《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tēsì koàn Tēsì chiuⁿ Siōngchá ê Anhiohji̍t 第四卷 第四章Siōng早Ê安息日

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.06.23

Tēsì chiuⁿ Siōngchá ê Anhiohji̍t

Chiàu lán só͘ ēthang phòaⁿtoàn, Mákhó só͘ū biâusiá ê tējī ê chêngkéng, to̍h sī teh kóng khí tī koh kòelâi ê Anhiohji̍t, Iésu ū ji̍p Kapehnáum, lâi thâuchi̍t pái chhuthiān tī kàuhōe, iā sī thâuchi̍t pái tī Galílaiah lâi kongjiân soanthoân I ê sùbēng. Tongsî Iûthàilâng ê hōetn̂g, in téngpo͘ ê lépài khah siông sī chiàⁿ káu tiám khí. Hit sî ê hōeiú putchí gâu siú lépài ê sîkan. In ê La̍hbí ū kóng,"Beh khì kàuhōe tio̍h kín, beh tò・khì tio̍h bān, ǹgbāng tī lō͘・ni̍h ū sîkan thang chimchiok siūⁿ."Lán thang sióngsiōng ū chēchē chngkha ê hōeiú, tī hit chákhí, tùi ta̍k tiâu lō͘ chūchi̍p tī soaⁿ téng, lâi tī pehchóng só͘ khí hitê pe̍hsek ê hōetn̂g. In tùi ta̍kê chngthâu beh chiūⁿ khì hōetn̂g kèngpài, hitê chêngkéng, tûliáu in ê chhēngchhah ígōa, sī kah lán kináji̍t ê chèng hōeiú tùi chngthâu beh khì hù lépài siāng chi̍tiūⁿ, to̍h sī ū chohsitlâng íki̍p thóhîlâng, chhōa in ê kakoàn chòhóe teh lâi. Hitê lāu Sepíthài só͘ chhēng sī bô jōa hó khòaⁿ ê lépàiji̍t saⁿ, iûgoân ū chhōa i ê hūjînlâng íki̍p i ê tōahàn kiáⁿ, Iâkop, Iôhaneh chòhóe teh lâi. Ia̍h Antole̍h ū kah Piattò͘ íki̍p i ê kakoàn, chòhóe tī lō͘・ni̍h teh kiâⁿ, tōabīn in siansiⁿ iûgoân kah in chòhóe tehbeh lâi hù lépài. Tùi téngbīn ke koh ū koán hōetn̂g ê Gâilō͘, íki̍p "jînsîn, i ê kiáⁿ phòapēⁿ tī Kapehnáum・ê" ia̍h khaksi̍t, hitê gíná ê lāubú úntàng ū kah in chòtīn beh lâi khòaⁿ, sòa lâi thiaⁿ hitê chínkiù in ê sè kiáⁿ ê siansiⁿ ê kàsī. Chēchē tiâu koe, lâng lóng thatthattīⁿ, putchí ū hiánchhut chhànlān ê kongkéng tī・leh. Hit ji̍t hōetn̂g・ ni̍h, lâng sī chūchi̍p putchí chē chē, móa kàu mn̂gkháu. Inūi in chaiiáⁿ hitê chheⁿhūnlâng úntàng ē khì hù lépài; ia̍h chiàu in ê koànsio̍k, koán hōetn̂g ê úntàng ē chhiáⁿ khah tio̍h chhutmiâ ê lângkheh, chhinchhiūⁿ i hitkhoán ê lâng lâi soehkà chiah tio̍h.

Taⁿ hōeiú sī lóng chiâukàu lah. Lán tīchia beh sī ū sîkan to̍h thang kóngkhí hit sî ê kàuhōe ê lépài lóng chóng ê sūchêng. Hit ji̍t koán hōetn̂g・ê, ū seng khiā khí・lâi kîtó khuihōe. Chhiáⁿ lâi thiaⁿ hit chákhí suhōe chiá khuihōe ê kîtó, iā tōabīn Iésu iā sī ū thiaⁿkìⁿ ê.

"Chú ah, Lí sī sèkan ê kunông, goán kámsiā Lí, inūi Lí ū chhòngchō kng, koh ū chhòngchō àm, Lí ū siúⁿsù pêngan, koh ū chhòngchō bānmi̍h hō͘ goán ….. goán ê Chú, goán ê Siōngtè áh, goán kámsiā oló Lí, inūi Lí ê chhiú só͘ chhòngchō・ê, ū hiánchhut Lí ê êngkng; koh Lí ū chhòngchō oa̍hmiā ê kng lâi chiò sèkan; si̍tchāi Lí ê chunmiâ sī tio̍h oló bô chīn ….. Amén."

Āulâi ū koh sòachiap tējī pái kîtó kóng,

"Goán ê Chú, goán ê Siōngtè ah, Lí ū ēng tōa ê thiàⁿthàng teh thiàⁿthàng goán. Goán ê Pē, goán ê kunông ah, Lí ū ēng móamóa ê chûpi teh liânbín goán. Goán tio̍h kámsiā goán ê chó͘, to̍h sī sìnkhò Lí・ê, …in ū thiàⁿsioh goán, koh ū kàsī goán. In ū ēng Lí ê lu̍thoat lâi phahkhui goán ê ba̍kchiu ….. In ū kiatliân goán ê sim lâi thiàⁿthàng, sòa kèngùi Lí ê chunmiâ. Inūi Lí sī Siōngtè, Lí ū thè goán chúnpī chínkiù ê oa̍hlō͘; tī chèng pangkok ê tiongkan, Lí ū kéngsoán goán ….. Chú ah, goán kámsiā Lí, inūi Lí ū ēng thiàⁿthàng lâi kéngsoán Lí ê jînbîn Isulael! Amén."

Chhinchhiūⁿ ánne, suhōe chiá ū kîtó, iā kîtó soah, to̍h koh lóngtho̍k kó͘chá Iûthài ê sìntiâu, kiòchò "Shema" kóng,"Isulael cho̍k ah, lín tio̍h thiaⁿ! lán ê Chú, lán ê Siōngtè chíū sī chi̍tê." Ûnûn; iā sìntiâu tha̍kliáu ê sî, ū thiaⁿkìⁿ jînbîn ìntap ê siaⁿim putchí hiángliāng. Tī hit sî Iésu ū chhamka tī hitê tiongkan, ia̍h Piattò͘, Sepíthài íki̍p chèng chūchi̍p ê hōechiòng, mā ū chòhóe lâi khui siaⁿ ìn kóng,

"Sī lah, chinchiàⁿ Lí sī goán ê Siōngtè, ia̍h sī goán ê chó͘ ê Siōngtè; sī goán ê ông, ia̍h sī goán ê chó͘ ê ông; sī goán ê Kiùchú, ia̍h sī goán ê chó͘ ê Kiùchú ….. Iéhobah koánhat sèkài bûkiông bûchīn! goán tio̍h kámsiā oló goán ê Chú, to̍h sī chínkiù goán Isulael ê. Amén."

Āulâi lán ēthang khòaⁿkìⁿ Iésu íki̍p hōechiòng chòhóe àⁿ thâu lâi liām la̍k cheh ê si, lâi chhengchàn Iéhobah Siōngtè kóng,

"Τio̍h oló kámsiā lán ê Chú, lán ê Siōngtè, to̍h sī lán ê chó͘ ê Siōngtè, Abulahàm, Ísak, Iâkop ê Siōngtè. Tio̍h oló kámsiā Iéhobah, inūi Lí ū póhō͘ Abulahàm. Tio̍h oló kámsiā Iéhobah, inūi Lí ū hō͘ sílâng kohoa̍h ….. goān Lí íki̍p Lí ê chunmiâ sèng, Amén. Tio̍h oló kámsiā to̍kit bûjī ê Iéhobah Siōngtè! Amén."

Thâuchi̍t pō͘ ê lépài sek sī chhinchhiūⁿ ánne, āulâi ji̍p tējī pō͘, to̍h sī "soatkàu ê pō͘hūn." In ê lépài sek liáu, lán ū khòaⁿkìⁿ koán hōetn̂g・ê, chìnchêng óa khí iokkūi, ēng kèngkhiân ê thāitō͘ lâi the̍h lu̍thoat ê chheh kah sianti ê chheh khílâi tha̍k. Koán hōetn̂g・ ê, tútú beh hiankhui sianti ê chheh lâi tha̍k ê sî, nāsī ū siáⁿmi̍h La̍hbí á・sī khah chhutmiâ ê lângkheh tī・leh, i to̍h "chhiáⁿ i lâi káng tōlí." só͘í hit sî lán ū khòaⁿkìⁿ koán hōetn̂g・ ê, ū tùi hitê chē tī Piattò͘ ê ūi ê lângkheh kóng,"siansiⁿ ah, lí nā ū khó͘khǹg jînbîn ê ōe, chhiáⁿ kóng."

Hōechiòng ê chengsîn putchí kíntiuⁿ teh kîthāi ê tiongkan, I ū tùi hitê chūchi̍p chēchē lâng ê kàuhōe, chhutlâi khiā tī chèng lâng ê bīnchêng, I to̍h hiankhui sianti ê chheh, tha̍k liáuāu to̍h khui chhùi lâi kàsī in. Lán nā ēthang chaiiáⁿ I tī hit ji̍t só͘ kóng ê tōlí, sī úntàng putchí ū chhùbī tī・leh. Lán nāsī chíū ē hiáutit tùi sèngchheh lâi chhōe, tōabīn lán sī lóng ēthang chhōetio̍h hit ji̍t só͘ kóng ê ōe. Inūi tī hokimsu ê lāibīn ū kìchài I ê kàsī putchí chē, putkò sī sòaⁿsòaⁿ bô kiatliân tī・leh, iūkoh bô chùbêng sîkî kah tiûⁿsó͘ niāniā. Phìjū lâi kóng, Máthài ê chúiàu ê bo̍ktek sī tehbeh pianchi̍p "Iésu ê kàsī". Só͘í chiàu khòaⁿ i ū pianchi̍p Iésu tī soaⁿ téng sooatkàu liáuāu, tī Kapehnáum só͘ kóng ê chēchē ê kàsī. Tī Máthài hitê tn̂gtn̂g ê sì chiuⁿ só͘ū kìchài ê kàsī, kiùkèng m̄ sī siāng chi̍t sî só͘ kóng ê tōlí chiah tio̍h. I sī khah bô koànsì kóng hitkhoán tn̂gtn̂g ê soatkàu, tī Máthài hit kúi chiuⁿ só͘ teh kóng・ ê, chiàu khòaⁿ sī I chho͘ chhuthiān tī Kapehnáum só͘ soangiân ê ōe, inūi lán ū khòaⁿkìⁿ tīhia ū chi̍t kù ōe sī kah hit kù Mákhó só͘ ēng lâi teh biâusiá Kapehnáum ê lépài ê kò͘sū ê ōe sio siāng, to̍h sī kóng,"Iésu kóng soah, chèng lâng kîkoài I ê kàsī. Inūi I kàsī lâng chhinchhiūⁿ ū koânlêng・ ê, bô chhinchhiūⁿ in ê kengha̍ksū."

I tī Galílaiah thâuchi̍t pái beh lâi kánglūn I ê hokim hit sî, chūjiân úntàng sī ē chìnchêng kóng kúi kù chò thâu sū chiah sekha̍p. Iūkoh lán kàugia̍h thang sióngsiōng, I soanthoân Siōngtè kok ê hokim liáu, úntàng ū ūitio̍h púnsin lâi piānbêng; inūi lâng teh giâugî I sī beh lâi hòebô Kūiok ê lu̍thoat. Só͘í I ū kóng,"M̄thang phahsǹg góa lâi sī beh hòebô lu̍thoat, á・sī sianti; góa lâi m̄ sī beh hòebô i, sī beh ènggiām." Āulâi I ū ēng tiāmchēng koh ū uigiâm ê thāitō͘, sòa chiaplâi thêko Kūiok ê lu̍thoat hō͘ in bêngpe̍k hitê khah kosiōng ê ìsù; khaksi̍t I ū putchí hótáⁿ lâi kiànchèng kóng,"Lín bat thiaⁿkìⁿ ū tùi kó͘chá lâng kóng, ・nm̄thang hāisí lâng; hāisí lâng・ê, tio̍h siū símphòaⁿ." Chóng・sī góa kā lín kóng, kiànnā siūkhì i ê hiaⁿtī・ê, tio̍h siū símphòaⁿ. Lín bat thiaⁿkìⁿ ū ōe kóng, ・nm̄thang kiâⁿ kanîm, chóng・sī góa kā lín kóng, kiànnā khòaⁿkìⁿ hūlí lâi tōngkhí io̍kliām・ ê, simlāi íkeng îm・ i. Κoh lín bat thiaⁿkìⁿ ū tùi kó͘chá lâng kóng, m̄thang pōe chiùchōa, lí só͘ chiù ê chōa tio̍h hêng hō͘ Chú. Tio̍h thiàⁿ lí ê chhùpiⁿ, oànhūn lí ê tùite̍k. Chóng・sī góa kā lín kóng, itkhài m̄thang chiùchōa. Tùite̍k lín・ê, tio̍h thiàⁿ in, khúntio̍k lín・ê, tio̍h thè in kîtó ….. lūnkàu itchhè chiahê lu̍thoat, góa ài tùi lín lâi soanthoân hitê khahkoân, khah chhim ê ìgī."

"Chóng・sī góa kā lín kóng", chit kù sī piáubêng Iésu tùi sèngchheh ū phō chin thang chheⁿkiaⁿ, hótáⁿ koh sī ū koânui ê thāitō͘ tī・leh. Lán tīchia só͘ chhōetio̍h chitchām ê kàsī, siatsú chinchiàⁿ sī Iésu tī Kapehnáum só͘ kánglūn ・ê, lán to̍h ēthang kàugia̍h liáukái, lūn Kapehnáum ê hōechiòng ē ánchóaⁿ lâi kiànchèng chit kù ōe, to̍h sī chiàu Mákhó só͘ teh kóng khí ê,"lâng kîkoài I ê kàsī; inūi I ê kàsī lâng chhinchhiūⁿ ūkoân・ê, bô chhinchhiūⁿ kengha̍ksū."

Hit ji̍t Iésu sī bētàng kóng I só͘ ài kóng・ê kàu chhengchhó, inūi I tú khui chhùi beh kàsī ê sî, ū tútio̍h putchí hūnloān ê sū. Inūi tútú hit sî tī hōetn̂g lāi ū chi̍tê siáu・ê, hoān tio̍h kúi ê lâng tī・leh. Chitê lâng ū nn̄gtêng ê jînkeh; to̍h sī i púnsin ê jînkeh kah teh koánhat i ê pháiⁿ sîn ê jînkeh tī・leh. Chitê lâng ê simsîn ū khah loánjio̍k, ū khah hūnloān, hit sî i thiaⁿliáu siuⁿ kòethâu siū kámtōng, to̍h tòng bētiâu, chiah âukiò kóng,"Hàiⁿ・à! Hàiⁿ・à! Nachalia̍t lâng Iésu, goán kah lí siáⁿmi̍h kansia̍p? goán chai Lí sī siáⁿ lâng; to̍h sī Siōngtè ê sèng・ê!"

Lán thang sióngsiōng tī hit sî hōechiòng ū nāutāng kàu siáⁿ khoán, to̍h sī ū chēchē hūjînlâng putchí chheⁿkiaⁿ; iā chèng lâng lóng peh・ khílâi khiā teh, ài khòaⁿ hitê siáulâng. Chóng・sī chèng lâng chi̍tē khòaⁿtio̍h Iésu ê bīn, to̍h cheksî chiāmchiām siokchēng khílâi. Iésu ê tiāmchēng, koh ū jînchû móamóa ê ba̍kchiu, to̍h liâmpiⁿ chùba̍k tī hitê khóliân ê siáulâng. Āulâi lán ū thiaⁿtio̍h I ū ēng giâmsiok ū koânui ê ōe, lâi beh bia̍tbô hitê pháiⁿ ê khùila̍t, kóng,"lí tio̍h chēngchēng! tùi chitlâng chhutkhì!"

"Siâsîn thiuchhoah hitlâng, tōasiaⁿ kiò, to̍h tùi i chhutkhì. Chèng lâng lóng gôngngia̍h, tìkàu chòhóe piānlūn, kóng, Chitê sī ánchóaⁿ? che sī siáⁿmi̍h sū. I ēng koân bēnglēng siâsîn, siâsîn iā sūn thàn I!"

Hitê Anhiohji̍t sī iáubōe kòekhì, hit ji̍t chèng lâng tùi kàuhōe chhutlâi beh tńgkhì in tau ê sî, simlāi lóng siū tōa kámtōng, iā chi̍tlō͘ lóng sī teh kóng khí tī kàuhōe lāi só͘ khòaⁿkìⁿ, só͘ thiaⁿkìⁿ ê sū. Iâkop kah Iôhaneh chit sî sī kah in ê Chú Iésu íki̍p Piattò͘ chòhóe teh kiâⁿ tī lō͘・ni̍h. Iûthàilâng ê tùchokka ū chísī lán chaiiáⁿ, suijiân Iûthàilâng ū khǹg putchí goânbê ê liāmthâu lâi teh siú Anhiohji̍t; iáukoh in tī Anhiohji̍t ū hitkhoán si̍pkoàn gâu hó khoánthāi lângkheh; to̍h sī chhinchhiūⁿ lán só͘ teh kóng ê hitkhoán "sèngji̍t chhan"(Sunday diⁿer). Iâkop Iôhaneh bêngbêng sī ū hō͘ Piattò͘ chhiáⁿ khì chòhóe chētoh lâi chi̍hchiap Iésu. Só͘í in ū līkhui hōetn̂g, tùi hit tiâu kángkháu ê tōlō͘ ti̍tti̍t lo̍hkhì,"sûisî kah Iâkop, Iôhaneh ji̍p Símòng kah Antole̍h ê ke." Chóng・sī hitê sèngji̍t chhan to chúnpī iáubōe piānleh, hit sî chhù lāi to̍h loān chhèngchhèng. Inūi hit keng chhù ê chúhū, to̍h sī Piattò͘ ê tiūⁿḿ, ū hutjiânkan jiám tio̍h "tāng ê jia̍tpēⁿ", chitê pēⁿ to̍h sī tī hitê iāmjoa̍h, kēkē ê ô͘piⁿ só͘ siông hoat ê phó͘thong pēⁿ. Tùi ánne, I to̍h ji̍pkhì hōaⁿ chhiú tī i ê téngbīn,"jia̍t cheksî thè; hūjînlâng to̍h sūhāu in."

Tī hit ji̍t, chèng lâng tōatōa siū kámtōng, in ê chengsîn sī putchí kíntiuⁿ; só͘í hit àm chèng tāike úntàng chinsiān ài hiohkhùn chiah tio̍h. In Iûthàilâng ê kuikí sī siongtong giâm. Tī Anhiohji̍t nāsī ji̍tthâu íkeng lo̍h soaⁿ liáu, ta̍k só͘chāi lóng tio̍h siokchēng chiah ē chòtit. Chóng・sī hit ji̍t "kàu hônghunàm, ji̍t lo̍h liáu," hiahê tiàmtī Piattò͘ ê chhù lāi ê lâng lóng ū thiaⁿkìⁿ tī gōakháu ū tōa pō͘ kiâⁿ ê khapō͘ siaⁿ, íki̍p ū kui tōatīn lâng chòhóe jia̍tsim tīteh tâmlūn ê siaⁿsoeh. Hit sî in chi̍tē khòaⁿ tùi gōabīn chhutkhì to̍h ū khòaⁿtio̍h "Τhong siâⁿ ê lâng lóng chūchi̍p tī mn̂gkháu." Tī hōaⁿténg, hōaⁿ hē, chúi piⁿ, chûn・ni̍h, íki̍p tī hōaⁿ・ni̍h só͘ teh pha̍k ê têsek ê bāng・ni̍h, itkhài lóng sī hoān tio̍h jia̍tpēⁿ・ê, ū tò tī chháuchhio̍hn̍i̍h, koh ū hūjînlâng chhiú phō i ê thòngkhó͘ ê eⁿá, mā sī ū chháutē lâng chhōa i ê chheⁿmê ê sèkiáⁿ; iūkoh tīchia tīhia, choanchoan to lóng sī ū hitkhoán chhiú ēng kôngkông teh ê, hoān tio̍h kúi ê lâng. Iésu ū khiā tī mn̂gkháu, lâi chùba̍k khòaⁿ hitê choânchêng kéng. Hitê chêng kéng si̍tchāi sī putchí khóliân! ūiáⁿ! Chóng・sī chāi i tehkhòaⁿ, che khaksi̍t sī kàugia̍h ē kámtōng lâng ê chi̍tê súisúi ê chêngkéng. Inūi jînài, tôngchêng, íki̍p kiùchō͘ ê sim, to̍h sī ē ínchhōa lán loánjio̍k ê jînlūi lâi kah Siōngtè sio kiatliân・ ê, si̍tchāi sī ūkàu gia̍h hiánbêng tī hiahê teh thènghāu I ê itī ê chèng lâng ê bīnmāu, sī ū kah in ê pēⁿthiàⁿ, pêⁿpêⁿ chòhóe chūchi̍p hiánchhut tī mn̂gkháu. Tī hiahê pēⁿthiàⁿ chhiⁿchhám ê òbiāu ê tiongkan, chìchió ū hiánbêng chi̍t hāng sūsi̍t tī・leh, to̍h sī ū hiánbêng tī lâng ê lāibīn ū hitê sînsèng ê iàusò͘ tī・leh. Lán lâng ē hiáutit ūitio̍h i só͘ thiàⁿ ê lâng só͘ tútio̍h ê kankhó͘, lâi hiánchhut aisiong ê sim, jia̍tsim ài beh lâi pangchō͘ i, iā hiahê hūjînlâng ē hiáu ūitio̍h i ê sè kiáⁿ kamgoān choânjiân lâi pàngsak kakī, che to̍h sī piáubêng lán ê Pē ê simpak, che to̍h sī chhimchhim só͘ únba̍t tī lán ê simlāi ê púnlêng, inūi Siōngtè ū chhòngchō lâng khoánsit chhinchhiūⁿ I.

Hit ji̍t Iésu úntàng ū kámkak tio̍h kakī sī putchí chiapkīn in, inūi in só͘ū hitkhoán tôngchêng sim, putkò sī I ê simpak ê chi̍tê bô jōa hunbêng ê iáⁿchiah niāniā. Koànchhoàn tī chèng hokimsu ê lāitiong, lán ū tha̍ktio̍h tīhia ū teh ko tiāu chi̍t hāng ê kàsī, to̍h sī kóng Kitok tùi ta̍k lâng só͘ tútio̍h ê khó͘thàng, ū hiánchhut putchí jia̍tchhiat ê liânbín kah tôngchêng ê sim tī・leh. M̄nā ánne, lán mā sī ū siū kàsī, chaiiáⁿ I ū hùi liáu I ê chēchē ê simsîn, sīmchì sòa pàngsak púnsin lâi itī chèng lâng ê pēⁿthiàⁿ. Chhinchhiūⁿ bat ū chi̍tê hūjînlâng àmtiong óa lâi bong I, sòa tittio̍h ihó, hit sî Iésu ū kóng,"ū lâng bong góa, inūi góa chai ū koânlêng tùi góa chhut." Chhinchhiūⁿ ánne, I liân teh kiâⁿ tī chèng kankhó͘ ê lâng ê tiongkan, simkoaⁿ to bô pàngsak in, mā sī iûgoân ū teh théthiap in ê kankhó͘. Lán thang sióngsiōng, hitê nââukńg tīⁿ ê lāubú lâi kūi tī I ê bīnchêng ê sî, I ū thêng・teh, chìnchêng lâi phō I ê phòapēⁿ ê eⁿá tī chhiú・ni̍h; koh ū páikha ê gíná chhiú kia̍h koáiá ti̍tti̍t thiàu óa lâi beh chiūkīn I. Iā ū chheⁿmê・ê, ū páikha・ê, lóng chhun in ê chhiú lâi teh kiû I ê liânbín. Κoh mā ū hoān tio̍h jia̍tpēⁿ ê lâng jia̍tsim teh thènghāu in ê ûn. Kîsi̍t ta̍kpái I bong in, lâi ihó in ta̍k iūⁿ ê pēⁿthiàⁿ, lâi hō͘ in tittio̍h ho̍ktò ióngkiāⁿ, hit sî I chaiiáⁿ putsî ū koânlêng teh tùi I chhut. Só͘í Máthài tīteh kóng khí chitê kò͘sū ê sî, i ū ēng súi koh sin ê ìsù lâi káisek Isáiah só͘ īgiân ê ōe. Chiàu Isáiah to̍h sī kóng,"I tamtng lán ê kankhó͘, taⁿ lán ê pēⁿ." Chóng・sī Máthài ū káisek chhinchhiūⁿ ánne kóng,"I púnsin thè siū lán ê loánjio̍k, tamtng lán ê pēⁿthiàⁿ." Iésu ū tamtng lâng ê pēⁿthiàⁿ, mā sòa hùi liáu I chēchē simsîn lâi ihó in.

Khaksi̍t hit àm, I sī putchí iàsiān. Siatsú ū bó͘ siáⁿmi̍h iseng, á・sī bo̍ksu, si̍tchāi bat hiánchhut chit chióng tôngchêng ê sim, in tekkhak ē liáukái lâng tīteh tôngchêng pêngiú tiàmtī chin chhiⁿchhám ê khó͘kéng, hit sî hitê lâng ê chengsîn ê iàsiān kíntiuⁿ kàu ánchóaⁿ. Lán ê Chú m̄ sī kantaⁿ tôngchêng niāniā, koh chi̍t hāng I ū hoatchhut I ê koânlêng lâi itī in ê pēⁿthiàⁿ. Lán kàugia̍h thang chhimsìn, I tī hit àm hiohkhùn tī Piattò͘ ê chhù ê bînchhn̂g, hit sî I ê sengkhu úntàng sī putchí iàsiān, iā I ê sim úntàng mā sī ū putchí sóngkhoài chiah tio̍h, inūi tī hit ji̍t I ū hō͘ chēchē lâng tittio̍h khah hoaⁿhí khoàilo̍k. Chóng・sī chāi Iésu tī hit sî I ū pí I ê jio̍kthé siōng ê anhioh kohkhah iàukín ê sū tī・leh. Só͘í "keh chákhí thiⁿ iáu putchí àm", Piattò͘ to̍h ū thiaⁿkìⁿ I teh liâuliâuá liam ê khapō͘ siaⁿ, àmtiong beh thauthau kakī chi̍t lâng chhutkhì khòngiá, che to̍h sī tī Mákhó ê hokimsu tiong tīteh àmsī tī hitê pōeāu ū Piattò͘ tīteh ê kò͘sū ê chi̍tê. Hit chákhí tī hitê khòngiá ê soaⁿbóeliu, ū hiánchhut chhànlān ê lêbêng, iā tī hitê soaⁿē ê ô͘ ・ni̍h ū hoánchiò chi̍tê chūjiân ê chhengchēng ê súi kéng; hit sî Piattò͘ khòaⁿkìⁿ Iésu ū kūilo̍h tī hitê têsek ê soaⁿkha, lâi tittio̍h simsîn ê anhioh, simsîn choanit lâi kah Pē Siōngtè chòhóe kaupôe. Che to̍h sī Iésu tiàmtī chit tēbīn chiūⁿ ê sengoa̍h, I sîsiông só͘ suiàu ê sū. Liân Iésu to nāsī bô chit khoán ê sengoa̍h, sī lóng bētàng chò siáⁿmi̍h. Lán nāsī ài beh chiâⁿchò chi̍tê ióngkiāⁿ koh khoàilo̍k ê lâng, lán nāsī bô ánne, sī choânjiân kohkhah bōe ēngtit. Só͘í Iésu chiah ū hoanhù lán tio̍h sîsiông kīn óa tī Pē ê bīnchêng.

Iésu to̍h tīhia lâi kah Piattò͘ chòhóe kèbô͘, thang kòekhì hitpêng soaⁿ, piànkiâⁿ tī Galílaiah chēchē ê hiongchhoan,"hō͘ góa thang tīhia thoântō; inūi góa ūitio̍h chitê sū chiah chhutlâi." Chhinchhiūⁿ ánne, Iésu ū chhuthoat, iáu chi̍tê thoântō líhêng, to̍h sī bô kìchài tī sèngchheh ê lāibīn・ê. Khaksi̍t tī I ê senggâi tiong, iáu ū chēchē bô kì tio̍h ê sūchek tī・leh, iā bián giâugî, úntàng sī iáu ū chēchē hitkhoán lán só͘ bētàng chaiiáⁿ ê pópòe ê kàsī, íki̍p hitkhoán lán só͘ bētàng thiaⁿtio̍h ê koânlêng kah thiàⁿthàng ê hêngûi. Píphēng lâi kóng, chitê Kapehnáum ê kò͘sū sī ū piáusī lán chai, I sī chin bôêng, tī ta̍k ji̍t siosòa kiâⁿ chin chē hāng ê sū. Iáukoh I tī bē ji̍p Kapehnáum ê íchêng, kakī chi̍t lâng teh chhutgōa ê tiongkan, lán chiah chíū thiaⁿkìⁿ I kiâⁿ chi̍tê sînjiah niāniā, to̍h sī ihó "jînsîn ê kiáⁿ" ê sū, ia̍h tīchia só͘ teh kóng khí I chit chōa līkhui Kapehnáum, chhut khì hùkīn ê po͘thâu thoântō, tōabīn sī óa ū chi̍tⁿ̄g goe̍hji̍t kú, Chóng・sī tī hit tiongkan, lán chiah ū thang khiohtio̍h chi̍tê kò͘sū, tīteh kóng khí I ū ihó chitê tháiko・ê niāniā.

Kîsi̍t chi̍t pái kòe chi̍t pái, sī ū tútio̍h chitê khoánsit. Lán thang kóng tī I ê kong senggâi, ū kui chām ê sū chhaputto lóng àm・kòekhì. Lán ū sî chin kîkoài, ánchóaⁿ hokimsu bô ta̍k hāng kóngkhí? lán to̍kto̍k thang khòaⁿtio̍h hitê siókhóa ê iáⁿchiah lâi bat lán ê Chú ê sengoa̍h. Hokimsu só͘ siá・ê, si̍tchāi sī chíū tāmpo̍h, bô kúi hāng ê sū niāniā. Lán khiok mā sī bián giâugî, kîsi̍t kantaⁿ ánne to̍h íkeng kàugia̍h thang sìngióng Iésu. Chhinchhiūⁿ Iôhaneh ū kóng, "to̍kto̍k kì chiahê, hō͘ lín sìn I sī Siōngtè ê kiáⁿ." Koh tī i ê hokimsu ê bóe bīn, i ū kìchài chi̍t kù ōe, khiok sī ū teh piáubêng Tangiûⁿ lâng ê gâu khoatōa ê kìhō tī・leh, iáukoh tùi chit kù ōe hō͘ lán kàugia̍h thang ē kìtit, lūn lán ê Chú ê senggâi, sī iáu ū chēchē sūsi̍t bô kìchài tī sèngchheh ê lāibīn." Iésu só͘ kiâⁿ iáu ū chēchē hāng, nā sûi chi̍t hāng lâi siá, góa phahsǹg só͘ kì ê chheh, sèkan tóe bōe liáu."



第四章 Siōng早Ê安息日

照咱所ē-thang判断，马可所有描写ê第二ê情景，to̍h是teh讲起tī koh过来ê安息日，耶稣有入迦百农，来头一pái出现tī教会，也是头一pái tī加利利来公然宣传伊ê使命。当时偤太人ê会堂，in顶晡ê礼拜khah常是正九点起。Hit时ê 会友不止gâu守礼拜ê时间。In ê拉比有讲：「Beh去教会tio̍h紧，beh tò去tio̍h慢，ǹg望tī路里有时间thang chim-chiok想。」咱thang想像有chē-chē 庄脚ê 会友，tī hit早起，tùi ta̍k条路聚集tī山顶，来tī百总所起hit-ê白色ê会堂。In tùi ta̍k-ê庄头beh上去会堂敬拜，hit-ê情景，除了in ê 穿chhah以外，是kah咱今á日ê众会友 tùi 庄头beh去赴礼拜siāng一样，to̍h是有作穑人以及讨鱼人，chhōa in ê 家眷做伙 teh来。Hit-ê老Se-pí-thài所穿是无jōa好看ê礼拜日衫，犹原有chhōa伊ê妇人人以及伊ê大汉kiáⁿ，雅各、约翰做伙 teh来。亦安得烈有kah彼得以及伊ê 家眷，做伙 tī路里teh行，大面in先生犹原kah in做伙 teh-beh来赴礼拜。Tùi顶面街koh有管会堂ê Gâi-ló͘，以及「人臣，伊ê kiáⁿ破病tī迦百农-・ê」亦确实，hit-ê gín-á ê老母稳当有kah in做阵 beh来看，续来听hit-ê拯救in ê细kiáⁿ ê先生ê教示。Chē-chē条街，人lóng that-that-tīⁿ，不止有显出灿烂ê光景 tī-・leh。Hit日会堂里，人是聚集不止chē，满到门口。因为in知影hit-ê生份人稳当ē去赴礼拜；亦照in ê惯俗，管会堂ê稳当会请khah 出名 ê人客，亲像伊hit款ê人来说教chiah tio̍h。

Taⁿ会友是lóng 齐到lah。咱tī-chia beh是有时间to̍h thang讲起hit时ê教会ê礼拜lóng总 ê事情。Hit日管会堂-・ê，有先khiā起来祈祷开会。请来听hit早起司会者开会ê祈祷，也大面耶稣也是有听见ê。

「主ah，你是世间ê君王，阮感谢你，因为你有创造光，koh有创造暗，你有赏赐平安，koh有创造万物hō͘阮…。阮 ê主，阮 ê上帝áh，阮感谢o-ló你，因为你ê手所创造-・ê，有显出你ê荣光；koh你有创造活命ê光来照世间；实在你ê 尊名是tio̍h o-ló无尽….。阿门。」

后来有koh续接第二pái祈祷讲：

「阮 ê主，阮 ê上帝ah，你有用大ê疼痛teh疼痛阮。阮 ê父，阮 ê君王ah，你有用满满ê 慈悲teh怜悯阮。阮 tio̍h感谢阮 ê 祖，to̍h是信靠你-・ê，…in有疼惜阮，koh有教示阮。In有用你ê律法来phah开阮 ê目chiu….。In有结联阮 ê心来疼痛，续敬畏你ê 尊名。因为你是上帝，你有替阮准备拯救ê活路；tī众邦国ê中间，你有拣选阮….。主ah，阮感谢你，因为你有用疼痛来拣选你ê人民以色列！阿门。」

亲像án-ne，司会者有祈祷，也祈祷soah，to̍h koh 朗读古早偤太ê信条，叫做「Shema」讲：「以色列族ah，lín tio̍h听！咱ê主，咱ê上帝只有是一个。」匀匀；也信条读了ê时，有听见人民应答ê声音不止响亮。Tī hit时耶稣有参加tī hit-ê中间，亦彼得、Se-pí-thài以及众聚集ê 会众，mā有做伙来开声应讲：
「是lah，真正你是阮 ê上帝，亦是阮 ê 祖 ê上帝；是阮 ê王，亦是阮 ê 祖 ê王；是阮 ê救主，亦是阮 ê 祖 ê救主….。耶和华管辖世界无穷无尽！阮 tio̍h感谢o-ló阮 ê主，to̍h是拯救阮以色列ê。阿门。」

后来咱ē-thang看见耶稣以及会众做伙àⁿ头来念六节ê诗，来称赞耶和华上帝讲：

「Τio̍h o-ló感谢咱ê主，咱ê上帝，to̍h是咱ê 祖 ê上帝，亚伯拉罕、以撒、雅各ê上帝。Tio̍h o-ló感谢耶和华，因为你有保护亚伯拉罕。Tio̍h o-ló感谢耶和华，因为你有hō͘死人koh活….。愿你以及你ê 尊名圣，阿门。Tio̍h o-ló感谢独一无二ê耶和华上帝！阿门。」

头一部ê礼拜式是亲像án-ne，后来入第二部，to̍h是「说教ê部分。」In ê礼拜式了，咱有看见管会堂ê，进前óa起约柜，用敬虔ê态度来the̍h律法ê册kah先知ê册起来读。管会堂-・ê，tú-tú beh 掀开先知ê册来读ê时，若是有啥物拉比á是khah出名ê人客 tī-・leh，伊to̍h「请伊来讲道理。」所以hit时咱有看见管会堂-・ê，有对hit-ê坐tī彼得ê位ê人客讲：「先生ah，你若有苦劝人民ê话，请讲。」

会众 ê精神不止紧张teh期待ê中间，伊有tùi hit-ê聚集chē-chē人ê教会，出来khiā tī众人ê面前，伊to̍h掀开先知ê册，读了后to̍h开嘴来教示in。咱若ē-thang知影伊tī hit日所讲ê道理，是稳当不止有趣味tī-・leh。咱若是只有ē晓得tùi圣册来chhōe，大面咱是lóng ē-thang chhōe-tio̍h hit日所讲ê话。因为tī福音书ê内面有记载伊ê教示不止济，不过是散散无联络tī-・leh，又koh无注明时期kah 场所niā-niā。譬喻来讲，马太ê主要 ê目的是teh-beh编辑「耶稣ê教示」。所以照看伊有编辑耶稣tī山顶说教了后，tī迦百农所讲ê chē-chē ê教示。Tī马太hit-ê 长长 ê四章所有记载ê教示，究竟m̄是siāng一时所讲ê道理chiah tio̍h。伊是khah无惯势讲hit款长长 ê说教，tī马太hit几章所teh讲ê，照看是伊初出现 tī迦百农所宣言ê话，因为咱有看见tī-hia有一句话是kah hit句马可所用来teh描写迦百农ê礼拜ê故事ê话相像，to̍h是讲：「耶稣讲soah，众人奇怪伊ê教示。因为伊教示人亲像有权能ê，无亲像in ê 经学士。」

伊tī加利利头一pái beh来讲论伊ê福音hit时，自然稳当是ē进前讲几句做头序chiah适合。又koh咱够额thang想像，伊宣传上帝国ê福音了，稳当有为tio̍h本身来辩明；因为人teh侥疑伊是beh来废无旧约ê律法。所以伊有讲：「M̄-thang phah算我来是beh 废无律法，á是先知；我来m̄是beh 废无伊，是beh应验。」后来伊有用恬静koh有威严 ê态度，续接来提高旧约ê律法hō͘ in明白hit-ê khah高尚ê意思；确实伊有不止好胆来见证讲：「Lín bat听见有tùi古早人讲，m̄-thang害死人；害死人ê，tio̍h受审判。」总是我kā lín讲，见若受气伊ê 兄弟 ê，tio̍h受审判。Lín bat听见有话讲，‹-thang行奸淫，总是我kā lín讲，见若看见妇女来动起欲念ê，心内已经淫伊。Κoh lín bat听见有tùi古早人讲，m̄-thang背咒誓，你所咒 ê誓tio̍h还hō͘主。Tio̍h疼你ê厝边，怨恨你ê 对敌。总是我kā lín讲，一概m̄-thang咒誓。对敌lín ê，tio̍h疼in，khún-tio̍k lín ê，tio̍h替in祈祷….。论到一切chiah-ê律法，我ài对lín来宣传hit-ê khah高、khah深ê意义。」

「总是我kā lín讲」，chit句是表明耶稣对圣册有抱真thang生惊，好胆 koh是有权威ê态度tī-・leh。咱tī-chia所chhōe-tio̍h chit-chām ê教示，设使真正是耶稣tī迦百农所讲论-・ê，咱to̍h ē-thang够额了解，论迦百农ê 会众会án怎来见证chit句话，to̍h是照马可所teh讲起-・ê，「人奇怪伊ê教示；因为伊ê教示人亲像有权 -・ê，无亲像经学士。」

Hit日耶稣是bē-tàng讲伊所ài讲ê够清楚，因为伊tú 开嘴beh教示ê时，有tú-tio̍h不止混乱 ê事。因为tú-tú hit时tī会堂内有一个痟ê，犯tio̍h鬼ê人tī-・leh。Chit-ê人有两重ê人格；to̍h是伊本身ê人格kah teh管辖伊ê pháiⁿ神ê人格tī-・leh。Chit-ê人ê心神有khah软弱，有khah混乱，hit时伊听了siu°过头受感动，to̍h挡bē-tiâu，chiah喉叫讲：「Hàiⁿ-à！Hàiⁿ-à！拿撒勒人耶稣，阮 kah你啥物干涉？阮 知你是啥人；to̍h是上帝ê圣 ê！」

咱thang想像tī hit时会众有闹动到啥款，to̍h是有chē-chē妇人人不止生惊；也众人lóng peh-起来khiā teh，ài看hit-ê痟人。总是众人一下看tio̍h耶稣ê面，to̍h即时渐渐肃静起来。耶稣ê 恬静，koh有仁慈满满ê目chiu，to̍h liâm-piⁿ注目 tī hit-ê可怜ê痟人。后来咱有听tio̍h伊有用严肃有权威ê话，来beh灭无hit-ê pháiⁿ ê气力，讲：「你tio̍h静静！tùi chit人出去！」

「邪神抽chhoah hit人，大声叫，to̍h tùi伊出去。众人lóng gông-ngia̍h ，致到做伙辩论，讲，Chit-ê是án怎？这是啥物事。伊用权命令邪神，邪神也顺thàn伊！」

Hit-ê安息日是iáu未过去，hit日众人tùi教会出来beh tńg去in tau ê时，心内lóng受大感动，也一路lóng是teh讲起tī教会内所看见，所听见ê事。雅各kah约翰chit时是kah in ê主耶稣以及彼得做伙 teh行tī路里。偤太人ê着作家有指示咱知影，虽然偤太人有khǹg不止顽迷ê念头来teh守安息日；iáu-koh in tī安息日有hit款习惯gâu好款待人客；to̍h是亲像咱所teh讲ê hit款「圣日餐」(Sunday dinner)。雅各约翰明明是有hō͘彼得请去做伙坐桌来chih接耶稣。所以in有离开会堂，tùi hit条港口ê道路直直落去，「随时kah雅各，约翰入西门 kah安得烈ê家。」

总是hit-ê圣日餐to准备iáu未便leh，hit时厝内to̍h乱chhèng-chhèng。因为hit间厝ê主妇，to̍h是彼得ê 丈母，有忽然间染tio̍h「重ê热病」，chit-ê病to̍h是tī hit-ê炎热低低ê湖边所常发ê普通病。Tùi án-ne，伊to̍h入去hōaⁿ手tī伊ê顶面，「热即时退；妇人人to̍h侍候in。」

Tī hit日，众人大大受感动，in ê精神是不止紧张；所以hit暗众大家稳当真倦ài歇困chiah tio̍h。In偤太人ê 规矩是相当严。Tī安息日若是日头已经落山了，ta̍k所在lóng tio̍h肃静chiah ē做得。总是hit日「到黄昏暗，日落了，」hiah-ê tiàm-tī彼得ê厝内 ê人lóng有听见tī外口有大步行ê脚步声，以及有kui大阵人做伙热心tī-teh谈论ê声seh。Hit时in一下看tùi外面出去to̍h有看tio̍h「Τhong城ê人lóng聚集tī门口。」Tī岸顶、岸下、水边、船里，以及tī岸里所teh曝ê 茶色ê网里，一概lóng是犯tio̍h热病 ê，有倒 tī草席里，koh有妇人人手抱伊ê痛苦ê 婴á，mā是有草地人chhōa伊ê 青瞑 ê细kiáⁿ；又koh tī-chia tī-hia，专专to lóng是有hit款手用kông-kông teh ê，犯tio̍h鬼ê人。耶稣有khiā tī门口，来注目看hit-ê全情景。

Hit-ê情景实在是不止可怜！有影！总是在伊teh看，这确实是够额ē感动人ê一个súi-súi ê情景。因为仁爱、同情，以及救助 ê心，to̍h是ē引chhōa咱软弱 ê人类来kah上帝相结联ê，实在是有够额显明tī hiah-ê teh thèng候伊ê医治ê众人ê面貌，是有kah in ê病痛，平平做伙聚集显出tī门口。Tī hiah-ê病痛凄惨ê奥妙ê中间，至少有显明一项事实tī-・leh，to̍h是有显明tī人ê内面有hit-ê神圣 ê要素 tī-・leh。咱人ē晓得为tio̍h伊所疼ê人所tú-tio̍h ê 艰苦，来显出哀伤ê心，热心ài beh来帮助伊，也hiah-ê妇人人ē晓为tio̍h伊ê细kiáⁿ甘愿全然来放sak ka-kī，这to̍h是表明咱ê父ê心腹，这to̍h是深深所稳密 tī咱ê心内 ê本能，因为上帝有创造人款式亲像伊。

Hit日耶稣稳当有感觉tio̍h ka-kī是不止接近in，因为in所有hit款同情心，不过是伊ê心腹ê一个无jōa分明ê影迹niā-niā。贯串tī众福音书ê内中，咱有读tio̍h tī-hia有teh高调一项ê教示，to̍h是讲基督tùi ta̍k人所tú-tio̍h ê 苦痛，有显出不止热切ê怜悯 kah同情ê心tī-・leh。m̄-nā án-ne，咱mā是有受教示，知影伊有费了伊ê chē-chē ê心神，甚至续放sak本身来医治众人ê病痛。亲像bat有一个妇人人暗中óa来摸伊，续得tio̍h医好，hit时耶稣有讲：「有人摸我，因为我知有权能tùi我出。」亲像án-ne，伊连teh行tī众艰苦 ê人ê中间，心肝to无放sak in，mā是犹原有teh 体贴 in ê 艰苦。咱thang想像，hit-ê咙喉管tīⁿ ê老母来跪 tī伊ê面前ê时，伊有停teh，进前来抱伊ê破病ê 婴á tī手里；koh有跛脚ê gín-á手kia̍h拐á直直跳óa来beh就近伊。也有青瞑-・ ê，有跛脚-・ê，lóng伸in ê手来teh 求伊ê怜悯。Κoh mā有犯tio̍h热病 ê人热心teh thèng候in ê ûn。其实ta̍k-pái伊摸in，来医好in ta̍k样 ê病痛，来hō͘ in得tio̍h复到勇健，hit时伊知影不时有权能teh tùi伊出。所以马太tī-teh讲起chit-ê故事ê时，伊有用súi koh新ê意思来解释以赛亚所预言 ê话。照以赛亚to̍h是讲：「伊担当咱ê 艰苦，担咱ê病。」总是马太有解释亲像án-ne讲：「伊本身替受咱ê软弱，担当咱ê病痛。」耶稣有担当人ê病痛，mā续费了伊chē-chē心神来医好in。

确实hit暗，伊是不止厌倦。设使有某啥物医生，á是牧师，实在bat显出chit种同情ê心，in的确会了解人tī-teh同情朋友tiàm-tī真凄惨ê 苦境，hit时hit-ê人ê精神ê厌倦紧张到án怎。咱ê主m̄是kan-taⁿ同情niā-niā，koh一项伊有发出伊ê权能来医治in ê病痛。咱够额thang深信，伊tī hit暗歇困tī彼得ê厝ê眠床，hit时伊ê身躯稳当是不止厌倦，也伊ê心稳当mā是有不止爽快 chiah tio̍h，因为tī hit日伊有hō͘ chē-chē人得tio̍h khah欢喜快乐。总是在耶稣tī hit时伊有比伊ê肉体上 ê安息koh-khah要紧ê事tī-・leh。所以「隔早起天犹不止暗」，彼得to̍h有听见伊teh liâu-liâu-á liam ê脚步声，暗中beh偷偷ka-kī一人出去旷野，这to̍h是tī马可ê福音书中tī-teh暗示tī hit-ê背后有彼得tī-teh ê故事ê一个。Hit早起tī hit-ê 旷野 ê山尾溜，有显出灿烂ê黎明，也tī hit-ê山下ê湖里有反照一个自然ê 清净ê súi 境；hit时彼得看见耶稣有跪落tī hit-ê 茶色ê山脚，来得tio̍h心神ê安息，心神专一来kah父上帝做伙交陪。这to̍h是耶稣tiàm-tī chit地面上ê生活，伊时常所需要ê事。连耶稣to若是无chit款ê生活，是lóng bē-tàng做啥物。咱若是ài beh成做一个勇健koh快乐ê人，咱若是无án-ne，是全然koh-khah bōe用得。所以耶稣chiah有吩咐咱tio̍h时常近óa tī父ê面前。

耶稣to̍h tī-hia来kah彼得做伙计谋，thang过去hit-pêng山，遍行tī加利利chē-chē ê乡村，「hō͘我thang tī-hia传道；因为我为tio̍h chit-ê事chiah出来。」亲像án-ne，耶稣有出发，犹一个传道旅行，to̍h是无记载tī圣册ê内面-・ê。确实tī伊ê生涯中，iáu有chē-chē无记tio̍h ê事迹tī-・leh，也免侥疑，稳当是iáu有chē-chē hit款咱所bē-tàng知影ê宝贝ê教示，以及hit款咱所bē-tàng听tio̍h ê权能kah疼痛ê 行为。比并来讲，chit-ê迦百农ê故事是有表示咱知，伊是真无闲，tī ta̍k日相续行真chē项ê事。Iáu-koh伊tī bē入迦百农ê以前，ka-kī一人teh出外ê中间，咱chiah只有听见伊行一个神迹niā-niā，to̍h是医好「人臣ê kiáⁿ」ê事，亦tī-chia所teh讲起伊chit chōa离开迦百农，出去附近ê埠头传道，大面是óa有一两月日久，总是tī hit中间，咱chiah有thang拾tio̍h一个故事，tī-teh讲起伊有医好chit-ê 癞哥ê niā-niā。

其实一pái 过一pái，是有tú-tio̍h chit-ê款式。咱thang讲tī伊ê 公生涯，有归chām ê事差不多lóng暗过去。咱有时真奇怪，án怎福音书无ta̍k项讲起？咱独独thang看tio̍h hit-ê 小khóa ê影迹来bat咱ê主ê生活。福音书所写ê，实在是只有淡薄，无几项ê事niā-niā。咱却mā是免侥疑，其实kan-taⁿán-ne to̍h已经够额thang信仰耶稣。亲像约翰有讲：「独独记chiah-ê，hō͘ lín信伊是上帝ê kiáⁿ。」Koh tī伊ê福音书ê尾面，伊有记载一句话，却是有teh表明东洋人ê gâu 夸大ê记号tī-・leh，iáu-koh tùi chit句话hō͘咱够额thang ē记得，论咱ê主ê生涯，是iáu有chē-chē事实无记载tī圣册ê内面。「耶稣所行iáu有chē-chē项，若随一项来写，我phah算所记ê册，世间tóe bōe了。」