《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tēsaⁿ koàn Tēsaⁿ chiuⁿ Tú khaisí ê ha̍kseng 第三卷 第三章 Tú开始ê学生

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.04.28




Tēsaⁿ chiuⁿ Tú khaisí ê ha̍kseng


Koh kòe chi̍t lépài, chitsî lán só͘ ài chùba̍k・ê, m̄sī tī hitê bô lâng kàu ê khòngiá kah Mô͘kúi teh kauchiàn ê Iésu, sī hitê chengsîn íkeng chhéⁿngō͘, thoatchhut kíntiuⁿ ê sengoa̍h, hôeho̍k kàu phó͘thong ê chengsîn lâi kah phó͘thong lâng teh chòhóe kaupôe ê Iésu. I sī chin ìài khiākhí tī Galílaiah lâi kah hiahê tansûn, hó kaupôe ê chohsitlâng chòhóe ónglâi.

Kachài hitê nîlāu ê Iôhaneh sī chin hó kìtî, nā bô, lán sī ē sitlo̍h hitê siūchhì liáu chi̍tlépài lāi siōng chhùbī ê kò͘sū, to̍h sī teh kóng khí Iésu chhōetio̍h siōng chákî ê ha̍kseng, hit sîchūn ê kò͘sū. Máthài, Mákhó, íki̍p Lūka lóng sī kóngkhí tī Chú ê senggâi tiong hiahê tiōngiàu ê sūkiāⁿ niāniā. In lóng ū kìchài kiōngtông ê le̍ksú, íki̍p chho͘tāi kàuhōe só͘ liûthoân ê kiōngtông ê hokim. Chóng・sī tī in ê kò͘sū, ū làng chēchē chām bô kóngkhí. Lán tīchia só͘ beh kóng chit chàn sī in só͘ làukau ê tiám, in kìchài hitê siūchhì ê kò͘sū liáu, to̍h lóng sòachiap kóngkhí Iésu tī Galílaiah ê thoântō ê sū, iáukoh tī hit tiongkan só͘ū tútio̍h・ê, in sī lóng bô kìchài pòaⁿhāng.

Chóng・sī hitê tiàm tī hn̄ghn̄g Êhusoh ê lāu ha̍kseng Iôhaneh, ū hiankhui chiahê hokimsu, iā tha̍kliáu bô siáⁿmi̍h boánchiok, tī i ê simlāi ná teh pó͘chhiong tī hiahê kò͘sū tiong só͘ làng phāng ê só͘chāi. I tha̍ktio̍h siūchhì ê kò͘sū liáu, hit sî lán thang liāusióng i ū chhut siaⁿ kóng, Ai ah! in lóng hutlio̍k siūchhì āu hiahê kîī ê kúiáji̍t kú ê kò͘sū! i tha̍ktio̍h Iésu hiánjiân chhutthâu chio ha̍kseng lâi tamtng chithūn, hit sî i tī simlāi chin kîkoài, siūⁿ kóng, in thái ē lóng bô kóngkhí goán tongsî ánchóaⁿ kah I se̍ksāi ê chêng kéng.

Iôhaneh ū chēchē pa̍t lâng só͘ bô ê, thang siàuliām ê kìek, inūi i tī Iésu ê sin piⁿ, ū thang tittio̍h chēchē chin súi ê kìek. I tī simlāi siôngsiông siūⁿtio̍h hiahê sū, sòa lâi kóng hō͘ chènglâng thiaⁿ, iā sóa kā hiahê súisúi ê kìek lâi kìchài tī i ê hokimsu ê lāibīn.

Tī i lóngchóng ê kìek ê tiongkan, tēit tùhiān・ê, to̍h sī ē kìtit tī gō͘cha̍p nî chêng , ū chi̍t ēpo͘, ioklio̍k sì tiámcheng ê sî só͘ kenggiām・ê, to̍h sī i tī hit sî chiah chho͘chho͘ kìⁿ tio̍h i ê Chú ê bīn. Hit ji̍t sī i itseng ê kìliāmji̍t. I tekkhak bô hutlio̍k hit ji̍t ê kenggiām, i ū kā Iésu siūchhì āu itchiu lāi ê sū lóng kì・khílâi, ia̍h hitê kìliāmji̍t sī chò hit itchiu kan ê tô͘ ê tiongsim. Si̍tchāi chin chhùbī, lán thang kóng, hit ji̍t tōabīn sī lán ê pàila̍k, in ê Anhiohji̍t. Inūi i ū kìchài tùi hit ji̍t khí, liânliân sì ji̍t kú só͘ tútio̍h ê sū, ia̍h sòa kóngkhí chiahê ji̍t liáuāu, koh kòe saⁿ ji̍t tī Galílaiah ê Κaná ū hunin ê iânsia̍h. Hittia̍p Iûthàilâng ê hongsio̍k, sī tiāⁿtio̍h tī pàisaⁿ chò hunin. Só͘í lán thang tùi pàisaⁿ sǹg tòtńg, kàu chêng lépài ê pàisì, lâi siūⁿ hit tiongkan só͘ tútio̍h ê sūsi̍t.

Chhiáⁿ chùì lâi khòaⁿ i só͘ pâilia̍t ê chêngkéng, thâu chi̍tji̍t sī pàisì. Iôhaneh sī kah i ê siansiⁿ kiâⁿsélé Iôhaneh chòhóe tī Bēthaniah, i ū kah chi̍ttīn ê siàuliân ê tângphōaⁿ, to̍h sī ū khǹg himbō͘ khah kosiōng ê sim・ê, tāike kah kui tōatīn ê chènglâng tùi Galílaiah lo̍hlâi thiaⁿ chitê sin ê sianti Iôhaneh ê kàsī. In cheksî tòe i lâi chò i ê ha̍kseng, sòa chū ánne tiàm tī i ê sin piⁿ, kàu thóhái ê sîkî chiah koh tókhì Galílaiah.

Kiâⁿsélé Iôhaneh ê thoântō, ū putchí iôchoah Baalsūtàn ê choân tē, tìkàu hō͘ khiākhí tī Êlúsalem̀ ê Hoatlīsài lâng khòaⁿchò iàukín, ū chhe tāipiáu lâi thàmmn̄g i. Tī hitê pàisì, tōabīn sī Iésu tùi khòngiá tòtńg lâi ê chìnchêng ji̍t, hiahê sùchiá ū chiâu kàu. Chitê tōa ê soankàusu choânjiân ēng sêngsi̍t, bô únmôa ê thāitō͘ lâi chi̍hchiap in. Khiok i mā sī lóng bô siáⁿmi̍h sū thang únba̍t. "Chhiáⁿ kā goán kóng, lí sī siáⁿ lâng?" "Góa m̄ sī Kitok." "Che sī ánchóaⁿ? lí sī Eliiah?" "Sī." "Lí sī hitê sianti?" "Sī." "Nāsī ánne, lí sī siáⁿ lâng? hō͘ goán thang hôehok chhe goán・ ê. Lí tio̍hkóng kakī sī siáⁿ lâng?" "Góa to̍h sī teh kiò tī khòngiá・ ê, i ê siaⁿ, kóng, siuti̍t Chú ê lō͘, chhinchhiūⁿ sianti Isáiah só͘ kóng・ ê." "Lí nā m̄ sī Kitok, ia̍h m̄ sī Eliiah, ia̍h m̄ sī hitê sianti, ánchóaⁿ kiâⁿsélé ah?" "Góa ēng chúi kiâⁿsélé; ū khiā tī lín tiongkan・ ê, lín m̄bat i."

"Kehji̍t," kiâⁿsélé Iôhaneh ū kah kúi miâ ê tikí, chòhóe teh khiā ê sî, hutjiân ū khòaⁿkìⁿ Iésu, tùi la̍k lépài chêng I só͘ únbi̍t hitê soaⁿio ê lō͘ chhut・lâi, ǹg in tāike chìnchêng teh kiâⁿ. I ê kiâⁿta̍h sī chinchiàⁿ iàsiān ê khoán, hit sìcha̍p ji̍t kú thang chheⁿkiaⁿ ê kíntiuⁿ ê chengsîn, iáu ū hiánchhut tī I ê bīnmāu; tī I ê ba̍kchiu iáu ū hiánchhut pa̍t sèkài ê kongchhái tī・leh. Kiâⁿsélé Iôhaneh khaksi̍t tī íchêng ū teh kîkoài, tàu/kàuté Iésu sī únbi̍t khì tī tó ūi. Chitsî i cheksî jīntit I, to̍h ēng jia̍tsêng kiongkèng ê thāitō͘ lâi pò i ê tângphōaⁿ, kóng,"lí khòaⁿ, Siōngtè ê iûⁿko, to̍h sī tamtng sèkan ê chōe・ê. Chitê to̍h sī góa só͘ bat kóng・ê, góa bat khòaⁿkìⁿ Sèng Sîn chhinchhiūⁿ chíⁿá tùi thiⁿ kànglo̍h hioh tī I ê téngbīn. Góa bat khòaⁿkìⁿ, sòa lâi kiànchèng chitê sī Siōngtè ê kiáⁿ."

Chitê Êhusoh ê lāu kàmtok, koh chi̍t pái kámkak tio̍h siàuliân ê khìkhài, inūi i ū koh siūⁿtio̍h chásî chho͘chho͘ khòaⁿkìⁿ Iésu hit sî i ê sim siū kámtōng kàu ánchóaⁿ. Inūi i chai i só͘ khòaⁿkìⁿ・ê, sī tī láuchá ê tiongkan Isulael lâng só͘ teh himbō͘ thènghāu・ ê, sī beh tamtng sèkan ê chōe, taⁿ lán ê tāngtàⁿ・ê.

Iôhaneh koh chìnchêng lâi hôesióng hit sî ê kìek, to̍h sī kóng, koh keh ji̍t, to̍h sī in ê Anhiohji̍t, tī hit ēpo͘, Iôhaneh ū kah i ê tângphōaⁿ Antole̍h teh tâmlūn in ê siansiⁿ ê sū, úntàng iā sī teh tâmlūn Iésu ê sū, hitsî Iésu ū tútú beh kiâⁿ kòe khe kîⁿ ê lō͘. Lán thang sióngsiōng kiâⁿsélé Iôhaneh, simlāi úntàng ū siū kámtōng, chiah lâi khan i ê siàuliân ê tângphōaⁿ ê chhiú, pí kóng,"lí khòaⁿ! Siōngtè ê iûⁿko!"Siōngtè ê iûⁿko! In iáubōe khòaⁿkìⁿ Siōngtè ê iûⁿko siū tèng tī Golgóthah ê íchêng, chūjiân sī bētàng liáukái hitê lóngchóng ê ìgī. Chóng・sī in ê sim ū chhut tùi thu̍tjiân ê chhiongtōng, hótáⁿ lâi tòe I, to̍h sī "ū nn̄gê ha̍kseng thiaⁿ i só͘ kóng, to̍h tòe Iésu."tōabīn sī inūi kiâⁿsélé Iôhaneh khiok iáu sī ū kòjîntek ê ìài tī・leh, Chóng・sī hitê ìài sī bētàng kìmchí in tòe Iésu. Iôhaneh chíū sī chò i ê Chú ê sianhong niāniā.

Hit nn̄gê siàuliân ê thóhái lâng, beh chhuthoat lo̍hkhì khe kîⁿ, hit sî lán thang sióngsiōng, in úntàng sī chin kiaⁿkiànsiàu, kiaⁿkiaⁿ, chin bē koànsì ê khoán, chi̍tsim hoaⁿhí ài kah Iésu kóngōe, iā chi̍tsim kiaⁿhiâⁿ m̄ káⁿ. Iésu chi̍tē thiaⁿkìⁿ in ê khapō͘ siaⁿ, to̍h oa̍tthâu khòaⁿkìⁿ in teh tòe I, chhinchhiūⁿ tī ta̍k sîtāi, I ū oa̍t thâu lâi khòaⁿ hiahê himbō͘ ài tòe I, iáukoh bô támliōng ê ha̍kseng kāngkhoán. I ēng chhinchhiat, biánlē ê ōe lâi mn̄g in kóng,"Lín teh chhōe siáⁿmi̍h?" Iésu kóng chit kù, hoānsè I ê ìsù sī teh chhì in, ài hoànkhí in ê sim, lâi kakī símmn̄g in só͘ teh chhōe・ê. Iésu sī ài in chaiiáⁿ, Iésu sī bô iàukín lâng ê gûgōng, loánjio̍k, ló͘tūn, íki̍p kîtha, putkò kantaⁿ ài lâng tī simlāi ē hiáu kámkak, kóng,"Góa sī teh chhōe Siōngtè. Góa sī ài ho̍ksāi Lí."

Chit nn̄gê siàuliân ê chngkhalâng thiaⁿliáu sī chin chheⁿkiaⁿ, chin hūnloān, tìkàu bōehiáutit tio̍h ánchóaⁿ ìn, sòa mn̄g kóng,"La̍hbí, Lí sī tiàm tī tóūi?" Ah! Iésu chaiiáⁿ in ê khiàmkhoeh. I to̍h kā in kóng,"Lín lâi to̍h ē khòaⁿkìⁿ."I to̍h chhōa in kàu I só͘ tòa hitê m̄chiâⁿmi̍h, sèsè ê chhùá; hit ji̍t in ū kah Iésu chòhóe tòa. Iôhaneh ê kìek sī putchí bêng; hôekò͘ pòaⁿ sèkí chêng ê sū kàu chin siôngsè kóng,"hitsî ioklio̍k sì tiámcheng." ánchóaⁿ I ēthang hutlio̍k hitsî ê chêngkéng? In tī hit ji̍t ê àmthâuá, kantaⁿkah Iésu chòhóe tiàm tīhia, sòa siūtio̍h I kántan ê khoánthāi, iā sòa chūiû lâi kah I tâmlūn, mn̄g I tang, mn̄g I sai, lâi thiaⁿ I ê kàsī, iā hitsî I úntàng ū tùi in kóngkhí koanhē I ê sim tio̍h ánchóaⁿ ūitio̍h jînlūi ê chōeok lâi kankhó͘, íki̍p tùi tī Siōngtèkok I jia̍tsêng ê kèōe kah hibāng ê sū, tī āulâi in siūⁿtio̍h hitsî ê chêngkéng, kám m̄ sī kámkhài bû liōng! Iésu ū tôngchêng in, tìkàu ū hoànkhí in hoaⁿhí lâi ùiùi kóngkhí in ê chìkhì. Lán khaksìn I thiaⁿliáu úntàng ū tùi in kóng, tōabīn I ê khoán tútú sī ài kóng ánne,"ū chi̍t ji̍t góa ài lín nn̄g lâng, khiā tī góa ê sin piⁿ lâi pangchō͘ góa."Chit chióng ōe sī gâu chhuipek lâng ê sim, ē ínchhōa lâng, hoathui lâng só͘ū ê hó ê pō͘hūn.

Chhì siūⁿ chit nn̄gê siàuliân lâng, tī hitê móa thiⁿchheⁿ ê àmmê, līkhui I tòtńg khì in tau, hitsî in ê simkoaⁿ úntàng chin kîkoài koh chin jia̍t, úntàng simsim liāmliām tosī teh susiúⁿ hitê sin ê pêngiú."lán úntàng tòe I, iā koh beh tòe I kàu sí." Hit ēhng in khòaⁿ choân sèkài sī lóng piànōaⁿ liáuliáu, itchhè lóng ōaⁿ chò sin.

Iôhaneh kóng, hit àm khì chhōe Iésu・ ê,"kîtiong chi̍tê sī Símòng, Piattò͘ ê hiaⁿtī Antole̍h."iáu hitê sī i púnsin, i sī khiampi m̄ káⁿ kóng. Antole̍h tī hit àm kah Iésu kaupôe liáu, simlāi kámkak bû siōng ê hoaⁿhí khoàilo̍k, to̍h cheksî khì chhōe i ê hiaⁿtī."Símòng! goán íkeng tútio̍h Mesíiah ( hoane̍k to̍h sī Kitok )lah nē!" Goán m̄ sī kantaⁿ tùi kiâⁿsélé Iôhaneh thiaⁿkìⁿ niāniā. Goán púnsin sī íkeng ū tútio̍h Ii. Chit chióng ê khaksìn sī tùi tī hit àm in ū kah Iésu chòhóe só͘ tittio̍h・ê. Lâng tùi púnsin ê simté ê kenggiām, ēthang khaksìn lâi kóng, goán íkeng ū tútio̍h Kitok, hitkhoán lâng chinchiàⁿ ū hokkhì! Chóng・sī nā ēthang koh ínchhōa pa̍t lâng lâi chiūkīn I, hitkhoán ê lâng sī kohkhah ū hokkhì!

Chhinchhiūⁿ ánne,"Antole̍h to̍h chhōa Símòng chiūkīn Iésu." che to̍h sī hitê sòsèng, chhiongtōng・ê, tochêng koh iôngī tio̍htak ê Piattò͘, ji̍p I ê tīn ê khoánsit. Piattò͘ tútú lâi ê sî, Iésu khòaⁿkìⁿ i, to̍h sûisî kā i hō sin ê miâ. Κiámchhái sī inūi Piattò͘ ū kakī kiànsiàu, tāmpo̍h sitchì chaiiáⁿ i ê sèng khoài chhóngtōng, gâu iôchoah. Iésu chi̍tē khòaⁿkìⁿ i, sûisî liáukái i ê simchêng." Iôhaneh ê kiáⁿ Símòng ah, góa lóng bat lí. Lí chit sî suijiân sī loánjio̍k, iáukoh ū chi̍t ji̍t lí beh chiâⁿchò ióngchòng ê lâng. Ū chi̍t ji̍t, lí beh chhengchò kichio̍h, to̍h sī chio̍hpôaⁿ." Che sī piáubêng Chú ê gâu chòng lâng ê táⁿ, ēng thiàⁿthàng ê tōngchhatle̍k, gâu khòaⁿ kàu lâng ê chionglâi.

Iôhaneh chitsî iáu sī ē kìtit hittongsîá ê chêngkéng. Piattò͘ khiok sī chū cháchá to̍h íkeng kòesin, khì tiàm hitê lêngkài kah i ê Chú chòhóe khiākhí, iā chitê lāu ha̍kseng hittia̍p iáukoh ē kìtit Iésu chho͘chho͘ tehkhòaⁿ Piattò͘, hitsî i ê ba̍kchiu ê khoánsit, sī siosiāng tī saⁿ nî āu ê ū chi̍t ji̍t, koh chi̍t pái lâi "oa̍t thâu khòaⁿ Piattò͘, ia̍h Piattò͘ to̍h chhutkhì gōabīn, tōa thîkhàu." hit sî ê khoán.

Keh ji̍t, Iésu beh khì Galílaiah, lō͘ni̍h ài tùi Κaná kengkòe. Tī hit tiâu chiòngkǹg tōlō͘ ê tiongkan, chit chām sī chin súi, nn̄g pêng ū chūjiân ê kéngtì. Iésu beh chhuthoat khì Galílaiah, lō͘ni̍h I tio̍h hiohkhùn tī Κaná lâi hù hunin ê iânsia̍h. Hitsî ū saⁿê ha̍kseng kah I chòtīn khì, inūi in ê chhù, lóng sī tī hitê kehpiah, iā koh iûgoân siū phèngchhiáⁿ tio̍h khì hù hitê hunin. Tī hitê lō͘ tiong, Iésu ū tútio̍h Huili̍ppò͘. Lán thang hótáⁿ kóng, Iésu sī íkeng bat i. Huili̍ppò͘ ū chi̍t ūi putchí chhinbi̍t ê pêngiú, kiòchò Nâthaⁿâel, tiàm tī Κaná. Lán thang thuitoàn chitê Nâthaⁿâel sī chi̍tê kèngkhiân ê Iûthàilâng, i ê sèngchêng sī ài tiāmchēng, ài be̍ksióng, iā ài siôngsiông kah Siōngtè kaupôe. I kah Huili̍ppò͘ úntàng khah siông chòhóe tâmlūn Isulael lâng tùi chionglâi só͘ teh ǹgbāng ê sū.

Huili̍ppò͘ ê sim bōetántit thang kóaⁿkín kàu Κaná, lâi chhōetio̍h i ê pêngiú Nâthaⁿâel.

"Nâthaⁿâel ah, Mô͘se kì tī lu̍thoat, kah chiahê sianti só͘ kì・ê, goán íkeng tútio̍h I." "I sī siáⁿ lâng?" "Τo̍h sī Iôséhuh ê kiáⁿ, Nachalia̍t lâng, Iésu." Chóng・sī Nâthaⁿâel simlāi khǹg giâugî, i bô teh liâubāng Mesíiah, beh chiàu chit khoán lâng só͘ liāu bētio̍h ê hoattō͘ lâi chhuthiān. Tōabīn i sī lāutōalâng, siuⁿ kòethâu sòejī, bô khoàikhoài lâi thiaⁿ chitê siàuliân lâng só͘ kóng ê ōe, lâi hoa̍t i ê kha khì chhōe Iésu. I ēng tongsî hitkhoán teh biáusī lâng ê sio̍kgí, lâi ìn kóng,"Nachalia̍t kám ē chhut siáⁿmi̍h hó mi̍h?"

Huili̍ppò͘ bô ài kah i sio piānlūn, i chíū kóng,"lâi khòaⁿ!" sī lâi khòaⁿ! lán tùi hiahê giâugî Iésu ê lâng tēit hó ê ìntap, to̍h sī chit khoán ê ōe. Huili̍ppò͘ simlāi teh siūⁿ, lâng nā lâi kìⁿ tio̍h Iésu, būntê to̍h káikoat. Lâng nā óa lâi khòaⁿ Iésu chi̍t・ē, thiaⁿ Iésu kóng chi̍t kù, hitê konghāu sī khah iâⁿ itchhè ê piānlūn. Só͘í Huili̍ppò͘ ū chhōa Nâthaⁿâel chhutlâi kìⁿ pa̍t ê ha̍kseng."Iésu khòaⁿkìⁿ Nâthaⁿâel chiūkīn i" (koh chi̍t pái chùì tī Iôhaneh, ánchóaⁿ koh teh hôesióng Chú ê ba̍kchiu ê khoánsit ), to̍h chí i kóng,"lí khòaⁿ, chinchiàⁿ sī Isulael lâng, sim bô khúikhiat・ê."

Iésu chi̍tē khòaⁿ i, to̍h tittio̍h Nâthaⁿâel, hō͘ i ê simsîn cheksî kah I kiat liân. Inūi tī lâng ê lāibīn ū hitkhoán tikak ê púnlêng tī・leh, tùi chitê púnlêng tī choân sèkài hoānnā ū sêngsi̍t ê lâng, tāike chiah kóaⁿkín siongthong kok lâng ê ìchì.

Nâthaⁿâel ū iânchhiân chi̍tsîá kú, to̍h mn̄g kóng,"Τùi tóūi bat góa?" "Ah, góa lóng bat lí. Huili̍ppò͘ iáubōe kiò lí, lí tī bûhoakó chhiūkha, góa íkeng khòaⁿkìⁿ lí lah."

Nâthaⁿâel thiaⁿ hit kù ōe liáu, ē hiah kámtōng i ê sim, sī inūi ū tāmpo̍h líiû tī・leh. I m̄ sī kantaⁿ ūitio̍h chaiiáⁿ Iésu ū hitkhoán chhiauchūjiân ê tìhūi, lâi chaiiáⁿ i ū tiàm tī bûhoakó chhiūkha teh tha̍k sèngchheh, só͘í chiah hiah hoaⁿhí lâi piáusī hitê ke̍k kîī, sêngsi̍t, oânchoân ê sìnho̍k. Putkò lán thang lâi siūⁿ hitê intoaⁿ, phìjū lâi kóng, lán nā siámphiah khì tī bûhoakó chhiū kha, àmàm bô lâng khòaⁿkìⁿ ê só͘chāi, ū chhimchhim kenggiām chengsîn siōng ê choánki, lâi kakī chi̍t lâng kah Siōngtè chòhóe tīteh; iūkoh lán tùi khòaⁿtio̍h Iésu ê bīnmāu, íki̍p thiaⁿtio̍h I ê ōe lâi chaiiáⁿ I lóng chai ,lán tiàm tī hitê pìbi̍t ê só͘chāi ,tī simlāi si̍tchāi só͘ teh siūⁿ, só͘ teh ǹgbāng・ê, sīmchì soah tōatōa tôngchêng lán, tī hitsî lán úntàng beh chin chheⁿkiaⁿ, ē pêⁿpêⁿ kah Nâthaⁿâel siāng khoán, ēng hitkhoán thang kiaⁿhiâⁿ, ū líkái ê ōe lâi âukiò kóng,"La̍hbí, Lí to̍h sī Siōngtè ê kiáⁿ! Isulael ê ông!"

Sī lah! Iésu sī Siōngtè ê kiáⁿ! Chóng・sī chit tia̍p I sī khah ài únbi̍t I ê sînsèng, khah ài khòaⁿchò chhinchhiūⁿ in ê chi̍tê, lâi kah chiahê siàuliân ê pêngiú chòhóe kaupôe. Só͘í I ū ēng I itseng só͘ tēit ài ê, hit kù "Jînchú" ê chhengho͘, ìsù sī phó͘thong lâng ê kiáⁿ, lâi ìntap i, kóng,"góa si̍tsi̍t kā lín kóng, lín beh khòaⁿkìⁿ thiⁿ khui, Siōngtè ê thiⁿsài chiūⁿ lo̍h tī Jînchú ê téngbīn." Chitê ìntap tútú sī siáⁿmi̍h ìsù, lán sī bētàng khoàikhoài liáukái. Putkò lán chai kèngkhiân ê Iûthàilâng, sī koànsì tī ta̍k ji̍t hiankhui Kūiok ê sèngchheh, lâi be̍ksióng hit tiongkan kúi chām ê tōlí. Só͘í lán thang phahsǹg, Nâthaⁿâel tī hit chákhí, tiàm bûhoakó chhiū kha, sī tútú teh sàmsu Iâkop ê īsiōng, íki̍p tī hitê lâuthui teh chiūⁿ lo̍h ê Siōngtè ê thiⁿsài ê sū. Κiámchhái Iésu ê ōe, sī tùitùi tī i só͘ tha̍k ê, tùi ánne hō͘ Nâthaⁿâel kohkhah chhimsìn, chaiiáⁿ khiā tī i ê bīnchêng chitê Iésu, sī ē bat i ê simlāi ta̍k hāng ê simsu.

Lán ài siūⁿtio̍h chitê lāu ha̍kseng ū ánchóaⁿ ēng kèngùi ê liāmthâu lâi kìtit chá siàuliân sîtāi ê sū. Lán ài siūⁿtio̍h Siōngtè ū ánchóaⁿ chhú lâng ê iūⁿsiùⁿ, lâi kàsī chiahê siàuliân lâng líkái chongkàu. I ê hoattō͘ sī bô ēng líkhì lâi lūn chèng Siōngtè, mā bô kóngkhí chōejîn ê ūnmiā siáⁿ khoán, lâi phah chheⁿkiaⁿ in ê sim, chíū sī ēng thiàⁿthàng kah in chò pêngiú, lâi hō͘ in bat I. Choân hokim ê le̍ksú ū àmsī lán chai, Iésu ū chin kîī ê khipínla̍t tī・leh. Lâng nā ū sêngsi̍t, to̍h thang tùi tikak ê púnlêng lâi hoangêng I, lâi thiàⁿthàng I, chèng ha̍kseng tiāⁿtio̍h tiāⁿtio̍h ū hitkhoán ê kenggiām.
Chá sī ánne, to̍h hiānkim mā sī. Chiahê siàuliân ê ha̍kseng, sī chò ta̍k sîtāi bûsò͘ bān ê lâng ê tāipiáu, piáubêng lán lóng sī tùi tī lán só͘ū hitê tikak ê púnlêng, íki̍p I ê jînkeh ê khipínla̍t lâi kīn óa I. Si̍tchāi Iésu putsî to ū thang tittio̍h hitkhoán khiamsùn, sêngsi̍t ê lâng lâi kīn óa I, lóng sī inūi ánne. Lán khiok sī bētàng chhinchhiūⁿ in ê khoán, lâi tiàm tī I ê sin piⁿ, iáukoh hoānsè lán nā ēng kîtó lâi kángkiù lán chit pún ê Kitok thôaⁿ, simlāi chinchiàⁿ ài beh bat I, hitsî lán ê simsîn iûgoân ē chhinchhiūⁿ chiahê siàuliân lâng kāngkhoán, úntàng ē hō͘ I giú khì, sòa lâi sìnkhò I, ia̍h tiāⁿtio̍h ǹgbāng ēthang siókhóa lâi o̍h I ê khoánsit.

Chhinchhiūⁿ ánne, siatsú lán tī simlāi nāsī íkeng bat I, lán tīchia tio̍h koh chaiiáⁿ, iáu ū chi̍t hāng iàukín ê kàuhùn hiánchhut tī chitê kò͘sū ê piáubīn. Chásî chiahê ha̍kseng teh khuikhoah I ê chongkàu ê hoattō͘, chíū sī chio pêngiú lâi bat Iésu jîí. Siatsú lán ta̍k lâng nā ē chhinchhiūⁿ ánne lâi chò, Siōngtèkok ê si̍thiān, sī liâmpiⁿ ê sū. Góa tī téng ji̍t, chhàutúkhám ū tha̍ktio̍h chi̍tê khah chá ê lâng só͘ tù ê chheh, tī i ê chhehni̍h ū kìchài chi̍t hāng khah kîkoài, thang chheⁿkiaⁿ ê kìsū kóng,"siatsú tùi kiⁿî khí, kantaⁿ ū 100 ê chinsi̍t ê Kitoktô͘, koatsim tī ta̍k nî kú beh kok kok ínchhōa chi̍tê pêngiú lâi bat i ê Chú, to̍h choân sèkài tī 25 nî kú sī lóng beh hângho̍k tī Chú ê khaē." Góa khíthâu tha̍kliáu bô siáⁿmi̍h beh sìn, chóng・sī góa gia̍h pit chi̍tē sǹg khòaⁿ, to si̍tchāi ūiáⁿ. Kiⁿî 100, mênî 200, āu nî 400, 800, 1600, chhinchhiūⁿ ánne, ta̍k nî tittio̍h kapōe. Kàu 25 nî āu sī thang tittio̍h 16 ek lâng, chhiaukòe choân sèkài ê jînkháu. Pêngiú ínchhōa pêngiú, tângphōaⁿ ínchhōa tângphōaⁿ, lāubú ínchhōa sè kiáⁿ. Ah! hūjînlâng ah, Siōngtè ū chiokhok lín, si̍tchāi chhaputto sī chíū lín ū teh chò chitê kang niāniā. Si̍tchāi chhaputto ta̍kê chò lāubú ê lâng lóng himbō͘ i ê sè kiáⁿ lâi bat Iésu. Kináji̍t Siōngtè ê sèng kok, sī tùi hūjînlâng ê khùila̍t, ū chìnpō͘ kàu chhinchhiūⁿ ánne.




第三章 Tú开始ê学生



Koh过一礼拜，chit时咱所ài注目ê，m̄是tī hit-ê无人到ê旷野kah魔鬼teh交战ê耶稣，是hit-ê精神已经醒悟，脱出紧张ê生活，复到普通ê精神来kah普通人teh做伙交陪ê耶稣。伊是真意爱khiā起tī加利利来kah hiah-ê单纯，好交陪ê作穑人做伙往来。

佳哉hit-ê年老ê约翰是真好记tî，若无，咱是ē失落hit-ê受试了一礼拜内siōng趣味ê故事，to̍h是teh讲起耶稣chhōe-tio̍h siōng早期ê学生，hit 时chūnê故事。马太、马可，以及路加lóng是讲起tī主ê生涯中hiah-ê重要ê事件niā-niā。In lóng有记载共同ê历史，以及初代教会所流传ê共同ê福音。总是tī in ê故事，有làng chē-chē站无讲起。咱tī-chia所beh讲chit层是in所làu-kau ê点，in记载hit-ê受试ê故事了，to̍h lóng续接讲起耶稣tī加利利ê传道ê事，iáu-koh tī hit中间所有tú-tio̍h-・ê，in是lóng无记载半项。

总是hit-ê tiàm tī远远以弗所ê老学生约翰，有掀开chiah-ê福音书，也读了无啥物满足，tī伊ê 心内ná teh补充tī hiah-ê故事中所làng-phāng ê所在。伊读tio̍h受试ê故事了，hit时咱thang料想伊有出声讲，Ai ah! in lóng忽略受试后hiah-ê奇异ê几á日久ê故事！伊读tio̍h耶稣显然出头招学生来担当职份，hit时伊tī心内真奇怪，想讲，in thái会lóng无讲起阮当时án怎kah伊熟似ê情景。

约翰有chē-chē别人所无ê，thang siàu念ê记忆，因为伊tī耶稣ê身边，有thang得tio̍h chē-chē真súi ê记忆。伊tī心内常常想tio̍h hiah-ê事，续来讲hō͘众人听，也sóa kā hiah-ê súi-súi ê记忆来记载tī伊ê 福音书ê内面。

Tī伊lóng总ê记忆ê中间，第一着现-・ê，to̍h是ē记得tī五十年前ê有一下晡，约略四点钟ê时所经验-・ê，to̍h是伊tī hit时chiah初初见tio̍h伊ê 主ê面。Hit日是伊一生ê记念日。伊的确无忽略hit日ê经验，伊有kā耶稣受试了一礼拜内ê事lóng写起来，亦hit-ê记念日是做hit一周内ê图ê中心。实在真趣味，咱thang讲，hit日大面是咱ê拜六，in ê安息日。因为伊有记载tùi hit日起，连连四日久所tú-tio̍h ê事，亦续讲起chiah-ê日了后，koh过三日tī加利利ê Κa-ná有婚姻ê筵席。Hit-tia̍p偤太人ê风俗，是tiāⁿ-tio̍h tī拜三做婚姻。所以咱thang tùi拜三算倒tńg，到进前礼拜ê拜四，来想hit中间所tú-tio̍h ê事实。

请注意来看伊所排列ê情景，头一日是拜四。约翰是kah伊ê 先生行洗礼约翰做伙 tī伯大尼，伊有kah一阵少年ê同伴，to̍h是有khǹg欣慕khah高尚ê心-・ê，大家kah kui大阵ê众人tùi加利利落来听chit-ê新ê先知约翰ê教示。In即时tòe伊来做伊ê 学生，续自án-ne tiàm tī伊ê 身边，到讨海ê时期chiah koh倒去加利利。

行洗礼约翰ê传道，有不止摇choah巴勒士但ê全地，致到hō͘ khiā起tī耶路撒冷ê法利赛人看做要紧，有差代表来探问伊。Tī hit-ê拜四，大面是耶稣tùi旷野倒tńg来ê进前日，hiah-ê使者有齐到。Chit-ê大ê宣教师全然用诚实，无隐瞒ê态度来chih接in。却伊mā是lóng无啥物事thang稳密。 「请kā阮讲，你是啥人？」 「我m̄是基督。」 「这是án怎？你是以利亚?」 「是。」 「你是hit-ê先知?」 「是。」 「若是án-ne，你是啥人？hō͘阮thang回覆差阮ê。你tio̍h讲ka-kī是啥人？」 「我to̍h是teh叫tī旷野ê，伊ê 声，讲，修直主ê路，亲像先知以赛亚所讲ê。」 「你若m̄是基督，亦m̄是以利亚，亦m̄是hit-ê先知，án怎行洗礼ah?」 「我用水行洗礼；有khiā tī lín中间ê，lín m̄-bat伊。」
「隔日，」行洗礼约翰有kah几名ê知己，做伙 teh khiā ê时，忽然有看见耶稣，tùi六礼拜前伊所稳密hit-ê山腰ê路出来，ǹg in大家进前teh行。伊ê 行踏是真正厌倦ê款，hit四十日久thang生惊ê紧张ê精神，iáu有显出tī伊ê 面貌；tī伊ê 目chiu iáu有显出别世界ê光彩tī-・leh。行洗礼约翰确实tī以前有teh奇怪，到底耶稣是稳密去tī tó位。Chit时伊即时认得伊，to̍h用热诚恭敬ê态度来报伊ê 同伴，讲：「你看，上帝ê羊羔，to̍h是担当世间ê罪ê。Chit-ê to̍h是我所bat讲ê，我bat看见圣神亲像chíⁿ-á tùi天降落歇tī伊ê 顶面。我bat看见，续来见证chit-ê是上帝ê kiáⁿ。」

Chit-ê以弗所ê老监督，koh一pái感觉tio̍h少年ê气慨，因为伊有koh想tio̍h早时，初初看见耶稣hit时，伊ê心受感动到án怎。因为伊知伊所看见-・ê，是tī老早ê中间以色列人所teh欣慕thèng候ê，是beh担当世间ê罪，担咱ê重担-・ê。

约翰koh进前来回想hit时ê记忆，to̍h是讲，koh隔日，to̍h是in ê安息日，tī hit下晡，约翰有kah伊ê 同伴安德列teh谈论in ê先生ê事，稳当也是teh谈论耶稣ê事，hit时耶稣有tú-tú beh行过溪墘ê路。咱thang想像行洗礼约翰，心内稳当有受感动，chiah来牵伊ê 少年ê同伴ê手，比讲：「你看！上帝ê羊羔！」上帝ê羊羔！In iáu未看见上帝ê羊羔受钉tī各各他ê以前，自然是bē-tàng了解hit-ê lóng总ê意义。总是in ê心有出tùi突然ê冲动，好胆来tòe伊，to̍h是「有两个学生听伊所讲，to̍h tòe耶稣。」大面是因为行洗礼约翰却犹是有个人的ê意爱tī-・leh，总是hit-ê意爱是bē-tàng禁止in tòe耶稣。约翰只有是做伊ê 主ê先锋niā-niā。

Hit两个少年ê讨海人，beh出发落去溪墘，hit时咱thang想像，in稳当是真惊见笑，惊惊，真bē惯势ê款，一心欢喜ài kah耶稣讲话，也一心惊惶m̄敢。耶稣一下听见in ê脚步声，to̍h oa̍t头看见in teh tòe伊，亲像tī ta̍k时代，伊有oa̍t头来看hiah-ê欣慕ài tòe伊，iáu-koh无胆量ê学生仝款。伊用亲切，勉励ê话来问in讲：「Lín teh chhōe啥物？」耶稣讲chit句，hoān-sè伊ê 意思是teh试in，ài唤起In ê心，来ka-kī审问in所teh chhōe-・ê。耶稣是ài in知影，耶稣是无要紧人ê愚戆、软弱、鲁钝，以及其他，不过kan-taⁿ ài人tī心内ē晓感觉，讲：「我是teh chhōe上帝。我是ài服事你。」

Chit两个少年ê庄脚人听了是真生惊，真混乱，致到bōe晓得tio̍h án怎应，续问讲：「拉比，你是tiàm tī tó位？」Ah!耶稣知影in ê欠缺。伊to̍h kā in讲：「Lín来to̍h ē看见。」伊to̍h chhōa in到伊所tòa hit-ê m̄成物，细细ê厝á；hit日in有kah耶稣做伙 tòa。约翰ê记忆是不止明；回顾半世纪前ê事到真详细讲：「hit时约略四点钟。」án怎伊ē-thang忽略hit时ê情景？In tī hit日ê暗头á，kan-taⁿkah耶稣做伙 tiàm tī-hia，续受tio̍h伊ê 简单ê款待，也续自由来kah伊谈论，问伊东，问伊西，来听伊ê 教示，也hit时伊稳当有tùi in讲起关系伊ê心tio̍h án怎为tio̍h人类ê罪恶来艰苦，以及tùi tī上帝国伊热诚ê计画kah希望ê事，tī后来in想tio̍h hit时ê情景，kám m̄是感慨无量！耶稣有同情in，致到有唤起in欢喜来畏畏讲起in ê志气。咱确信伊听了稳当有对in讲，大面伊ê 款tú-tú是ài讲án-ne，「有一日我ài lín两人，khiā tī我ê身边来帮助我。」Chit种话是gâu催逼人ê心，ē引chhōa人，发挥人所有ê好ê部分。

试想chit两个少年人，tī hit-ê满天星ê暗暝，离开伊倒tńg去in tau，hit时in ê心肝稳当真奇怪koh真热，稳当心心念念to是teh思想hit-ê新ê朋友。「咱稳当tòe伊，也koh beh tòe伊到死。」Hit ē昏in看全世界是lóng变换了了，一切lóng换做新。

约翰讲，hit暗去chhōe耶稣-・ê，「其中一个是西门，彼得ê兄弟安德列。」犹hit-ê是伊本身，伊是谦卑m̄敢讲。安德列tī hit暗kah耶稣交陪了，心内感觉bû上ê欢喜快乐，to̍h即时去chhōe伊ê 兄弟。「西门！阮已经tú-tio̍h弥赛亚(翻译to̍h是基督)lah nē！」阮m̄是kan-taⁿ tùi行洗礼约翰听见niā-niā。阮本身是已经有tú-tio̍h伊。Chit种ê确信是tùi tī hit暗in有kah耶稣做伙所得tio̍h-・ê。人tùi本身ê心底ê经验，ē-thang确信来讲，阮已经有tú-tio̍h基督，hit款人真正有福气！总是若ē-thang koh引chhōa别人来就近伊，hit款ê人是koh-khah有福气！

亲像án-ne，「安德列to̍h chhōa西门就近耶稣。」这to̍h是hit-ê躁性、冲动-・ê，多情koh容易tio̍h-tak ê彼得，入伊ê 阵ê款式。彼得tú-tú来ê时，耶稣看见伊，to̍h随时kā伊号新ê名。Κiám-chhái是因为彼得有ka-kī见笑，淡薄失志知影伊ê性快冲动，gâu摇choah。耶稣一下看见伊，随时了解伊ê心情。「约翰ê kiáⁿ西门ah，我lóng bat你。你chit时虽然是软弱，iáu-koh有一日你beh成做勇壮ê人。有一日，你beh称做基石，to̍h是石磐。」这是表明主ê gâu壮人ê胆，用疼痛ê洞察力，gâu看到人ê将来。

约翰chit时犹是ē记得hit当时á ê情景。彼得却是自早早to̍h已经过身，去tiàm hit-ê灵界kah伊ê 主做伙 khiā起，也chit-ê老学生hit-tia̍p iáu-kohē记得耶稣初初teh看彼得，hit时伊ê 目chiu ê款式，是相siāng tī三年后ê有一日，koh一pái来「oa̍t头看彼得，亦彼得to̍h出去外面，大啼哭。」hit时ê款。

隔日，耶稣beh去加利利，路里ài tùi Κa-ná经过。Tī hit条纵贯道路ê中间，chit站是真súi，两pêng有自然ê景致。耶稣beh出发去加利利，路里伊tio̍h歇困tī Κa-ná来赴婚姻ê筵席。Hit时有三个学生kah伊做阵去，因为in ê厝lóng是tī hit-ê隔壁，也koh犹原受聘请tio̍h去赴hit-ê婚姻。Tī hit-ê路中，耶稣有tú-tio̍h腓力。咱thang好胆讲，耶稣是已经bat伊。腓力有一位不止亲密ê朋友，叫做拿但业，tiàm tī Κa-ná。咱thang推断chit-ê拿但业是一个敬虔ê偤太人，伊ê 性情是ài恬静，ài默想，也ài常常kah上帝交陪。伊kah腓力稳当khah常做伙，做伙谈论以色列人tùi将来所teh ǹg望ê事。

腓力ê心bōe等得thang赶紧到Κa-ná，来chhōe-tio̍h伊ê 朋友拿但业。

「拿但业ah，摩西记tī律法，kah chiah-ê先知所记-・ê，阮已经tú-tio̍h伊。」 「伊是啥人?」 「Τo̍h是约瑟ê kiáⁿ，拿撒勒人，耶稣。」 总是拿但业心内khǹg侥疑，伊无teh辽望弥赛亚，beh照chit款人所料bē-tio̍h ê法度来出现。大面伊是老大人，siuⁿ过头sòe-jī，无快快来听chit-ê少年人所讲ê话，来伐伊ê脚去chhōe耶稣。伊用当时hit款teh藐视人ê俗语，来应讲：「拿撒勒kám ē出啥物好物?」

腓力无ài kah伊相辩论，伊只有讲：「来看！」是来看！咱tùi hiah-ê侥疑耶稣ê人第一好ê应答，to̍h是chit款ê话。腓力心内teh想，人若来见tio̍h耶稣，问题to̍h解决。人若óa来看耶稣一下，听耶稣讲一句，hit-ê功效是khah赢一切ê辩论。所以腓力有chhōa拿但业出来见别ê学生。「耶稣看见拿但业就近伊」(koh一pái注意tī约翰，án怎koh teh回想主ê目chiu ê款式)，to̍h指伊讲：「你看，真正是以色列人，心无诡诈-・ê。」

耶稣一下看伊，to̍h得tio̍h拿但业，hō͘伊ê 心神即时kah伊结连。因为tī人ê内面有hit款知觉ê本能tī-・leh，tùi chit-ê本能tī全世界凡若有诚实ê人，大家chiah赶紧相通各人ê意志。

拿但业有延chhiân 一时á久，to̍h问讲：「Τùi tó位bat我？」 「Ah，我lóng bat你。腓力iáu未叫你，你tī无花果树脚，我已经看见你lah。」

拿但业听hit句话了，ē hiah感动伊ê心，是因为有淡薄理由tī-・leh。伊m̄是kan-taⁿ为tio̍h知影耶稣有hit款超自然ê智慧，来知影伊有tiàm tī无花果树kha teh读圣册，所以chiah hiah欢喜来表示hit-ê极奇异、诚实、完全ê信服。不过咱thang来想hit-ê因端，譬喻来讲，咱若闪避去tī无花果树kha，暗暗无人看见ê所在，有深深经验精神上ê转机，来ka-kī一人kah上帝做伙 tī-teh;又koh咱tùi看tio̍h耶稣ê面貌，以及听tio̍h伊ê话来知影，伊lóng知咱tiàm tī hit-ê秘密ê所在，tī心内实在所teh想，所teh ǹg望-・ê，甚至soah大大同情咱，tī hit时咱稳当beh真生惊，ē平平kah拿但业siāng款，用hit款thang惊惶，有理解ê话来喉叫讲，「拉比，你to̍h是上帝ê kiáⁿ！以色列ê王！」

是lah!耶稣是上帝ê kiáⁿ！总是chit tia̍p伊是khah ài稳密伊ê 神圣，khah ài看做亲像in ê一个，来kah chiah-ê少年ê朋友做伙交陪。所以伊有用伊一生所第一ài-・ê，hit句「人子」ê称呼，意思是普通人ê kiáⁿ，来应答伊，讲：「我实实kā lín讲，lín beh看见天开，上帝ê天使chiūⁿ落tī人子ê顶面。」Chit-ê应答tú-tú是啥物意思，咱是bē-tàng快快了解。不过咱知敬虔ê偤太人，是惯势tī ta̍k日掀开旧约ê圣册，来默想hit中间几站ê道理。所以咱thang phah算，拿但业tī hit早起，tiàm无花果树kha，是tú-tú teh三思雅各ê异象，以及tī hit-ê楼梯teh chiūⁿ落ê上帝ê天使ê事。Κiám-chhái耶稣ê话，是对对tī伊所读-・ê，tùi án-ne hō͘拿但业koh-khah深信，知影khiā tī伊ê 面前chit-ê耶稣，是ē bat伊ê 心内ta̍k项ê心思。

咱ài想tio̍h chit-ê老学生有án怎用敬畏ê念头来记得早少年时代ê事。咱ài想tio̍h上帝有án怎取人ê样相，来教示chiah-ê少年人理解宗教。伊ê 法度是无用理气来论众上帝，mā无讲起罪人ê运命啥款，来phah生惊in ê心，只有是用疼痛kah in做朋友，来hō͘ in bat伊。全福音ê历史有暗示咱知，耶稣有真奇异ê吸引力tī-・leh。人若有诚实，to̍h thang tùi知觉ê本能来欢迎伊，来疼痛伊，众学生tiāⁿ-tio̍h有hit款ê经验。

早是án-ne，to̍h现今mā是。Chiah-ê少年ê学生，是做ta̍k时代无数万ê人ê代表，表明咱lóng是tùi tī咱所有hit-ê知觉ê本能，以及伊ê 人格ê吸引力来近óa伊。实在耶稣不时to有thang得tio̍h hit款谦逊、诚实ê人来近óa伊，lóng是因为án-ne。咱却是bē-tàng亲像in ê款，来tiàm tī伊ê 身边，iáu-koh hoān-sè咱若用祈祷来讲究咱chit本ê基督传，心内真正ài beh bat伊，hit时咱ê心神犹原ē亲像chiah-ê少年人仝款，稳当ē hō͘伊giú去，续来信靠伊，亦tiāⁿ-tio̍h ǹg望ē-thang 小khóa来学伊ê 款式。

亲像án-ne，设使咱tī心内若是已经bat伊，咱tī-chia tio̍h koh知影，iáu有一项要紧ê教训显出tī chit-ê故事ê表面。早时chiah-ê学生teh开阔伊ê 宗教ê法度，只有是招朋友来bat耶稣而已。设使咱ta̍k人若ē亲像án-ne来做，上帝国ê实现，是liâm边 ê事。我tī顶日，chhàu-tú-khám有读tio̍h一个khah早ê人所着ê册，tī伊ê 册里有记载一项khah奇怪，thang生惊ê记事讲：「设使tùi今年起，kan-taⁿ有100个真实ê基督徒，决心tī ta̍k年久beh各各引chhōa一个朋友来bat伊ê 主，to̍h全世界tī 25年久是lóng beh降服tī主ê脚下。」我起头读了无啥物beh信，总是我gia̍h笔一下算看，to实在有影。今年100，明年200，后年400，800，1600，亲像án-ne，ta̍k年得tio̍h加倍。到25年后是thang得tio̍h 16亿人，超过全世界ê人口。朋友引chhōa朋友，同伴引chhōa同伴，老母引chhōa细kiáⁿ。Ah!妇人人ah，上帝有祝福lín，实在差不多是只有lín有teh做chit-ê工niā-niā。实在差不多ta̍k个做老母ê人lóng欣慕伊ê细kiáⁿ来bat耶稣。今á日上帝ê圣国，是tùi妇人人ê气力，有进步到亲像án-ne。