《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tēsì koàn Kapehnáum Tēit chiuⁿ Iésu ánchóaⁿ kàu Kapehnáum 第四卷迦百农 第一章 耶稣án怎到迦百农

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.06.02

Tēit chiuⁿ Iésu ánchóaⁿ kàu Kapehnáum


Lán chit sî sī kohchài kiâⁿ kàu tī chitê kò͘sū tiong ê chi̍tê choánki, to̍h sī lūn Iésu chhuthoat lâi thoânkàu tī Galílaiah bînchiòng ê tiongkan ê sū. Chèng hokimsu tùchiá chiàu khòaⁿ lóng sī tùi chitchân lâi chhuthoat kóngkhí in ê kò͘sū. In ū ēng chi̍tê hiánjiân ê kìhō lâi piáusī kóng,"Iôhaneh íkeng koaiⁿkaⁿ, Iésu kàu Galílaiah thôaⁿ Siōngtè ê hokim kóng ji̍tkî móa lah, Siōngtè ê kok kīn lah;lín tio̍h hóekái lâi sìn hokim."

Lán thang siūⁿ, siatsú lán ê sèngchheh ū chiàu chhùsū lâi pianchi̍p, to̍h in kóng kàu chitchām ê sî, úntàng beh làng tōatōa phāng, sòa ēng chitê sin chām lâi kóngkhí, thang lâi piáusī chitê choánki. Ia̍h tha̍k sèngchheh ê lâng úntàng beh chin chimchiok lâi chò hō tī i ê sèngchheh.

Hokimsu ê tùchiá só͘ tēit koansim ài kìchài・ê, to̍h sī chitê bînchiòng ê thoânkàu ê sū. Lūnkàu kòekhì itchhè ê sūchêng, in putkò sī khòaⁿchò teh īpī chitê kò͘sū, khòaⁿchò sī chitê kò͘sū ê giâmsiok ê pōekéng niāniā. Lán sī íkeng ū kángkiù hitê tōa ê pōekéng, to̍h sī ū kóngkhí i só͘ chhuthoat lâi hitê chhinchhiat ê sèkài, ū phō chi̍tê éngoán ê kèōe, tī láuchá ê tiongkan ū teh chúnpī I ê lâikàu, iā ū kóngkhí Iûthài ê chèng sianti lâng ê le̍ksú, Mesíiah ê chhimbāng íki̍p hiahê gōapang ê sèkài ū ánchóaⁿ tī bô ìsek ê tiongkan, lâi thè I chúnpī oa̍htāng ê bútâi ê sū. Āulâi ū kóngkhí I ê chhutsì, I ê sèhàn sî, I ê chiâⁿ nî, iā chiâⁿchò chi̍tê siàuliân ê ba̍kchhiūⁿ, íki̍p tùi chionglâi I só͘ phō ê īsiōng ê sū. Κoh ū kóngkhí I ū ánchóaⁿ pàngsak I ê únki ê sengoa̍h, chhuthoat lâi thoânkàu hitê tōa iàukín ê sîji̍t, to̍h sī ū siūⁿ I ê sélé, I ê siū chhì, I siōng chá lâi chio siàuliân ê tângphōaⁿ, chho͘ hôe hóngbūn Êlúsalem̀ íki̍p tiàmtī Iûthài soaⁿtē hitê khoàilo̍k ê thoântō, iā chòeāu ū kóngkhí kiâⁿsélé Iôhaneh siūlia̍h koaiⁿkaⁿ ê sū.

Chāi hokimsu ê tùchiá ê kèōe, ísiōng só͘ kóng hiahê, putkò sī chò tīchia só͘ beh kóng chitê kò͘sū ê thâusū jîí. In lóng sī khiā tī chitê kò͘sū, oa̍tlìntńg lâi hôesióng hiahê sūsi̍t. In khiok lóng sī tùi hiahê sūsi̍t lâi chhuthoat in ê pit. Chóng・sī tùi chittiám khí só͘ beh kóng ê kò͘sū, chiah si̍tchāi sī in só͘ tēit koansim・ê.

Taⁿ chitê sin ê kò͘sū, ū ínchhōa lán kiâⁿ kàu tī chi̍tê sin ê siâⁿchhī. Lūn hitê siâⁿchhī lán teh siàuliām Iésu ê sî, itpoaⁿ khiok sī khah bô khòaⁿchò iàukín・ê. Kîsi̍t tī I ê senggâi tiong, ū sì ê tiōngiàu ê siâⁿchhī tī・leh, to̍h sī ū Peklīhêng, sī I chhutsì ê só͘chāi; ū Nachalia̍t, sī I tōahàn ê só͘chāi; ū Êlúsalem̀, sī I sí ê só͘chāi; koh ū chi̍t ūi, to̍h sī kīn tī Galílaiah ê Kapehnáum, sī chi̍tê sèsè ê thóhî lâng ê kechhī, sī I tī Galílaiah sengoa̍h ê tiongsim, sī lán chit sî tio̍h kah I chòhóe tiàm khah ke chi̍t nî kú ê só͘chāi.

Chit sî khí, lán só͘ ài beh kóng・ê, to̍h sī Kapehnáum ê kò͘sū.

Lūnkhí chitê Galílaiah thoânkàu ê kò͘sū, lán só͘ tēit tiōngiàu ê châiliāu to̍h sī kiōngkoan hokimsu. Lūn chittiám Iôhaneh hokimsu sībô jōa ū thang chò lán ê pangchō͘. Iôhaneh bōe siá i ê hokimsu ê íchêng, kiōngkoan hokimsu ê tùchiá, to̍h íkeng chìnchêng cha̍phun kóng liáu, só͘í Iôhaneh sī lóng bô kóng siáⁿmi̍h.

Lán chit sî tīchia lâi chòhóe siūⁿ kiōngkoan hokimsu ê būntê, chiàu khòaⁿ sī putchí ha̍pgî. Ài lán chìnchêng ē kìtit chi̍t hāng, to̍h sī in ê chheh bētàng tútú kóng sī lán ê Chú ê toānkì. In putkò sī kā siōng chá ê ha̍kseng só͘ ē kìtit, lūn lán ê Chú ê sūchek kah tâmōe lâi khioh chòhóe, iūkoh khah siông sī bô chiàu si̍tchāi ê chhùsū lâi pianchi̍p.

Chho͘tāi ê Kitoktô͘, kîsi̍t sī bô ū si̍tchāi chiàu chhùsū lâi siá lūn lán ê Chú ê toānkì. In só͘ chai・ê, khah tōabīn sī kantaⁿ tī ta̍kê lépàiji̍t tī kàuhōe só͘ ha̍ksi̍p・ê niāniā. Iūkoh só͘ thiaⁿkìⁿ・ê, chēchē sī làngchām làngchām, lóng bô sio liânlo̍ktī・leh, sī chhinchhiūⁿ lán ê "Chúji̍t sînniû", á・sī thang kóng kàuhōe ū tùi hiahê bat khòaⁿkìⁿ, bat thiaⁿkìⁿ Chú ê lâng lâi tittio̍h chi̍tê itpoaⁿ só͘ teh liûthôaⁿ ê kò͘sū. Lūn thâu chām ê chhùsū, in khiok sī chaiiáⁿ, to̍h sī I ū hòasin lâi chhutsì, ū siū sélé koh ū siū chhì. Iūkoh lūn lō͘bóe chām ê chhùsū, in iā sī chaiiáⁿ, to̍h sī I ū chiūⁿ Êlúsalem̀, siū lâng ê símphòaⁿ, jiânāu ū siū tèng tī si̍pjīkè, ū kohoa̍h, chòeāu ū chiūⁿ thiⁿ. Chóng・sī tī hit tiongkan ê le̍ksú, to̍h sī lūn I tī tēbīn chiūⁿ ê sengoa̍h ê tiongsim ê kò͘sū, suijiân in ū chhim chai hitê sūsi̍t, ū kā I só͘ tútio̍h ê kôkô ê sūkiāⁿ íki̍p tâmōe lóng khek tiâu tī sim・ni̍h, iáukoh in khah siông sī bētàng chiàu sìchiàⁿ ê chhùsū lâi pâilia̍t. Chitê kiatkó ū hiánchhut tī in ê chhiú só͘ siá ê hokimsu; só͘í lán thang kóng chiahê hokimsu putkò sī teh kì su̍t chho͘tāi ê Kitoktô͘, chhùi só͘ teh thoânsiū ê hokim niāniā. Kiōngkoan hokimsu thang kóng sī tùi chho͘tāi Kitoktô͘ ê Chú ê toānkì, só͘ hoane̍k ê chheh, to̍h sī chiàu hiahê tùchiá só͘ khiākhí ê tēhng ê liûthoân, á・sī hiahê chhinba̍k khòaⁿkìⁿ ê lâng ê kiànchèng, á・sī tùchiá só͘ kethiⁿ chūchi̍p ê siausit, lâi pianchi̍p ê chheh.

Taⁿ hokimsu tiong, tēit chìnchêng siá・ê to̍h sī Mákhó, iūkoh lán nāsī ē kìtit Mákhó hokimsu, tōabīn lóng sī kì su̍t Piattò͘ ji̍tsiông só͘ teh soatkàu・ê, khaksi̍t sī ē hō͘ chitê Galílaiah sîtāi ê kò͘sū kethiⁿ chin ū oa̍hkhì kah chhùbī tī・leh. Lūn Chú ê sengoa̍h, Mákhó púnsin khiok sī bô siáⁿmi̍h kàu jōa chaiiáⁿ, Chóng・sī Mákhó ū kah Piattò͘ chò chìbi̍t ê pêngiú, iā Piattò͘ ū chhengho͘ Mákhó kóng,"góa ê kiáⁿ Mákhó." Chitê Piattò͘ sī pí pa̍t ê ha̍kseng kohkhah chhim chai Chú ê senggâi ê lâng.

Tī ēbīn só͘ kì chit chat ê ōe, chiàu kináji̍t itpoaⁿ ê sèngchheh ha̍kchiá só͘ sêngjīn・ê, to̍h sī hitê tútú Iôhaneh síliáu bô jōa kú chò Hilia̍ppholi̍p ê kàmtok Papia(Papias), só͘ kiànchèng ê ōe, i ê ōe kóng,"Mákhó, to̍h sī Piattò͘ ê káisek chiá, ū chiàu chinsi̍t, khiok sī bô chiàu chhùsū, kā Piattò͘ só͘ thoân, lūn Kitok ū ánchóaⁿ kóng ánchóaⁿ chò, itchhè ê sū kìchài tī i ê chheh・ni̍h. Mákhó púnsin khiok sī m̄bat thiaⁿkìⁿ Chú ê ōe, ia̍h m̄ sī I ê ha̍kseng, Chóng・sī i sī Piattò͘ ê ha̍kseng. Piattò͘ ū chiàu ki̍psî ê khiàmkhoeh ( i ê thiaⁿ tō chiá ) lâi kàsī lâng, iā khiok sī bô chiàu chhùsū. Só͘í thang kóng Mákhó sī bô ū chhògō͘ tī・leh. Inūi i ū koansim chi̍t hāng, to̍h sī bô hutlio̍k i só͘ thiaⁿkìⁿ・ê, iā bô ēng chhògō͘ ê hoattō͘ lâi siá i ê chheh."

Lán chhaputto thang kóng Mákhó hokimsu sī Piattò͘ ê hokimsu. Só͘í lán nā ēng chitê ìsù lâi tha̍k Mákhó hokimsu, hit sî lán ē hoatkiàn tio̍h chēchē ū chhùbī ê sūsi̍t, teh àmsī tī hitê pōeāu ū Piattò͘ tī・leh. Phìjū lâi kóng, lán tha̍ktio̍h Iésu tī Kapehnáum hiohkhùn tī Piattò͘ ê tau, ia̍h thiaⁿkìⁿ kóng chi̍t chákhí "thiⁿ iáu putchí àm", I ū khílâi beh kîtó, hit sî lán kàugia̍h thang sióngsiōng, tī chitê kò͘sū ê pōeāu ū hiánchhut Piattò͘ ū ánchóaⁿ ē kìtit, i ū thiaⁿkìⁿ tī hit chákhí Iésu tī kehpiah pângkeng teh tíntāng ê khapō͘ siaⁿ.

Lán iā thang tùi sióngsiōng tī téngbīn só͘ kóng hitê ū koânui chiá Papía só͘ kiànchèng ê ōe, lâi bêngpe̍k Máthài ū ēng in ê púntē ê Alân ōe lâi siá chi̍t pún chheh, kiòchò “Logia”, to̍h sī pianchi̍p lán ê Chú só͘ kóng íki̍p só͘ kiâⁿ ê sū. Hit pún thang kóng sī "Chú ê giânhêng lio̍k". Āulâi hoānsè sī i púnsin á・sī pa̍t lâng, ū chhamkhó Mákhó hokimsu chēchē ê châiliāu, sòa kā hit pún “Logia” kái khah tōa pún, chiâⁿchò lán hiānsî só͘ū ê Máthài hokimsu.

Iā lán thang phahsǹg, Lūka siōng chìnchêng sī ū tùi i ê pún kàuhōe, tōabīn sī Antiokhè, lâi tittio̍h i ê hokim ê kò͘sū, Chóng・sī āulâi i ū chhamkhó Máthài, Mákhó, iā bián giâugî, chiàu i tī i ê chheh ê thâu chi̍t chiuⁿ só͘ kóng bêng ê khoán, iûgoân ū chhamkhó chēchē sè pún ê le̍ksú chheh, lâi tittio̍h chin chē ê châiliāu. Lán tī khah āulâi ē chaiiáⁿ, tng tī i teh kintòe Páulô ê tiongkan, iûgoân ū tùi só͘ chi̍hchiap tio̍h ê Chú ê ha̍kseng, lâi tittio̍h chin chē châiliāu; hiahê ha̍kseng tekkhak ū tōatōa pangchō͘ i, chísī i chaiiáⁿ tī i ê hokimsu tiong só͘ teh kóng khí, lūn Iésu beh chiūⁿ khì Êlúsalem̀ tô͘tiong ê kìek, hitê to̍kit bûjī ê pō͘hūn.

Tī chit saⁿ pún ê hokimsu, khiok lóng ū chin chē siosiāng ê kìsū, teh kóng khí lán ê Chú só͘ kiâⁿ íki̍p só͘ kóng ê sū, hō͘ lán kàugia̍h siôngsè bêngpe̍k hitê sūsi̍t; m̄koh khósioh in lóng bô chiàu sióngsiōng ê chhùsū teh kóng khí, tùi ánne lán sī chin ohtit thang chiàusi̍t chāi ê sūnsī, lâi chòhóe siūⁿ Iésu tī Galílaiah thoânkàu ê le̍ksú.

Chit sî lán sī íkeng piān, chòhóe lâi siūⁿ chitê Galílaiah thoânkàu ê le̍ksú.

Sî sī Chúāu 27 nî. Chitê le̍ksú ê pōekéng sī tī Galílaiah ô͘ chiuûi ê tēhng, ia̍h hitê tiongsim tiám sī I ê kò͘hiong, kīn tī ô͘piⁿ ê Kapehnáum.

Tī chìnchêng chām, lán sī kóng kàu Iésu piànkiâⁿ lâm pêng Iûthài ê hiongchhoan, lâi soanthoân hokim ê sū ûichí. Lán khiok iûgoân ū kóngkhí tī "Iôhaneh íkeng koaiⁿkaⁿ", hit sî I ū hiòng pak pêng ti̍tti̍t beh chiūⁿ khíkhì Galílaiah ê sū, Chóng・sī bōe tòe I siōng khí khì kàu Galílaiah ê chìnchêng, lán ū chi̍tsîá kú iânchhiân tī lâm pêng ê só͘chāi, lâi chimchiok siūⁿ kiâⁿsélé Iôhaneh ê ūnmiā. Chit sî lán thang chūiû lâi kintòe I kiâⁿ kàu tī Galílaiah, lâi khòaⁿ I tī ô͘ ê chiuûi tùi bînchiòng lâi thoânkàu ê chêng kéng.

Bián giâugî I beh kàu Galílaiah ê tô͘tiong, úntàng ū kenggiām tio̍h chēchē hāng ê sūsi̍t; putkò chin khósioh, tī kiōngkoan hokimsu lóng bētàng thiaⁿtio̍h siáⁿmi̍h siausit. Iôhaneh ū hôesióng hitê siausit lâi chísī lán chai, kantaⁿ chi̍t chân ê sūsi̍t, to̍h sī teh kóng khí in kàu Samálīa beh kòekhì Galílaiah ê sî, ū tútio̍h chi̍tê Samálīa ê hūjînlâng, beh lâi chhiūⁿ chúi ê sū.

Lán thang siūⁿ in tāike kiâⁿ kàu Galílaiah ê kaukài ê si̍pjī lō͘thâu ê sî, Iésu ū kah I ê tângphōaⁿ, tōabīn sī Piattò͘, Antole̍h, Huili̍ppò͘, iā hoānsè Iôhaneh, tāike siosî. Iésu ū tùi sai pêng ti̍tti̍t kòekhì; hoānsè sī beh tńgkhì in tau Nachalia̍t. Iā hiahê ha̍kseng ū tùi tang pêng ti̍tti̍t tńgkhì in ê kò͘hiong koh khì thóhî. Hiahê ha̍kseng sī íkeng siongtong kú līkhui in ê púnhiong, iā in ê kangtêng chit sî sī lóng teh thènghāu in. Lán tio̍h ē kìtit chit sî in iáu koh sī chò chūiû ê tângphōaⁿ. In sī iáubōe siū I ê kéngtiàu lâi tamtng thoânkàu ê tiāⁿtio̍h ê kang. In putkò sī tī kúi goe̍hji̍t kú ê tiongkan lâi kah Iésu chòhóe hióngsiū hitê khoàilo̍k ê kenggiām. Tī hitê khoàilo̍k ê joa̍hthiⁿ, I ū chhōa in chòhóe sìkè kiâⁿ tī Iûthài ê soaⁿtē. Ia̍h in ū hiánchhut to̍kto̍k sī jia̍tsêng ê chhengliân só͘ū ê liāmthâu lâi khimgióng I, chôngpài I chò chi̍tê enghiông. In úntàng bô bē kìtit hiah kú ê kenggiām.

Lán thang siūⁿ in tī hitê kaukài lâi kah Iésu siosî liáuāu, in úntàng ū ēng putchí khoàilo̍k, siū tōa ê kámkek ê sim, lâi oôaⁿ soaⁿ kòe niá tńgkhì in tau Kapehnáum. Inūi in úntàng chìchió ū khǹg chēchē khoán ê ǹgbāng tī・leh, suijiân in sī iáubōe ū tiāⁿtio̍h ê ioksok, iáukoh in khaksìn ū chi̍t ji̍t úntàng ē tittio̍h èngún lâi pangchō͘ I itseng ê tōa sūgia̍p, ia̍h tōabīn in mā sī iûgoân chaiiáⁿ, koh bô jōa kú Iésu úntàng ē tòe in lâi ô͘ ・ni̍h.

In tāike tio̍h tī kúinā goe̍hji̍t kú, lâi līkhui Iésu, che sūsi̍t bián giâugî, sī sio̍k tī I ê kèōe ê chi̍tpō͘hūn, koh sī in só͘ beh siū ê hùnliān chi̍tê tiōngiàu ê pō͘hūn. Iésu sī putchí ū chuntiōng lâng ê jînkeh, I sī koattoàn bô beh chhuipek lâng ê sim. I sī ài in ū túhó ê sîkan thang lâi siūⁿ. In teh thènghāu ê sîkan, sī putchí ū līek tī in ê simsîn. Lán thang sióngsiōng in tāike, ta̍k ji̍t tīteh thóhî ê sî, simsîn iā teh thènghāu I lâi, teh tâmlūn I ê sū, simsim liāmliām tosī teh susiúⁿ I, teh chhì khòaⁿ tio̍h ánchóaⁿ chiah thang kohkhah lâi thiàⁿthàng I. Chhinchhiūⁿ ánne, in ū tī bô ìsek ê tiongkan, ū ûnûná chúnpī in ê sim thang lâi tamtng in tī chionglâi só͘ beh chò ê úitāi ê kangtêng.

Iésu ū kakī chi̍t lâng, sūn hit tiâu Nachalia̍t ê tōlō͘, ti̍tti̍t ǹg sai khì, iā chhinchhiūⁿ ánne, I ū ti̍tti̍t kiâⁿ kàu in lóng bô khòaⁿkìⁿ I ê lâng. Só͘í tī sio līpia̍t hit kúi lépài ê tiongkan, Iésu só͘ū kenggiām tio̍h siáⁿmi̍h tāichì, ha̍kseng tiong sī lóng bô lâng ē hiáu thang kóngkhí. Chiàu lán só͘ ēthang phòaⁿtoàn, I sī ìài kakī chi̍tê tī・leh, iáukoh I ēthang hiohkhùn kàu siáⁿ khoán, choanchoan sī khòaⁿ chèng lâng beh iôngún I kàu siáⁿmi̍h thêngtō͘ niāniā. Inūi I ê miâsiaⁿ íkeng ū piàn thoân tī sùhong, iā Galílaiah ê lâng lóng ū teh kóng khí, I tī Êlúsalem̀ tng chehkî tiong só͘ kiâⁿ itchhè ê sū. "inūi in púnsin ia̍h ū khì hù chehkî." Chóng・sī lán thang phahsǹg I sī ìài ū túhó ê sîkan thang kakī chi̍t lâng lâi sàmsu I ê kèōe. Lán iā thang phahsǹg tī in ê hōetn̂g íki̍p àmsî ū chi̍phōe ê sî, beh ū chēchē chngkha lâng chiūkīn I; iā hit sî I ū kàsī in chēchē hāng kîī ê sū, hō͘ in bêngpe̍k I ê Pē ū ánchóaⁿ teh khòaⁿkò͘ in, sòa kóngkhí tī tēbīn chiūⁿ I só͘ kèōe ài beh kiànsiat ê Siōngtè ê kok. Chóng・sī tûliáu tī Iôhaneh ê kìek tiong, só͘ū chísī lán chai chit chi̍t chân sèsè ê sūkiāⁿ, ígōa lán lóng bô thiaⁿkìⁿ siáⁿmi̍h.

To̍h sī ū chi̍t ji̍t, tng I sìkè teh kiâⁿ ê sî, I ū koh kiâⁿ kàu Galílaiah ê Kaná. Lán thang liāusióng I ū hiohkhùn tī "Galílaiah ê Kaná lâng Nâthaⁿâel" ê tau, inūi tī bô kúi goe̍hji̍t chêng, tī hit chōa putchí thang siàuliām ê líhêng ê sî, I ū ínchhōa I lâi ji̍p tī in ê kûn, lâi kah Iésu chò hó ê pêngiú chòhóe kaupôe. Lán thang siūⁿ tī ū chi̍t àm, Iésu kiâⁿlō͘ kàu chin iàsiān ài beh lâi hiohkhùn tī i ê chhù ê sî, i úntàng ū ēng kiongkèng hoaⁿhí ê sim lâi chi̍hchiap Iésu chiah tio̍h. Lán thang siūⁿ i tī keh chákhí ū kā i ê hoehn̂g, íki̍p i só͘ kenggiām tio̍h chengsîn siōng ê choánki ê bûhoakó chhiūkha ê só͘chāi, lâi hō͘ I khòaⁿ. Tī hit ji̍t, Iésu bat ūitio̍h i hō͘ chúi piànchò chiú hitê Kaná ê siàuliân ê sinniû, úntàng chin hoaⁿhí lâi hoangêng I; chhì siūⁿ, che kám ū siáⁿmi̍h thang giâugî ê só͘chāi? si̍tchāi Iésu tī hit chi̍t nn̄g ji̍t ê tiongkan, lâi hiohkhùn tī hitkhoán pêngiú ê chhù, sī chinchiàⁿ khoàilo̍k ê sū.

Khósioh bô ū kàujōachē sîkan thang iôngún I hiohkhùn I ê simsîn. Inūi I kàu Galílaiah ê siausit sī piàn thoân tī hitê sùhong, chit sî choân Galílaiah lóng iôchoah・ khílâi. Chit sî siolī ū jīcha̍p englí lō͘ ê Kapehnáum ê lâng, lóng gia̍h thâu teh thènghāu I, inūi hiahê siàuliân ê ha̍kseng, ū tòa chēchē gâu kámtōng lâng ê siausit tńgkhì in tau Kapehnáum. In ū soanthoân kóng tī Galílaiah hitê chhutmiâ ê lâng, ē liâmpiⁿ kàu lán ê siâⁿ. Tùi ánne ū chēchē páikha teh thàngthiàⁿ・ê, íki̍p ū kiáⁿjî phòapēⁿ ê hūjînlâng. Simlāi khǹg ǹgbāng teh kîkoài siūⁿ kóng hitê tōa ê iseng nā lâi, m̄chai ēthang pangchō͘ lán ábē.

Lán tīchia ài lâi siūⁿ Iôhaneh só͘ū kóngkhí ê chi̍t chân ê sūkiāⁿ. Iésu iáukoh kah Nâthaⁿâel íki̍p Kaná ê siàuliân ê sinniû tiàmtī Kaná ê sî, siolī jīcha̍p englí lō͘ ê Kapehnáum, tī hitê khah hógia̍h ê lâng teh tiàm ê téngbīn ke, ū chi̍t kháuchàu tútio̍h chin chhiⁿchhám ê sū, to̍h sī ū Hilu̍t ông ê "jînsîn" khiākhí tīhia, i ê ko͘ kiáⁿ phòapēⁿ tehbehsí. I ū thiaⁿkìⁿ lâng tī siâⁿ・ni̍h lóng teh hongsiaⁿ kóng Iésu teh beh lâi lah. Chóng・sī Iésu hoānsè ē khah bān kàu. Lán thang sióngsiōng, hitê gíná ê lāubú ū jia̍tsêng âukiò kóng,"Hé, m̄thang kantaⁿ khiā tiàm chia thènghāu I lâi! I to íkeng lâikàu tī Kaná lah. Κiámchhái I ēthang lâi kiù lán ê sè kiáⁿ!"

Hit àm gíná ê lāupē, to̍h kínkín jiokkhì Kaná, chiūkīn Iésu kóng,"siansiⁿ ah, lí ēthang lo̍h lâi khì itī góa ê kiáⁿ bōe? inūi i tehbehsí lah!"

Lán ê Chú ū siôngsiông sitbōng lán, inūi lán teh pekchhiat himbō͘ I, sī kantaⁿ khòaⁿ I sī chi̍tê iseng ê sî niāniā, ígōa chiàu khòaⁿ to̍h khah bô tìì I, chiàu khòaⁿ sībô siáⁿmi̍h lâng teh koansim tī I ê hokim íki̍p I ê kok. I to̍h iuchhiû lâi khòaⁿ chitê lâng, iā khòaⁿ I si̍tchāi sī teh tāipiáu itpoaⁿ ê hui chengsîn ê thāitō͘, to̍h kóng,"nā bô khòaⁿkìⁿ sînjiah kîsū, lín tekkhak m̄ sìn."

Hitê khóliân ê lāupē thiaⁿliáu lóng bô liáukái I ê ōe. Khiok i mā bô iàukín ài beh liáukái hitê ìsù."Chú ah, thàn góa ê sè kiáⁿ iáubōe sí, lo̍h lâikhì!" Iésu sī bētàng kīchoa̍t i hitkhoán jia̍tsêng ê chhéngkiû. Tī chi̍tsîá kú, I hitê ū khùila̍t ê susiúⁿ ū chìnchêng tī hitê sio lī hn̄ghn̄g ê gíná ê chhù, iā ū liáukái chitê lâng simlāi só͘ teh thòngkhó͘ ê sū, to̍h kā kóng,"khì ah, lí ê kiáⁿ oa̍h lah." Iésu ū hiánchhut chi̍t chióng ê bīnmāu hō͘ i khòaⁿliáu ē seⁿkhí khaksìn, i to̍h lóng bô giâugî. Keh chákhí, i ū khiâ i hit chiah bé chhutla̍t ti̍tti̍t cháu kàu beh ū khòaⁿtio̍h Kapehnáum ê sî, i ū tútio̍h i ê hūjînlâng só͘ chhe lâi ê lô͘po̍k, lâi pò i hoaⁿhí ê siausit, hō͘ i chaiiáⁿ i ê kiáⁿ sī íkeng oa̍h lah. "chhiáⁿ kā góa kóng siáⁿmi̍h sî chiah khah hó?" "chāji̍t tàu chi̍ttiámcheng jia̍t ū thè. "

Ông ê jînsîn chai, hit sî tútú sī Iésu kóng lí ê kiáⁿ oa̍h lah ê sî. Tùi ánne i púnsin kah choânke to̍h lóng sìn I. In ū tittio̍h chi̍t hāng pí in kiáⁿ ê oa̍hmiā kohkhah pópòe ê sū. Hit chi̍t ke, to iáu m̄bat kìⁿ tio̍h I ê bīn, iáukoh ūitio̍h I ê chhinchhiat ū siàu liām tio̍h in ê sè kiáⁿ, tùi ánne seⁿchhut kámsiā ê sim, sòa lóng chiâⁿchò Kapehnáum ê siōng chá ê ha̍kseng. Tùi tī lâng ū hitkhoán ē hiáutit kámun ê sim, Siōngtè ū tittio̍h i ê siōng hó ê kiáⁿ jî. Chhinchhiūⁿ kóng,"Iéhobah siúⁿsù góa tōa in, góa beh ēng siáⁿmi̍h lâi pòtap I?"

Chhinchhiūⁿ ánne, chitê Hilu̍t ông ê jînsîn íki̍p in tau ê sū, sībô koh hiánchhut tī chitê kò͘sū. Κiámchhái sī ánne, chóng・sī lán tīchia ū chi̍t hāng simsek ê thuichhek tī・leh.

Sio̍k tī Helo̍t ê lâng, ū kantaⁿ nn̄gê lâng hiánchhut tī khah āulâi ê kò͘sū, to̍h sī kòeliáu kúinā nî āu, lán ū tha̍ktio̍h hitê kah Helo̍t tâng pôeióng ê Máliām, i sī Páulô ê tângphōaⁿ. Chóng・sī pí chitê sū bênghián khah chá tī chìnchêng, lán ū tha̍k tio̍hkóng,"ū Helo̍t ê koánke, Khó͘sat ê bó͘ Iokaná, …. Ígōa iáu ū chēchē hūjînlâng lóng ūitio̍h hitê síkhì ê Kitok aisiong lâu ba̍ksái. Lán thang liāusióng, hoānsè chitê Iokaná sī hitê Hilu̍t ông ê jînsîn ê hūjînlâng; sī hitê phòapēⁿ tī Kapehnáum ê sèhàn gíná ê lāubú. Inūi chū kó͘ kah taⁿ, hūjînlâng sī khah siông khoàikhoài chiapla̍p Iésu, sòa gâu ho̍ksāi i.

Chitê jînsîn ê kacho̍k sībô liâmpiⁿ ū kihōe thang chhinsin kìⁿ Iésu ê bīn, thang tùi I lâi piáusī kámun ê sim. Góa teh siá chit pún Kitok Toān ê sî, tī góa ê bīnchêng ū kòa chi̍t pak tētô͘, iā tī tô͘・n̍i̍h ū ōe hitê Galílaiah ô͘piⁿ ê tōalō͘, kengkòe Kaná liáuāu, ū oanoan oatoat ti̍tti̍t thàng lo̍hkhì kàu Kapehnáum. Hit tiâu lō͘ ū kengkòe chēchē khamkham khia̍tkhia̍t kóngkhoah ê chngkha, iā tô͘tiong ê kéngtì sī putchí súi, inūi soaⁿ・ni̍h ê hoeba̍k tī chhunthiⁿ sî lóng ū siocheⁿ teh khuihoe, teh puhíⁿ. Lán thang sióngsiōng hitê "jînsîn" ū khiâ i ê bé tiàmtī chit tiâu tōlō͘ téng chhutla̍t teh pháu, pekchhiat ài beh kínkín tńgkhì kìⁿ tio̍h i ê sè kiáⁿ. Lán thang sióngsiōng, lán ê Chú púnsin tī sò͘ ji̍t āu iûgoân ū kiâⁿ chit tiâu lō͘, lâi khaisí I ê thoântō ê kang tī Galílaiah ê tēhng. Līkhui Kaná kiâⁿ óa ū kúinā lí ê lō͘chām, tútú beh chhut hitê soaⁿniá ê kháubīn ê sî, to̍h ū thang khòaⁿkìⁿ tī hitê soaⁿē ū Galílaiah ê ô͘, ū Kolia̍psèng, ū Peksàitāi, íki̍p Kapehnáum téng, lóng chak chòhóe tī hitê ô͘ ê sai pêng ê hōaⁿténg. Lán thang sióngsiōng hit sî Piattò͘, Antole̍h, Huili̍ppò͘, íki̍p kîtha, ū lâi tī lō͘・ni̍h gêngchiap Iésu, ia̍h Kapehnáum ê siâⁿ・ni̍h lâng tāike chūchi̍p kui kûn, tāike chheⁿ gîngîn lâi chùì khòaⁿ in ê chhùpiⁿ ū kah hitê siⁿhūn ê La̍hbí chòhóe teh kiâⁿ tī lō͘・ni̍h.

Ū chi̍tê thiusòe・ê, kiòchò Máthài, tī hit ji̍t ū chē tī konglō͘ piⁿ ê sòekoan, hoānsè ū chùì lâi khòaⁿ hitê teh lâi ê chheⁿhūnlâng. Sò͘ nî āu, i iáu sī ē kìtit hit sî ê chêng kéng, iā sòa ū liáukái hitê iàukín ê ìgī, to̍h siá tī i ê hokimsu kóng,"Iésu ū līkhui Nachalia̍t khì Kapehnáum khiākhí; chit só͘chāi tī háipiⁿ, tī Sepò͘lûn kah La̍ptāilī ê kaukài; sī beh ènggiām chá thok sianti Isáiah só͘ kóng・ê, kóng, Sepò͘lûn ê tē, La̍ptāilī ê tē,
Iân háikîⁿ ê lō͘, Ioltàn ê hô gōa, Gōapang ê Galílaiah; Chē tī o͘àm ê jînbîn Bat khòaⁿkìⁿ tōa kng; Chē tī síìm ê tē・ê, Ū kng khí lâi chiò in." Chhinchhiūⁿ ánne, Iésu ū kàu Kapehnáum.




第一章 耶稣án怎到迦百农


咱chit时是koh再行到tī chit-ê故事中ê一个转机，to̍h是论耶稣出发来传教tī加利利民众ê中间ê事。众福音书着者照看lóng是tùi chit-chân来出发讲起in ê故事。In有用一个显然ê记号来表示讲：「约翰已经关监，耶稣到加利利传上帝ê福音讲日期满lah，上帝ê国近lah;lín tio̍h悔改来信福音。」

咱thang想，设使咱ê圣册有照次序来编辑，to̍h in讲到chit-chām ê时，稳当 beh làng大大缝，续用chit-ê新chām来讲起，thang来表示chit-ê转机。亦读圣册ê人稳当 beh真chim-chiok来做号tī伊ê圣册。

福音书ê着者所第一关心ài记载ê，to̍h是chit-ê民众ê传教ê事。论到过去一切ê事情，in不过是看做teh预备chit-ê故事，看做是chit-ê故事ê严肃ê背景niā-niā。咱是已经有讲究hit-ê大ê背景，to̍h是有讲起伊所出发来hit-ê亲切ê世界，有抱一个永远ê计画，tī老早ê中间有teh准备伊ê来到，也有讲起偤太ê众先知人ê历史，弥赛亚ê深望以及hiah-ê外邦ê世界有án怎tī无意识ê中间，来替伊准备活动ê舞台ê事。后来有讲起伊ê出世，伊ê细汉时，伊ê成年，也成做一个少年ê木匠，以及对将来伊所抱ê异象ê事。Κoh有讲起伊有án怎放sak伊ê隐居ê生活，出发来传教hit-ê大要紧ê时日，to̍h是有想伊ê洗礼，伊ê受试，伊siōng早来招少年ê同伴，初回访问耶路撒冷以及tiàm-tī偤太山地hit-ê快乐ê传道，也最后有讲起行洗礼约翰受掠关监ê事。

在福音书ê着者ê计画，以上所讲hiah-ê，不过是做tī-chia所beh讲chit-ê故事ê头序而已。In lóng是khiā tī chit-ê故事，oa̍t-lìn-tńg来回想hiah-ê事实。In却lóng是tùi hiah-ê事实来出发in ê笔。总是tùi chit点起所beh讲ê故事，chiah实在是in所第一关心-・ê。

Taⁿ chit-ê新ê故事，有引chhōa咱行到tī一个新 ê城市。论hit-ê城市咱teh siàu念耶稣ê时，一般却是khah无看做要紧ê。其实tī伊ê生涯中，有四个重要ê城市tī-・leh，to̍h是有百利恒，是伊出世ê所在；有拿撒勒，是伊大汉ê所在；有耶路撒冷，是伊死ê所在；koh有一位，to̍h是近tī加利利ê迦百农，是一个细细ê讨鱼人ê街市，是伊tī加利利生活ê中心，是咱chit时 tio̍h kah伊做伙 tiàm khah加一年久ê所在。

Chit时起，咱所ài beh讲-・ê，to̍h是迦百农ê故事。

论起chit-ê加利利传教ê故事，咱所第一重要ê材料to̍h是共观福音书。论chit点约翰福音书是无jōa有thang做咱ê帮助。约翰未写伊ê福音书ê以前，共观福音书ê着者，to̍h已经进前十分讲了，所以约翰是lóng无讲啥物。

咱chit时 tī-chia来做伙想共观福音书ê问题，照看是不止合宜。Ài咱进前ē记得一项，to̍h是in ê册bē-tàng tú-tú讲是咱ê主ê传记。In不过是kā siōng早ê学生所ē记得，论咱ê主ê事迹kah谈话来khioh做伙，又koh khah常是无照实在ê次序来编辑。

初代ê基督徒，其实是无有实在照次序来写论咱ê主ê传记。In所知-・ê，khah大面是kan-taⁿ tī ta̍k-ê礼拜日tī教会所学习-・ê niā-niā。又koh所听见-・ê，chē-chē是làng-chām làng-chām，lóng无相联络tī-・leh，是亲像咱ê「主日神粮」，á是thang讲教会有tùi hiah-ê bat看见，bat听见主ê人来得tio̍h一个一般所teh流传ê故事。论头chām ê次序，in却是知影，to̍h是伊有化身来出世，有受洗礼koh有受试。又koh论路尾chām ê次序，in也是知影，to̍h是伊有上耶路撒冷，受人ê审判，然后有受钉tī十字架，有koh活，最后有上天。总是tī hit中间ê历史，to̍h是论伊tī地面上ê生活ê中心ê故事，虽然in有深知hit-ê事实，有kā伊所tú-tio̍h ê kô-kô ê事件以及谈话lóng刻tiâu tī心里，iáu-koh in khah常是bē-tàng照四正ê次序来排列。Chit-ê结果有显出tī in ê手所写ê福音书；所以咱thang讲chiah-ê福音书不过是teh记述初代ê基督徒，嘴所teh传授ê福音niā-niā。共观福音书thang讲是tùi初代基督徒ê主ê传记，所翻译ê册，to̍h是照hiah-ê着者所khiā起ê地方ê流传，á是hiah-ê亲目看见ê人ê见证，á是着者所加添聚集ê消息，来编辑ê册。

Taⁿ福音书中，第一进前写-・ê to̍h是马可，又koh咱若是ē记得马可福音书，大面lóng是记述彼得日常所teh说教-・ê，确实是ē hō͘ chit-ê加利利时代ê故事加添真有活气kah趣味tī-・leh。论主ê生活，马可本身却是无啥物到jōa知影，总是马可有kah彼得做至密ê朋友，也彼得有称呼马可讲：「我ê kiáⁿ马可。」Chit-ê彼得是比别个学生koh-khah深知主ê生涯ê人。

Tī下面所记chit节ê话，照今á日一般ê圣册学者所承认-・ê，to̍h是hit-ê tú-tú约翰死了无jōa久做Hi-lia̍p-pho-li̍p ê监督Pa-pi-a(Papias)，所见证ê话，伊ê话讲： 「马可，to̍h是彼得ê解释者，有照真实，却是无照次序，kā彼得所传，论基督有án怎讲án怎做，一切ê事记载tī伊ê册里。马可本身却是m̄-bat听见主ê话，亦m̄是伊ê学生，总是伊是彼得ê学生。彼得有照及时ê欠缺(伊ê听道者)来教示人，也却是无照次序。所以thang讲马可是无有错误tī-・leh。因为伊有关心一项，to̍h是无忽略伊所听见-・ê，也无用错误ê法度来写伊ê册。」

咱差不多thang讲马可福音书是彼得ê福音书。所以咱若用chit-ê意思来读马可福音书，hit时咱ē发见tio̍h chē-chē有趣味ê事实，teh暗示tī hit-ê背后有彼得tī-・leh。譬喻来讲，咱读tio̍h耶稣tī迦百农歇困tī彼得ê tau，亦听见讲一早起「天iáu不止暗」，伊有起来beh祈祷，hit时咱够额thang想像，tī chit-ê故事ê背后有显出彼得有án怎ē记得，伊有听见tī hit早起耶稣tī隔壁房间teh振动ê脚步声。

咱也thang tùi相像tī顶面所讲hit-ê有权威者Pa-pí-a所见证ê话，来明白马太有用in ê本地ê亚兰话来写一本册，叫做“Logia”，to̍h是编辑咱ê主所讲以及所行ê事。Hit本thang讲是「主ê言行录」。后来hoān-sè是伊本身á是别人，有参考马可福音书chē-chē ê材料，续kā hit本“Logia”改khah大本，成做咱现时所有ê马太福音书。

也咱thang phah算，路加上进前是有tùi伊ê本教会，大面是安提阿，来得tio̍h伊ê福音ê故事，总是后来伊有参考马太，马可，也免侥疑，照伊tī伊ê册ê头一章所讲明ê款，犹原有参考chē-chē细本ê历史册，来得tio̍h真chē ê材料。咱tī khah后来ē知影，当tī伊teh跟tòe保罗ê中间，犹原有tùi所chih接tio̍h ê主ê学生，来得tio̍h真chē材料；hiah-ê学生的确有大大帮助伊，只是伊知影tī伊ê福音书中所teh讲起，论耶稣beh上去耶路撒冷途中ê记忆，hit-ê独一无二ê部分。

Tī chit三本ê福音书，却lóng有真chē相像ê记事，teh讲起咱ê主所行以及所讲ê事，hō͘咱够额详细明白hit-ê事实；m̄-koh可惜in lóng无照想像ê次序teh讲起，tùi án-ne咱是真oh得thang照实在ê顺序，来做伙想耶稣tī加利利传教ê历史。

Chit时咱是已经便，做伙来想chit-ê加利利传教ê历史。

时是主后27年。Chit-ê历史ê背景是tī加利利湖周围ê地方，亦hit-ê中心点是伊ê故乡，近tī湖边ê迦百农。

Tī 进前chām，咱是讲到耶稣遍行南pêng偤太ê乡村，来宣传福音ê事为止。咱却犹原有讲起tī「约翰已经关监」，hit时伊有向北pêng直直beh上起去加利利ê事，总是bōe tòe伊上起去到加利利ê 进前，咱有一时á久延chhiân tī南pêng ê所在，来chim-chiok想行洗礼约翰ê运命。Chit时咱thang自由来跟tòe伊行到tī加利利，来看伊tī湖ê周围对民众来传教ê情景。

免侥疑伊beh到加利利ê途中，稳当有经验tio̍h chē-chē项ê事实；不过真可惜，tī共观福音书lóng bē-tàng听tio̍h啥物消息。约翰有回想hit-ê消息来指示咱知，kan-taⁿ一chân ê事实，to̍h是teh讲起in到撒马利亚beh过去加利利ê时，有tú-tio̍h一个撒马利亚ê妇人人，beh来chhiūⁿ水ê事。

咱thang想in大家行到加利利ê交界ê十字路头ê时，耶稣有kah伊ê同伴，大面是彼得、安得烈、腓力，也hoān-sè约翰，大家相辞。耶稣有tùi西pêng直直过去；hoān-sè是beh tńg去in tau拿撒勒。也hiah-ê学生有tùi东pêng直直tńg去in ê故乡koh去讨鱼。Hiah-ê学生是已经相当久离开in ê本乡，也in ê工程chit时是lóng teh thèng候in。咱tio̍h ē记得chit时 in iáu-koh是做自由ê同伴。In是iáu未受伊ê拣召来担当传教ê tiāⁿ-tio̍h ê工。In不过是tī几月日久ê中间来kah耶稣做伙享受hit-ê快乐ê经验。Tī hit-ê快乐ê热天，伊有chhōa in做伙四界行tī偤太ê山地。亦in有显出独独是热诚ê青年所有ê念头来钦仰伊，崇拜伊做一个英雄。In稳当无bē记得hiah久ê经验。

咱thang想in tī hit-ê交界来kah耶稣相辞了后，in稳当有用不止快乐，受大ê感激ê心，来Pôaⁿ山过niá tńg去in tau迦百农。因为in稳当至少有khǹg chē-chē款ê ǹg望tī-・leh，虽然in是iáu未有tiāⁿ-tio̍h ê约束，iáu-koh in确信有一日稳当ē得tio̍h应允来帮助伊一生ê大事业，亦大面in mā是犹原知影，koh无jōa久耶稣稳当ē tòe in来湖里。

In大家tio̍h tī几nā月日久，来离开耶稣，这事实免侥疑，是属tī伊ê计画ê一部分，koh是in所beh受ê训练一个重要ê部分。耶稣是不止有尊重人ê人格，伊是决断无beh催逼人ê心。伊是ài in有tú好ê时间thang来想。In teh thèng候ê时间，是不止有利益tī in ê心神。咱thang想像in大家，ta̍k日tī-teh讨鱼ê时，心神也teh thèng候伊来，teh谈论伊ê事，心心念念to是teh思想伊，teh试看tio̍h án怎chiah thang koh-khah来疼痛伊。亲像án-ne，in有tī无意识ê中间，有匀匀á准备in ê心thang来担当in tī将来所beh做ê伟大ê工程。

耶稣有ka-kī一人，顺hit条拿撒勒ê道路，直直ǹg西去，也亲像án-ne，伊有直直行到in lóng无看见伊ê人。所以tī相离别hit几礼拜ê中间，耶稣所有经验tio̍h啥物tāi-chì，学生中是lóng无人ē晓thang讲起。照咱所ē-thang判断，伊是意爱ka-kī一个tī-・leh，iáu-koh伊ē-thang歇困到啥款，专专是看众人beh容允伊到啥物程度niā-niā。因为伊ê名声已经有遍传tī四方，也加利利ê人lóng有teh讲起，伊tī耶路撒冷当节期中所行一切ê事。「因为in本身亦有去赴节期。」总是咱thang phah算伊是意爱有tú好ê时间thang ka-kī一人来三思伊ê计画。咱也thang phah算tī in ê会堂以及暗时有集会ê时，beh有chē-chē 庄脚人就近伊；也hit时伊有教示in chē-chē项奇异ê事，hō͘ in明白伊ê父有án怎teh看顾in，续讲起tī地面上伊所计画ài beh建设ê上帝ê国。总是除了tī约翰ê记忆中，所有指示咱知chit一chân细细ê事件，以外咱lóng无听见啥物。

To̍h是有一日，当伊四界teh行ê时，伊有koh行到加利利ê迦拿。咱thang料想伊有歇困tī「加利利ê迦拿人拿但业」ê tau，因为tī无几月日前，tī hit chōa不止thang siàu念ê旅行ê时，伊有引chhōa伊来入tī in ê群，来kah耶稣做好ê朋友做伙交陪。咱thang想tī有一暗，耶稣行路到真厌倦ài beh来歇困tī伊ê厝ê时，伊稳当有用恭敬欢喜ê心来chih接耶稣chiah tio̍h。咱thang想伊tī隔早起有kā伊ê花园，以及伊所经验tio̍h精神上ê转机ê无花果树脚ê所在，来hō͘伊看。Tī hit日，耶稣bat为tio̍h伊hō͘水变做酒hit-ê迦拿ê少年ê新娘，稳当真欢喜来欢迎伊；试想，这kám有啥物thang侥疑ê所在?实在耶稣tī hit一两日ê中间，来歇困tī hit款朋友ê厝，是真正快乐ê事。

可惜无有够jōa-chē时间thang容允伊歇困伊ê心神。因为伊到加利利ê消息是遍传tī hit-ê四方，Chit时全加利利lóng摇choah-・起来。Chit时相离有二十英里路ê迦百农ê人，lóng gia̍h头teh thèng候伊，因为hiah-ê少年ê学生，有带chē-chē gâu感动人ê消息tńg去in tau迦百农。In有宣传讲tī加利利hit-ê出名ê人，ē liâm-piⁿ到咱ê城。Tùi án-ne有chē-chē跛脚teh痛疼-・ê，以及有 kiáⁿ儿破病ê妇人人。心内khǹg ǹg望teh奇怪想讲hit-ê大ê医生若来，m̄知ē-thang帮助咱á-bē。

咱tī-chia ài来想约翰所有讲起ê一chân ê事件。耶稣iáu-koh kah拿但业以及迦拿ê少年ê新娘tiàm-tī迦拿ê时，相离二十英里路ê迦百农，tī hit-ê khah好额ê人teh tiàm ê顶面街，有一口灶tú-tio̍h真凄惨ê事，to̍h是有希律王ê「人臣」khiā起tī-hia，伊ê孤kiáⁿ破病teh-beh死。伊有听见人tī城里lóng teh风声讲耶稣teh beh来lah。总是耶稣hoān-sè ē khah慢到。咱thang想像，hit-ê gín-á ê老母有热诚喉叫讲：「Hé，m̄-thang kan-taⁿkhiā tiàm chia thèng候伊来！伊to已经来到tī迦拿lah。Κiám-chhái伊ē-thang来救咱ê细kiáⁿ！」

Hit暗gín-á ê老父，to̍h紧紧jiok去迦拿，就近耶稣讲：「先生ah，你ē-thang落来去医治我ê kiáⁿbōe？因为伊teh-beh死lah!」

咱ê主有常常失望咱，因为咱teh迫切欣慕伊，是kan-taⁿ看伊是一个医生ê时niā-niā，以外照看to̍h khah无致意伊，照看是无啥物人teh关心tī伊ê福音以及伊ê国。伊to̍h忧愁来看chit-ê人，也看伊实在是teh代表一般ê非精神ê态度，to̍h讲：「若无看见神迹奇事，lín的确m̄信。」

Hit-ê可怜ê老父听了lóng无了解伊ê话。却伊mā无要紧ài beh了解hit-ê意思。「主ah，趁我ê细kiáⁿiáu未死，落来去！」耶稣是bē-tàng拒绝伊hit款热诚ê请求。Tī 一时á久，伊hit-ê有气力ê思想有进前tī hit-ê相离远远ê gín-á ê厝，也有了解chit-ê人心内所teh痛苦ê事，to̍h kā讲：「去ah，你ê kiáⁿ活lah。」耶稣有显出一种ê面貌hō͘伊看了ē生起确信，伊to̍h lóng无侥疑。隔早起，伊有khiâ伊hit只马出力直直走到beh有看tio̍h迦百农ê时，伊有tú-tio̍h伊ê妇人人所差来ê奴仆，来报伊欢喜ê消息，hō͘伊知影伊ê kiáⁿ是已经活lah。「请kā我讲啥物时chiah khah好？」「昨日昼一点钟热有退。」

王ê人臣知，hit时tú-tú是耶稣讲你ê kiáⁿ活lah ê时。Tùi án-ne伊本身kah全家to̍h lóng信伊。In有得tio̍h一项比in kiáⁿê活命koh-khah宝贝ê事。Hit一家，to iáu m̄-bat见tio̍h伊ê面，iáu-koh为tio̍h伊ê亲切有siàu念tio̍h in ê细kiáⁿ，tùi án-ne生出感谢ê心，续lóng成做迦百农ê siōng早ê学生。Tùi tī人有hit款ē晓得感恩ê心，上帝有得tio̍h伊ê上好ê kiáⁿ儿。亲像讲：「耶和华赏赐我大恩，我beh用啥物来报答伊？」

亲像án-ne，chit-ê希律王ê人臣以及in tau ê事，是无koh显出tī chit-ê故事。Κiám-chhái是án-ne，总是咱tī-chia有一项sim-sek ê推测tī-・leh。

属tī希律ê人，有kan-taⁿ两个人显出tī khah后来ê故事，to̍h是过了几nā年后，咱有读tio̍h hit-ê kah希律同培养ê Má-liām，伊是保罗ê同伴。总是比chit-ê事明显khah 早tī 进前，咱有读tio̍h讲：「有希律ê管家，Khó͘-sat ê bó͘ Iok-a-ná，…。以外iáu有chē-chē妇人人lóng为tio̍h hit-ê死去ê基督哀伤流目屎。咱thang料想，hoān-sè chit-ê Iok-a-ná是hit-ê希律王ê人臣ê妇人人；是hit-ê破病tī迦百农ê细汉gín-á ê老母。因为自古及今，妇人人是khah常快快接纳耶稣，续gâu服事伊。

Chit-ê人臣ê家族是无liâm-piⁿ有机会thang亲身见耶稣ê面，thang tùi伊来表示感恩ê心。我teh写chit本基督传ê时，tī我ê面前有挂一幅地图，也tī图里有画hit-ê加利利湖边ê大路，经过迦拿了后，有弯弯oat-oat直直thàng落去到迦百农。Hit条路有经过chē-chē坎坎坷坷广阔ê庄脚，也途中ê景致是不止súi，因为山里ê花木tī春天时lóng有相争teh开花，teh puh-íⁿ。咱thang想像hit-ê「人臣」有骑伊ê马tiàm-tī chit条道路顶出力teh跑，迫切ài beh紧紧tńg去见tio̍h伊ê细kiáⁿ。咱thang想像，咱ê主本身tī数日后犹原有行chit条路，来开始伊ê传道ê工tī加利利ê地方。离开迦拿行óa有几nā里ê路站，tú-tú beh出hit-ê山岭ê口面ê时，to̍h有thang看见tī hit-ê山下有加利利ê湖，有Ko-lia̍p-sèng，有Pek-sài-tāi，以及迦百农等，lóng chak做伙tī hit-ê湖ê西pêng ê岸顶。咱thang想像hit时彼得、安得烈，腓力，以及其他，有来tī路里迎接耶稣，亦迦百农ê城里人大家聚集kui群，大家青gîn-gîn来注意看in ê厝边有kah hit-ê生份ê拉比做伙 teh行tī路里。

有一个抽税-・ê，叫做马太，tī hit日有坐tī公路边ê税关，hoān-sè有注意来看hit-ê teh来ê生份人。数年后，伊犹是ē记得hit时ê情景，也续有了解hit-ê要紧ê意义，to̍h写tī伊ê福音书讲：「耶稣有离开拿撒勒去迦百农khiā起；chit所在tī海边，tī Se-pò͘-lûn kah La̍p-tāi-lī ê交界；是beh应验早托先知以赛亚所讲-・ê，讲： Se-pò͘-lûn ê地，La̍p-tāi-lī ê地， 沿海墘ê路， 约旦ê河外， 外邦ê加利利； 坐tī乌暗ê人民 Bat看见大光； 坐tī死荫ê地-・ê， 有光起来照in。」 亲像án-ne，耶稣有到迦百农。