《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tē Jī koàn Ki-tok lâi ê sî 「Tē jī chiuⁿ Chhù-lí Kàng-tàn」 第二卷 基督来ê时「第二章 处女降诞」（3/4）

作者 Tâi-e̍k:Ko Tek-chiong, Siu-tèng: Chng Hūi-phêng&Lîm Chùn-io̍k 2021.04.18

Tē-it tāi-seng ài lán bêng-bêng ē kì-tit ê, to̍h sī kàu-hōe ū chiap-la̍p Má-thài kah Lū-ka ê hok-im-su, ū sêng-jīn In ê hok-im-su sī si̍t-chāi teh kì su̍t In ê sìn-gióng ê chheh, só͘-í tùi chit-ê si̍t-chêng lán thang chai, tī ta̍k só͘-chāi ê Ki-tok-tô͘, sī lóng ū sìn i ê chhù-lí Kàng-tàn ê sū-si̍t. Nā-sī án-ne, Má-khó án-chóaⁿ bô kì-chài? Lán nā hian-khui Má-khó ê chheh, to̍h chai i ê tōa bo̍k-tek, sī chí-ū teh kóng khí I-é-su ê kong seng-gâi niā-niā. Lí khòaⁿ! Má-khó tùi thâu to̍h sī kóng-khí I-é-su ê sé-lé, í-ki̍p i tī Ga-lí-la-iah thoân-tō ê sū. Má-khó sī koat-toàn bô kóng-khí khah chá ê siáⁿ-mi̍h siau-sit. Chóng-・sī lūn Lū-ka ê bo̍k-tek, sī án-chóaⁿ?Tú-tú sī chiàu i pún-sin só͘ kiàn-chèng ê kóng, i sī beh kiàn-chèng i ê Chú "Τùi khí-thâu lóng chóng ê sū."che to̍h sī kah Má-khó ū tōa-tōa koh-iūⁿ ê só͘-chāi. Kî-si̍t Má-khó sī bô beh tùi hit-ê siōng khí-thâu kàu tī siōng lō͘-bóe ê sū-si̍t, sûi chi̍t hāng lâi kiàn-chèng Ki-tok ê choân seng-oa̍h.

Taⁿ Iô-ha-neh siáⁿ-sū bô kóng-khí? Lán m̄-chai. Chóng-・sī lán tio̍h ē kì-tit, i khak-si̍t sī ū siông-siông teh tha̍k Má-thài, í-ki̍p Lū-ka ê hok-im-su, iā i mā sī chai tong-sî ê kàu-hōe to lóng ū chiap-la̍p i ê chhù-lí Kàng-tàn ê sū-si̍t, iū-koh i ê bo̍k-tek chí-ū sī beh pó͘-chhiong kî-î ê hok-im-su, chiah lâi gia̍h pit lâi siá pa̍t-lâng só͘ bô siá tio̍h ê sū-si̍t, chit-tiám lán sī í-keng kóng liáu. Siat-sú nā-sī kóng án-ne, iáu-bōe ū thang chò cha̍p-hun ê ìn-tap, chhiáⁿ lán koh chù-ì chi̍t hāng. Iô-ha-neh to̍h sī tùi thiⁿ-・ni̍h ê hong-bīn, m̄-sī tùi tē-・ni̍h ê hong-bīn, lâi teh-khòaⁿ Ki-tok ê chhut-sì. I khiok sī iû-goân ū teh kì-chài Ki-tok ê chhut-sì, put-kò i sī-bô kóng-khí I-é-su Ki-tok ū chhut-sì tī iû-thài ê Bia̍t-lé-hèm, hoán-tǹg sī ū kóng, I-é-su ū án-chóaⁿ tùi hit-ê khah-koân ê sè-kài, lâi chhut-sì tī chit-ê sè-kan. Che to̍h sī i ê thâu-sū só͘ teh kóng lūn Ki-tok ê chhut-sì ê, kî-si̍t tú-tú sī kah Má-thài í-ki̍p Lū-ka ê thâu-sū sio it-tì tī-・leh. Iô-ha-neh ū kóng,"Τī khí-thâu ū tō, tō sī kah Siōng-tè chò-hóe tī-・leh, tō to̍h sī Siōng-tè i ū tō-chiâⁿ jio̍k-thé khiā-khí tī lán tiong-kan, koh goán bat khòaⁿ-kìⁿ i ê êng-kng." lán tùi chit kù ōe, kám thang kóng Iô-ha-neh sī chhin-chhiūⁿ ū teh hoán-tùi tong-sî ê kàu-hōe ê sìn-gióng?

Iā Páu-lô sī án-chóaⁿ? khó-sioh chē-chē lâng lóng bē kì-tit thang siūⁿ kóng, lūn Ki-tok ê seng-gâi ê sū, to sī i í-ki̍p chèng sù-tô͘ ta̍k ji̍t só͘ teh soat-kà ê, siáⁿ-sū choân-jiân bô khòaⁿ-kìⁿ Páu-lô ū siá Ki-tok-toān leh? kî-si̍t Páu-lô tùi Ki-tok ê seng-gâi sī ū i ê tiāⁿ-tio̍h ê phiau-chún tī-・leh. I chheng hō chit-ê piau-chún kóng, sī "góa ê hok-im."chhin-chhiūⁿ ū thoân-káng,"Lín tio̍h ē kì-tit tùi Ta-bi̍t ê āu-tāi só͘ chhut ê I-é-su Ki-tok, i tùi sí-lâng tiong koh-o̍ah, tú-tú chiàu góa ê hok-im."

I ta̍k ji̍t to lóng sī teh thôaⁿ hit-ê hok-im, Ki-tok ê seng-gâi, iáu-koh lán lóng bô khòaⁿ-kìⁿ i ū gia̍h pit lâi siá i ê toān-kì. Só͘-í lán thang siūⁿ, i teh soat-kà ê tiong-kan, sī lóng m̄-bat thôaⁿ chhù-lí Kàng-tàn ê tō-lí, che sī bē-tàng giâu-gî ê sū. Chóng-・sī tī chia iáu ū chi̍t hāng chin tiōng-iàu, chin hián-bêng ê sū-si̍t, lán tio̍h ē kì-tit. Sui-jiân Páu-lô sī-bô siá i ê hok-im-su, iáu-koh Páu-lô ê ha̍k-seng, i só͘ chhin-bi̍t ê tâng-phōaⁿ Lū-ka, tng kah Páu-lô chò-tīn ê sî, ū siá chi̍t pún hok-im-su. Lū-ka kah Páu-lô tāi-ke sio chhin-bi̍t teh kau-pôe ê hit kúi nî ê tiong-kan, i ū nn̄g koàn oân-kó tī-・leh. Chi̍t kńg sī Páu-lô ê thoân-tō ê lí-hêng kì, to̍h sī āu-lâi i ū chhut-pán chiâⁿ-chò Sù-tô͘ Hêng-toān. Κoh chi̍t kńg, sī koh-khah pó-pòe, tiōng-iàu ê, to̍h sī i tī āu-lâi ū chhut-pán, chiâⁿ-chò i ê Chú ê toān-kì. Lán thang sìn, Páu-lô ū kéng-soán i lâi chò hit-ê kang; iā thang sìn, Páu-lô ū pang-chō͘ Lū-ka, ū kah i chò-hóe chò hit-ê kang; iā lán mā sī chai chit pún hok-im-su ū hián-chhut Páu-lô ê kà-sī tī-・leh. Só͘-í chho͘-tāi kàu-hōe ū chheng-ho͘ chit pún kiò-chò sī Páu-lô ê hok-im-su. Tī-chia ū tē-jī sè-kí nn̄g-ūi ê kàu-hū, só͘ kiàn-chèng ê ōe; chi̍t ūi sī Gó͘-luh(Gaul) ê Î-lê-nî(Irenaeus), ū kóng,"Lū-ka ū kā Páu-lô só͘ thoân ê hok-im lâi kì-chài tī chheh-・ni̍h;"koh chi̍t ūi sī A-hui-lē-ka ê Tek-tō-li (Tertullian) ông ū kóng,"Lū-ka ê lūi-piat khah siông sī thàn Páu-lô ê." Chhiáⁿ lán tio̍h ē kì-tit, chit pún Lū-ka hok-im-su, to̍h sī te̍k-pia̍t ū chù-tiōng I-é-su ê chhù-lí Kàng-tàn ê sū-si̍t!

Lán tùi í-siōng só͘ kóng ê si̍t-chêng lâi khòaⁿ, thang chai sui-jiân chèng phoe-sìn ê tiong-kan, lóng tiām-tiām bô kóng-khí chhù-lí Kàng-tàn ê sū-si̍t, mā m̄-sī tiōng-iàu ê būn-tê. Chèng phoe-sìn sī khah hán-tit lūn-khí Ki-tok ê seng-gâi, in-ūi chèng phoe-sìn lóng sī ūi-tio̍h te̍k-pia̍t ê sū iû, teh gī-lūn tī hit sî te̍k-pia̍t hoat-seng ê būn-tê, lâi siá ê te̍k-pia̍t ê chheh. Lūn i ê chhù-lí Kàng-tàn ê sū, sī bêng-bêng lóng m̄- bat chò būn-tê hō͘ lâng teh gī-lūn, só͘-í Páu-lô chiah lóng bô kóng-khí chit-ê sū-si̍t.

Í-siōng lán í-keng kóng-khí Ki-tok-tô͘ ê hoâi-gî chiá, só͘ khòaⁿ-chò sī tē-it khùn-lân ê tiám, to̍h sī lūn-khí Sin-iok sèng-chheh khah chē ê tù-chiá lóng sī tiām-tiām bô kóng-khí ê sū. Chhì-mn̄g, che kám ū-kàu gia̍h gûi-hiám thang iô-choah lán ê Sèng-keng? Bián-kóng hiah-ê bô sìn-gióng ê lâng, sī ài kán-lio̍k it-chhè ê būn-tê, kóng,"chhù-lí Kàng-tàn sī tī jîn-lūi keng-giām tiong m̄-bat tú-tio̍h ê sū."chún-chò ū-iáⁿ lâi kóng, Ki-tok mā sī-bô siông-siông chhut-sì. Sèng-chheh só͘ chú-tiuⁿ ê sī kóng, nn̄g hāng pêⁿ-pêⁿ sī siāng sî só͘ hoat-seng ê sū-si̍t; iā nn̄g hāng sū-si̍t sī sio kiat-liân tī-・leh. Chit chióng ōe khiok sī bē-tàng tit-tio̍h hit-khoán bô sìn-gióng ê lâng hoaⁿ-hí thiaⁿ, Chóng-・sī che sī ū khùi-la̍t thang phah-phòa kah Ki-tok-tô͘ só͘ beh sio cheng-piān ê tiám. Lán sī bô beh hit-khoán bô sìn-sim ê lâng chò-hóe piān-lūn. In-ūi lâng nā bô sìn Ki-tok sī sîn, chū-jiân chit-ê būn-tê chāi i teh-khòaⁿ, sī-bô ì-sù, sī bē-tàng sìn tit ê sū.

第一tāi先ài咱明明ē记得ê，to̍h是教会有接纳马太kah路加ê福音书，有承认In ê福音书是实在teh记述In ê信仰ê册，所以tùi chit-ê实情咱thang知，tī ta̍k所在ê基督徒，是lóng有信伊ê处女降诞ê事实。若是án-ne，马可án怎无记载?咱若掀开马可ê册，to̍h知伊ê大目的，是只有teh讲起耶稣ê kong生涯niā-niā。你看！马可tùi头to̍h是讲起耶稣ê洗礼，以及伊tī加利利传道ê事。马可是决断无讲起khah早ê啥物消息。总是论路加ê目的，是án怎?Tú-tú是照伊本身所见证ê讲，伊是beh见证伊ê主「Τùi起头lóng总ê事。」这to̍h是kah马可有大大koh样ê所在。其实马可是无beh tùi hit-ê上起头到tī上路尾ê事实，随一项来见证基督ê全生活。

Taⁿ约翰啥事无讲起?咱m̄知。总是咱tio̍h ē记得，伊确实是有常常teh读马太，以及路加ê福音书，也伊mā是知当时ê教会to lóng有接纳伊ê处女降诞ê事实，又koh伊ê目的只有是beh补充其余ê福音书，chiah来gia̍h笔来写别人所无写tio̍h ê事实，chit点咱是已经讲了。设使若是讲án-ne，iáu未有thang做十分ê应答，请咱koh注意一项。约翰to̍h是tùi天里ê方面，m̄是tùi地里ê方面，来teh看基督ê出世。伊却是犹原有teh记载基督ê出世，不过伊是无讲起耶稣基督有出世tī偤太ê伯利恒，反转是有讲，耶稣有án怎tùi hit-ê khah高ê世界，来出世tī chit-ê世间。这to̍h是伊ê头序所teh讲论基督ê出世ê，其实tú-tú是kah马太以及路加ê头序相一致tī-・leh。约翰有讲：「Τī起头有道，道是kah上帝做伙 tī-・leh，道to̍h是上帝伊道有成肉体khiā起tī咱中间，koh阮bat看见伊ê荣光。」咱tùi chit句话，kám thang讲约翰是亲像有teh反对当时ê教会ê信仰?

也保罗是án怎?可惜chē-chē人lóng bē记得thang想讲，论基督ê生涯ê事，to是伊以及众使徒ta̍k日所teh说教ê，啥事全然无看见保罗有写基督传leh?其实保罗tùi基督ê生涯是有伊ê tiāⁿ-tio̍h ê标准tī-・leh。伊称号chit-ê标准讲，是「我ê福音。」亲像有传讲：「Lín tio̍h ē记得tùi大卫ê后代所出ê耶稣基督，伊tùi死人中koh活，tú-tú照我ê福音。」

伊ta̍k日to lóng是teh传hit-ê福音，基督ê生涯，iáu-koh咱lóng无看见伊有gia̍h笔来写伊ê传记。所以咱thang想，伊teh说教ê中间，是lóng m̄-bat传处女降诞ê道理，这是bē-tàng侥疑ê事。总是tī chia iáu有一项真重要，真显明ê事实，咱tio̍h ē记得。虽然保罗是无写伊ê福音书，iáu-koh保罗ê学生，伊所亲密ê同伴路加，当kah保罗做阵ê时，有写一本福音书。路加kah保罗大家相亲密teh交陪ê hit几年ê中间，伊有两卷完稿tī-・leh。一卷是保罗ê传道ê旅行记，to̍h是后来伊有出版成做使徒行传。Κoh一卷，是koh-khah宝贝、重要ê，to̍h是伊tī后来有出版，成做伊ê主ê传记。咱thang信，保罗有拣选伊来做hit-ê工；也thang信，保罗有帮助路加，有kah伊做伙做hit-ê工；也咱mā是知chit本福音书有显出保罗ê教示tī-・leh。所以初代教会有称呼chit本叫做是保罗ê福音书。Tī-chia有第二世纪两位ê教父，所见证ê话；一位是Gó͘-luh(Gaul) ê Î-lê-nî(Irenaeus)，有讲：「路加有kā保罗所传ê福音来记载tī册里；」koh一位是A-hui-lē家 ê Tek-tō-li(Tertullian)王有讲：「路加ê类别khah常是趁保罗ê。」请咱tio̍h ē记得，chit本路加福音书，to̍h是特别有注重耶稣ê处女降诞ê事实！

咱tùi以上所讲ê实情来看，thang知虽然众phoe信ê中间，lóng恬恬无讲起处女降诞ê事实，mā m̄是重要ê问题。众phoe信是khah罕得论起基督ê生涯，因为众phoe信lóng是为tio̍h特别ê事由，teh议论tī hit时特别发生ê问题，来写ê特别ê册。论伊ê处女降诞ê事，是明明lóng m̄-bat做问题hō͘人teh议论，所以保罗才lóng无讲起chit-ê事实。

以上咱已经讲起基督徒ê怀疑者，所看做是第一困难ê点，to̍h是论起新约圣册khah chē ê着者lóng是恬恬无讲起ê事。试问，这kám有够额危险thang摇choah咱ê圣经?免讲hiah-ê无信仰ê人，是ài简略一切ê问题，讲：「处女降诞是tī人类经验中m̄-bat tú-tio̍h ê事。」准做有影来讲，基督mā是无常常出世。圣册所主张ê是讲，两项平平是siāng时所发生ê事实；也两项事实是相结连tī-・leh。Chit种话却是bē-tàng得tio̍h hit款无信仰ê人欢喜听，总是这是有气力thang phah破kah基督徒所beh相争辩ê点。咱是无beh hit款无信心ê人做伙辩论。因为人若无信基督是神，自然chit-ê问题在伊teh看，是无意思，是bē-tàng信得ê事。