心，伊不止深知in ê款，to̍h是知影约翰是一个少年梦想家；多马是有庄严 ê面貌；Κa-ná-nî ê西门是心神快摇动ê国粹主义者，ài谋反。彼得是一个冲动tek，紧性 ê人，in随人随人lóng有chē-chē缺点tī-・leh，iáu-koh耶稣是真疼in，也知影iáu hit两个不时结做伙ê腓力kah拿但业，以及其他ê学生，koh最后mā是知影hit-ê 孤独 ê Ka-lio̍kk人犹大，伊kah hiah-ê北pêng ê学生，大家做伙了是真有自然。In lóng是极照人ê款，有chē-chē缺点tī-・leh。总是耶稣若无in tiàm-tī身边，to̍h会生出一种无聊ê 感念。伊ê性情是ài kah人相交陪，亦in mā是犹原无惜in ê心神，真ài kah伊做伙交陪。

头一队ê学生，自然是hiah-ê siāng有才tiāu ê热心家、指导者，也是siāng有感化力-・ ê，以及siāng热心来虔诚献hō͘耶稣，以及伊ê伟大ê计画ê人。To̍h是叫做彼得kah安得烈，以及雅各kah约翰chit两对ê 兄弟。Chit四个人lóng是真亲密 ê朋友tī学生ê团体中，in是第一进前bat耶稣。咱ē记得tī一年外前，in有头一pái kah伊相会。从中一位，to̍h是约翰，tī伊年老ê时，有写伊ê福音书，来回想hit时一切ê情形，到真详细，连tú-tú是啥物时间kah伊相会mā犹ē记得。to̍h是tī有一下晡约四点。行洗礼约翰ê学生中，有两位to̍h是安得烈kah约翰，tú-tú kah in ê先生做伙 khiā tī约旦河，hit时耶稣有tùi hia经过。行洗礼约翰to̍h见证讲：「你看上帝ê羊羔。」Tùi án-ne，chit两人有进前去tòe耶稣，也心内畏畏，一心欢喜ài kah伊讲话，也一心惊惶m̄敢。亦伊果然有oa̍t来kah in讲话，伊to̍h chhōa in去到tī 伊所tiàm，hit-ê细细间ê厝，tī hit-ê奇妙ê暗头á in有kah伊做伙交陪，续享受伊所准备hit-ê 简单ê暗饭，也续听伊ê思想。Hit暗in kah伊相辞出来，一下看外面是有星宿光满天，也in ê心肝犹原有显出大koh新 ê爱情，希望kah热诚tī-・leh，koh in ê人生观是不止变换。Tùi án-ne，in ê心有永远kah伊相结联。

Chit两人ê中间，一个是西门彼得ê 兄弟，叫做安得烈。后来安得烈有tú-tio̍h伊ê 兄弟西门，to̍h chhōa 伊来就近耶稣。咱thang想像，siāng hit时约翰mā有续去chhōa伊ê 兄弟雅各，来就近耶稣chiah tio̍h。

Chit四个人khah常是结做伙，咱thang料想tú-tú耶稣tùi tī山里落来到半路ê时，in chit四个人有做伙行óa去tòe耶稣。Κhah大面彼得是中年ê人，m̄是少年mā m̄是老人，(「你少年ê时，用带ka-kī缚，独独到老，别人to̍h缚你，」)也是一个粗大ê讨鱼人，面貌lóng受风受霜，也伊ê做人是gâu讲笑诙，是真亲切，是gâu疼人，hō͘朋友所欢喜，也是有chē-chē弱点hō͘耶稣所矫正，伊ê性情khah紧，致到有chē-chē m̄ tio̍h，亲像ta̍k-ê有价值 ê人所永有ê。

彼得ê心是不止敬爱耶稣，伊有显出老大人ê心情，ài眷顾伊所尊敬 chit-ê少年ê 指导者耶稣，因为伊lóng无关心本身ê事。伊有比别人khah自由来谏诤耶稣ê所做。亦bat一pái伊有自信siuⁿ过头去。总是耶稣够额知影；所以稳当无误解伊。

Tiàm-tī彼得ê身边-・ ê，m̄是伊ê 兄弟安得烈，反转是约翰，in两人是不时结做好朋友。Tī chit-ê基督传中，「彼得kah约翰」不时是结联做伙。约翰m̄是做头，总是伊ê性情是比彼得明显khah深沈。约翰是一个思想家，咱thang想像，伊是一个面貌súi koh温柔，有学问 ê青年，也伊ê目chiu有显出梦想家ê眼光 tī--leh;虽然伊是行tī chit-ê青翠ê世界，iáu-koh有看见「Τī天里有门开开」，伊是众学生中第一快了解伊ê先生ê高尚ê思想。伊kah伊ê 兄弟雅各，心情lóng是khah紧，为tio̍h án-ne，耶稣常常kah in讲笑，来称in是「雷ê kiáⁿ」。总是以外无别人亲像约翰有thang得tio̍h允准来hiah-ni̍h kah耶稣亲密做伙交陪。「约翰是耶稣所疼ê学生。」

安得烈是kah雅各行做伙，论安得烈ê事，咱所知影第一要紧-・ê，to̍h是伊有chhōa伊ê 兄弟来就近耶稣。教会有流传讲安得烈有受钉tī十字架，亦伊有tùi十字架ê顶面续接来讲起伊ê主ê事，chit-ê故事是做圣安得烈ê十字架ê 发源。论雅各ê事迹，咱所知-・ê，是无jōa chē。伊是少年to̍h死，不过咱知影，耶稣有常常称伊是「雷ê kiáⁿ」，亦知伊是一个重要 ê人物，ē kham得thang hō͘希律王来thâi伊ê头壳。希律王bat下手来tùi tī chit-ê头一队掠两个人，to̍h是雅各kah彼得，也上帝一面有准雅各来受害死，koh一面有拯救彼得。设使雅各若无受害死，hoān-sè tī众学生中ē成做一个伟大ê人物。总是上帝tī hit-pêng ê世界有欠用伊。Tī chit时伊以及彼得lóng知影，hit时上帝án怎hō͘伊tú-tio̍h受害死。Tī四十年后，in tī hit-ê khah阔大ê世界做伙 koh相会ê时，in稳当ē常常做伙来谈论hit时ê情景。

头一队，to̍h是亲像chit款ê人，to̍h是伟大、热情、热心ê人，亲像雅各是一个无惊畏人ê人，有为tio̍h基督来死，也安得烈是一个实际tek ê人，有为tio̍h基督来tio̍h磨，又koh约翰是一个深沈罕得讲话ê人；也彼得是一个无深想，chia̍p-chia̍p讲话ê人，koh是性情剧烈kāu错误ê人，iáu-koh tī众学生ê中间，伊是第一有人ê性情tī-・leh。咱知chit-ê彼得是真gâu跋倒，亦bat三点钟久做无胆量 ê人，iáu-koh耶稣有拣召伊。Chit-ê事实是ē激励咱ê心，hō͘咱生起大ê ǹg望，因为咱有人mā犹原真快行错，真无胆量，iáu-koh咱犹原thang确实kah chit-ê软弱 ê彼得做伙讲：「主ah，你无所m̄知；你知我疼你。」

Taⁿ请来想，大家做伙 teh行hit-ê第二队 ê学生，to̍h是腓力、拿但业、巴多罗买、马太，kah 多马。In chiah-ê学生是不止khah koh样，in却犹原是有疼耶稣。总是in是khah 小khóa ê人，自然in是有路用、实际tek ê人，不过khah无才tiāu thang做指导者。In是深沈，却khah m̄是kah jōa kāu侥疑ê人。因为in中间，有ê人是tio̍h经过真久chiah beh信耶稣是上帝。In是无别物法度thang帮助in ê信心，这是tùi父母生成ê。

请来看腓力。有一日耶稣有问伊讲：「咱beh tùi tó位买饼来hō͘ chiah-ê人tī chit-ê 旷野来食ah?」耶稣对伊讲一句话是teh-beh试伊ê信心，总是腓力bōe晓得所tio̍h 应伊ê话，bōe晓得thang应伊讲：「主ah，你to知影，你是无所m̄ ē。」续kan-taⁿ tiàm-tī心内来按算饼店 ê价数讲」「主ah，阮无法得。Tio̍h 欠用两百ê银á ê饼，」Koh有一日，腓力有催逼耶稣tio̍h证明父hō͘ in看，讲：「主ah，用父hō͘阮看，to̍h够额。」也耶稣to̍h用温柔 ê话来责备，应伊讲：「腓力，我kah lín tiàm到chiah久，lín kám犹m̄-bat我?已经看见我-・ê，to̍h是看见父。」腓力to̍h是亲像chit款ê人，to̍h是欣慕证明ê人，欣慕ài beh看见父ê人。这却若是无过头，是无啥物pháiⁿ。

腓力ê同伴，to̍h是叫做拿但业，in两人ê款是相像，iáu-koh也有无相同 ê所在tī-・leh。拿但业犹原是一个鲁钝小心ê人，koh也是有淡薄ài侥疑ê心tī-・leh。亲像有一日，腓力有热诚对伊讲起弥赛亚耶稣ê事，hit时伊有侥疑，m̄信耶稣是弥赛亚，讲：「拿撒勒kám ē出啥物好物?」总是伊一下看tio̍h耶稣ê时，伊所有ê疑心，to̍h即时消无去，伊是一个恬静，ài默想 ê人，有常常tiàm-tī伊ê花园内 ê无花果树脚来读圣册，来祈祷上帝，续来三思伊ê旨意。亲像chit种人，是不止快进步tī伊ê精神上ê洞察力。伊kah耶稣做伙无几分钟久，iáu-koh 随时ē晓喉叫讲：「拉比，你to̍h是上帝ê kiáⁿ；你to̍h是以色列ê王。」拿但业to̍h是腓力所tio̍h交陪ê一个不止thang疼ê朋友，是诚实、心肝清气ê人，是不止gâu同情人，也讲话是忠实。所以耶稣chiah o-ló伊讲：「你看，真正是以色列人，心无诡诘ê。」

论多马，咱khah常想讲伊是一个「怀疑者。」凡事伊khah常to lóng是看hit-ê乌暗ê 方面。「主ah，你去ê所在，阮 to m̄知；thài会知hit条路ah?」耶稣有bat一pái冒险 beh落去偤太看hit-ê死去ê拉撒路，hit时多马to̍h想讲耶稣tiāⁿ-tio̍h是bē-tàng走闪人ê 陷害。也伊有拒绝伊ê同伴见证ê话，无beh信耶稣有koh活。多马是欢喜放sak世间一切来信耶稣ê koh活，总是m̄敢phah算hit-ê是事实，多马生成是chit款ê人，以外mā有人亲像án-ne。因为有ê人也是比别人khah oh得信仰耶稣基督。总是hit款人khah常心肝是诚实，是好。Hit款ê人若bat耶稣，hit时khah常in ê信心是ē成做第一坚固-・ê，多马to̍h是亲像chit款。虽然伊bē-tàng看tio̍h耶稣所beh去hit条路，iáu-koh伊ài beh tòe耶稣到路尾。虽然伊想耶稣若落去偤太赴拉撒路ê送葬，耶稣的确会hō͘人thâi死，iáu-koh伊有用忠实ê心来喉叫讲：「咱chiah-ê亦来去kah伊同死。」虽然伊慢慢chiah来信耶稣有koh活，iáu-koh伊一旦得tio̍h确信hit时，伊ê信心有进步到赢过 tī lóng总 ê学生。「我ê主ah，我ê上帝ah!」实在从来bē-bat有人ē晓称呼耶稣是上帝。

马太是kah 多马做一对，in两个lóng是恬静ê人。论马太ê事，咱无kah jōa知影。伊是A-lē-hoat ê kiáⁿ，大面也是Kek-liû-pa-・ ê，也若是án-ne，伊to̍h是咱ê主耶稣ê表-・ê。伊是抽税-・ê，有hō͘伊ê 亲族激-・出去。总是伊受tio̍h耶稣ê人格ê 吸引力感化tio̍h ê时，伊to̍h发出高尚ê心志来接纳伊。「伊to̍h放sak一切起来tòe伊。」大面伊teh准备「耶稣ê言行录」(Logia)，chit本to̍h是后来有发展成做所有ê马太福音书，hit时伊在来所有ê职务上 ê训练，有不止帮助伊ê气力。马太有tī伊ê厝来准备筵席请耶稣，tùi án-ne，受经学士，以及法利赛人ngia̍uh-ngia̍uh念，来诽谤耶稣ê是非，也tùi án-ne，耶稣chiah有讲出chit-ê伟大ê宣言，来综合全福音ê道理讲：「我来m̄是beh 招义人，是beh 招pháiⁿ人来悔改。」

最后hit一队 tī福音书，以及tī khah后来ê使徒行传ê册里是lóng无讲起，大面是为tio̍h in有离开去到tī khah远 ê所在来做主ê工。In是做ta̍k时代chē-chē忠实ê人ê代表，表明in所做ê暗中 ê工，独独上帝有知影，亦in ê名有记tī活命ê册。Hit中间有三个是马太ê 兄弟，A-lē-hoat ê kiáⁿ，叫做小雅各、犹大，以及反叛政府ê西门，in lóng是真固执ê偤太人，亦In ē hiah-ni̍h固执，hoān-sè是因为in ê 兄弟是做抽税-・ê。小雅各后来有做耶路撒冷ê监督，也新约圣册内hit张严紧忧愁ê phoe，to̍h是犹大所写-・ê。西门是一个国粹党 ài反叛罗马，咱thang讲in是e̍h-toe̍h固执，有影，in却有反对彼得来kah外邦人做伙食，也无啥物同情保罗所khǹg hit款革命tek ê观念，来主倡讲教会是tio̍h开阔tī全世界，无分外邦、偤太，大家tī上帝ê面前lóng是同地位，tī现今咱mā是犹原有看tio̍h chit款ê人。Chit款人却有淡薄e̍h-toe̍h，总是不止有热诚tī-・leh。Chit款人若一下kah耶稣相结联，in ê心to̍h渐渐开阔。In ê心肝也要紧tio̍h渐渐开阔，iáu-koh若有啥物错误，á是新 ê事tio̍h反对 ê时，in是不止有价值 ê人，所以咱ê教会khah常是tio̍h-ài kā chit款人叫多谢chiah ē用得。

Tī学生中排siāng路尾-・ê，koh是siāng第一微细 ê，to̍h是Ka-lio̍k人犹大。伊是一个经济家，gâu办事ê人；伊是teh掌理传教上一切ê事务ê工。Tī教会chit款是不止重要，实业家是khah bōe晓说教，á是宣传道理，iáu-koh伊若献in ê 才tiāu来为tio̍h教会办事务，to̍h伊ê所做ê 奉事是第一有路用，虽然咱无按算in beh欢喜来说谢，因为咱有kā in来kah犹大相比并，iáu-koh咱thang好胆án-ne讲。

咱lóng teh奇怪，m̄知为tio̍h啥物因端，耶稣chiah来拣选chit-ê犹大，á是án怎chit-ê犹大thài beh欢喜来tòe伊。Chit-ê犹大beh来tòe耶稣，稳当m̄是想ài thàn钱 ê因端。因为tùi tī chit十二 ê sàn-chhiah ê宣教师，是无jōa chē thang得tio̍h，á是thang偷the̍h。论起伊起头án怎来chhōe-tio̍h耶稣，hit-ê故事，稳当有thang感动人chiah tio̍h，可惜咱lóng m̄知，tùi án-ne，咱续bē-tàng知影耶稣来拣选伊来tiàm伊ê身边 ê因端，伊的确是ē giú耶稣ê心chiah tio̍h。Κiám-chhái伊有知影伊ka-kī ê软弱，所以teh想近óa耶稣是khah 妥当。有影，伊有堕落到tī真深ê所在。总是咱tio̍h ē记得伊有欣慕ài kah耶稣做伙，亦咱tio̍h ē记得，当伊悔改惨戚ê时，伊是够额伟大，chiah ē去tìm hit-ê受贿ê钱 tī hiah-ê引诱伊ê人ê面前，然后chiah去吊颔死。若是khah 小khóa ê人，tiāⁿ-tio̍h是无beh做chit种事。实在耶稣有大ê气力teh 吸引伊，to̍h是pôaⁿ过伊所知影-・ê，也有来催逼伊ê心，hō͘伊看见伊ê受定罪，来艰苦到发狂，来知影伊有背叛耶稣。「Hit人无出世是khah好」，总是耶稣kám是自án-ne永远bē记得伊?

亲像án-ne，耶稣有拣选chē-chē等号ê人来做伊ê使徒。若是人甘愿为tio̍h伊ê工来献，to̍h无论啥物款式ê人，是天才-・ê、是热心家、是快跋倒-・e、是gâu侥疑-・ê、是愚蠢-・ê、是鲁钝-・ê，一概lóng有欠用。咱大家lóng有伟大ê要素，to̍h是伊所ài hō͘伊koh-khah进步-・ê，koh也有pháiⁿ ê要素，to̍h是kah伊相交陪，to̍h ē废无去-・ê。伊有欠用咱，koh有拣选咱一切ê人。

Tī教职者ê 方面，伊有欠用热心家，tī精神界有天才-・ê，以及主ê先知。伊mā是犹原需要软弱畏小礼、愚蠢 ê牧师，in虽是无jōa有才tiāu，也无jōa gâu讲话，koh mā无jōa gâu料理教会，总是in若是有疼痛ê生活，hit-ê生活to̍h是一个说教不时有感动力 tī-・leh。Tī一般ê信徒ê 方面，伊有需要gâu怜悯、亲切ê人，因为In ē hō͘宗教变成不止有感动力；koh也需要恬静gâu 谨慎 ê人，因为in有hit款善恶感，to̍h thang得tio̍h o-ló。伊有需要gâu ê妇人人ê小说家，因为tùi伊ê册ē-thang 小khóa提高世界来近óa tī上帝；亦有需要单纯无大力量ê妇人人，thang来hō͘家庭得tio̍h幸福，伊ê kiáⁿ儿大汉，to̍h感谢伊ê疼痛。伊有需要咱，koh有拣选咱，亦tùi伊ê恩典hō͘咱lóng有力 thang尽咱ê本份来hō͘ chit世界得tio̍h快乐。