《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tēsì koàn Tēcha̍p chiuⁿ Lôhoân ê Khíthâu 第四卷 第十章 劳烦 ê起头

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.08.04






Tēcha̍p chiuⁿ Lôhoân ê Khíthâu


Iésu lâi Kapehnáum, íkeng kengkòe iok ū káu goe̍hji̍t kú. Chit káu goe̍hji̍t sī ū putchí chhànlān kah khoàilo̍k tī・leh. I ū ihó chēchē phòapēⁿ ・ê, biánlē chēchē sitchì・ ê, iā tī ta̍k só͘chāi ū hō͘ chēchē lâng tittio̍h hēnghok. Tī hitê chhànlān ê chhunthiⁿ, Iésu ū ta̍k ji̍t chhutkhì, ū sî sī chē tī chûn・ni̍h, ū sî sī chē tī soaⁿphiâⁿ・ni̍h, iā putsî to ū chin chē tansûn khoàilo̍k ê chngkha lâng, chūchi̍p chiūkīn I. I ū tùi in kánglūn Siōngtè ê hokim, iā tāike thiaⁿliáu khòaⁿchò sī chin kîbiāu ê sū, ū putchí kámtōng in ê sim. In oánjiân chhinchhiūⁿ sèhàn gíná, tī in ê jînseng, ū hoatkiàn tio̍h sinī koh súi ê kéngtì. Inūi I sī chi̍tê siàuliân ê chngkha lâng, lâi teh kàsī hiahê khóliân ê chngkha lâng, iūkoh I sī chin khoàilo̍k lâi teh kàsī in, oánjiân chhinchhiūⁿ I lóng m̄bat ū iubūn, hoânló, iā bô lia̍h sànchhiah chò kankhó͘, chaiiáⁿ Siōngtè ū putchí chhinkīn tī I, iā gâu kiông lâng ê simchì, sòa hoanhù lâng tio̍h bô ūitio̍h bêngáji̍t ê sū lâi khòalū. Pichiān ê jînseng, tùi I ê lâikàu, ū piànsêng kosiōng ê jînseng, chèng lâng bôlūn tī hiānsè á・sī lâisè, ū tittio̍h "súi ê jînseng" ê īsiōng. Si̍tchāi lâng kah I chòhóe khiākhí sī chinchiàⁿ khoàilo̍k ê sū.

Ísiōng só͘ kóng chiahê, sī Iésu ê thoânkàu ê n̂gkim sîtāi ê sūsi̍t, sī I tī Galílaiah só͘ū ê hóthiaⁿ ê le̍ksú. Tī hit tiongkan, ha̍kseng ū chunchông I, chèng lâng ū khimgióng I. Iā chèng lâng lóng thiàⁿthàng I, sòa chin hoaⁿhí ài kah I chòhóe khiākhí. I ia̍h chin hoaⁿhí ài kah in chòhóe kaupôe. I koattoàn bô kohchài ū hiahni̍h khoàilo̍k ê ji̍tchí. Hoatlīsài lâng m̄ ài chit chióng khoán, in sī bētàng liáukái chit chióng hoaⁿhí khoàilo̍k ê chongkàu. In phahsǹg ū chongkàu ê lâng, sī tio̍hài iuchhiû kìmchia̍h. Chóng・sī I ū chhiòchhiò lâi kā in kóng,"goán m̄bián kìmchia̍h, aisiong; goán tāike chin khoàilo̍k; sin kiáⁿài kah hōchhōa ê lâng chòhóe tī・leh, hōchhōa ê lâng kám ē aisiong?" Chóng・sī I ū pisiong lâi kethiⁿ īkò in kóng,"to̍kto̍k sîji̍t beh kàu, sin kiáⁿsài beh tùi lín tiongkan bô khì." Ah, sī lah, sîji̍t beh kàu. Sîji̍t tehbeh kàu, hit sî bô thiàⁿthàng ê simkoaⁿ, beh éngoán bia̍tbô I tī Galílaiah só͘ū kenggiām tio̍h hitê khoàilo̍k ê n̂gkim ê ji̍tchí.

Lán taⁿ kiâⁿ kàu tī Iésu ê senggâi tiong ê chi̍t choánki, lán tī chitê sîchūn, kantaⁿ ū thiaⁿkìⁿ chèng lâng chūchi̍p teh hánhōa, teh kóng putpêng ê siaⁿim, koh ū khòaⁿkìⁿ tehbeh tútio̍h lôhoân ê iáⁿchiah, iā hit sî sin kiáⁿsài beh tùi in tiongkan bô khì.

Chitê hóthiaⁿ ê khîm íkeng ū thiaⁿkìⁿ siókhóa teh lāu hong, lán chai I ū hō͘ lâng giâugî, siūⁿ kóng I sī ū khǹg hitkhoán kekbēng ê khenghiòng tī・leh, iā tāike lóng sèjī teh tîhông I. Só͘í I chiah ū kóng, "M̄thang phahsǹg góa lâi sī beh hòebô lu̍thoat á・sī sianti." tng I ihó hitê tùi chhù téng lūi lo̍hlâi ê piànsūi・ ê ê sî, I ū kekkhí Hoatlīsài lâng ê siūkhì, inūi I ū ēng koânui chiá ê thāitō͘ lâi siàbián I ê chōe. Κoh āulâi I ū pí hiahê giâmkín ê kàutô͘, khah chūiû lâi kah lâng só͘ bô himbō͘ ê ta̍k ténghō ê lâng chòhóe kaupôe. I ū kéngsoán lâng só͘ biáusī hitkhoán thiusòe・ê, lâi chò I ê sùtô͘, tìkàu putchí hō͘ lâng tio̍htak. Chit sî íkeng ū khòaⁿkìⁿ lâng tāmpo̍h piáusī ìsù lâi teh oànhūn I, léngchhiò I; sòa kā I hō chēchē miâ kóng I sī thamchia̍h hò͘ⁿchiú ê lâng, thiusòe kah pháiⁿ lâng ê pêngiú. Iáukoh chiàu khòaⁿ bô lūn siáⁿmi̍h chhutmiâ ê chítō chiá, tī in ê sūgia̍p tiong, che sī siókhóa sū, koh sī bōe tôsiám tit ê sū.

Chit sî tī thu̍tjiân, bô ànsǹg ê tiongkan, lán ū khòaⁿtio̍h hitê chêngkéng putchí piànōaⁿ. Lán to lóng bô ū khòaⁿtio̍h siáⁿmi̍h hiánjiân ê líiû, iáukoh Kapehnáum ê lâng ū cheksî piànōaⁿ in ê bīnsek, ū hō͘ lán thiaⁿkìⁿ in ê bô simsek, chibú chhīchū ê siaⁿsoeh. In ū kèngjiân piáusī in ê thāitō͘ lâi tùite̍k I. In ū kangjiân kongkek I, khòaⁿ I sī chi̍tê ûike̍h Anhiohji̍t ê lâng, sī chi̍tê kekbēng ka, sī chi̍tê hui chongkàu・ê ê lâng, bô khòaⁿ I chò sī chi̍tê chèngthóng ê lâng, iā khòaⁿ I sībô tiongsi̍t tī kàuhōe. I sī lóng bô kìmchia̍h, iā lóng sī khò Sattàn ê khùila̍t lâi kiâⁿ sînjiah."I kóaⁿ kúi m̄ sī khò kúiông Be̍hchebul". Ah!Hit khoán oàntò͘ ê sim si̍tchāi chin thang khóliân. Ah! si̍tchāi sī íkeng ū o͘hûn teh chhuthiān lâi cha̍h tī Galílaiah hitê kngbêng ê sîtāi, che sūsi̍t si̍tchāi sī thang khósioh!

Kiōngkoan Hokimsu khiok sī Kapehnáum ê kò͘sū ê kingoân, iáukoh nā kantaⁿ tha̍k hit saⁿ pún ê Hokimsu, sī chin ohtit thang soatbêng in sī ūitio̍h siáⁿmi̍h intoaⁿ chiah hutjiânkan hiahni̍h tíkhòng I. Chóng・sī hit saⁿ pún Hokimsu chhutpán kòeliáu chin kú, hit sî Iôhaneh chiah gia̍h pit lâi siá I ê hôesióng kì, lâi pó͘móa hit saⁿ pún só͘ kì liáu làukau ê só͘chāi; tùi ánne kachài chiàu khòaⁿ lán thang tùi Iôhaneh só͘ kiànchèng ê ōe, lâi soatbêng Kapehnáum ê lâng ē hutjiân piáusī te̍ksī Iésu ê intoaⁿ. Tī Iôhaneh ê thâu chhām (5 chiuⁿ ) ū kìchài chi̍tê kò͘sū, bêngbêng sī sio̍k tī khah chá Kapehnáum sîtāi ê sūsi̍t; to̍h sī ū teh kóng khí Iésu ū chiūⁿ Êlúsalem̀ hù chi̍tê Iûthàilâng ê cheh ê sū. Chāi lán chitê sī sin ê siausit. Tī kiōngkoan Hokimsu, sī lóng bô ū teh àmsī I tī Kapehnáum ê tiongkan, ū bat chiūⁿkhì hóngbūn Êlúsalem̀. Tōabīn, tī hit sî Iôhaneh ū tútú khí khì tī Êlúsalem̀, inūi I khah siông sī tīhia lâi kah Iûthài ê hîhoàn, liāulí tùi ô͘・ni̍h só͘ lia̍h lâi ê hî; só͘í I chiah chai iáⁿ chitê tāichì.

Iôhaneh kóng,"Τī Êlúsalem̀, kīn Iûⁿmn̂g ū tî, Hibúlâi ê khiuⁿkháu kiòchò Pitsūtāi, ū gō͘ ê cháulông. Hit lāibīn ū chheⁿmê・ ê, páikha・ê, hoeh ko͘tâ・ ê, chēchē phòapēⁿ lâng tóteh, teh thènghāu chúi tíntāng."Iésu ū khiā tīhia chùba̍k tehkhòaⁿ hiahê pēⁿlâng. Iā Iésu ū te̍kpia̍t chùba̍k khòaⁿ hitê khóliân phòapēⁿ saⁿcha̍ppeh nî ê piànsūi・ ê. Kúinā goe̍hji̍t kú, hitê piànsūi・ ê ū tó tī Pitsūtāi ê tî ê piⁿ・á, tīhia ji̍tji̍t kantaⁿ thiaⁿkìⁿ chèng lâng ê siaⁿ, teh khangkhang khóliân i ê pēⁿthiàⁿ, iā i ji̍tji̍t teh sitchì. Hutjiânkan i ū kámkak tio̍h chitê chhinchhiat ê chhiú, lâi hōaⁿ tī kengthâu・ni̍h, kóng
"Lí ài tittio̍h hó?"
"Chú ah, góa sī íkeng bôbāng lah. Góa lóng bô pêngiú, chúi tíntāng ê sî, bô lâng thang hû góa lo̍h tî, kàu góa lâi ê sî, pa̍t lâng chìnchêng góa lo̍hkhì lah."
"Khílâi, giâ lí ê pho͘ á khì kiâⁿ!"
"Hit lâng cheksî hó, to̍h giâ i ê pho͘ á khì kiâⁿ. Hit ji̍t sī Anhiohji̍t."
Chitkù ōe sī thang soatbêng koh lo̍hlâi ê sū, Iûthàilâng to̍h tùi i kóng,"kináji̍t sī Anhiohji̍t, lí giâ pho͘ á sī m̄ ha̍pgî." Nāsī I ìn in kóng,"Hitê ihó góa・ê, kā góa kóng giâ lí ê pho͘ á lâi kiâⁿ."

Chhiáⁿ chit sî chùì tī Iûthàilâng só͘ ìntap ê ōe. In m̄ sī ìn I kóng kā Lí kiâⁿ chitê thang hoaⁿhí kîbiāu ê sū, lâi táⁿtia̍p Lí lóng chóng ê chhiⁿchhám・ê sī siáⁿmi̍h lâng? In hoántńg sī ìn I kóng kā Lí kóng giâ pho͘ á lâi kiâⁿ・ê, sī siáⁿmi̍h lâng? chhiáⁿ chùì tī chit kù ōe, só͘ piáubêng ê chengsîn. Chitkù ōe sī piáubêng in sī ke̍k chiàu chèngthóng ê kàsī, ke̍k chiàu kuikí koh sìchiàⁿ, jia̍tsim lâi teh siú Anhiohji̍t ê lâng, iā iáukoh sī choânjiân hui chongkàu・ ê ê lâng. Inūi chongkàu ê kinpún sī thiàⁿthàng, to̍h sī thiàⁿ Siōngtè, íki̍p thiàⁿ chèng lâng. Bôlūn sī Hôekàutô͘, á・sī īⁿkàutô͘, hoānnā simlāi ū chûn thiàⁿthàng・ê, tī Siōngtè ê bīnchêng, I só͘ khiā ê tēūi, sī pí hiahê bô ū thiàⁿsim ê ké hōelāi ê sìntô͘ koh khahkoân. Κantaⁿ kóng sī chèngthóng, nāsī bô ū thiàⁿthàng, sī bânbê ê ìsù. Bânbê bô kòe sī oàntò͘, ài pòiông lâng ê pháiⁿ, tì chongkàu ê ké bīn, kîsi̍t simlāi siâphiah. Iésu tekkhak tio̍h chhutla̍t lâi tú tng chit chióng bânbê ê thāitō͘. I ta̍k sî to teh oànhūn, pōlō͘, bújio̍k, khǹg chit chióng thāitō͘ ê lâng.

"Kā lí kóng giâ pho͘ á lâi kiâⁿ・ê sī siáⁿmi̍h lâng." Hitê lâng m̄chai I sī siáⁿ lâng, inūi Iésu tùi chèng lâng ê tiongkan kòe・khì. Āulâi Iésu ū tī tiâⁿ ・ni̍h koh tútio̍h i. Iésu tīchia lâi tútio̍h i, sī chin ha̍h gî, inūi sī piáubêng i lâi chia teh kámsiā Siōngtè ê intián. In beh siolī ê sî, Iésu ū kā i kóng,"lí íkeng tittio̍h hó; m̄thang koh hoānchōe, khióngkiaⁿ lí tútio̍h kohkhah chhám."

Hitê lâng to̍h khì kā Iûthàilâng kóng, ihó i・ê to̍h sī Iésu. Só͘í Iûthàilâng chiah ài khúntio̍k I, inūi I tī Anhiohji̍t chò chiahê tāichì. "nāsī Iésu ìn kóng, góa ê Pē bôlūn sī Anhiohji̍t, á m̄ sī Anhiohji̍t, putsî to teh kiâⁿ hó sū. Góa ê Pē kiâⁿ tāichì kàu taⁿ, góa ia̍h kiâⁿ i. Só͘í Iûthàilâng kohkhah beh thâi I, inūi I m̄ nā hoān tio̍h Anhiohji̍t, koh kóng Siōngtè chò I ê Pē, kā púnsin sǹgchò kah Siōngtè pêⁿ."

In si̍tchāi ū "chhōe beh thâi I." Tī hit lépài tùi in ê bénglia̍t ê bânbê, in tiāⁿtio̍h sī ū ūsióng Golgóthah ê sūsi̍t, tī I ê sîkî bōe kàu ê chìnchêng chit chi̍t nî kan, in to íkeng thâi sí Siōngtè ê kiáⁿ chi̍tpòaⁿ lah. Chit hoan tété ê hóngbūn, sī piáubêng tī I ê senggâi tiong ê chi̍t choánki, sī piáubêng in ê khongkhì lóng piànōaⁿ lâi hoánkhòng Iésu. Siatsú kiōngkoan Hokimsu tùchiá ū kóngkhí chit hoan hóngbūn Êlúsalem̀ ê sūsi̍t, lán ê sim to̍h m̄bián bêloān, lâi teh bōe bêng Án chóaⁿ I koh tńgkhì kìⁿ in ê bīn, hit sî lâng ê thāitō͘ ē hiahni̍h piànōaⁿ. Tùi Êlúsalem̀ só͘ hoatchhut lâi ê kò͘sū íki̍p bô giâugî, tùi Êlúsalem̀ só͘ chhutlâi ê bi̍tthàm, ū kintòe I kàu tī Kapehnáum ê só͘chāi.

Sūsè koattoàn bētàng koh ho̍ktò, khah chá I tī Kapehnáum só͘ū kenggiām tio̍h hitê khoàilo̍k ê ji̍tchí. I tòtńg lâi ê sî, chiàu khòaⁿ tùi Êlúsalem̀ chhutlâi ê bi̍tthàm, ū kintòe I kàu Galílaiah ô͘piⁿ, iā siôngsè thàmkhòaⁿ I, sòa kā só͘ tittio̍h ê siausit itit pòkò chiūⁿkhì Êlúsalem̀, sòa tī ta̍k só͘chāi lâi iā hitkhoán pháiⁿ ê chéngchí. Chit sî tī I ê pún só͘chāi, ū hiánjiân hunchò nn̄g pêng, chi̍t sī hiahê chhutthâu chokloān beh lâi hāmhāi I ê Hoatlīsài kah kengha̍ksū ê tónglūi; jī sī "bînchiòng" in suijiân kàu ū thêngtō͘, sī tiāⁿtio̍h siūtio̍h hiahê khǹg giâugî ê thāitō͘ ê lâng só͘ énghióng, iáukoh in sī teh kintòe I, khimgióng I, sòa teh póhō͘ I.

Chit hoan I chiūⁿkhì hóngbūn Êlúsalem̀ liáuāu, ū piáubêng chi̍tê tiāⁿtio̍h ê sūsi̍t, to̍h sī hiahê ū koânui ê lâng koatì ài beh chhuipek I kiâⁿ kàu tī I ê lîmchiong ê tēpō͘. In íkeng teh chhōe kihōe ài beh thâi I. Lán íkeng tùi tī hn̄ghn̄g ê só͘chāi thang khòaⁿkìⁿ Golgóthah ê chêngkéng.

Tī Mákhó koh lo̍hlâi ê tô͘, sī teh piáubêng Iésu tùi Êlúsalem̀ ê tńglâi liáuāu, tī Kapehnáum ū chi̍tê Anhiohji̍t kah ha̍kseng chòhóe teh kiâⁿ tùi be̍hhn̂g kengkòe, tōabīn sī beh khì kàuhōe, tô͘tiong só͘ tútio̍h ê sū. Khiok m̄chai ūitio̍h siáⁿmi̍h intoaⁿ, in bô chia̍h chátǹg, só͘í "I ê ha̍kseng iau." Máthài ū chhutla̍t lâi kiànchèng chitê tāichì. Ha̍kseng iau, to̍h tiah be̍hsūi tī chhiú・ni̍h ná teh jôe lâi chia̍h. Ū Hoántùi tóng ê lâng, tī lō͘・ni̍h tútio̍h in, to̍h cheksî kā in ê siansiⁿ kóng,"lí khòaⁿ lí ê ha̍kseng kiâⁿ Anhiohji̍t só͘ m̄ engkai kiâⁿ ê sū, sī ánchóaⁿ?" In sī chhògō͘ siáⁿmi̍h leh? ūitio̍h siáⁿmi̍h intoaⁿ chiah lâi kò i leh? siáⁿ intoaⁿ leh? inūi Siōngtè ê lu̍thoat, ū thiàⁿ tio̍h lô͘châi, íki̍p tī sittiûⁿ ê lôtōng chiá, ū kìmchí in tī Anhiohji̍t koahtiū, íki̍p the̍h pòaki, ia̍h chiahê kèngkhiân ê lâng chútiuⁿ kóng ēng chhiú lâi jôe be̍hsūi, sī kah koahtiū siāng khoán, chhùi lâi pûn be̍h hiūⁿ cháu, iûgoân sī kah pòaki siāng ìsù! chāi lán teh siūⁿ, chit chióng gûchhún bânbê ê thāitō͘, putkò sī chi̍t chióng ê chhiòkhoe ê sū niāniā. Sī lah, inūi che to m̄ sī lán só͘ kò͘chi̍p ê būntê. Chiahê lâng khiok sī lóng bô chi̍tsutá lia̍hchò sī chi̍t chióng ê chhiòkhoe. In ê thāitō͘ sī putchí chin kiàm. Ūiáⁿ! chinsi̍t ê bânbê chiá, sūsū putsî to sī ū chin kiàm. In ê sim sī bētàng siūⁿ hitê tāichì sī chhiòkhoe ê sū. Biánkóng lán iûgoân ē kìtit, ū chin chē lâng putchí giâmsiok, lâi kongkek hitkhoán chongkàu siōng chì siókhóa ê sū, khòaⁿchò chin tiōngiàu, chhinchhiūⁿ in tehkhòaⁿ chhiú・ni̍h jôe be̍hsūi kāngkhoán, inūi lán tī hiānkim ū siôngsiông thiaⁿkìⁿ kóng chongkàu sī chāi tī gûihiám ê tēpō͘ lah, lán ê sìntiâu ū ê íkeng bô lâng beh sìn lah. Bôlūn sī tī Iûthàilâng ê kàuhōe, íki̍p Kitokkàuhōe, siatsú nā ū chhinchhiat ê chengsîn, koh ū chó͘chí chi̍t kóa chhiòkhoe ê sū, úntàng ē siámphiah chēchē chailān.

Chhì siūⁿ Kitok ê thunlún. I sī útiū ê Chú, hoaⁿhí khiampi lâi kah lán gûgōng ê jînlūi chòhóe gīlūn. I putsî ēthang thunlún lán ê gûgōng. Chóng・sī in m̄ sī kantaⁿ gûgōng niāniā, tī hitê āubīn iûgoân ū chûn oàntò͘, okto̍k ê sim tī・leh. Tī āulâi i iûgoân tio̍h jímsiū chhinchhiūⁿ chitténghō ê sū, chhiáⁿ lán tôngchêng I. Chhì siūⁿ Siōngtè ê kiáⁿ púnsin lâikàu sèkan ài kiù lán jînlūi, iáukoh sui sī I ū tamtng hitê kang, mā bô lâng beh kā I soeh tosiā.

I ū ēng chhinchhiat, thunlún ê sim khû kakī, lâi kah lâng tông khiā tī chi̍tiūⁿ ê chúipêngsòaⁿ lâi chòhóe gīlūn, hitê khoánsit si̍tchāi sī chhinchhiūⁿ tōalâng kah sèhàn gíná chòhóe teh tâmlūn kāngkhoán. I ū kóng,"lia̍tūi, lūn Anhiohji̍t ê kiànkái, lín sī choânjiân gō͘kái Pē ê chinì lah. Inūi Anhiohji̍t sī ūitio̍h lâng lâi siatli̍p, m̄ sī lâng ūitio̍h Anhiohji̍t."

Keh Anhiohji̍t, kengha̍ksū íki̍p Hoatlīsài lâng, chiàu khòaⁿ ū tiuⁿ lôbāng kongjiân tī chèng lâng ê bīnchêng beh lâi hāi I Hit chákhí koh ji̍p hōetn̂g; tīhia ū lâng chi̍t chhiú ko͘tâ, in tng khòaⁿ I tī Anhiohji̍t beh itī iá bô. Che chiàu khòaⁿ sī chhinchhiūⁿ in íkeng ū anpâi hósè ê kèōe. Chhiáⁿ chùì in ū hutjiân piànōaⁿ in ê khoán kàu ánchóaⁿ. I thâu pái chhuthiān tī Kapehnáum ê hōetn̂g, hit sî I ū kongjiân tī Anhiohji̍t ihó chi̍tê hoān tio̍h kúi・ê, iā chèng lâng ēng kîkoài hoaⁿhí ê sim lâi tôngchêng I. Bô lâng teh tng khòaⁿ I, á・sī teh gîbūn I.

Iésu chùsîn lâi khòaⁿ hitê chi̍t chhiú bô lō͘ēng ê lâng ê ba̍kchiu, iā khòaⁿkìⁿ i ū hiánchhut chin khóliân ê khoán teh khúnkiû I pangchō͘. Tī hit pún "Hibúlâi lâng ê Hokimsu" ( hiān sī khiok sī bô khì ), ū liûthoân kóng hitê lâng ū chhuipek i kóng,"góa sī phah chio̍h ・ê, sī ēng chit nn̄g ki chhiú teh tō͘oa̍h. Iésu ah, góa khúnkiû lí, chhiáⁿ itī góa, bián hō͘ góa kiànsiàu tio̍h lâi chò khitchia̍h." Ia̍h in tng khòaⁿ I, sòa thiauchiàn I, hō͘ I lâi hoān tio̍h Anhiohji̍t. Chiahê ngēsim kah bô tôngchêng ê lâng, ū kekkhí Iésu ê siūkhì. I to̍h siūkhì, sìkè khòaⁿ in, chiapla̍p in ê thiauchiàn. I kā hitê lâng kóng, "Khiā khílâi!" āulâi koh tùi in chèng lâng kóng,"Anhiohji̍t kiâⁿ hó, á・sī kiâⁿ pháiⁿ, ( ìsù sī ū hó bô chò ), tó ūi chi̍t hāng sī ha̍pgî? Lín tiongkan siáⁿmi̍h lâng ū chi̍t chiah iûⁿ, nā tī Anhiohji̍t poa̍hlo̍h kheⁿ, bô kā i lia̍h khílâi? hôhòng lâng pí iûⁿ ke jōa kùikhì ah!" In to̍h chēngchēng. Iā choân hōechiòng ê jînsim tōa siū kámtōng, kantaⁿ tiāmtiām lâi tehkhòaⁿ in ê piānlūn. ĀulâiI to̍h kā hitê lâng kóng, "chhun lí ê chhiú." i to̍h chhun, sûisî hóhó, chhinchhiūⁿ pa̍t ki chhiú kāngkhoán.

Lán úntàng beh siūⁿ kóng chitê sînjiah sī, kàugia̍h thang khòaⁿchò sī chi̍tê bētàng siochèⁿ tit ê lūn chèng. Iáukoh chiahê bânbê chiá, lóng bô khǹg jînchû ê sim lâi hoaⁿhí I. Hit khoán bânphôe ê lâng tû púnsin ígōa, bô sìn pòaⁿlâng sī tio̍h. Iā bô pòaⁿhāng thang soehho̍k i ê sim. Ū kng chiò i ê sî, i sòa kóng sī àm. Ū khòaⁿkìⁿ chèngkì ê sî, i kā i káisoeh hō͘ bô khì. Κám sī iáu ū bat pa̍t lâng chhinchhiūⁿ kengha̍ksū íki̍p Hoatlīsài lâng ê só͘ teh hoántùi Iésu ê khoán? hiān to ū khòaⁿkìⁿ I kiâⁿ ū koânlêng ê sînjiah, in mā sòa kóng he sī kah Sattàn thòhia̍p lâi chò・ê. I kóaⁿ kúi lóng sī khò kúiông Be̍hchebul, che to̍h sī kò͘ì lâi kongkek kng ê chōe. Iésu kóng che to̍h sī kongkek Sèng Sîn ê chōe, koattoàn bōe siàbián tit・ê. Inūi hoānnā lâng ū khòaⁿkìⁿ Siōngtè ê kng, ia̍h ûipōe liôngsim kò͘ì lâi kīchoa̍t I・ê, kiatkio̍k i ê lênggán ē ti̍tti̍t sitbêng khì. Chiahê lâng sī ûipōe liôngsim lâi kīchoa̍t chin ê kng. In sī chin thang siongsim kàugia̍h bânphôe ê lâng, in lia̍h kng chò àm, iā kàu bóe sòa éngoán kā hitê kng lâi phahhoa tī Golgóthah. I ūitio̍h ài liânbín hitê khóliân ê phah chio̍h・ ê, ū chiapla̍p in ê thiauchiàn, sòa hoān tio̍h Anhiohji̍t, iā tùi I ê sînjiah ū kongjiân lâi thatba̍t in ê chhùi. In móapak siūkhì chhinchhiūⁿ hoatkông, tāike chhutkhì chòhóe kèbô͘ kongkek Iésu, khòaⁿ thang ánchóaⁿ lâi bia̍t I, tútú sī chhinchhiūⁿ kúi lépài chêng, in ê pêngiú tī Êlúsalem̀ só͘ chò ê kāngkhoán. In úntàng iûgoân beh ánne chò, to̍kto̍k chèng lâng m̄ iôngín in lâi khaptio̍h I ê sengkhu niāniā. Ū sî lán tio̍h siókhóa lâi kiànsiàu lán itpoaⁿ ê lâng ê só͘ chò.

In só͘ teh kongkek・ê, m̄ sī kantaⁿ ūitio̍h ánne niāniā. Lūn chitê Anhiohji̍t ê būntê, in só͘ teh sio piānlūn・ ê, putkò sī chi̍t sió pō͘hūn niāniā, chhiáⁿ lán lâi liáukái hitê lóngchóng ê būntê.

Siōngtè ê Sèngkiáⁿ lâikàu sèkan, sī ài beh ēng sìchiàⁿ ê kinkì lâi siôngsè soatbêng I ê chongkàu, ài ēng koânui chiá ê thāitō͘, lâi soatbêng cháchêng bat siū lêngkám ê sianti, só͘ teh kàsī ê ōe, to̍h sī kóng chongkàu ê chinì, sī chāi tī gī, kah thiàⁿthàng, putchāi tī bîboat gōahêng ê kuikí kah khusok; koh lán sèkan lâng m̄ sī lô͘châi, sī Pē ê kiáⁿjî; iā I ài lán chèng kiáⁿjî ū thiàⁿthàng ê sim tī・leh.

Iûthàikàu chòetōa ê chōeok, sī kā gōabīn hêngsek ê kuikí kah khusok ê kèngpài, lâi kauōaⁿ hitê thiàⁿthàng ê sim. Chhiáⁿ lâi khòaⁿ Iésu sîtāi ê chongkàu koanliām sī siáⁿ khoán. Tongsî só͘ kiôngtiāu ê chongkàu sengoa̍h, to̍h sī kóng chi̍t lépài ài kìmchia̍h nn̄g pái, chiah sī ū kèngkhiân. Kongjiân lâi sisià, chiah sī ū jînchû. Pōe sèngchheh ê kimkù toaⁿ, íki̍p tī kelō͘ thâu oa̍t liām, hêngsek ê kîtóbûn, chiah sī ū jia̍tsim. Oànhūn thiusòe・ê, khìsak ū chōe ê lâng, iā oànhūn khinsī gōapang lâng, chiah sī hiánbêng in ū tiongsi̍t tī Siōngtè. Anhiohji̍t sī sìngióng sengoa̍h ê tiongsim ê chhìgiām chio̍h, kengha̍ksū só͘ tìì・ê, sī lūn Anhiohji̍t só͘ tio̍h siú ê bîboa̍t, lôkhó͘, sèsè ê kuikí, khòaⁿ chiahê sī chongkàu ê tēit iàukín ê tiám.

Lán thang sióngsiōng Iésu ū putchí oànhūn chit khoán khóliân chhògō͘ ê hoattō͘, lâi teh piáubêng Siōngtè. I ū khiánchek in, chheng in sī chheⁿmê teh chhōa lō͘, iā sòa khiánchek in hitkhoán hāchiān, sèsè ê kuikí. I ū chia̍pchia̍p hoān tio̍h Anhiohji̍t, lán thang phahsǹg, I ū sî sī tiâukang lâi hoān・ tio̍h, tùi ánne thang khiánchek in ê chhògō͘ ê susiúⁿ, sòa koh lâi kàsī in, thang si̍tchāi liáukái Siōngtè ê bo̍ktek. "Anhiohji̍t sī ūitio̍h lâng lâi siatli̍p, m̄ sī lâng ūitio̍h Anhiohji̍t."

Anhiohji̍t ê būntê, thang kóng sī tāipiáu in só͘ teh chengpiān itchhè ê būntê. Iésu kóng Anhiohji̍t sī ūitio̍h lâng, sī ūitio̍h lâng ê hēnghok, lâng ê chòeko ê hokkhì lâi siatli̍p・ ê. Lán nā chhâkhó Kūiok sèngchheh chēchē ūi ê chiuⁿchat, lán putsî to ū thang khòaⁿchhut, lūn Anhiohji̍t sī ū nn̄g hāng ê kinpún ê bo̍ktek tī・leh. Lâng tio̍h ū Anhiohji̍t thang līkhui in ê kangtêng, sòa tī Anhiohji̍t thang tī Chú lâi hoaⁿhí khoàilo̍k, ōaⁿōe lâi kóng, chi̍t sī hiohkhùn; jī sī kèngpài. Che to̍h sī Pē Siōngtè thiàⁿthàng ê lu̍thoat, sī ūitio̍h I ê kiáⁿjî ê hokkhì só͘ siatli̍p・ ê.

(1) Chi̍t lépài chi̍t pái ê Anhiohji̍t, lâng tio̍h hiohkhùn, hō͘ simsîn ho̍ktò sóngkhoài, simlāi tittio̍h hoaⁿhí. Siōngtè ū tùi tī kangtiûⁿ ê tapo͘, hūjînlâng, tùi tī o̍htn̂g ê gíná, tùi tī siū pa̍k ê lô͘châi, tùi tī kòa gûtaⁿ ê chengseⁿ téng, kóngtio̍h hiohkhùn, lâi hióngsiū khoàilo̍k, tī ta̍kê chhit ji̍t tio̍h ū chi̍t ji̍t thang tittio̍h hoaⁿhí ê sîkan. Ū ê Iûthàilâng hoán choán tī Anhiohji̍t teh chò kang, mā sòa hō͘ in ê lô͘châi, íki̍p chengseⁿ lâi chòkang. "Goe̍h thâu Anhiohji̍t, siáⁿsū m̄ kínkín kòe, to̍h thang bébē lâi tittio̍h līek." Chóng・sī Pē Siōngtè úntàng bô iôngún I ê Anhiohji̍t lâi tútio̍h phah lâsâm. Tī chit ji̍t lín kah hāuseⁿ, chabó͘kiáⁿ, lô͘po̍k, lúpī, gû, á・sī lî lóng m̄thang chò kang. Lóng tio̍h siú chit ji̍t chò Anhiohji̍t, Anhiohji̍t sī ūitio̍h lâng lâi siatli̍p.

(2) Iáukoh koh iā sī ūitio̍h lâng ê sûnchoân chiah lâi siatli̍p・ ê. Anhiohji̍t m̄ sī kantaⁿ ūitio̍h jio̍kthé iàsiān chiah lâi siatli̍p. Lâng ê oa̍h putchāi tī i ê jio̍kthé niāniā. Lūn "góa", á・sī chūngó͘, to̍h sī hitê ēthang khiā tī Siōngtè ê bīnchêng, kah Siōngtè ū bi̍tchiap ê koanhē・ ê, tiāⁿtio̍h sī ū lâisè ê éngoán ê mō͘hiám tī・leh, só͘í "góa" sī chi̍tê bênghián khah kosiōng ê chûnchāi chiá, m̄ sī kantaⁿ chitê chi̍tsîtek ê jio̍kthé niāniā, iā jio̍kthé putkò sī chi̍tê kikoan thang chò hitê "góa" ê chhuthiān ê lō͘ēng. Só͘í Pē Siōngtè ū siūⁿtio̍h lán jînlūi ê chòeko ê hokkhì, m̄ sī kantaⁿ tùi lâng kóngtio̍h pàngsak kangtêng lâi anhioh. Κoh ū kóngtio̍h pàngsak kangtêng lâi chi̍tsîá kú kah góa chòhóe anhioh. Lín tio̍h hoaⁿhí lín ê Anhiohji̍t, iáukoh kohkhah iàukín・ê, sī tio̍h tiàmtī Chúlâi hoaⁿhí. Tio̍h susiúⁿ kosiōng ê sū, tio̍h hō͘ lí ê simsîn ū kihōe thang chìnpō͘, tio̍h ē kìtit Siōngtè thiàⁿthàng ê kèōe, ū ūitio̍h lán ê chi̍tsî・ ê, íki̍p éngoán ê hokkhì lâi siatli̍p chitê Anhiohji̍t.

Che to̍h sī Anhiohji̍t ê ìsù, Anhiohji̍t sī Siōngtè ê hó ê unsù; Anhiohji̍t sī ūitio̍h lâng. Lán nā tha̍k Chhòngsèkì, tīhia ū kóng Siōngtè ū khòaⁿ I só͘ chhòngchō ê Anhiohji̍t,"ia̍h khòaⁿ I sī chin hó."

Chit sî Siōngtè ū tùi chitê thunlún ê Kitok tī be̍hhn̂g tiong, koh chi̍t pái lâi khòaⁿtio̍h lâng phah lâsâm Anhiohji̍t, ia̍h khòaⁿ i sī chin pháiⁿ. Iûthài ê kàutô͘ ū phah lâsâm Siōngtè ê Anhiohji̍t, ū chhiúⁿtoa̍t I ê khoàilo̍k, sòa ēng chin chē chhaputto pí chò kang khah khoài siān ê bô lō͘ēng hitkhoán ê kuikí kah khusok, lâi jiakhàm I ê khoàilo̍k. In to̍h sī beh kóng tī Anhiohji̍t iseng tio̍h m̄thang chhinchhiat lâi hêngi, tittio̍h ihó ê páikha・ê, tio̍h m̄thang giâ i ê pho͘ á, tapo͘ lâng tio̍h m̄thang kiâⁿkòe kúi lí lō͘ ê hn̄g, hūjînlâng tio̍h m̄thang chhahchim tī i ê sengkhu; ha̍kseng tio̍h m̄ thang ēng chhiú lâi jôe be̍hsūi, nāsī bô, khióngkiaⁿ ē tútio̍h hênghoa̍t. Pē Siōngtè sī chi̍tê khoài siūkhì koh gâu hiâm,hoah ê chiphòe chiá, ia̍h lâng sī tio̍h chò anhioh sèngji̍t ê lô͘châi, lâi thoabôa iàsiān. Iésu ū tòa thiⁿ・ni̍h ê chūiû ê khongkhì lâikàu sèkan, lâi phahphòa in só͘ siat hiahê khek tiâu tī iûⁿphôe ê sèsè ê kuikí; tùi ánne hit sî in to̍h chòhóe kèbô͘ beh thâi I, sòa tī Chú ê miâ lâi chiùchó͘, kóng i sī hoān tio̍h Anhiohji̍t.

Lūn Iésu tùi chiahê Iûthàilâng só͘ hiánchhut ê thāitō͘ ê sū, chhiáⁿ m̄thang gō͘kái. Inūi che to̍h sī Siōngtè ê thāitō͘. Lán tio̍h chiàu kongtō lâi phoephêng in, ia̍h khaksi̍t Iésu ū chiàu kongtō lâi phoephêng in.

Lán kám thang siūⁿ kóng Iésu beh khiánchek hitkhoán sêngsi̍t ê lâng ê gîbūn kah hoántùi, inūi in to sī khòaⁿ I ê kàsī, chhinchhiūⁿ chi̍t chióng khǹg kekbēng ê susiúⁿ? toàntoàn m̄thang. Nāsī ánne siūⁿ to̍h choânjiân bô kongtō, inūi chāi in tehkhòaⁿ, Iésu putkò sī chi̍tê sin lâi ê kàusu niāniā, in bô phahsǹg I sī Siōngtè. In nāsī ū khǹg thiàⁿthàng ê sim, koh ū jia̍tsim himbō͘ Siōngtè, suijiân tùi Anhiohji̍t ê koanliām in ū chhògō͘, lán kám thang siūⁿ I beh khiánchek in? toàntoàn m̄thang. I úntàng beh ēng thiàⁿthàng, tôngchêng ê sim lâi kiáuchèng in, sòa chiokhok in chiah tio̍h.

Ǹgbāng lán chhimchhim ē kìtit, ta̍kpái Siōngtè só͘ teh khiánchek・ê, m̄ sī khiánchek hitkhoán ū sêngsi̍t sim ê giâugî, á・sī chhògō͘; putkò sī khiánchek tī lâng ê simlāi só͘ū hitkhoán chhimchhim ê tōtek siōng ê kòesit. Iésu ē lâi khiánchek in, sī inūi in ê simlāi ū chûn pháiⁿ ê liāmthâu, bô thiàⁿthàng ê sim tī・leh. Inūi in lāisim ū chûn chit khoán, só͘í in sui sī ū khòaⁿkìⁿ Siōngtè, iáukoh kò͘ì m̄ jīn I. Si̍tchāi lâng nā bô ū thiàⁿsim, sī koattoàn m̄bat Siōngtè. Sùtô͘ Iôhaneh ū kóng, "bô thiàⁿ・ê m̄bat Siōngtè". Ū thiàⁿthàng・ê, sī ǹg Siōngtè teh chìnchêng. Bôlūn sī siáⁿ lâng, sī hūjînlâng, á・sī gíná, á・sī pêngiú, lán nā kohkhah thiàⁿ in, to̍h liân hit chiah teh kintòe i ê káu, lán mā sòa kohkhah thiàⁿ i, iā chhinchhiūⁿ ánne, lán sī kohkhah ēthang hoatkiàn tio̍h Pē Siōngtè ê thiàⁿ chitê útiū ê sim. Lâng nāsī bô ū thiàⁿ ê sim, sī hoān tio̍h chòetōa ê chōeok. Tī Kitok ê bīnchêng, m̄ sī chiúchùi, bô chhengkhì siùⁿ ê sū, á・sī ū siáⁿmi̍h pa̍t hāng ê chōe ē pítit chit hāng ê līhāi. Chiahê thiusòe・ê kah chhiongki, chìnchêng lín ji̍p Siōngtè ê kok.

Bô thiàⁿthàng ê sim, tī ta̍k só͘chāi ū phòhoāi lâng ê hoaⁿhí khoàilo̍k. Liân Iésu tī Galílaiah só͘ū ê khoàilo̍k, to iûgoân sī hō͘ i phah bô khì leh. Tùi chit sî khí, kàu tī I lîmchiong, ūitio̍h in ê bô thiàⁿthàng ê sim, tìkàu bētàng koh chi̍t pái lâi hióngsiū khah chá I tī Kapehnáum sîtāi, só͘ū kenggiām tio̍h hitê khoàilo̍k ê ji̍tchí.




第十章 劳烦 ê起头


耶稣来迦百农，已经经过约有九月日久。Chit九月日是有不止灿烂kah快乐tī-・leh。伊有医好chē-chē破病 -・ê，勉励chē-chē失志-・ ê，也tī ta̍k所在有hō͘ chē-chē人得tio̍h幸福。Tī hit-ê灿烂ê春天，耶稣有ta̍k日出去，有时是坐tī船里，有时是坐tī山坪里，也不时to有真chē单纯快乐ê 庄脚人，聚集就近伊。伊有对 in讲论上帝ê福音，也大家听了看做是真奇妙ê事，有不止感动in ê心。In宛然亲像细汉gín-á，tī in ê人生，有发见tio̍h新异koh súi ê景致。因为伊是一个少年ê庄脚人，来teh教示hiah-ê可怜ê庄脚人，又koh伊是真快乐来teh教示in，宛然亲像伊lóng m̄-bat有忧闷、烦恼，也无掠sàn-chhiah做艰苦，知影上帝有不止亲近tī伊，也gâu强人ê心志，续吩咐人tio̍h无为tio̍h明á日ê事来挂虑。卑贱ê人生，tùi伊ê来到，有变成高尚ê人生，众人无论tī现世á是来世，有得tio̍h「súi ê人生」ê异象。实在人kah伊做伙 khiā起是真正快乐ê事。

以上所讲chiah-ê，是耶稣ê传教ê 黄金时代ê事实，是伊tī加利利所有ê好听ê历史。Tī hit中间，学生有尊崇伊，众人有钦仰伊。也众人lóng疼痛伊，续真欢喜ài kah伊做伙 khiā起。伊亦真欢喜ài kah in做伙交陪。伊决断无koh再有hiah-ni̍h快乐ê日子。法利赛人m̄ ài chit种款，in是bē-tàng了解chit种欢喜快乐ê 宗教。In phah算有宗教ê人，是tio̍h-ài忧愁禁食。总是伊有笑笑来kā in讲：「阮m̄免禁食、哀伤；阮大家真快乐；新kiáⁿ婿kah贺娶 ê人做伙 tī-・leh，贺娶ê人kám ē哀伤?」总是伊有悲伤来加添预告 in讲：「独独时日beh到，新kiáⁿ婿 beh tùi lín中间无去。」Ah，是lah，时日beh到。时日teh-beh到，hit时无疼痛ê心肝，beh永远灭无伊tī加利利所有经验tio̍h hit-ê快乐ê 黄金ê日子。

咱taⁿ行到tī耶稣ê生涯中ê一转机，咱tī chit-ê时chūn，kan-taⁿ有听见众人聚集teh喊话，teh讲不平ê声音，koh有看见teh-beh tú-tio̍h劳烦 ê影迹，也hit时新kiáⁿ婿 beh tùi in中间无去。

Chit-ê好听ê琴已经有听见小khóa teh漏风，咱知伊有hō͘人侥疑，想讲伊是有khǹg hit款革命ê倾向tī-・leh，也大家lóng 细腻 teh持防伊。所以伊chiah有讲：「M̄-thang phah算我来是beh 废无律法á是先知。」当伊医好hit-ê tùi厝顶lūi落来ê半遂-・ ê ê时，伊有激起法利赛人ê受气，因为伊有用权威者ê态度来赦免伊ê罪。Κoh后来伊有比hiah-ê严谨 ê教徒，khah自由来kah人所无欣慕ê ta̍k等号ê人做伙交陪。伊有拣选人所藐视hit款抽税-・ê，来做伊ê使徒，致到不止hō͘人tio̍h-tak。Chit时已经有看见人淡薄表示意思来teh怨恨伊，冷笑伊；续kā伊号chē-chē名讲伊是贪食好酒ê人，抽税kah pháiⁿ人ê朋友。Iáu-koh照看无论啥物出名ê 指导者，tī in ê事业中，这是小khóa事，koh是bōe 逃闪得ê事。

Chit时 tī突然，无按算ê中间，咱有看tio̍h hit-ê情景不止变换。咱to lóng无有看tio̍h啥物显然ê理由，iáu-koh迦百农ê人有即时变换in ê面色，有hō͘咱听见in ê无sim-sek，chi-bú chchī-chū ê声seh。In有竟然表示in ê态度来对敌伊。In有公然攻击伊，看伊是一个违逆安息日ê人，是一个革命家，是一个非宗教的ê人，无看伊做是一个正统ê人，也看伊是无忠实tī教会。伊是lóng无禁食，也lóng是靠撒但 ê气力来行神迹。「伊赶鬼m̄是靠鬼王别西卜」。Ah!Hit款怨妒 ê心实在真thang可怜。Ah!实在是已经有乌云teh出现来遮cha̍h tī加利利hit-ê光明ê时代，这事实实在是thang可伤！

共观福音书却是迦百农ê故事ê根源，iáu-koh若kan-taⁿ读hit三本 ê福音书，是真oh得thang说明in是为tio̍h啥物因端chiah忽然间hiah-ni̍h 抵抗伊。总是hit三本福音书出版过了真久，hit时约翰chiah gia̍h笔来写伊ê回想记，来补满hit三本所记了làu-kau ê所在；tùi án-ne佳哉照看咱thang tùi约翰所见证ê话，来说明迦百农ê人ē忽然表示敌视耶稣ê因端。Tī约翰ê头chhām(5章)有记载一个故事，明明是属tī khah早迦百农时代ê事实；to̍h是有teh讲起耶稣有上耶路撒冷赴一个偤太人ê节ê事。在咱chit-ê是新ê消息。Tī共观福音书，是lóng无有teh暗示伊tī迦百农ê中间，有bat上去访问耶路撒冷。大面，tī hit时约翰有tú-tú起去tī耶路撒冷，因为伊khah常是tī-hia来kah偤太ê鱼贩，料理tùi湖里所掠来ê鱼；所以伊chiah知影chit-ê tāi-chì。

约翰讲：「Τī耶路撒冷，近羊门有池，希伯来ê腔口叫做Pit-sū-tāi，有五个走廊。Hit内面有青瞑-・ ê，跛脚-・ê，血枯tâ-・ ê，chē-chē破病人倒teh，teh thèng候水振动。」耶稣有khiā tī-hia注目 teh看hiah-ê病人。也耶稣有特别注目看hit-ê可怜破病三十八年ê半遂-・ ê。几nā月日久，hit-ê半遂-・ ê有倒 tī Pit-sū-tāi ê池ê边á，tī-hia日日kan-taⁿ听见众人ê声，teh空空可怜伊ê病痛，也伊日日teh失志。忽然间伊有感觉tio̍h chit-ê亲切ê手，来hōaⁿ tī肩头里，讲
「你ài得tio̍h好?」
「主ah，我是已经无望lah。我lóng无朋友，水振动ê时，无人thang扶我落池，到我来ê时，别人进前我落去lah。」
「起来，giâ你ê 铺á去行！」
「Hit人即时好，to̍h giâ伊ê 铺á去行。Hit日是安息日。」
Chit句话是thang说明koh落来ê事，偤太人to̍h对伊讲：「今á日是安息日，你giâ铺á是m̄合宜。」若是伊应 in讲：「Hit-ê医好我-・ê，kā我讲giâ你ê 铺á来行。」

请chit时注意tī偤太人所应答ê话。In m̄是应伊讲kā你行chit-ê thang欢喜奇妙ê事，来táⁿ-tia̍p你lóng总 ê凄惨-・ê是啥物人？In反转是应伊讲kā你讲giâ铺á来行-・ê，是啥物人？请注意tī chit句话，所表明ê精神。Chit句话是表明in是极照正统 ê教示，极照规矩koh四正，热心来teh守安息日ê人，也iáu-koh是全然非宗教的ê人。因为宗教ê根本是疼痛，to̍h是疼上帝，以及疼众人。无论是回教徒，á是异教徒，凡若心内有存疼痛-・ê，tī上帝ê面前，伊所khiā ê地位，是比hiah-ê无有疼心ê教会内 ê信徒koh-khah高。Κan-taⁿ讲是正统，若是无有疼痛，是顽迷 ê意思。顽迷无过是怨妒，ài报扬人ê pháiⁿ，tì 宗教ê假面，其实心内邪癖。耶稣的确tio̍h出力来抵当chit种顽迷 ê态度。伊ta̍k时to teh怨恨、暴露、侮辱，khǹg chit种态度ê人。

「Kā你讲giâ铺á来行-・ê是啥物人。」Hit-ê人m̄知伊是啥人，因为耶稣tùi众人ê中间过去。后来耶稣有tī埕里koh tú-tio̍h伊。耶稣tī-chia来tú-tio̍h伊，是真合宜，因为是表明伊来chia teh感谢上帝ê恩典。In beh相离ê时，耶稣有kā伊讲：「你已经得tio̍h好；m̄-thang koh犯罪，恐惊你tú-tio̍h koh-khah惨。」

Hit-ê人to̍h去kā偤太人讲，医好伊ê to̍h是耶稣。所以偤太人chiah ài khún-tio̍k伊，因为伊tī安息日做chiah-ê tāi-chì。「若是耶稣应讲，我ê父无论是安息日，á m̄是安息日，不时to teh行好事。我ê父行tāi-chì到taⁿ，我亦行伊。所以偤太人koh-khah beh thâi伊，因为伊m̄ nā犯tio̍h安息日，koh讲上帝做伊ê父，kā本身算做kah上帝平。」

In实在有「chhōe beh thâi伊。」Tī hit礼拜tùi in ê猛烈 ê顽迷，in tiāⁿ-tio̍h是有预想各各他ê事实，tī伊ê时期bōe到ê 进前chit一年间，in to已经thâi死上帝ê kiáⁿ一半lah。Chit番短短 ê访问，是表明tī伊ê生涯中ê一转机，是表明in ê空气lóng变换来反抗耶稣。设使共观福音书着者有讲起chit番访问耶路撒冷ê事实，咱ê心to̍h m̄免迷乱，来teh bōe明Án怎伊koh tńg去见in ê面，hit时人ê态度会hiah-ni̍h变换。Tùi耶路撒冷所发出来ê故事以及无侥疑，tùi耶路撒冷所出来ê密探，有跟tòe伊到tī迦百农ê所在。

事势决断bē-tàng koh复到，khah早伊tī迦百农所有经验tio̍h hit-ê快乐ê日子。伊倒tńg来ê时，照看tùi耶路撒冷出来ê密探，有跟tòe伊到加利利湖边，也详细探看伊，续kā所得tio̍h ê消息一一报告上去耶路撒冷，续tī ta̍k所在来掖hit款pháiⁿ ê 种子。Chit时 tī伊ê本所在，有显然分做两pêng：一是hiah-ê出头作乱 beh来陷害伊ê 法利赛kah经学士ê党类；二是「民众」in虽然到有程度，是tiāⁿ-tio̍h受tio̍h hiah-ê khǹg侥疑ê态度ê人所影响，iáu-koh in是teh跟tòe伊，钦仰伊，续teh保护伊。

Chit番伊上去访问耶路撒冷了后，有表明一个tiāⁿ-tio̍h ê事实，to̍h是hiah-ê有权威ê人决意ài beh催逼伊行到tī伊ê临终ê地步。In已经teh chhōe机会ài beh thâi伊。咱已经tùi tī远远ê所在thang看见各各他ê情景。

Tī马可koh落来ê图，是teh表明耶稣tùi耶路撒冷ê tńg来了后，tī迦百农有一个安息日kah学生做伙 teh行tùi麦园经过，大面是beh去教会，途中所tú-tio̍h ê事。却m̄知为tio̍h啥物因端，in无食早顿，所以「伊ê学生iau。」马太有出力来见证chit-ê tāi-chì。学生iau，to̍h摘麦穗tī手里ná teh jôe来食。有反对党 ê人，tī路里tú-tio̍h in，to̍h即时kā in ê先生讲：「你看你ê学生行安息日所m̄应该行ê事，是án怎？」In是错误啥物leh？为tio̍h啥物因端chiah来告伊leh？啥因端leh？因为上帝ê律法，有疼tio̍h奴才，以及tī穑场 ê劳动者，有禁止 in tī安息日割稻，以及the̍h簸箕，亦chiah-ê敬虔ê人主张讲用手来jôe麦穗，是kah割稻siāng款，嘴来pûn麦hiūⁿ走，犹原是kah簸箕siāng意思！在咱teh想，chit种愚蠢(gû-chhún)顽迷 ê态度，不过是一种 ê笑诙ê事niā-niā。是lah，因为这to m̄是咱所固执ê问题。Chiah-ê人却是lóng无一屑á掠做是一种 ê笑诙。In ê态度是不止真剑。有影！真实ê顽迷者，事事不时to是有真剑。In ê心是bē-tàng想hit-ê tāi-chì是笑诙ê事。免讲咱犹原ē记得，有真chē人不止严肃，来攻击hit款宗教上至小khóa ê事，看做真重要，亲像in teh看手里jôe麦穗仝款，因为咱tī现今有常常听见讲宗教是在tī危险 ê地步lah，咱ê信条有ê已经无人beh信lah。无论是tī偤太人ê教会，以及基督教会，设使若有亲切ê精神，koh有阻止一寡笑诙ê事，稳当会闪避chē-chē灾难。

试想基督ê 吞忍。伊是宇宙ê主，欢喜谦卑来kah咱愚戆 ê人类做伙议论。伊不时ē-thang吞忍咱ê愚戆。总是in m̄是kan-taⁿ愚戆niā-niā，tī hit-ê后面犹原有存怨妒、恶毒 ê心tī-・leh。Tī后来伊犹原tio̍h忍受亲像chit等号ê事，请咱同情伊。试想上帝ê kiáⁿ本身来到世间ài救咱人类，iáu-koh虽是伊有担当hit-ê工，mā无人beh kā伊说多谢。

伊有用亲切、吞忍 ê心屈ka-kī，来kah人同 khiā tī一样 ê水平线来做伙议论，hit-ê款式实在是亲像大人kah细汉gín-á做伙 teh谈论仝款。伊有讲：「列位，论安息日ê见解，lín是全然误解父ê真意lah。因为安息日是为tio̍h人来设立，m̄是人为tio̍h安息日。」

隔安息日，经学士以及法利赛人，照看有张罗网望公然tī众人ê面前beh来害伊。Hit早起koh入会堂；tī-hia有人一手枯tâ，in当看伊tī安息日beh医治iá无。这照看是亲像in已经有安排好势ê计画。请注意in有忽然变换in ê款到án怎。伊头pái出现 tī迦百农ê会堂，hit时伊有公然tī安息日医好一个犯tio̍h鬼-・ê，也众人用奇怪欢喜ê心来同情伊。无人teh当看伊，á是teh疑问伊。

耶稣注神来看hit-ê一手无路用ê人ê目chiu，也看见伊有显出真可怜ê款teh 恳求伊帮助。Tī hit本「希伯来人ê福音书」(现是却是无去)，有流传讲hit-ê人有催逼伊讲：「我是phah石 -・ê，是用chit两支手teh度活。耶稣ah，我恳求你，请医治我，免hō͘我见笑tio̍h来做乞食。」亦in当看伊，续挑战伊，hō͘ 伊来犯tio̍h安息日。Chiah-ê硬心kah无同情ê人，有激起耶稣ê受气。伊to̍h受气，四界看in，接纳in ê挑战。伊kā hit-ê人讲：「Khiā起来！」后来koh对in众人讲：「安息日行好，á是行pháiⁿ，(意思是有好无做)，tó位一项是合宜？Lín中间啥物人有一只 羊，若tī安息日跋落坑，无kā伊掠起来?何况人比羊 加jōa贵气ah!」In to̍h静静。也全会众 ê人心大受感动，kan-taⁿ恬恬来teh看in ê辩论。后来伊to̍h kā hit-ê人讲：「伸你ê手。」伊to̍h伸，随时好好，亲像别支手仝款。

咱稳当beh想讲chit-ê神迹是，够额thang看做是一个bē-tàng sio-chèⁿ得ê论证。Iáu-koh chiah-ê顽迷者，lóng无khǹg仁慈 ê心来欢喜伊。Hit款bân皮 ê人除本身以外，无信半人是tio̍h。也无半项thang说服伊ê心。有光照伊ê时，伊续讲是暗。有看见证据 ê时，伊kā伊解说hō͘无去。Κám是iáu有bat别人亲像经学士以及法利赛人ê所teh反对耶稣ê款?现to有看见伊行有权能ê神迹，in mā续讲he是kah撒但妥协来做-・ê。伊赶鬼lóng是靠鬼王别西卜，这to̍h是故意来攻击光ê罪。耶稣讲这to̍h是攻击圣神 ê罪，决断bōe赦免得-・ê。因为凡若人有看见上帝ê光，亦违背良心故意来拒绝伊-・ê，结局伊ê灵眼ē直直失明去。Chiah-ê人是违背良心来拒绝真 ê光。In是真thang伤心够额bân皮ê人，in掠光做暗，也到尾续永远kā hit-ê光来phah-hoa tī各各他。伊为tio̍h-ài怜悯hit-ê可怜ê phah石-・ ê，有接纳in ê 挑战，续犯tio̍h安息日，也tùi伊ê神迹有公然来塞密 in ê嘴。In满腹受气亲像发狂，大家出去做伙计谋攻击耶稣，看thang án怎来灭伊，tú-tú是亲像几礼拜前，in ê朋友tī耶路撒冷所做ê 仝款。In稳当犹原beh án-ne做，独独众人m̄容允in来khap-tio̍h伊ê身躯niā-niā。有时咱tio̍h 小khóa来见笑咱一般ê人ê所做。

In所teh 攻击-・ê，m̄是kan-taⁿ为tio̍h án-ne niā-niā。论chit-ê安息日ê问题，in所teh相辩论ê，不过是一小部分niā-niā，请咱来了解hit-ê lóng总 ê问题。

上帝ê圣kiáⁿ来到世间，是ài beh用四正ê根据来详细说明伊ê 宗教，ài用权威者ê态度，来说明早前bat受灵感ê先知，所teh教示ê话，to̍h是讲宗教ê真意，是在tī义，kah疼痛，不在tī微末外形ê 规矩kah拘束；koh咱世间人m̄是奴才，是父ê kiáⁿ儿；也伊ài咱众 kiáⁿ儿有疼痛ê心tī-・leh。

偤太教最大ê罪恶，是kā外面形式ê 规矩kah拘束ê 敬拜，来交换 hit-ê疼痛ê心。请来看耶稣时代ê 宗教观念是啥款。当时所高调ê宗教生活，to̍h是讲一礼拜ài禁食两pái，chiah是有敬虔。公然来施舍，chiah是有仁慈。背圣册ê 金句单，以及tī 街路头oa̍t念，形式ê祈祷文，chiah是有热心。怨恨抽税-・ê，弃sak有罪ê人，也怨恨轻视外邦人，chiah是显明in有忠实tī上帝。安息日是信仰生活ê中心ê试验石，经学士所致意-・ê，是论安息日所tio̍h守 ê微末/bî-boa̍t、劳苦，细细ê 规矩，看chiah-ê是宗教ê第一要紧ê点。

咱thang想像耶稣有不止怨恨chit款可怜错误ê法度，来teh表明上帝。伊有遣责in，称in是青瞑teh chhōa路，也续遣责in hit款下贱，细细ê 规矩。伊有chia̍p-chia̍p犯tio̍h安息日，咱thang phah算，伊有时是tiâu-kang来犯tio̍h，tùi án-ne thang遣责in ê错误ê思想，续koh来教示in，thang实在了解上帝ê目的。「安息日是为tio̍h人来设立，m̄是人为tio̍h安息日。」

安息日ê问题，thang讲是代表in所teh争辩一切ê问题。耶稣讲安息日是为tio̍h人，是为tio̍h人ê 幸福，人ê最高ê 福气来设立 ê。咱若查考旧约圣册chē-chē位 ê章节，咱不时to有thang看出，论安息日是有两项ê根本 ê目的 tī-・leh。人tio̍h有安息日thang离开in ê工程，续tī安息日thang tī主来欢喜快乐，换话来讲：一是歇困；二是敬拜。这to̍h是父上帝疼痛ê律法，是为tio̍h伊ê kiáⁿ儿ê 福气所设立 ê。

(1) 一礼拜一pái ê安息日，人tio̍h歇困，hō͘心神复到爽快，心内得tio̍h欢喜。上帝有tùi tī工场 ê ta-po͘、妇人人，tùi tī学堂 ê gín-á，tùi tī受缚ê奴才，tùi tī挂牛担ê精牲等，讲tio̍h歇困，来享受快乐，tī ta̍k-ê七日tio̍h有一日thang得tio̍h欢喜ê时间。有ê偤太人反转 tī安息日teh做工，mā续hō͘ in ê奴才，以及精牲来做工。「月头安息日，啥事m̄紧紧过，to̍h thang买卖来得tio̍h利益。」总是父上帝稳当无容允伊ê安息日来tú-tio̍h phah lâ-sâm。Tī chit日lín kah后生、cha-bó͘-kiáⁿ、奴仆、女婢、牛，á是驴lóng m̄-thang做工。Lóng tio̍h守 chit日做安息日，安息日是为tio̍h人来设立。

(2) Iáu-koh koh也是为tio̍h人ê纯全chiah来设立-・ ê。安息日m̄是kan-taⁿ为tio̍h肉体厌倦chiah来设立。人ê活不在tī伊ê肉体niā-niā。论「我」，á是自我，to̍h是hit-ê话thang khiā tī上帝ê面前，kah上帝有密接ê关系-・ ê，tiāⁿ-tio̍h是有来世 ê永远ê冒险tī-・leh，所以「我」是一个明显khah高尚ê存在者，m̄是kan-taⁿchit-ê一时的ê肉体niā-niā，也肉体不过是一个机关thang做hit-ê「我」ê 出现 ê路用。所以父上帝有想tio̍h咱人类ê最高ê 福气，m̄是kan-taⁿ tùi人讲tio̍h放sak工程来安息。Κoh有讲tio̍h放sak工程来一时á久kah我做伙安息。Lín tio̍h欢喜lín ê安息日，iáu-koh koh-khah要紧ê，是tio̍h tiàm-tī主来欢喜。Tio̍h思想高尚ê事，tio̍h hō͘你ê心神有机会thang进步，tio̍h ē记得上帝疼痛ê计画，有为tio̍h咱ê一时的，以及永远ê 福气来设立 chit-ê安息日。

这to̍h是安息日ê意思，安息日是上帝ê好ê恩赐；安息日是为tio̍h人。咱若读创世记，tī-hia有讲上帝有看伊所创造ê安息日，「亦看伊是真好。」

Chit时上帝有tùi chit-ê 吞忍 ê基督tī麦园中，koh一pái来看tio̍h人phah lâ-sâm安息日，亦看伊是真pháiⁿ。偤太ê教徒有phah lâ-sâm上帝ê安息日，有抢夺伊ê快乐，续用真chē差不多比做工khah快倦 ê无路用hit款ê 规矩kah拘束，来遮盖伊ê快乐。In to̍h是beh讲Tī安息日医生tio̍h m̄-thang亲切来行医，得tio̍h医好ê跛脚-・ê，tio̍h m̄-thang giâ伊ê 铺á，ta-po͘人tio̍h m̄-thang行过几里路ê远，妇人人tio̍h m̄-thang插针tī伊ê身躯；学生tio̍h m̄-thang用手来jôe 麦穗，若是无，恐惊会tú-tio̍h刑罚。父上帝是一个快受气koh gâu hiâm,hoah ê支配者，亦人是tio̍h做安息圣日ê奴才，来拖磨厌倦。耶稣有带天里ê自由ê 空气来到世间，来phah破 in所设hiah-ê刻tiâu tī 羊皮ê细细ê 规矩；tùi án-ne hit时in to̍h做伙计谋beh thâi伊，续tī主ê名来咒诅，讲伊是犯tio̍h安息日。

论耶稣tùi chiah-ê偤太人所显出ê态度ê事，请m̄-thang误解。因为这to̍h是上帝ê态度。咱tio̍h照公道来批评in，亦确实耶稣有照公道来批评in。

咱kám thang想讲耶稣beh遣责hit款诚实ê人ê疑问kah反对，因为in to是看伊ê教示，亲像一种 khǹg革命ê思想？断断m̄-thang。若是án-ne想to̍h全然无公道，因为在in teh看，耶稣不过是一个新来ê教师niā-niā，in无phah算伊是上帝。In若是有khǹg疼痛ê心，koh有热心欣慕上帝，虽然tùi 安息日ê观念in有错误，咱kám thang想伊beh遣责in ?断断m̄-thang。伊稳当beh用疼痛、同情ê心来矫正in，续祝福in chiah tio̍h。

Ǹg望咱深深ē记得，ta̍k-pái上帝所teh 遣责-・ê，m̄是遣责hit款有诚实心ê侥疑，á是错误；不过是遣责tī人ê心内所有hit款深深ê道德上 ê过失。耶稣ē来遣责in，是因为in ê心内有存pháiⁿ ê念头，无疼痛ê心tī-・leh。因为in 内心有存chit款，所以in虽是有看见上帝，iáu-koh 故意m̄认伊。实在人若无有疼心，是决断m̄-bat上帝。使徒约翰有讲：「无疼-・ê m̄-bat上帝」。有疼痛-・ê，是ǹg上帝teh进前。无论是啥人，是妇人人，á是gín-á，á是朋友，咱若koh-khah疼in，to̍h连hit只teh跟tòe伊ê狗，咱mā续koh-khah疼伊，也亲像án-ne，咱是koh-khah ē-thang发见tio̍h父上帝ê疼 chit-ê宇宙ê心。人若是无有疼ê心，是犯tio̍h最大ê罪恶。Tī基督ê面前，m̄是酒醉，无清气相 ê事，á是有啥物别项ê罪ē比得chit项ê厉害。Chiah-ê抽税-・ê kah娼妓，进前lín入上帝ê国。

无疼痛ê心，tī ta̍k所在有破坏人ê欢喜快乐。连耶稣tī加利利所有ê快乐，to犹原是hō͘伊phah无去leh。Tùi chit时起，到tī伊临终，为tio̍h in ê无疼痛ê心，致到bē-tàng koh一pái来享受khah早伊tī迦百农时代，所有经验tio̍h hit-ê快乐ê日子。