《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Jī koàn Kitok lâi ê sî Tē it chiuⁿ Chhutsì 二卷 基督来ê时 第一章出世

作者 Tâi e̍k:Ko Tekchiong,Siutēng Lîm Chùnio̍k & Chng Hūiphêng 2024.03.10

Jī koàn Kitok lâi ê sî


Tē chi̍t chiuⁿ Chhutsì


Tútú chhinchhiūⁿ chit chióng sîtāi, Kitok ū lâikàu sèkan, to̍h sī chiàu sèngchheh só͘ kóng,"nāsī kàu hitê sî íkeng kàu, Siōngtè ū chhe I ê kiáⁿ lâi chhutsì."Iésu Kitok ū tùi hitê éngoán ê sèkài lâi chhutsì tī chitê sèkài. Chhiáⁿ lán siôngsiông ē kìtit chit nn̄gê sèkài ê sū.

Lán chit sî ài lâi siūⁿ, tī jînlūisú tiong, tī kòekhì ê le̍ksú só͘ teh chúnpī, teh thènghāu ê chi̍tê tiōngtāi ê sūkiāⁿ, iā lán só͘ beh kóng chitê tiōngtāi ê sūkiāⁿ, sī chò chi̍t tiâu kiôniû, lâi kòa tī Siōngtè kah lâng ê tiongkan só͘ū ê chhimkheⁿ ê téngbīn. Chitê tiōngtāi ê sūkiāⁿ, to̍h sī Hitê "Τùi kó͘chá ílâi pún ū ê, chia̍pchia̍p chhuthiān" ê Kitok, ū chiâⁿchò lâng ê iūⁿsiùⁿ lâikàu sèkan.

Lán thâuchi̍tē khòaⁿliáu sī putchí chheⁿkiaⁿ, chin kîkoài, inūi chitê tiōngtāi ê sūkiāⁿ, sī ēng hitkhoán ke̍k tansûn, pêngsiông ê hoattō͘ lâi chhuthiān, tìkàu lán tiāⁿtio̍h siūⁿ kóng, che sī bôiáⁿ, soah chhaputto lóng m̄ káⁿ sìn. Siatsú i nāsī ēthang hiánchhut tōa ê piàntōng, á・sī tī thiⁿ・ni̍h ū pitsûn ê hiānsiōng, chiah lâikàu sèkan, sī bênghián khah chiàu lán só͘ kîthāi ê khoán. Chóng・sī i lóng bô ánne. I sī ēng tansûn pêngsiông ê hoattō͘ lâi chhutsì ! Kîsi̍t lán kohchài chimchiok lâi siūⁿ, che kám m̄ sī Siōngtè teh chhòngchō itchhè kîī ê sū ê hoattō͘ ? Che to̍h sī tútú chiàu lán só͘ bat teh kóng・ ê,"I ê khoán tútú sī ánne."Tī hitê éngoán ê sèkài, sūsū lóng chiàu ánne lâi chò. Chhinchhiūⁿ i teh hō͘ chi̍t châng chhiū tióngtōa, teh chhòngchō chi̍t lia̍p ê sengsiù , teh hō͘ chákhísî ê ji̍tchhut, teh hō͘ ngó͘kok tittio̍h hongsiu chit chióng ê sînjiah, itchhè lóng sī Siōngtè sîsiông ēng tiāmchēng, tansûn ê hoattō͘ tī lâng só͘ bô chùì・tio̍h ê tiongkan, lâi teh hō͘ i ánne.

Chhinchhiūⁿ ánne, Iésu sī ēng hitkhoán ke̍k tansûn, bô lâng liāu・tio̍h ê hoattō͘, m̄ sī ū hiánchhut siáⁿmi̍h chhiaⁿiāⁿ, á・sī chhànlān ê hiānsiōng, á・sī thiⁿ・ni̍h ū pitsûn ê kongkéng, putkò sī ēng hitkhoán ûnûn koh tiāmchēng ê hoattō͘, chhinchhiūⁿ chákhí sî ê lō͘chúi, á・sī ji̍tthâu ê hoathiān kāngkhoán, lâi chhutsì tī sèkan, lán tīchia só͘ beh siūⁿ chit chân, kîsi̍t sī chi̍tê huisiông tōa ê sūkiāⁿ, sī chhiauoa̍t lán só͘ siūⁿ ē kàu ê, iáukoh sī khoàikhoài kah jînseng chò tēit tansûn ê sū sio chhaplām, só͘í lán chhinchhiūⁿ ū kámkak beh ēng kîī kah kiaⁿhiâⁿ ê liāmthâu, lâi susiúⁿ chit chân sī ū tāmpo̍h khùnlân ê khoán. Lán chhinchhiūⁿ ū kámkak teh tha̍k phó͘thong ê nîtāi kì kāngkhoán.

Chhinchhiūⁿ ánne, Kitok ū ēng hiahni̍h iôngī, tansûn, chūjiân ê hoattō͘, lâi chhutsì chiâⁿchò lâng, khiākhí tī lán tiongkan.

Lán chi̍tē hiankhui chitê kò͘sū, to̍h liâmpiⁿ khòaⁿkìⁿ chi̍tê iapthiap tī Galílaiah ê soaⁿ lāi ê hiongchhoan. Tī chitê hiongchhoan keá, ū chi̍t khám chòba̍k ê tiàm, iā tī hit lāibīn ū chi̍tê hiongchhoan ê ba̍kchhiūⁿ kiòchò Iôséhuh, ta̍k ji̍t chē tī tn̂g ítiâu, chhiú gia̍h kìá, pó͘thâu, íki̍p chha̍ká, tīteh chò í kah chò toh, íki̍p gûlê tàⁿ, lâi kiongkip chiuûi ê hiongchhoan ê lō͘ēng. I ū putchí chhutla̍t, koh khoàilo̍k teh chò, iā ná teh chò ê sî, i ū ná teh susiúⁿ i só͘ phèngtiāⁿ ê hūjînlâng, íki̍p ūitio̍h hitê hūjînlâng só͘ tio̍h chúnpī ê katêng ê sū.

Iôséhuh só͘ phèngtiāⁿ ê hūjînlâng, sī tiàmtī chitê hiongchhoan ê khah bóebīn hia, kiòchò Mâlíah, i sī Aná ê chabó͘kiáⁿ, suijiân i sī sio̍k tī Tabi̍t ê āutāi, iáukoh sī chhinchhiūⁿ pa̍t ê hiongchhoan ê chabó͘ gíná kāngkhoán, tiàm chhù lāi gâu tàu chòkang, phángchit, chòpiáⁿ, iā cháàm kah kîtha ê hiongchhoan ê chabó͘ gíná chòhóe tī chéⁿ・ni̍h chhiūⁿ chúi. Lán chai, i sī chi̍tê chengkiat ê tônglí. Lán thang sióngsiōng i úntàng ū súisúi ê iôngmāu, lâi hûha̍p tī i súisúi ê chengsîn chiah tio̍h.

Chitê ba̍kchhiūⁿ Iôséhuh sī ū putchí àisioh Mâlíah, chiàu khòaⁿ itchhè ê kìsū, ū àmsī lán chai, Iôséhuh sī pí Mâlíah khah chē hòe. Hoānsè inūi ánne, Iôséhuh sī ū kohkhah kínsīn, unjiû lâi subō͘ i. Iôséhuh tiāⁿtiāⁿ ài thaukhòaⁿ Mâlíah teh kòe lō͘, mā sī ài bāngsióng in chionglâi ê sengoa̍h. Kîsi̍t ta̍kpái Iôséhuh chò kang liáu, Mâlíah iā sī putchí hoaⁿhí khì chhōe i, lâi thiaⁿ i kóngkhí i ê ióngkám ê kèōe kah ǹgbāng; inūi chiàu Galílaiah lâng ê hongsio̍k, lâmlí sī chūiû thang kaupôe, khah bô chhinchhiūⁿ tī lâm pêng Êlúsalèm hia hiahni̍h giâm. Chóng・sī tī in nn̄g lâng ê simsu tiong, iáu ū pa̍t khoán koh khah kosiōng ê sū tī・leh. Chit nn̄g lâng m̄ sī chhinchhiūⁿ pêngsiông ê siàuliân lâng, tiāⁿtiāⁿ teh siūⁿ in púnsin íki̍p in ê chionglâi ê sū niāniā. Inūi lán ū thiaⁿkìⁿ kóng, Iôséhuh sī "gī ê lâng", Mâlíah sī ū chhengkhìsiùⁿ ê kosiōng ê chengsîn, sī ha̍pgî thang siū kéngsoán chò Siōngtè ê éngoán ê kèōe ê chheēng. Tī in ê sengoa̍h chitê giâmsiok, súisúi ê choánki, in ê sim sī chin jia̍tsêng ū chongkàu sìnliām tī・leh, che sī kináji̍t ê siàuliân lâmlí só͘ engkai tio̍h o̍h ê khoánsit. In m̄ sī kanta teh siūⁿ in ê chionglâi ê hēnghok niāniā, mā sī siôngsiông chhimchhim teh siūⁿ Siōngtè ê hó chíì. Khaksi̍t in úntàng sī ū siôngsiông chòhóe tâmlūn, tī tongsî chèng jia̍tsim ê Iûthàilâng só͘ tiāⁿtio̍h teh ǹgbāng hitê huisiông tōa ê sū, to̍h sī tehbeh lâi ê Mesíiah ê sū. Lán thang siūⁿ, Mâlíah ta̍kpái kah Iôséhuh chòhóe sionghōe liáu, tńgkhì in tau ê sî, ū kūilo̍h tī in tau ê thangá kháu, lâi ūitio̍h Iôséhuh íki̍p i ê itseng kîtó.

Sī siáⁿlâng ēthang bāngsióng tùi tī chitê tansûn ê katêng, ēthang sêngchiū chi̍tê éngoán ê sînjiah! Hitê bô khòaⁿkìⁿ ê sèkài tī láuchá ū khǹg ho̍kbū ê liāmthâu, teh chúnpī I ê chhutsì, taⁿ chit sî íkeng tehbeh chhiansóa chitê chínkiù ê sūgia̍p lo̍h lâi sèkan, chit sî in ū tāiseng chhutthâu lâi chísī I ê lâikàu.

Ū chi̍t ji̍t ê àmmî, hoānsè tútú sī Mâlíah kūi teh beh kîtó ê sî, i ū thiaⁿtio̍h chi̍tê chhiauchūjiân, putchí thang chheⁿkiaⁿ ê siausit; ū iôchoah i ê choân simsîn, i ū khòaⁿkìⁿ thiⁿsài ê īsiōng, sòa ū thiaⁿkìⁿ, tùi hitê bô khòaⁿkìⁿ ê sèkài chhut siaⁿ teh kóng,


Tittio̍h tōa in ê lâng・ah, Pêngan, Chú kah lí tī・leh.


Hit sî Mâlíah chū ánne phak tī hia, simlāi kiaⁿ kàu ngia̍hngia̍uhchhoah, koh ū thiaⁿkìⁿ chin thang chheⁿkiaⁿ ê ōe, soanpò͘ kóng, Isulael lâng tī láuchá só͘ khǹg ê tōa ǹgbāng, taⁿ sī íkeng si̍thiān・lah.

"Mâlíah m̄thang kiaⁿ, inūi lí tittio̍h Siōngtè ê intián. Taⁿ lí beh hoâiīn seⁿ kiáⁿ, tio̍h kā i hōmiâ kiò Iésu. I beh chò tōa, chhengchò chìkoân・ê ê kiáⁿ, Chú Siōngtè beh ēng I ê chó͘ Tabi̍t ê ūi hō͘ I. I beh chòông tī Iâkop ê ke kàu tāitāi, I ê kok iā bû kiôngchīn I. Sèng Sîn beh lâikàu lí. Chìkoân・ê ê koânlêng beh tììm lí. Só͘í tùi lí só͘ seⁿ・ê, beh chheng chò Sèng, chò Siōngtè ê Kiáⁿ."

Hit sî, Mâlíah kóng,"góa sī Chú ê lúpī, gōan chiàu Lí ê ōe ènggiām tī góa."

Tùi ánne, thiⁿsài to̍h līkhui i. Lán tīchia kanta tio̍h tiāmtiām bētàng kóngkhí siáⁿ khoán, inūi che sī sînpì ê tāichì. Só͘í lán tekkhak sī bētàng chūiû lâi kìchài, á・sī káisek chitê kò͘sū, kanta tio̍h ēng khiânsêng ê sim, tiāmtiām chiah hó. Chitê kò͘sū nā m̄sī Mâlíah púnsin ū kóngchhut, to̍h bô lâng ē chaiiáⁿ siáⁿ khoán.

Mâlíah simlāi ūitio̍h chitê tāichì, kiaⁿ kàu behsí, inūi i ū kenggiām tio̍h chiônglâi m̄bat ū hūjînlâng só͘ bat kenggiām・tio̍h ê sînpì ê sū, tùi ánne to̍h " khísin kóaⁿkín khì soaⁿtē, kàu Iûthài chi̍tê siâⁿ. "Lâi kā chi̍tê hūjînlâng kóngkhí i só͘ tútio̍h ê sū. Tī chit sî, liân i só͘ huniok ê tiōnghu, to m̄káⁿ tùi i kóngkhí. Tī chit chióng sîchūn, hūjînlâng chíū sī suiàu hūjînlâng. Só͘í Mâlíah to̍h khì chhōe i ê piáu chímōe, kiòchò Elīsape̍h, i sī chi̍tê hiongchhoan ê chèsi ê hūjînlâng. Thiⁿsài iûgoân ū tùi i kóngkhí i mā sī ū siū kéngsoán beh lâi chò chìkoânê ê kèōe ê chheēng. To̍h sī beh ū pa̍tê gíná tùi i lâi chhutsì, ǹg Isulael lâi chò hitê só͘ beh lâi ê Mesíiah ê sianhong.

Chhinchhiūⁿ ánne, Mâlíah ū khì Hebulông ê soaⁿténg , ji̍p hitê chèsi ê chhù, tīhia Mâlíah kah Elīsape̍h chòhóe biānhōe, tāike lâi kóngkhí ê kò͘sū, simlāi kiaⁿhiâⁿ, chàisaⁿ lâi tâmlūn hitê siôngsè ê chênghêng. In mêji̍t tiàm tī soaⁿpiⁿ hitê siokchēng sèsè ê chhù lāi, chòhóe tâmlūn, be̍ksióng téngténg ê sū, lâi chòhóe kaupôe Siōngtè. Tī hit saⁿ goe̍hji̍t kú, in só͘ tittio̍h ê khiânsêng ê kenggiām, úntàng bô bē kìtit chiah tio̍h. Si̍tchāi gōabīn ê sèkài, kanta sī teh bôêng teh cháuchông hiahê siósiókhóakhóa ê sū, iā lóng m̄chai iáⁿ só͘ beh tútio̍h ê huisiông tōa ê tāichì.


Chitê siūun ê chāiseklí Mâlíah, āulâi ū tòtńg khì i ê kò͘hiong Nachalia̍t. Taⁿ i sī bôkoh chhinchhiūⁿ chêng bē līkhui Nachalia̍t ê khoán, iáu koh chò chi̍tê bôhoân bôló ê chabó͘ gíná. Tī hit saⁿ goe̍hji̍t ê tiongkan, Mâlíah sī íkeng piànsêng chi̍tê hūjînlâng; i ê chengsîn sengoa̍h ū tōa chìnpō͘, ū chìnji̍p tī sinsin kîī ê sèkài, lâi bi̍t chiap kah Siōngtè kaupôe, kakī chi̍t lâng ná siūⁿ ná chheⁿkiaⁿ, khiok iā sī ná hoaⁿhí, soah khǹg ba̍t hitê chhiauoa̍t ê sînpì ê sū. Khíthâu Iôséhuh khiok sī m̄chai hitê sūsi̍t, Chóng・sī kòeliáu kúinā goe̍hji̍t, Mâlíah ê kîī hoaⁿhí ê gánkong, ū chiāmchiām hiánchhut thòngkhó͘ ê khoán. Inūi Mâlíah ū ûn ûná chai, i só͘ huniok ê tiōnghu Iôséhuh ū teh kiaⁿhiâⁿ, teh giâugî i. Che sī Iôséhuh ê sìnsim só͘ tútio̍h ê chin thang kiaⁿ ê chhì."i só͘ huniok ê tiōnghu Iôséhuh sī gī ê lâng, m̄ ài hiánjiân pān i, ànsǹg beh àmtiong hòechhin."Chhiáⁿ lán lâi siūⁿ hit sî in nn̄g lâng ê simsîn kankhó͘ kàu siáⁿ khoán. Kîsi̍t Mâlíah íkeng ū lāi ê kiàm chha̍k kòe i ê sim, inūi tāichì sī beh lō͘hiān, chēchē lâng ê simkoaⁿ úntàng beh giâugî i.

Iôséhuh kah Mâlíah tī láuchá ê tiongkan só͘ teh kankhó͘, chhiⁿchhám ê ji̍t íkeng kòekhì liáu. Ū chi̍t àm tī īⁿsiōng tiong, hitê sînlêng ê sèkài, ū lâi chiapchhiok tio̍h lâng ê simsîn, tī hit sî ū Siōngtè ê siausit thoân kàu tī hitê sim putchí teh kankhó͘ ê Iôséhuh, tùi ánne i khùnchhéⁿ liáu, to̍h tittio̍h khaksìn, iā kakī tāmpo̍h kiànsiàu, soah hoaⁿhí lâi chhōa i ê bó͘ Mâlíah kòemn̂g. I to̍h ēng thiàⁿthàng ê sim, lâi chunkèng, soah lâi chiàukò͘ chitê iáubōe chhutkè ê lāubú Mâlíah íki̍p hitê iáubōe chhutsì ê Kiáⁿ Kitok. Kîsi̍t Mâlíah sī bētàng khoàikhoài lâi bē kìtit hiahê kankhó͘ ê ji̍t, hitkhoán ê kenggiām putsî tiâu tī i ê simlāi.

Saⁿ goe̍hji̍t āu ê ū chi̍t ji̍t, to íkeng hônghunàm, ji̍tthâu iā chhiâ kòe Bia̍tléhèm ê soaⁿ, ū tàm lo̍hkhì kàu tī Iûthài tē hiahê liùhia̍h ê kogoân khòngiá, íki̍p saⁿlī hn̄ghn̄g kah kiongchhong sio tùichiàu hiahê chísek ê Mô͘ap (Mô͘ap) ê soaⁿniá. Hit sî tī hit tiâu thàng Bia̍tléhèm ê soaⁿkan ê lō͘・ni̍h, sī ū kui tōatīn ê chhutgōalâng. Chiapsio̍k pâi chin tn̂g teh kiâⁿ, iā tī hitê hânglia̍t ê tiongkan, ū chi̍tê hiongchhoan ê hūjînlâng chin iàsiān khiâ tī lî・ni̍h, koh ū i ê bīhun ê tiōnghu, tī sin piⁿ kā i khan lî teh kiâⁿ. Inūi "tng hit sî Caesar Augustus ū chhut chiàu, bēnglēng thong thiⁿē lóng hō͘kháu tiâucha. Iôséhuh ê sèhē sio̍k tī Tabi̍t ê ke, só͘í tùi Galílaiah ê Nachalia̍t siâⁿ, lâikàu Iûthàikàu Tabi̍t ê siâⁿ, miâ kiò Bia̍tléhèm, beh kah i só͘ phèngtiāⁿ ê Mâlíah chòhóe ji̍p hō͘kháu. Hit sî Mâlíah íkeng ū sinin."

Chhinchhiūⁿ ánne, in ū kengkòe chēchē iáu bêngbêng ē kìtit ê, ū le̍ksú ê só͘chāi. Phìjū lâi kóng, in kiâⁿ kàu tī Bia̍tléhèm, tī hitê chiuûi ū chi̍tê tōa ê chháutiûⁿ; to̍h sī chá Lùthuh bat tī Phosu ê be̍hhn̂g khioh be̍hsūi ê só͘chāi. Tī siâⁿ gōa ê chiàⁿpêng, koh ū chi̍tê amkhang, to̍h sī chá tīhia ū chēchē ióngkám ê lâng, ūitio̍h beh tùi Bia̍tléhèm ê chúichéⁿ, chhiūⁿ chúi lâi hō͘ Tabi̍t lim, tìkàu hō͘ lâng phahsí ê só͘chāi. Iūkoh lī tōlō͘ bô gōa hn̄g, mā sī ū chi̍tê só͘chāi, to̍h sī chèng Iûthàilâng khòaⁿchò sèng, putchí teh siàuliām ê, inūi chá tīhia Iâkop ū sòngsit i ê oa̍hmiā ê kng, sī ūitio̍h "La̍hkhel sí, bâichòng tī Íhoattāi ê lō͘piⁿ ( āulâi miâ Bia̍tléhèm, to̍h sī hitê só͘chāi )."

Chóng・sī Iôséhuh kah Mâlíah lâikàu Bia̍tléhèm ê sî, in simlāi só͘ tēit khòasim ê, to̍h sī hitê só͘ beh liâmpiⁿ chiâⁿ ê kohkhah tōa iàukín ê tāichì. Iôséhuh putchí tìì sìkè teh chhōe, thang hō͘ Mâlíah hiohkhùn ê só͘chāi. Inūi lō͘thâu íkeng kiâⁿ hiahni̍h hn̄g, Mâlíah sī chin thiámthâu. Siatsú sī pêngsiông sî, to̍h m̄bián hoânló thang tòa ê só͘chāi, inūi Tangiûⁿ lâng sī putchí chhinchhiat gâu hó khoánthāi chhutgōalâng, khòaⁿ che chò sī sînsèng ê gībū. Chóng・sī hit sî sī koksè tiâucha, chhutgōalâng sī chin chē chūchi̍p tī siâⁿ・ni̍h. Só͘í nā khah bān kàu ê lângkheh, bôlūn tī siáⁿmi̍h só͘chāi, á・sī khehkoán mā sī lóng bô pângkeng thang hiohkhùn.

In bô ūi thang hiohkhùn, khiok bētàng kóng sī siáⁿmi̍h lâng ê chhògō͘. Inūi tûkhì tī i só͘ chhutlâi hitê sèkài ê siâⁿchhiûⁿ ê téngbīn, tehkhòaⁿ lo̍hlâi hiahê chôngpài i ê chèng thiⁿsài, ígōa tī sèkan to lóng bô lâng chai i sī siáng. Só͘í hiahê khiākhí tī i só͘ hoaⁿhí ê sèkài ê lâng, lóng bô beh kòechek lán, khiok sī in kàugia̍h thang hóchhiò, kóng, útiū ê Chú beh lâikàu tī i só͘ chhòngchō chitê sèsè ê sèkài, koh iā bô chi̍t ūi pângkeng thang chò i ê lō͘ēng.


In āulâi ū hoaⁿhí siámphiah khì tī soaⁿ piⁿ, chi̍tê chengseⁿ só͘ teh khùn ê chūjiân ê tōngkhang ê lāibīn. Hit sî tīhia lóng bô ū chhinchhiat ê hūjînlâng thang pangchō͘ Mâlíah, iūkoh eⁿá beh chhutsì ê kankhó͘ to íkeng kàu tī chitê ko͘to̍k ê hūjînlâng. Tùi ánne, i to̍h seⁿ thâuchiūⁿ kiáⁿ, ēng pò͘ pau I, sòa hē I tī béchô lāi kah sinpiⁿ ê chengseⁿ chòhóe lâi hióngsiū I chò ângeⁿá siōngchá ê anbîn.

Chiônglâi kám bat ū siáⁿmi̍h eⁿá, tiàm tī pí chitê kohkhah hāchiān ê chōngthāi lâi chhutsì tī chitê sèkan?Lán kám bô inūi ánne kohkhah thiàⁿthàng I ? Siatsú I nā lâi chhutsì tī ôngkiong, ū chēchē kionglí thang khoánthāi I, koh ū chēchē chèsithâu thang sūhāu I, khióngkiaⁿ hoánchoán ē sòa súnhāi tio̍h I si̍tchāi ê jînkeh. Chitê khóliân, bô lâng ū chùì・tio̍h ê ângeⁿá, tiàm tī hitkhoán bô la̍t, tio̍h oákhò lâng pangchō͘ ê chōngthāi, lâikàu tī lán, che sūsi̍t kahná chhinchhiūⁿ I ū kā púnsin lóng kauthok lán, teh thènghāu lán lâi thiàⁿsioh I, suiàu lán lâi hoaⁿhí I. Chhinchhiūⁿ tiàm tī chit khoán ē kámtōng lâng, ē giú lâng ê chùì ê chōngthāi, Kitok ū chhutsì chiâⁿchò eⁿá lâi ji̍p tī chitê sèkan.

Chóng・sī lán ísiōng só͘ kóng chiahê, putkò ū I ê chhutsì ê kò͘sū ê chi̍tpòaⁿ niāniā. Lán tio̍h ē kìtit chèng thiⁿsài ū sòa chhuthiān tī chitê kò͘sū. Chit nn̄gê sèkài lóng ū hiánchhut tī chitê kò͘sū ê siáchin ê lāitiong. Ǹgbāng lán putsî ē kìtit chitê oânchoân ê siá chin, nā bô, khióngkiaⁿ chitê kò͘sū ē chhògō͘・ khì.

Chhinchhiūⁿ chákhí sî ê ji̍tthâu ê hoathiān kāngkhoán, ēng tansûn, pêngsiông ê hoattō͘, Siōngtè ū tī chitê útiū ê le̍ksú tiong, lâi chòchhut chi̍tê thang chheⁿkiaⁿ ê sūkiāⁿ, to̍h sī ū hō͘ hitê êngkng ê Chú chhuthiān lâi khiākhí tī lâng ê tiongkan. Lán tī tēbīn só͘ khòaⁿkìⁿ ê, sī kanta bétiâu, béchô, chengseⁿ, íki̍p chi̍tê hūjînlâng kah chi̍tê ēng pò͘ pauteh ê eⁿá niāniā. Tī chit tiongkan lán lóng bô khòaⁿkìⁿ siáⁿmi̍h kîī thang chheⁿkiaⁿ ê sū tī・leh. Chóng・sī lán tio̍h ē kìtit, tī āulâi, tùi I só͘ sio̍k hitê sèkài, ū hiánchhut chhànlān ê kng, lâi chiò tī chitê kò͘sū ê choânkéng, to̍h sī tī bétiâu ê téngbīn, tī gōabīn sêngsiù kngliāng ê só͘chāi, ū chēchē thianpeng ke̍ktōa ê naujia̍t, lâi hoaⁿhí Kitok chhutsì chò eⁿá lâikàu sèkan.

Só͘í lán tio̍h ē kìtit, ánne chiah sī chi̍tê oânchoân ê kò͘sū, chi̍tê oânchoân ê siáchin. Chitê oânchoân ê siáchin, to̍h sī teh piáusī ū chi̍tê sînsèng ê eⁿá, tùi thiⁿ・ni̍h beh lâikàu tī tē・ni̍h ê sî, hiahê tī thiⁿ・ni̍h teh chiàukò͘ I ê chèng thiⁿsài, ū tī gōabīn teh hoaⁿhí lâi póhō͘ I ê chhutsì. Κoh chài lâi kóng, ta̍kpái lán nā beh tha̍k Kitoktoān, lán tio̍h ē kìtit, I só͘ chhutlâi hitê sèkài ê sū. Lán ū sìn hitê sèkài sī ūiáⁿ. Chóng・sī lán ê sim hanbān, lán tiāⁿtiāⁿ ài làukau, tùi ánne, lán só͘ ōe ê Kitok ê siōng, tiāⁿtiāⁿ ài sitlo̍h hitê tiongsim tiám.

Tī Kitoktoān tiong, tēit ē kámtōng lán ê sim ê, si̍tchāi sī hitchām teh kìchài hitê sèkài ê chhuthiān ê sū. Hitê imga̍k ê siaⁿim ū ánchóaⁿ chhèng koân chhinchhiūⁿ háiéng, phiànmóa tī thong Bia̍tléhèm ê bo̍ktiûⁿ, lâi gîm tōa hoaⁿhí ê hó siausit, hō͘ chènglâng lóng ū hūn, iā tng jînbîn àⁿ hīⁿkhang teh thiaⁿ ê sî, chēchē thianpeng ū ánchóaⁿ hoaⁿhí kàu tòng bōetiâu, hutjiân chhut siaⁿ lâi gîm hitê téngbīn ê sèkài ê chànbí ê si, kóng, —Tī chìkoân ê ūi êngkng kui tī Siōngtè!

Chóng・sī lán nā bô chhimsìn hitê sèkài, ū putsî jia̍tsêng teh koansim tī lán ê chitê sèkài, suijiân tùi hitê sèkài ū hiánchhut siáⁿmi̍h kîī, á・sī súisúi ê hiānsiōng, lán khòaⁿliáu māsī bô siáⁿmi̍h ē giú lán ê sim, khòaⁿchò bô chhùbī ê sū, suijiân tùi thiⁿ・ni̍h ū thiⁿsài chhuthiān, mā sī tiantó ài khòaⁿchò chhinchhiūⁿ kui tōatīn ê hûnbū, lâi teh cha̍h tī tēbīn lán só͘ū khòaⁿkìⁿ ê béchô, íki̍p eⁿá ê siōng. Chit sî lán tekkhak m̄thang ū ánne siūⁿ, lán nāsī bô bêng hitê sèkài, á・sī khòaⁿ khin hitê sèkài só͘ chhuthiān ê sū, putkò sī hō͘ chitê oânchoân ê kò͘sū, piànchò chi̍tê bô sio liânchiap, bô chhùsū ê kò͘sū. Inūi hitê sèkài ê sū, m̄sī kanta chhinchhiūⁿ lâng teh chò bíbiāu ê si só͘ teh khang siūⁿ ê niāniā, sī sînsèng ê sūsi̍t, pêⁿpêⁿ ū kiatliân tī chitê gíná ê kò͘sū. Hitê sèkài ê sūsi̍t, si̍tchāi sī chitê paukin ê eⁿá ê kò͘sū ê chi̍tpō͘hūn. Chit nn̄gê sèkài, tekkhak tio̍h sio kiatliân, pêⁿpêⁿ lâi khòaⁿchò sī si̍tchāi. Lán tio̍h chháichi̍p chit nn̄gê sèkài ê sūsi̍t, chiah ēthang oânchoân lâi ōe chitê siáchin.

Chāi Iésu só͘ khòaⁿ hitê sèkài, to̍h sī I ê chó͘ke. Só͘í I ū sîsiông chòhóe lâi teh siūⁿ chit nn̄gê sèkài, oánjiân chhinchhiūⁿ lán siôngsiông teh siàuliām lán ê kò͘hiong, íki̍p lán só͘ bat ê pêngiú kāngkhoán, I ū siôngsiông kóngkhí thiⁿ・ni̍h ê sū, iā ū kóngkhí chèng thiⁿsài íki̍p chiòng sînlêng ê sū, I nā tiàm tī tē・ni̍h ū khòaⁿtio̍h chi̍tê sèhàn ê gíná ê sî, to̍h iûgoân ū khòaⁿkìⁿ tī thiⁿ・ni̍h hiahê teh chiàukò͘ gíná ê thiⁿsài, I nā tiàm tī tē・ni̍h khòaⁿkìⁿ chi̍tê chōejîn hóekái ê sî, iûgoân ū khòaⁿkìⁿ tī thiⁿ・ni̍h, chèng thiⁿsài ê bīnchêng, ū ūitio̍h I teh hoaⁿhí. I ū kámkak hitê sèkài sîsiông pauûi tī I ê sinpiⁿ, sîsiông koansim tī lán chitê sèkài.

Lán tī chêng íkeng ū kóng, jînlūi tiong Siōngtè ta̍kpái ê khésī, íki̍p tī chitê sèkài só͘ siū ta̍k ténghō ū thêko chengsîn siōng ê sū, tī bē chai tīchia ê íchêng, to̍h íkeng hengkhí tī hitê sèkài. Tī bē chhuthiān tī chitpêng ê chìnchêng, tī hitpêng tùi láuchá to̍h íkeng chaiiáⁿ, só͘í lán thang siūⁿ, chhinchhiūⁿ éngoán ê kiáⁿ ê hòasin, chit khoán tōa ê kèbô͘, tī lán bē chai ê íchêng, tī thiⁿ・ni̍h, chèng thiⁿsài úntàng beh tōatōa hoah hó lâi hoaⁿhí, iā kàu āulâi in mā sī ēng chôngpài ê liāmthâu lâi hoaⁿhí hitê bútâi ū chhiansóa lo̍h lâi sèkan, só͘í lán chiah ū thang khòaⁿkìⁿ chèng thiⁿsài chin hoaⁿhí, tī hit àm lâi gîm ha̍pgî ê koa, lâi pò tōa hoaⁿhí ê hó siausit, hō͘ chènglâng lóng ū hūn kóng,"kináji̍t tī Tabi̍t ê siâⁿ, íkeng ūitio̍h lín seⁿ chi̍tê chínkiù ê, to̍h sī Chú Kitok."




二卷 基督来ê时


第一章 出世



Tú-tú亲像chit种时代，基督有来到世间，to̍h是照圣册所讲：「若是到hit-ê时已经到，上帝有差伊ê kiáⁿ来出世。」耶稣基督有tùi hit-ê永远ê世界来出世tī chit-ê世界。请lán常常ē记得chit两个世界ê事。

Lán chit时ài来想，tī人类史中，tī过去ê历史所teh准备，teh thèng候ê一个重大ê事件，也lán所beh讲chit-ê重大ê事件，是做一条桥梁，来挂tī上帝kah人ê中间所有ê深坑ê顶面。Chit-ê重大ê事件，to̍h是Hit-ê「Τùi古早以来本有ê，chia̍p-chia̍p出现」ê基督，有成做人ê样相来到世间。

Lán头一下看了是不止生惊，真奇怪，因为chit-ê重大ê事件，是用hit款极单纯、平常ê法度来出现，致到lántiāⁿ-tio̍h想讲，这是无影，soah差不多lóng m̄敢信。设使伊若是ē-thang显出大ê变动，á是tī天-・里有pit-sûn ê现象，chiah来到世间，是明显khah照lán所期待ê款。总是伊lóng无án-ne。伊是用单纯平常ê法度来出世！其实lán koh再chim-chiok来想，这kám m̄是上帝teh创造一切奇异ê事ê法度?这to̍h是tú-tú照lán所bat teh讲ê，「伊ê款tú-tú是án-ne。」Tī hit-ê永远ê世界，事事lóng照án-ne来做。亲像伊teh hō͘一丛树长大，teh创造一粒ê星宿，teh hō͘早起时ê日出，teh hō͘五谷得tio̍h丰收chit种ê神迹，一切lóng是上帝时常用恬静、单纯ê法度tī人所无注意-・tio̍h ê中间，来teh hō͘伊án-ne。

亲像án-ne，耶稣是用hit款极单纯，无人料-・tio̍h ê法度，m̄是有显出啥物chhiaⁿ-iāⁿ，á是灿烂ê现象，á是天-・里有pit-sûn ê光景，不过是用hit款匀匀koh恬静ê法度，亲像早起时ê露水，á是日头ê发现仝款，来出世tī世间，lán tī-chia所beh想chit层，其实是一个非常大ê事件，是超越lán所想会到ê，iáu-koh是快快kah人生做第一单纯ê事相chhap-lām，所以lán亲像有感觉beh用奇异kah惊惶ê念头，来思想chit层是有淡薄困难ê款。lán亲像有感觉teh读普通ê年代记仝款。

亲像án-ne，基督有用hiah-ni̍h容易、单纯、自然ê法度，来出世成做人，khiā起tī lán中间。

Lán一下掀开chit-ê故事，to̍h liâm-piⁿ看见一个iat贴tī加利利ê山内ê乡村。Tī chit-ê乡村街á，有一坎做木ê店，也tī hit内面有一个乡村ê木匠叫做约瑟，ta̍k日坐tī长椅条，手gia̍h锯á、斧头，以及凿á，tī-teh做椅kah做桌，以及牛犁担，来供给周围ê乡村ê路用。伊有不止出力，koh快乐teh做，也ná teh做ê时，伊有ná teh思想伊所聘定ê妇人人，以及为tio̍h hit-ê妇人人所tio̍h准备ê家庭ê事。

约瑟所聘定ê妇人人，是tiàm-tī chit-ê乡村ê khah尾面hia，叫做马利亚，伊是亚拿(A-ná)ê cha-bó͘-kiáⁿ，虽然伊是属tī大卫ê后代，iáu-koh是亲像别ê乡村ê cha-bó͘ gín-á仝款，tiàm厝内gâu tàu做工、纺织、做饼，也早暗kah其余ê乡村ê cha-bó͘ gín-á做伙 tī井-・里chhiūⁿ水。Lán知，伊是一个贞洁ê童女。Lán thang想像伊稳当有súi-súi ê容貌，来符合tī伊súi-súi ê精神chiah tio̍h。

Chit-ê木匠约瑟是有不止爱惜马利亚，照看一切ê记事，有暗示lán知，约瑟是比马利亚khah chē岁。Hoān-sè因为án-ne，约瑟是有koh-khah谨慎，温柔来思慕伊。约瑟tiāⁿ-tiāⁿ ài偷看马利亚teh过路，mā是ài梦想in将来ê生活。其实ta̍k-pái约瑟做工了，马利亚也是不止欢喜去chhōe伊，来听伊讲起伊ê勇敢ê计画kah ǹg望；因为照加利利人ê风俗，男女是自由thang交陪，khah无亲像tī南pêng耶路撒冷hia hiah-ni̍h严。

总是tī in两人ê心思中，iáu有别款koh khah高尚ê事tī-・leh。Chit两人m̄是亲像平常ê少年人，tiāⁿ-tiāⁿteh想in本身以及in ê将来ê事niā-niā。因为lán有听见讲，约瑟是「义ê人」，马利亚是有清气相ê高尚ê精神，是合宜thang受拣选做上帝ê永远ê计画ê差用。Tī In ê生活chit-ê严肃，súi-súi ê转机，In ê心是真热诚有宗教信念tī-・leh，这是今á日ê少年男女所应该tio̍h学ê款式。In m̄是kan-ta teh想In ê将来ê幸福niā-niā，mā是常常深深teh想上帝ê好旨意。确实in稳当是有常常做伙谈论，tī当时众热心ê偤太人所tiāⁿ-tio̍h teh ǹg望hit-ê非常大ê事，to̍h是teh-beh来ê弥赛亚ê事。Lán thang想，马利亚ta̍k-pái kah约瑟做伙相会了，转去in tau ê时，有跪落tī in tau ê窗á口，来为tio̍h约瑟以及伊ê一生祈祷。

是谁ē-thang梦想tùi tī chit-ê单纯ê家庭，ē-thang成就一个永远ê神迹！Hit-ê无看见ê世界tī老早有khǹg服务ê念头，teh准备伊ê出世，taⁿ chit时已经teh-beh迁徙chit-ê拯救ê事业落来世间，chit时in有tāi先出头来指示伊ê来到。

有一日ê暗mî，hoān-sè tú-tú是马利亚跪teh beh祈祷ê时，伊有听tio̍h一个超自然，不止thang生惊ê消息；有摇choah伊ê全心神，伊有看见天使ê异象，续有听见，tùi hit-ê无看见ê世界出声teh讲：

得tio̍h大恩ê人-・ah，

平安，主kah你tī-・leh。


Hit时马利亚自án-ne phak tī hia，心内惊到ngia̍h-ngia̍uh-chhoah，koh有听见真thang生惊ê话，宣布讲，以色列人tī老早所khǹg ê大ǹg望，taⁿ是已经实现-・lah。

「马利亚m̄-thang惊，因为你得tio̍h上帝ê恩典。Taⁿ你beh怀孕生kiáⁿ，tio̍h kā伊号名叫耶稣。伊beh做大，称做至koân-・ê ê kiáⁿ，主上帝beh用伊ê祖大卫ê位hō͘伊。伊beh做王tī雅各ê家到代代，伊ê国也无穷尽伊。圣神beh来到你。至koân-・ê ê权能beh致荫你。所以tùi你所生-.ê，beh称做圣，做上帝ê kiáⁿ。」

Hit时，马利亚讲：「我是主ê女婢，愿照你ê话应验tī我。」

Tùi án-ne，天使to̍h离开伊。Lántī-chia只有tio̍h恬恬bē-tàng讲起啥款，因为这是神秘ê tāi-chì。所以lán的确是bē-tàng自由来记载，á是解释chit-ê故事，只有tio̍h用虔诚ê心，恬恬chiah好。Chit-ê故事若m̄是马利亚本身有讲出，to̍h无人会知影啥款。

马利亚心内为tio̍h chit-ê tāi-chì，惊到beh死，因为伊有经验tio̍h从来m̄-bat有妇人人所bat经验-・tio̍h ê神秘ê事，tùi án-ne to̍h「起身赶紧去山地，到偤太一个城。」来kā一个妇人人讲起伊所tú-tio̍h ê事。Tī chit时，连伊所婚约ê丈夫，to m̄敢tùi伊讲起。Tī chit种时chūn，妇人人只有是需要妇人人。所以马利亚to̍h去chhōe伊ê表姊妹，叫做以利莎白，伊是一个乡村ê祭司ê妇人人。天使犹原有tùi伊讲起伊mā是有受拣选beh来做至koân--ê ê计画ê差用。to̍h是beh有别ê gín-á tùi伊来出世，ǹg以色列来做hit-ê所beh来ê弥赛亚ê先锋。

亲像án-ne，马利亚有去希伯伦(Hi-pek-lûn)ê山顶，入hit-ê祭司ê厝，tī-hia马利亚kah以利莎白做伙面会，大家来讲起in ê故事，心内惊惶，再三来谈论hit-ê详细ê情形。In暝日tiàm tī山边hit-ê肃静细细ê厝内，做伙谈论，默想等等ê事，来做伙交陪上帝。Tī hit三月日久，in所得tio̍h ê虔诚ê经验，稳当无bē记得chiah tio̍h。实在外面ê世界，kan-ta是teh无闲teh走chông hiah-ê小小khóa-khóa ê事，也lóng m̄知影所beh tú-tio̍h ê非常大ê tāi-chì。

Chit-ê受恩ê在室女马利亚，后来有倒tńg去伊ê故乡拿撒勒。Taⁿ伊是无koh亲像前bē离开拿撒勒ê款，犹koh做一个无烦无恼ê cha-bó͘ gín-á。Tī hit三月日ê中间，马利亚是已经变成一个妇人人；伊ê精神生活有大进步，有进入tī新新奇异ê世界，来密接kah上帝交陪，ka-kī一人ná想ná生惊，却也是ná欢喜，soah khǹg密hit-ê超越ê神秘ê事。起头约瑟却是m̄知hit-ê事实，总是过了几nā月日，马利亚ê奇异欢喜ê眼光，有渐渐显出痛苦ê款。因为马利亚有匀匀á知，伊所婚约ê丈夫约瑟有teh惊惶，teh侥疑伊。这是约瑟ê信心所tú-tio̍h ê真thang惊ê试。「伊所婚约ê丈夫约瑟是义ê人，m̄ ài显然办伊，按算beh暗中废亲。」请lán来想hit时in两人ê心神艰苦到啥款。其实马利亚已经有利ê剑凿过伊ê心，因为tāi-chì是beh露现，chē-chē人ê心肝稳当beh侥疑伊。

约瑟kah马利亚tī老早ê中间所teh艰苦，凄惨ê日已经过去了。有一暗tī异象中，hit-ê神灵ê世界，有来接触tio̍h人ê心神，tī hit时有上帝ê消息传到tī hit-ê心不止teh艰苦ê约瑟，tùi án-ne伊困醒了，to̍h得tio̍h确信，也ka-kī淡薄见笑，soah欢喜来娶伊ê bó͘马利亚过门。伊to̍h用疼痛ê心，来尊敬，soah来照顾chit-ê iáu未出嫁ê老母马利亚以及hit-ê iáu未出世ê kiáⁿ基督。其实马利亚是bē-tàng快快来bē记得hiah-ê艰苦ê日，hit款ê经验是有不时刻tiâu tī伊ê心内。

三月日后ê有一日，to已经黄昏暗，日头也斜过伯利恒ê山，有tàm落去到tī偤太地hiah-ê liù额ê高原旷野，以及相离远远kah穹苍相对照hiah-ê紫色ê摩押(Mô͘-ap)ê山岭。Hit时tī hit条thàng伯利恒ê山间ê路-・里，是有kui大阵ê出外人。接续排真长teh行，也tī hit-ê行列ê中间，有一个乡村ê妇人人真厌倦骑tī驴-・里，koh有伊ê末婚ê丈夫，tī身边kā伊牵驴teh行。因为「当hit时该撒亚努士督(Caesar Augustus)有出诏，命令thong天下lóng户口调查。约瑟ê世系属tī大卫ê家，所以tùi加利利ê拿撒勒城，来到偤太到大卫ê城，名叫伯利恒，beh kah伊所聘定ê马利亚做伙ji̍p户口。Hit时马利亚已经有身孕。」

亲像án-ne，in有经过chē-chē犹明明ē记得ê，有历史ê所在。譬喻来讲，in行到tī伯利恒，tī hit-ê周围有一个大ê草场；to̍h是早路得bat tī波斯ê麦园拾麦穗ê所在。Tī城外ê正pêng，koh有一个am孔，to̍h是早tī-hia有chē-chē勇敢ê人，为tio̍h beh tùi伯利恒ê水井，chhiūⁿ水来hō͘大卫lim，致到hō͘人phah死ê所在。又koh离道路无gōa远，mā是有一个所在，to̍h是众偤太人看做圣，不止teh siàu念ê，因为早tī-hia雅各有丧失伊ê活命ê光，是为tio̍h「拉结死，埋葬tī以发大(Í-hoat-tāi)ê路边(后来名伯利恒，to̍h是hit-ê所在)。」

总是约瑟kah马利亚来到伯利恒ê时，in心内所第一挂心ê，to̍h是hit-ê所beh liâm-piⁿ成ê koh-khah大要紧ê tāi-chì。约瑟不止致意四界teh chhōe，thang hō͘马利亚歇困ê所在。因为路头已经行hiah-ni̍h远，马利亚是真thiám头。设使是平常时，to̍h m̄免烦恼thang tòa ê所在，因为东洋人是不止亲切gâu好款待出外人，看这做是神圣ê义务。总是hit时是国势调查，出外人是真chē聚集tī城-・里。所以若khah慢到ê人客，无论tī啥物所在，á是客馆mā是lóng无房间thang歇困。

In无位thang歇困，却bē-tàng讲是啥物人ê错误。因为除去tī伊所出来hit-ê世界ê城墙ê顶面，teh看落来hiah-ê崇拜伊ê众天使，以外tī世间to lóng无人知伊是siáng。所以hiah-ê khiā起tī伊所欢喜ê世界ê人，lóng无beh过责lán，却是in够额thang好笑，讲，宇宙ê主beh来到tī伊所创造chit-ê细细ê世界，koh也无一位房间thang做伊ê路用。

In后来有欢喜闪避去tī山边，一个精牲所teh困ê自然ê洞孔ê内面。Hit时tī-hia lóng无有亲切ê妇人人thang帮助马利亚，又koh婴á beh出世ê艰苦to已经到tī chit-ê孤独ê妇人人。Tùi án-ne，伊to̍h生头chiūⁿ kiáⁿ，用布包伊，续下伊tī马槽内kah身边ê精牲做伙来享受伊做红婴á siōng早ê安眠。

从来kám bat有啥物婴á，tiàm tī比chit-ê koh-khah下贱ê状态来出世tī chit-ê世间?Lán kám无因为án-nekoh-khah疼痛伊?设使伊若来出世tī王宫，有chē-chē宫女thang款待伊，koh有chē-chē祭司头thang侍候伊，恐惊反转会续损害tio̍h伊实在ê人格。Chit-ê可怜，无人有注意-・tio̍h ê红婴á，tiàm tī hit款无力、tio̍h óa靠人帮助ê状态，来到tīlán，这事实kah-ná亲像伊有kā本身lóng交托lán，teh thèng候lán来疼惜伊，需要lán来欢喜伊。亲像tiàm tī chit款会感动人，会giú人ê注意ê状态，基督有出世成做婴á来入tī chit-ê世间。

总是lán以上所讲chiah-ê，不过有伊ê出世ê故事ê一半niā-niā。Lán tio̍h ē记得众天使有续出现tī chit-ê故事。Chit两个世界lóng有显出tī chit-ê故事ê写真ê内中。Ǹg望lán不时ē记得chit-ê完全ê写真，若无，恐惊chit-ê故事会错误-・去。

亲像早起时ê日头ê发现仝款，用单纯、平常ê法度，上帝有tī chit-ê宇宙ê历史中，来做出一个thang生惊ê事件，to̍h是有hō͘ hit-ê荣光ê主出现来khiā起tī人ê中间。Lán tī地面所看见ê，是kan-ta马寮、马槽、精牲，以及一个妇人人kah一个用布包teh ê婴á niā-niā。Tī chit中间lán lóng无看见啥物奇异thang生惊ê事tī-・leh。总是lán tio̍h ē记得，tī后来，tùi伊所属hit-ê世界，有显出灿烂ê光，来照tī chit-ê故事ê全景，to̍h是tī马寮ê顶面，tī外面星宿光亮ê所在，有chē-chē天兵极大ê闹热，来欢喜基督出世做婴á来到世间。

所以lántio̍h ē记得，án-ne chiah是一个完全ê故事，一个完全ê写真。Chit-ê完全ê写真，to̍h是teh表示有一个神圣ê婴á，tùi天-・里beh来到tī地-・里ê时，hiah-ê tī天-・里teh照顾伊ê众天使，有tī外面teh欢喜来保护伊ê出世。Κoh再来讲，ta̍k-páilán若beh读基督传，lántio̍h ē记得，伊所出来hit-ê世界ê事。Lán有信hit-ê世界是有影。总是lán ê心han-bān，lántiāⁿ-tiāⁿ àilàu-kau，tùi án-ne，lán所画ê基督ê像，tiāⁿ-tiāⁿ ài失落hit-ê中心点。

Tī基督传中，第一会感动lánê心ê，实在是hit-chām teh记载hit-ê世界ê出现ê事。Hit-ê音乐ê声音有án怎chhèng高亲像海涌，遍满tī thong伯利恒ê牧场，来吟大欢喜ê好消息，hō͘众人lóng有份，也当人民àⁿ耳孔teh听ê时，chē-chē天兵有án怎欢喜到挡bōe-tiâu，忽然出声来吟hit-ê顶面ê世界ê赞美ê诗，讲，—Tī至高ê位荣光归tī上帝！

总是lán若无深信hit-ê世界，有不时热诚teh关心tīlánê chit-ê世界，虽然tùi hit-ê世界有显出啥物奇异，á是súi-súi ê现象，lán看了mā是无啥物ē giúlánê心，看做无兴味ê事，虽然tùi天-・里有天使出现，mā是反转ài看做亲像kui大阵ê云雾，来teh cha̍h tī地面lán所有看见ê马槽，以及婴á ê像。Chit时lán的确m̄-thang有án-ne想，lán若是无明hit-ê世界，á是看轻hit-ê世界所出现ê事，不过是hō͘ chit-ê完全ê故事，变做一个无相连接，无次序ê故事。因为hit-ê世界ê事，m̄是kan-ta亲像人teh做美妙ê诗所teh空想ê niā-niā，是神圣ê事实，平平有结连tī chit-ê gín-á ê故事。Hit-ê世界ê事实，实在是chit-ê包巾ê婴á ê故事ê一部分。Chit两个世界，的确tio̍h相结连，平平来看做是实在。Lán tio̍h采集chit两个世界ê事实，chiah ē-thang完全来画chit-ê写真。

在耶稣所看hit-ê世界，to̍h是伊ê祖家。所以伊有时常做伙来teh想chit两个世界，宛然亲像lán常常teh siàu念lánê故乡，以及lán所bat ê朋友仝款，伊有常常讲起天-・里ê事，也有讲起众天使以及众神灵ê事，伊若tiàm tī地-・里有看tio̍h一个细汉ê gín-á ê时，to̍h犹原有看见tī天-・里hiah-ê teh照顾gín-á ê天使，伊若tiàm tī地-・里看见一个罪人悔改ê时，犹原有看见tī天-・里，众天使ê面前，有为tio̍h伊teh欢喜。伊有感觉hit-ê世界时常包围tī伊ê身边，时常关心tīlánchit-ê世界。

Lán tī前已经有讲，人类中上帝ta̍k-pái ê启示，以及tī chit-ê世界所受ta̍k等号有提高精神上ê事，tī bē知tī-chia ê以前，to̍h已经兴起tī hit-ê世界。Tī bē出现tī chit-pêng ê 进前，tī hit-pêng tùi老早to̍h已经知影，所以lán thang想，亲像永远ê kiáⁿ ê化身，chit款大ê计谋，tīlán bē知ê以前，tī天-・里，众天使稳当beh大大hoah好来欢喜，也到后来in mā是用崇拜ê念头来欢喜hit-ê舞台有迁徙落来世间，所以lán chiah有thang看见众天使真欢喜，tī hit暗来吟合宜ê歌，来报大欢喜ê好消息，hō͘众人lóng有份讲，「今á日tī大卫ê城，已经为tio̍h lín生一个拯救ê，to̍h是主基督。」