《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tēsì koàn Tē 12 Chiuⁿ Soaⁿténg Ê Soatkàu第四卷第十二章 山顶 ê说教

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.08.18





Tē 12 Chiuⁿ Soaⁿténg Ê Soatkàu


Chhinchhiūⁿ ánni, hit ê tiōngtāi ê ji̍t, sī íkeng kàu, hitsî lán ê Chú chiū chhuthoat, I ê ióngkám ê mō͘hiám, beh lâi si̍thiān I ê īⁿsiōng, ēng kiankò͘ ê kichhó͘ beh lâi kiànsiat I ê Ôngkok tī chit tōebīnchiūⁿ. I bô teh siūⁿ beh kakī chi̍t lâng lâi oânsêng chit ê sūgia̍p. I ū ài chiong chit ê sūgia̍p kautài lâng khì chòe. Bat ū chi̍t pái tī kauchiàn ê sî, ū chi̍t ê khóngkhài ê thâulâng, kiò chi̍t ê bô támliōng ê lâng lâi tī i ê bīnchêng, iā chiong chi̍t ê gûihiám ê kang kautài i, tùi ánni hō͘ i pìⁿchiâⁿ chi̍t ê ū enghiông ê lâng; chhinchhiūⁿ ánni, Iésu ū khǹg hit hō khóngkhài gâu sìniōng lâng ê sim, ū chiong I úitāi ê sūgia̍p lâi kautài chit ê khólîn ê jînlūi. Khiok sī chin chhiⁿchhám, lán ū sî hō͘ I sitbāng, iáukú I ū pekchhiat teh himbō͘ lán ōetitthang chiâⁿchòe chi̍t ê ū lō͘ēng ê lâng. I ū kóng, “Góa ài kautài lín, lín nā hoaⁿhí hō͘ góa kautài, góa chiū beh koansim khòaⁿkò͘ lín, kàu tī chit sèkan ê lō͘bé.”

Chhinchhiūⁿ ánni, I chiū kéngsoán cha̍pjī ê, kap I saⁿkap chhuthoat, “thang kap I siôngsiông tīleh,” iā tī hit ê chin chhinbi̍t teh kaupôe ê tiongkan, I ū kàsī in, hō͘ in chaiiáⁿ I ū cha̍phun sìniōng in, iā ēng I ê jia̍tsêng lâi kó͘chhui in, lâi chōchiū in chiâⁿchòe chhinchhiūⁿ I ê khoánsit, tùi ánni hō͘ in tī chionglâi thang chiâⁿchòe I ê Ôngkok ê chéngchí. Siōngtè ê khóngkhài, sìniōng lán jînlūi kàu ánni, che si̍tchāi sī chi̍t ê ū chhànlān ê mô͘hiám.

I bô kéngsoán hiah ê ū tēūi, ū ha̍kbūn, ásī ū tìsek, ū châilêng ê lâng. Lán lóng kîkoài hit ê intoaⁿ. Lūn kàu chit ê úitāi ê sūgia̍p, chiūsī pâi tī in ê bīnchêng・ ê, lán úntàng beh phahsǹg, I khahhó sī tio̍h ài kéngsoán hit hō khahiâⁿ hiah ê bô ha̍kbūn, gûgōng ê thóhî lâng, lâi tamtng I ê Sèngkok ê kang. Lán to nā siūⁿtit cha̍psò͘ huncheng, chiū thang chíbêng cha̍pit, jī ê kohkhah túhó ê lâng lâi hō͘ I. Phìjū lâi kóng, chhinchhiūⁿ Kapehnáum ê jînsîn, á・sī Nîkotíbú, á・sī Alēmáthài ê Iôséhuh, á・sī La̍hchalō͘, á・sī hitê siàuliân ê koaⁿ, á・sī Gâilō͘ˉ, á・sī Tàsoh ê Sàulô, hit sî i tútú sī tiàmtī Êlúsalem̀ teh chòe sînha̍k seng; chhinchhiūⁿ chiah ê lâng, chiàukhòaⁿ sī chámjiân khah ha̍p. Inūi chiah ê lâng lóng sī ū kàuióng, ū châitiāu, mā bat sèsū, koh sī ū tìbô͘, mā ū châisán ê lâng. Iáukú Iésu bô kéngsoán in.

Kiámchhái chiàu lâng ê ìsù lâi kóng, sī ūitio̍h I bōethang tittio̍h in. Putkoán siáⁿ khoán, hit ê siàuliân ê koaⁿ chiàu khòaⁿ chòe sùtô͘ sī chin ha̍p, iáukú i sī kiaⁿhiâⁿ m̄káⁿ tamtng hit ê khùnlân ê sū, iubūn chiū khì. Kîsi̍t chhinchhiūⁿ chiah ê thóhî lâng, ōe kamgoān pàngsak itchhè lâi tè I, lâi èng I ê iaukiû, sī bô lōachōe lâng.

Á・sī kiámchhái sī ūitio̍h tī chit ê chhuthoat ê thâuchi̍t pō͘, I bô himbō͘ hit hō ū sèle̍k, ū tēūi ê lâng lâi chòe I ê sùtô͘. Tútú chitsî I só͘ khiàmēng・ ê, chiūsī hit hō hō͘ lâng ē khamtit sìniōngtit・ ê, thang lâi kanchèng Siōngtè kok ê kunpún ê sūsi̍t, chiūsī kóng, Siōngtè ê Éngoán ê Kiáⁿ ū lîmkàu sèkan kap lâng saⁿkap khiākhí, sòa ūitio̍h sèkan lâng siū sí, saⁿji̍t ū kohoa̍h, lâi soanthoân Siōngtè ê kok tī tēbīnchiūⁿ. Tùi chit ê sūsi̍t, tēit ōe thang chòe chèng ê lâng, chiūsī hit hō phó͘thong si̍tchètek ê lâng, bô sióngsiōng ê châi, bô khoàikhoài hō͘ khongsióng íki̍p ha̍ksoat lâi chhōa phiankhì ê, ia̍h tio̍h chin ū thiatté, chiong chit ê sūsi̍t khektiâu tī sim・ni̍h lâi khaksìn, sòa kamgoān ūitio̍h hit ê chinlí, liân in ê sìⁿmiā iā káⁿ piàⁿ hiatka̍k ê lâng. Phìjū lâi kóng, chiàu kimji̍t ê hoâigî ha̍ksoat só͘ teh kóng, Kohoa̍h ê sū sī inūi hiah ê chòechèng ê lâng sī chi̍t chéng ê īⁿsiōngka, in siuⁿ kèthâu kèngkhiân, tìkàu sitlo̍h sìchiàⁿ ê simsîn, lâi bōngsióng in ū kap hit ê kohoa̍h ê Chú lâi khui chi̍t ê Kèngsînhōe. Kîsi̍t ū símmi̍h líkhì thang póchèng lán, hō͘ lán siūⁿ kóng chiah ê sêngsi̍t bô sióngsiōng châi, koh pêngsiông lóng sī teh sé bāng, teh mō͘hiám tōa hong, chng hî khì chhītiûⁿ bē ê lâng, ē lâi siūⁿ hit hō sū? Chhinchhiūⁿ in tiàm tī hit hō khoânkéng teh siⁿoa̍h ê lâng, lán úntàng m̄sī khoàikhoài thang siatsióng in sī chi̍t chéng ê īⁿsiōngka. Koh in puttān m̄sī hit khoán lâng nātiāⁿ, in sī ū chhimsìn Siōngtè, saⁿ nî kú in kap I mîji̍t saⁿkap kaupôe, iā in ū oânchoân sìnho̍k I, sòa jia̍tsim tī I ê kok ê sūgia̍p; iūkoh kiámchhái lán mā iáu ū chōechōe líiû thang siūⁿ kóng, in si̍tchāi tútú sī I só͘ khiàmēng ê lâng. Putlūn siáⁿ khoán, I ū kéngsoán in lâi chòe I ê sùtô͘.

Sî sī tútú in siū Ànchhiúlé ê hit chi̍t ji̍t ê chhengchá. Hēthiⁿ ê àmmî to iáu putchí àm, tī Galílaiah ô͘hōaⁿ hit ê Hoktàn (Hattin) ê soaⁿténg sī iáu putchí chēng, hitsî tīhia ū chi̍t ê lâng kakī chi̍t ê tiàm tī hit ê thiâmchēng ê chhiⁿsîn ê ēbīn, thongmî choansim lâi kap Thiⁿ・ni̍h ê Pē saⁿkap bi̍tchiap kaupôe. Siāng hit sî tī soaⁿio, íki̍p soaⁿkha ê hiongchhoan, hiah ê kui tōatīn teh kuntè I ê chènglâng lóng teh hiohkhùn. “Tng hitsî Iésu chhutkhì soaⁿ・ni̍h kîtó, thongmî kîtó Siōngtè.” I sī chia̍pchia̍p lâi chòe chit ê tāichì! I chòe ánni, sī ài tōatōa ùian I ê simsîn, hō͘ I tī chengsîn kíntiuⁿ ê sî, ū la̍t thang tamtng jînlūi ê tāngtàⁿ. I nāsī bô kîtó, chiū bōe thang chòe símmi̍h. I chaiiáⁿ chāi I ê sengoa̍h, kîtó sī chin pitiàu, iā chaiiáⁿ chāi hiah ê khólîn tio̍hbôa ê ha̍kseng, kîtó sī kohkhah pitiàu ê sū. Só͘í I ū siôngsiông kàsī in tio̍h kakī khì kîtó. I ū kóng, Hoānnā khólîn teh chengchiàn ê lâng, tio̍h chhinchhiūⁿ sòehàn gínná, óalâi tùi Pē Siōngtè kóngkhí i só͘ khòasim, só͘ lôhoân, só͘ teh ló͘le̍k, íki̍p só͘ teh himbō͘ ê sū, chiū Pē Siōngtè beh àⁿ hīkhang lâi thiaⁿ i, thiàⁿ i, sòa pangchān i.

Hit ê hēthiⁿ ê àmmî, to iā íkeng chiāmchiām beh phahphúkng. Ji̍t beh chhut, thiⁿsek to teh âng, iā ô͘・ni̍h ê liânghong ū ûnûná lâi, chōechōe chhekchiáuá ū khui siaⁿ chichi chiu̍hchiu̍h, khùnchhíⁿ lâi hoangêng ji̍tthâu ê hoathiān. Iūkoh soaⁿio chiāmchiām ū khòaⁿkìⁿ lâng hoehoeá teh chūchi̍p, chèng ha̍kseng, íki̍p kui tōa tīn ê lâng, lóng sìkè teh chhē I. In óakhì I ê sinpiⁿ, hitsî ū khòaⁿkìⁿ I ê bīnmāu tāmpo̍h hiánchhut chonggiâm, koh m̄sī pêngsiông ê khoánsit. Tī soaⁿténg ha̍kseng chūchi̍p khah óakhì I ê sinpiⁿ ê sî, in bêngbêng ū tāmpo̍h chaiiáⁿ, chitsî I só͘ beh chòe ê sū.

“Hitsî I íkeng chē, I ê ha̍kseng chiūkūn I.”

Āulâi tùi tī hit ê giâmsiok, kámthàn, thiâmchēng ê tiongkan, I chiū kiò in cha̍pjī ê lângmiâ, kóng, “Símòng!” Ia̍h Símòng chiū chhutlâi. “Antole̍h!” Ia̍h Antole̍h chiū chhut lâi. Āulâi koh kiò Iâkop, Iôhaneh, iā lóng chiàu in ê sūnsū lâi kiò kîû ê miâ, soahbé kiò Kalio̍k lâng Iôtah, chiūsī jiânāu bē・ I・ ê. I ū kéngtiàu chiàu I só͘ ài・ ê; ia̍h in chiū lâi chiūkūn I.

Tī hit chákhí, tī soaⁿ_téng só͘ kiâⁿ chit ê kántan ê lések, sī tī jînlūi le̍ksútiong chi̍t ê tiōngtāi ê sūkiāⁿ, sī chi̍t ê sòesòe ê thoânthé, iāsī Kitok Kàuhōe ê khígoân. Chit ê thoânthé sī beh sòachiap éngoán lâi soanthoân I ê Sèngkok. Chit ê sī chi̍t châng ê chhiūchai, iā Iésu ū khòaⁿ kàu hn̄ghn̄g ê chionglâi, chaiiáⁿ chit châng chhiūchai, ē tióngtōa kàu chiâⁿchòe chit châng tōa koh khuikhoah ê chhiū, thiⁿtiong ê pechiáu iā thang pe lâi hioh tī i ê chhiūki.

Āu・lâi I ū tùi hiah ê chùsîn teh thènghāu ê chèng ha̍kseng, lâi khuisiaⁿ kàsī in, iā hit ê kàsī thang kóng sī in ê Ànchhiúlé ê soatkàu. “I chiū khuichhùi kàsī in, “ lūn Siōngtè ê kok ê lísióng. Lūn Siōngtè ê kok, chāi Iûthài lâng to m̄sī sin ê koanliām. Tī kó͘chá sîtāi, in putchí khoakháu kóng, Siōngtè sī chòe Íseklia̍t ê Ông. Ia̍h tī hit ê tēit khùnkhó͘ ê sîtāi, in ê sianti lâng mā ū chia̍pchia̍p chísī in bêngpe̍k, tī chionglâi beh ū si̍thiān chi̍t ê N̂gkim sîtāi, iā hit sî Siōngtè ê kok chiū beh koh ho̍ktò tī Íseklia̍t. Chóng・sī hit ji̍t chènglâng chūjiân sī chiàu in só͘ ū hit hō hāténg ê susiúⁿ lâi liáukái I ê Ôngkok ê ìsù, iā kúkáⁿ. Hit ê tehbeh lâi ê ji̍t, ūiáⁿ sī Sèng ê ji̍t, chóng・sī chiàu in ê tiongsim susióng sī kóng, hit ji̍t sī Mesíiah beh chhōa Íseklia̍t lâi teksèng ê ji̍t, hoānnā appek in ê chèng kok, chiū lóng beh phakpài tī in ê khaē, ia̍h Íseklia̍t beh êngkng chhànlān, lâi thóngtī thiⁿē. In íkeng sìn Iésu sī hit ê só͘ beh lâi ê Mesíiah, ia̍h chitsî in sī chin hoaⁿhí, I beh lâi tùi in kóngkhí in só͘ teh thènghāu hit ê Siōngtè kok ê sū.

Āulâi I chiū khuichhùi lâi kàsī in; chóng・sī lóng bô kóngkhí kháisoân, pòoan, pùū, íki̍p chūchun ê tōlí. Inūi che lóng m̄sī I só͘ beh kiànsiat hit ê hēnghok ê sèkài ê lísiong. I sī kàsī kóng:
Simlāi sònghiong, bô loânbō͘ chîⁿchâi, bô siū chîⁿchâi só͘ tîⁿpòaⁿ ê lâng ū hokkhì.
Unjiû bô chūchun ê lâng ū hokkhì.
Lînbín lâng ê lâng ū hokkhì, inūi in beh tittio̍h lînbín.
Chhengkhì simkoaⁿ ê lâng ūhokkhì, inūi in beh khòaⁿkìⁿ Siōngtè.
Hō͘ lâng hôpêng ê lâng ū hokkhì, inūi in beh chhengchòe Siōngtè ê Kiáⁿ.
Iau chhùita himbō͘ gī ê lâng ū hokkhì, inūi in beh tittio̍h pá.
Ūitio̍h gī bat siū khúntio̍k ê lâng ū hokkhì, inūi Thiankok sī in ê.

Chhinchhiūⁿ ánni, I ū kóngkhí hit cha̍pjī sùtô͘ ê Ànchhiúlé ê soatkàu, ū piáusī in só͘ beh soanthoân tī tōe・ni̍h hit ê pôaⁿkè chhiⁿsîn ê sèkài ê Ôngkok ê lísióng. Lán ū tha̍ktio̍h tī jīcha̍p nî āu, Páulô ū chiong chit ê lísióng lâi hoane̍k, piáubêng kóng hoānnā lâng beh chòe chit ê kokbîn ê chi̍t oân tio̍h chiâⁿchòe chhinchhiūⁿ chit hō ê lâng, chiūsī ū kóng:
I sī gâu khoaniông chûpi, i sī bô oàntò͘, i bô khoakháu, bô phínphóng, bô kiû kakī ê līek, bô khoài siūkhì, hoānsū giâmkín, hoānsū jímsiū, hoānsū siongsìn, hoānsū ǹgbāng.

Che chiūsī Kitok só͘ khòaⁿ hit ê hēnghok ê sèkài ê īⁿsiōng, sī tī tōebīnchiūⁿ I só͘ beh kiànsiat ê Ôngkok, sī I hoanhù lán só͘ tio̍h kîkiû・ê; “Lí ê kok lîmkàu, tī tōe・ni̍h chhinchhiūⁿ tī thiⁿ・ni̍h.” Siatsú I ê kok nā lîmkàu, khaksi̍t chit ê tōe・ni̍h sī chhaputto ē kàugia̍h thang chiâⁿchòe Thiantông.

Taⁿ I ū chìnchêng lâi kàsī in, hō͘ in bêngpe̍k tùi tī Siōngtè ê kok, in sī ū chekjīm tī・leh, koh I ū chhimchhim sìniōng in, ài kautài in lâi chhiokchìn I ê Sèngkok. Chhiáⁿ lâi thiaⁿ I teh tùi hiah ê tansûn, gûgōng ê lâng, chiūsī I só͘ beh kautài I ê sūgia̍p・ ê, só͘ kóng ê ōe: “Lín sī tēchiūⁿ ê iâm, tio̍h m̄thang si̍tlo̍h i ê bī. Lín sī sèkan ê kng, ánni, lín ê kng tio̍h chiò tī lâng ê bīnchêng.” Si̍tchāi to̍kto̍k sī hit hō ū khóngkhài ê lâng chiah ēthang sìniōng chhinchhiūⁿ in hit téng hō ê lâng. To̍kto̍k Siōngtè chiah ū chit hō khóngkhài, ēthang sìniōng lán lâng, chhinchhiūⁿ Iésu ê sìniōng lán lâng ê khoánsit. Ia̍h kîsi̍t I ū tittio̍h tōa ê kiatkó tī・leh.

Máthài tē gō͘ chiuⁿ ê thâu cha̍pla̍k chat, chiàu khòaⁿ sī I ūitio̍h cha̍pjī sùtô͘ só͘ kóng Ànchhiúlé ê soatkàu. Āu・lâi inūi ū chènglâng teh thiaⁿ, só͘í I chiah sòachiap lâi tùi in soatbêng Siōngtè ê kok ê tōlí. I ū piáubêng Íseklia̍t lâng ê Kūiok chongkàu kap Siniok chongkàu ū símmi̍h khoán ê koanhē tī・leh. Chiūsī kóng, Kūiok sī teh pīpān Siniok. Lu̍thoat kap Sianti sī chhiánbêng Siān kap Ok ê éngoán ê hunpiat. Só͘í che sī koattoàn bē thang bôtit. “Bo̍htit phahsǹg góa lâi sī beh hòebô lu̍thoat, ásī sianti; góa lâi m̄sī beh hòehô, sī beh ènggiām.” Sianti kap lu̍thoat ê kichhó͘, chiūsī Siōngtè, Chènggī, Gībū, Thiàⁿthàng, chiahê sī tiāⁿtio̍h éngoán tī・leh. Chiahê sī sio̍k tī hit ê sînlêngkài téngbīn ê Ôngkok・ ê, koh iā sī Siōngtè só͘ beh khuikhoah kàu tī chit tōebīnchiūⁿ ê sūsi̍t.

Tùi ánni, lán Siniok sîtāi ê lâng, sī tio̍h chiàu Kūiok sîtāi ê khoán lâi thiàⁿlâng, putkò sī tio̍h ēng Siōngtè ê hoattō͘ lâi thiàⁿlâng. Liân lín ê tùite̍k iā tio̍h thiàⁿ i. Oànhūn lín・ ê, tio̍h hó khoánthāi in. Tio̍h chiàu Kūiok ê khoán, lâi kîtó, putkò tio̍h ēng chhimchhim si̍tchāi ê sìnliām lâi kîtó. Tio̍h ji̍p lí ê ba̍tpâng, koaiⁿmn̂g, tio̍h chhinchhiūⁿ sèhàn gíná lâi kūnóa Pē Siōngtè. Tio̍h kiû, chiū beh hō͘ lín; tio̍h chhōe, chiū beh tútio̍h; tio̍h phahmn̂g, chiū beh kā lín khui. Tio̍h chiàu Kūiok ê khoán, lâi chínchè, putkò tio̍h ūitio̍h Siōngtè, tiàm tī Siōngtè ê bīnchêng àmchiⁿ lâi chòe. Bo̍htit ēng bô jînài ê sim, lâi phoephêng pa̍tlâng ê sīhui, tio̍h chhinchhiūⁿ Siōngtè ê khoán, ēng khóngkhài tôngchêng ê sim, lâi phoephêng, tio̍h choa̍ttùi sìnkhò I. Lín khólîn, gâu chhauhoân ê sòekiáⁿ ah, Pē Siōngtè ài lín tio̍h tiàm tī I, lâi hióngsiū khoàilo̍k, bô khòalū ê sengoa̍h. Tī hit ê téngbīn ê Ôngkok hoānsū lóng sī chiàu ánni. Chhìkhòaⁿ thiⁿtiong ê poechiáu, bô chèngchoh, bô siusêng, bô chekchū tī chhekchhng, chóng・sī lín ê Pē, iā teh chhī i. Chhìsiūⁿ soaⁿ・ni̍h ê pekha̍phoe, cháiⁿiūⁿ tōachâng; in bô tio̍hbôa, bô phángchit; iáukú tng Só͘lômóng ke̍k hângngó͘ ê sî, i só͘ chhēng・ ê, m̄ta̍ttio̍h chit hō hoe ê chi̍t lúi. Lín kiám bô pí hiah ê khah kùikhì ? Só͘í bo̍htit khòalū. Lín sī khiākhí tī Pē ê chhùlāi. Lín ê Thiⁿ Pē chai, lín só͘ khiàmēng lóngchóng ê sū.

Só͘í bo̍htit ūitio̍h bînáji̍t ê sū khòalū. Inūi Siōngtè tī bînáji̍t iā sī tī・leh; bînáji̍t lín oa̍h, iā teh chiàukò͘ lín; bînáji̍t lín sí, iā teh thènghāu beh hû lín. Tī chit ê kóngkhoah ê sèkài, tûkhí chōeok ígōa, lóng bô ū símmi̍h tio̍h khòalū. Inūi chhinchhiūⁿ Sijîn ū kóng, “Siōngtè sī tī thiⁿ・ni̍h, hiānsî tī tōe・ni̍h itchhè ê sū, lóng sī hó.” Só͘í to̍kto̍k tāiseng kiû I ê kok kap I ê gī, chiū bôlūn tī kimsè ásī lâisè, itchhè lóng sī hó.

Khaksi̍t, chit hō susióng sī tī tēbīnchiūⁿ chiônglâi só͘ bēbat thiaⁿkìⁿ ê siōng kosiōng ê kàsī. Hiah ê chò tēit bô sìngióng ê lâng, koh sī kanta khòaⁿ Iésu sī chi̍t ê chènggī ê úitāi ê soatkàuchiá ・ê, to iûgoân sêngjīn chit tiám. So͘í tī chit hō oló ê ha̍pchhiòng ê siaⁿim ê tiongkan, lán iáu sī tio̍h koh chùì chi̍t hāng. Tio̍h kínsīn tī hit hō hoâigîchiá ê thàitō͘, in tī kináji̍t piànpiàn lóng teh chhengchàn Iésu sī jînlūi ê kàusu tiong, chi̍t ê siōng kosiōng ê lâng, iā kanta khòaⁿ Soaⁿténg ê soatkàu sī “Hokimsu tiong, tēit hó ê siausit.”

M̄sī! Hokimsu tiong tēit hó ê siausit, sī I só͘ thoân ê Hokim, chiūsī teh kanchèng lán chai, Siōngtè ê Kiáⁿ ū lîmkàu sèkan, Siōngtè ê gī, thiàⁿthàng iki̍p hiseng, ū hiánbêng tī éngoán ê Sèngkiáⁿ ê jînkeh, sengoa̍h íki̍p I ê sí, tùi ánni I ū kámtōng lán ê sim, hō͘ lán thiàⁿthàng I, ài chunthàn I ê lísióng, lâi lia̍hchòe lán púnsin ê lísióng. Siōngtè ê Kitok puttān sī kanta chi̍t ê gī ê soatkàuchiá nātiāⁿ. Siatsú lán nāsī khòaⁿ Iésu chíū sī lâi thoân “Soaⁿténg ê soatkàu,” si̍tchāi sī thang ūitio̍h chit ê khólîn ê sèkài lâi thó͘khùi!

I sī Siōngtè ê Éngoán ê Sèng Kiáⁿ, I ū chhòngchō sèkan, ū ēng koânpèng lâi soanthoân I só͘ chhutlâi hit ê Siōngtè ê kok tī chit ê sèkài, sòa chiàu hit ê bô͘iūⁿ lâi kiànsiat I ê Ôngkok tī chit tēbīnchiūⁿ. Hoâigî chúgīchiá ū tùi lán teh kóng, Siōngtè si̍tchāi sī bōethang battit, lán só͘ teh kóng ê Siōngtè, kiùkèng chíū sī lâng só͘ chòe ê Siōngtè, sī lán ê chòeko ê susiúⁿ ê chi̍t ê hoániáⁿ nātiāⁿ. Chhinchhiūⁿ ū chi̍t ê chhutmiâ ê hoâigîchiá teh sióngsiōng kóng, bat ū chi̍t ê lâng tī chi̍t chákhí, thiⁿ phahphúkng, khiā tī sngshe móamóa ê soaⁿio・ni̍h. Āulâi ji̍tthâu ū tùi āubīn chhutlâi, hitsî ū hoánsiā chi̍t ê tōahàn lâng ê iáⁿ tī shesoaⁿ・ni̍h. Hit ê lâng khòaⁿtio̍h i ê kakī ê iáⁿ, sòa kóng sī Siōngtè. Só͘í kóng, “Lán khólîn ê jînlūi lóng sī chhinchhiūⁿ ánni lâi chhòngchō Sînbêng. Siōngtè putkò sī lâng só͘ chòe ê Sîn, chiàu lâng só͘ chhúimô͘, só͘ sióngsiōng, só͘ ǹgbāng ê nātiāⁿ.”

M̄sī, Iésu só͘ khésī chit ê Siōngtè, m̄sī lâng só͘ chòe ê Siōngtè, chit ê sī Siōngtè ê Siōngtè. Kitok lóng bô teh chhúimô͘, ásī sióngsiōng, ásī ǹgbāng símmi̍h. I pún bat I. I lîmkàu sèkan lâi sí, sī ūitio̍h ài lán lâi bat I. I ài lán tio̍h tùi Siōngtè ê li̍ptiûⁿ lâi bat Siōngtè, lâi liáukái Siōngtè, lâi susióng Siōngtè, lâi ha̍ksi̍p Siōngtè kok ê lu̍thoat, chiūsī hit ji̍t I tī soaⁿténg ê soatkàu só͘ kàsī lán・ ê.



第十二章 山顶 ê说教


亲像án-ne，hit-ê重大ê日，是已经到，hit时咱ê主to̍h出发，伊ê勇敢ê冒险，beh来实现伊ê异象，用坚固ê 基础beh来建设伊ê王国tī chit地面上。伊无teh想beh ka-kī一人来完成chit-ê事业，伊有ài kā chit-ê事业交带人去做。Bat有一pái tī交战ê时，有一个慷慨 ê头人，叫一个无胆量 ê人来tī伊ê面前，也kā一个危险 ê工交带伊，tùi án-ne hō͘伊变成一个有胆量ê人；亲像án-ne，耶稣有khǹg hit款慷慨gâu信用人ê心，有kā伊伟大ê事业来交带chit-ê可怜ê人类。却是真凄惨，咱有时hō͘伊失望，iáu-koh伊有迫切teh欣慕咱ē得thang成做一个有路用ê人。伊有讲：「我ài交带lín，lín若欢喜hō͘我交带，我to̍h beh关心看顾lín，到tī chit世间ê路尾。」

亲像án-ne，伊to̍h拣选十二 ê，kah伊做伙出发，「Τhang kah伊常常tī--leh」，也tī hit-ê真亲密 teh交陪ê中间，伊有教示in，hō͘ in知影伊有十分信用 in，也用伊ê热诚来鼓吹in，来成就in成做亲像伊ê款式，tùi án-ne hō͘ in tī将来thang成做伊ê王国ê 种子。上帝ê 慷慨，信用咱人类到án-ne，这实在是一个有灿烂ê冒险。

伊无拣选hiah-ê有地位，有学问，á是有知bat，有才能ê人，咱lóng奇怪hit-ê因端。论到chit-ê伟大ê事业，to̍h是排 tī in ê面前-・ê，咱稳当beh phah算，伊khah好是tio̍h-ài拣选hit款khah赢hiah-ê无学问、愚戆 ê讨鱼人，来担当伊ê圣国ê工。咱若想-・得十数分钟，to̍h thang指明十一二ê koh-khah tú好ê人来hō͘伊。譬喻来讲，亲像迦百农ê人臣，á是Nî-ko-tí-bú，á是A-lē-má-thài ê约瑟，á是拉撒路，á是hit-ê少年ê官，á是Gâi-lō͘，á是大数ê扫罗，hit时伊tú-tú是tiàm-tī耶路撒冷teh做神学生；亲像chiah-ê人，照看是明显khah合。因为chiah-ê人lóng是有教养，有才tiāu，mā bat世事，koh是有智谋，mā有财产ê人，iáu-koh耶稣无拣选in。

Hoān-sè照人ê意思来讲，是为tio̍h伊bē-tàng得tio̍h in。不管啥款，hit-ê少年ê官照看做使徒是真合，iáu-koh伊是惊惶m̄敢担当hit-ê 困难 ê事，忧闷to̍h去。其实亲像chiah-ê讨鱼人，ē甘愿放sak一切来tòe伊，来应伊ê要求，是无jōa-chē人。

Á是hoān-sè是为tio̍h tī chit-ê出发ê头一步，伊无欣慕hit款有势力，有地位 ê人来做伊ê使徒。Tú-tú chit时伊所欠用-・ê，to̍h是hit款hō͘人ē堪得信用得-・ê，thang来见证上帝国ê根本 ê事实，to̍h是讲上帝ê永远ê kiáⁿ有来到世间kah人做伙 khiā起，续为tio̍h世间人受死，三日有koh活，来宣传上帝ê国tī地面上。Tùi chit-ê事实，第一ē-thang做证ê人，to̍h是hit款普通实际tek ê人，无想像ê才，无真紧hō͘空想以及学说来chhōa偏去-・ê，亦tio̍h真有彻底，kā chit-ê事实刻tiâu tī心里来确信，续甘愿为tio̍h hit-ê真理，连in ê性命也敢拚hiat-ka̍k ê人。譬喻来讲，照今日ê 怀疑 学说所teh讲koh活ê事，是因为hiah-ê做证ê人是一种 ê异象家，in siuⁿ过头敬虔，致到失落四正ê心神，来梦想 in有kah hit-ê koh活ê主来开一个敬神会。其实有啥物理气thang保证咱，hō͘咱想讲chiah-ê诚实无想像ê才，koh平常lóng是teh洗网，teh 冒险大风，装鱼去市场卖 ê人，ē来想hit款事？亲像in tiàm-tī hit款环境teh生活ê人，咱稳当m̄是快快thang设想 in是一种 ê异象家。Κoh in m̄-nā m̄是hit款人niā-niā，in是有深信上帝，三年久in kah伊暝日做伙交陪，也in有完全信服伊，续热心tī伊ê国ê事业；又koh hoān-sè咱mā iáu有chē-chē理由thang想讲in实在tú-tú是伊所欠用ê人。无论啥款，伊有拣选in来做伊ê使徒。

时是tú-tú in受按手礼 ê hit一日ê清早，夏天ê暗暝犹不止暗，tī加利利湖岸hit-ê Hok-tàⁿ(Hattin) ê山顶是犹不止静，hit时tī-hia有一个人ka-kī一个tiàm-tī hit-ê 恬静ê星辰ê下面，thong暝专心来kah天里ê父做伙密接交陪。Siāng hit时tī山腰，以及山脚ê乡村，hiah-ê kui大阵 teh跟tòe伊ê众人lóng teh歇困。「当hit时，耶稣出去山里祈祷，thong暝祈祷上帝。」伊是chia̍p-chia̍p来做chit-ê tāi-chì！伊做án-ne，是ài大大慰安伊ê心神，hō͘ 伊tī精神紧张ê时，有力 thang担当人类ê重担。伊若是无祈祷，to̍h bē-tàng做啥物。伊知影在伊ê生活，祈祷是真必要，也知影在hiah-ê可怜tio̍h磨 ê学生，祈祷是koh-khah必要 ê事。所以伊有常常教示in tio̍h ka-kī去祈祷。伊有讲凡若可怜teh征战 ê人，tio̍h亲像细汉gín-á，óa来tùi父上帝讲起伊所挂心，所劳烦，所teh劳力，以及所teh欣慕ê事，tio̍h父上帝beh àⁿ耳孔来听伊，疼伊，续帮助伊。

Hit-ê夏天ê暗暝，to也已经渐渐beh phah-phú光。日beh出，天色to teh红，也湖里ê凉风有匀匀á来，chē-chē雀鸟á有开声chi-chi-chiu̍h-chiu̍h，困醒来欢迎日头ê发现。又koh山腰渐渐有看见人花花á teh聚集，众学生以及kui大阵 ê人，lóng四界teh chhōe伊。In óa去伊ê身边，hit时有看见伊ê面貌淡薄显出庄严，koh m̄是平常ê款式。Tī山顶学生聚集khah óa去伊ê身边 ê时，in明明有淡薄知影，chit时伊所beh做ê事。

「Hit时伊坐leh，伊ê学生就近伊。」
后来tùi tī hit-ê严肃，感叹ê 恬静ê中间，伊to̍h叫in十二个人名，讲：「西门！」亦西门to̍h出来。「安得烈！」亦安得烈to̍h出来。后来koh叫雅各、约翰，也lóng照in ê顺序来叫其余 ê名，soah尾叫Ka-lio̍k人犹大，to̍h是bóe-á出卖伊-・ê。伊有拣召照伊所ài-・ ê；亦in to̍h来就近伊。

Tī hit早起，tī山顶所行chit-ê 简单ê礼式，是tī人类历史中一个重大ê事件，是一个细细ê团体，也是基督教会ê起源。Chit-ê团体是beh续接永远来宣传伊ê圣国，chit-ê是一丛 ê树栽，也耶稣有看到远远ê将来，知影chit 丛树栽，ē长大到成做一丛大koh开阔ê树，天顶ê飞鸟也thang飞来歇tī伊ê树枝。

后来伊有tùi hiah-ê 注神teh thèng候ê众学生，来开声教示in，也hit-ê教示thang讲是in ê按手礼 ê说教。「伊to̍h开嘴教示in」，论上帝ê国ê理想。论上帝ê国，在偤太人to m̄是新 ê观念。Tī古早时代，in不止夸口讲上帝是做以色列ê王。亦tī hit-ê第一困苦 ê时代，in ê先知人mā有chia̍p-chia̍p指示in明白，tī将来beh有实现一个黄金时代，也hit时上帝ê国to̍h beh koh复到 tī以色列。总是hit日众人自然是照in所有hit款下等 ê思想来了解伊ê王国ê意思，iā kú-káⁿ。Hit-ê teh-beh来ê日，有影是圣 ê日，总是照in ê中心思想是讲hit日是弥赛亚beh chhōa以色列来得胜ê日，凡若压迫in ê众国，to̍h lóng beh仆拜 tī in ê脚下，亦以色列beh荣光灿烂，来统治天下。In已经信耶稣是hit-ê所beh来ê弥赛亚，亦chit时 in是真欢喜，伊beh来tùi in讲起in所teh thèng候hit-ê上帝国ê事。

后来伊to̍h开嘴来教示in;总是lóng无讲起凯旋、报冤、富有，以及自尊ê道理。因为这lóng m̄是伊所beh建设hit-ê 幸福ê世界ê理想。伊是教示讲：

心内sàn-chhiah，无恋慕钱财，无受钱财所缠pòaⁿ ê人有福气。 温柔无自尊ê人有福气。 怜悯人ê人有福气，因为in beh得tio̍h怜悯。 清气心肝ê人有福气，因为in beh看见上帝。 HŌ͘人和平ê人有福气，因为in beh称做上帝ê kiáⁿ。 Iau嘴干欣慕义 ê人有福气，因为伊in beh得tio̍h饱。 为tio̍h义 bat受khún-tio̍k ê人有福气，因为天国是in ê。
亲像án-ne，伊有讲起hit十二使徒ê按手礼 ê说教，有表示in所beh宣传tī地里hit-ê pôaⁿ过星辰ê世界ê王国ê理想。咱有读tio̍h tī二十年后，保罗有kā chit-ê理想来翻译，表明讲凡若人beh做chit-ê国民 ê一员tio̍h成做亲像chit种ê人，to̍h是有讲：

伊是gâu宽容慈悲，伊是无怨妒，伊无夸口，无phín-phóng，无求ka-kī ê利益，无快受气，凡事严谨，凡事忍受，凡事相信，凡事ǹg望。

这to̍h是基督所看hit-ê 幸福ê世界ê异象，是tī地面上伊所beh建设ê王国，是伊吩咐咱所tio̍h祈求-・ ê；「你ê国来到，tī地里亲像tī天里。」设使伊ê国若来到，确实chit-ê地里是差不多ē够额thang成做天堂。

Taⁿ伊有进前来教示in，hō͘ in明白tùi tī上帝ê国，in是有责任 tī-・leh，koh伊有深深信用 in，ài交带in来促进伊ê圣国。请来听伊teh tùi hiah-ê 单纯、愚戆 ê人，to̍h是伊所beh交带伊ê事业-・ ê，所讲ê话：「Lín是地上ê盐，tio̍h m̄-thang失落伊ê味。Lín是世间ê光，án-ne，lín ê光tio̍h照tī人ê面前。」实在独独是hit款有慷慨 ê人chiah ē-thang信用亲像in hit等号ê人。独独上帝chiah有chit种慷慨，ē-thang信用咱人，亲像耶稣ê信用咱人ê款式。亦其实伊有得tio̍h大ê结果tī-・leh。

马太第五章ê头十六节，照看是伊为tio̍h十二使徒所讲按手礼 ê说教。后来因为有众人teh听，所以伊chiah续接来tùi in说明上帝国ê道理。伊有表明以色列人ê旧约宗教kah新约宗教有啥物款ê关系 tī-・leh，to̍h是讲旧约是teh准备新约。律法kah先知是详细说明善kah恶ê永远ê 分别，所以这是决断bē-tàng无得。「M̄-thang phah算我来是beh 废无律法，á是先知；我来m̄是beh 废无，是beh应验。」先知kah 律法ê 基础，to̍h是上帝、正义、义务、疼痛，chiah-ê是tiāⁿ-tio̍h永远tī-・leh。Chiah-ê是属tī hit-ê神灵界顶面ê王国ê，koh也是上帝所beh开阔到tī chit地面上ê事实。

Tùi án-ne，咱新约时代ê人，是tio̍h照旧约时代ê款来疼人，不过是tio̍h用上帝ê法度来疼人，连lín ê 对敌也tio̍h疼伊；怨恨 lín-・ ê，tio̍h好款待in。Tio̍h照旧约ê款，来祈祷，不过tio̍h用深深实在ê信念来祈祷。Tio̍h入你ê密房，关门，tio̍h亲像细汉gín-á来近óa父上帝。Tio̍h求，to̍h beh hō͘ lín；tio̍h chhōe，to̍h beh tú-tio̍h；tio̍h phah门，to̍h beh kā lín 开。Tio̍h照旧约ê款，来赈济，不过tio̍h为tio̍h上帝，tiàm-tī上帝ê面前暗中来做。m̄-thang用无仁爱 ê心，来批评别人ê是非，tio̍h亲像上帝ê款，用慷慨 同情ê心，来批评，tio̍h绝对信靠伊。Lín可怜、gâu操烦ê细kiáⁿah，父上帝ài lín tio̍h tiàm-tī 伊来享受快乐，无挂虑ê生活。Tī hit-ê顶面ê王国凡事lóng是照án-ne，试看天顶ê飞鸟，无种作，无收成，无积聚tī粟仓，总是lín ê父，也teh饲伊。试想山里ê百合花，án怎大丛；in无tio̍h磨，无纺织；iáu-koh当所罗门极hâng-ngó͘ ê时，伊所穿-・ê，m̄值tio̍h chit种花ê一蕊。Lín kám无比hiah-ê khah贵气?所以m̄-thang挂虑。Lín是khiā起tī父ê厝内，lín ê天父知lín所需要lóng总 ê事。

所以m̄-thang为tio̍h明á日ê事挂虑，因为上帝tī明á日也是tī--leh;明á日lín活，也teh照顾lín；明á日lín死，也teh thèng候beh扶lín。Tī chit-ê广阔ê世界，除了罪恶以外，lóng无有啥物tio̍h 挂虑。因为亲像诗人有讲：「上帝是tī天里，现时tī地里一切ê事，lóng是好。」所以独独进前求伊ê国kah伊ê义，to̍h无论tī今世á是来世，一切lóng是好。

确实，chit种思想是tī地面上，从来所bē-bat听见-・ê做高尚ê教示。Hiah-ê siōng第一无信仰ê人，koh是kan-taⁿ看耶稣是一个正义 ê伟大ê说教者-・ê，to犹原承认chit点。所以 tī chit种o-ló ê合唱ê声音ê中间，咱犹是tio̍h koh注意一项。Tio̍h谨慎 tī hit款怀疑者ê态度，in tī今á日遍遍lóng teh称赞耶稣是人类ê教师中，一个siōng高尚ê人，也kan-taⁿ看山顶 ê说教是「福音书中，第一好ê消息。」

M̄是！福音书中第一好ê消息，是伊所传ê福音，to̍h是teh见证咱知，上帝ê kiáⁿ有来到世间，上帝ê义，疼痛以及牺牲，有显明tī永远ê圣kiáⁿ ê人格、生活以及伊ê死，tùi án-ne伊有感动咱ê心，hō͘咱疼痛伊，ài遵趁伊ê理想，来掠做咱本身ê理想。上帝ê基督m̄-nā是kan-taⁿ一个义 ê说教者niā-niā。设使咱若是看耶稣只有是来传「山顶 ê说教」，实在是thang为tio̍h chit-ê可怜ê世界来吐气！

伊是上帝ê永远ê圣kiáⁿ，伊有创造世间，有用权柄来宣传伊所出来hit-ê上帝ê国tī chit-ê世界，续照hit-ê模样来建设伊ê王国tī chit地面上。怀疑主义者有对咱teh讲上帝实在是bē-tàng bat得，咱所teh讲ê上帝，究竟只有是人所做ê上帝，是咱ê最高ê思想ê一个反影niā-niā。亲像有一个出名ê 怀疑者teh想像讲bat有一个人tī一早起，天phah-phú-光，khiā tī霜雪满满ê山腰里。后来日头有tùi后面出来，hit时有反射一个大汉人ê影 tī雪山里。Hit-ê人看tio̍h伊 ka-kī ê影，续讲是上帝。所以讲：「咱可怜ê人类lóng是亲像án-ne来创造神明。上帝不过是人所做ê神，照人所揣摩，所想像，所ǹg望ê niā-niā。」

M̄是，耶稣所启示chit-ê上帝，m̄是人所做ê上帝，chit-ê是上帝ê上帝。基督lóng无teh揣摩，á是想像，á是ǹg望啥物。伊本 bat伊，伊来到世间来死，是为tio̍h ài咱来bat伊。伊ài咱tio̍h tùi上帝ê立场来bat上帝，来了解上帝，来思想上帝，来学习上帝国ê律法，to̍h是hit日伊tī山顶 ê说教所教示咱-・ê。