《《平民ê基督传》》

 | | | 转寄

Tē Jī koàn Ki-tok lâi ê sî 「Tē saⁿ chiuⁿ Sè-hàn sî」 第二卷 基督来ê时「第三章 细汉时」（2/4）

作者 Tâi-e̍k:Ko Tek-chiong, Siu-tèng: Chng Hūi-phêng&Lîm Chùn-io̍k 2021.07.04

Lán ū khòaⁿ-kìⁿ, tng tī I-é-su ná pek-kīn tī lîm-chiong ê sî, i ū chiām-chiām hián-chhut i ê sîn-sèng ê pì-bi̍t. Lán ū khòaⁿ-kìⁿ tī chèng sù-tô͘ ê tiong-kan, chiām-chiām ū seⁿ-khí kî-ī kah kiaⁿ-ùi ê liām-thâu, lâi teh su-siúⁿ i. Lán ū khòaⁿ-kìⁿ in ū siông-siông chheⁿ-kiaⁿ, chiap-chhiok tio̍h hit-ê chin-lí ê chi̍t-sut-á ê kng, iā soah siū chó͘-chí, m̄-ài in kóng-khí. Chóng-・sī kî-si̍t kàu tī i koh-oa̍h āu, seng thiⁿ kàu tī i ê êng-kng ê só͘-chāi, koh hit-ê iok-sok ê Sèng Sîn lîm-kàu liáu, hit-sî in chiah ū cha̍p-hun liáu-kái chit-ê thang chheⁿ-kiaⁿ ê ò-biāu ê ì-gī. Hit-sî in chiah oa̍t tńg-lâi hôe-sióng kah i chò-hóe kau-pôe hit saⁿ nî kú ê kì-ek, soah kî-koài hit-sî in ê ba̍k-chiu thài ē hiah-ni̍h hoe, bē-hiáu-tit in hiān-sî só͘ bat ê tō-lí, to̍h sī kóng,"tō chiâⁿ jio̍k-thé, khiā-khí tī lán tiong-kan, ū in-tián kah chin-lí móa-móa. Κoh goán bat khòaⁿ-kìⁿ i ê êng-kng, chhin-chhiūⁿ ko͘-kiáⁿ, tùi pē só͘ tit ê êng-kng."

Lán kám thang ēng kiaⁿ-ùi kah kín-sīn ê thāi-tō͘ lâi koh chìn chi̍t-pō͘? Lán sī khiā tī sèng ê tē, tī lán ê bīn-chêng ū chē-chē éng-oán ê ò-biāu tī-・leh. Chóng-・sī lán bōe jím-tit bô lâi su-siúⁿ i ê chêng-kéng. Lán ài chīn lán ê khùi-la̍t lâi sióng-siōng i. Chit-ê sîn-tông tùi i pún-sin ê ì-sek sī siáⁿ-khoán?

Tio̍h ē kì-tit, lán m̄-thang kan-ta sìn i ê sîn-sèng, iā tio̍h sìn i ê jîn-sèng. In-ūi I-é-su Ki-tok ū chiâⁿ-chò "chin-si̍t" ê lâng, tû-liáu tī lán só͘-ū ê gû-gōng, kò͘-chi̍p, í-ki̍p chōe-ok, í-gōa it-chhè, i sī lóng kah lán sio-siāng. I-é-su chò gín-á sī chò jîn-lūi ê chi̍t-ê gín-á. Lán teh kî-koài, m̄-chai kàu tī-sî I-é-su chiah khí-thâu lâi hián-bêng i só͘-ū ê khah ko-sióng ê ì-sek? Kàu tī-sî i chiah ū kám-kak-・tio̍h tī i ê sim-lāi só͘-ū hit-ê bē-tàng kóng-chhut ê chhim-chhim ê lêng-kài ê ì-sek? Siông-siông tī i ê gín-á sim ê kî-tó ê sî, ū tit-tio̍h chi̍t-sut-á ê àm-sī lâi bêng-pe̍k i só͘ hut-lio̍k khì ê úi-tāi ê sū, í-ki̍p kng-bêng kah bí-lē ê sè-kài ê keng-giām, to̍h sī chhiau-oa̍t tī tē-bīn só͘ bat keng-giām-・ê. Hit-sî m̄-chai tī i ê sim-lāi ū seⁿ-chhut kiaⁿ-ùi ê liām-thâu á bô? I-é-su iáu chò gín-á ê sî, m̄-chai bat teh siūⁿ i sī siáng, kám bat teh chhì-khòaⁿ ài beh liáu-kái i ê thian-hūn kah i lîm-kàu sè-kan ê bo̍k-tek?

Lán chai i chiâⁿ-chò lâng, to̍h sī ū chiap-la̍p jîn-lūi iú-hān ê khùi-la̍t, só͘-í i tī chi̍t-ē-á ū sit-lo̍h i ê chin-si̍t ê ui-giâm, bô cha̍p-hun ē kì-tit hit-ê éng-oán ê sè-kài. Nā bô án-ne, i sī bē-tàng chiâⁿ-chò "chin-si̍t" ê lâng. Tùi tī chit-tiám, lán tōa-bīn iáu ē-thang soat-bêng khah siông-sè -・chi̍t-sut-á. Tī kin-á-ji̍t ê sim-lí-o̍h, ū chi̍t tiâu sim-sek ê ha̍k-soat, kiò-chò chiâm-chāi ì-sek, tùi án-ne ū chí-sī lán chai, I-é-su ê sîn-sèng ê pì-koat ū chiâm-chāi tī i ê pòaⁿ chhéⁿ ê cheng-sîn chōng-thāi. Put-kò i pêng-siông chhéⁿ-ngō͘ ê ì-sek, sī chi̍t-ê chū-jiân lâng ê gín-á ê ì-sek. Tī chit kúi nî lâi, ha̍k-chiá put-chí ū káng-kiù lán lâng ê pòaⁿ ì-sek ê cheng-sîn hiān-siōng, chai-iáⁿ tī hit-khoán ê cheng-sîn hiān-siōng ê ē-bīn, ū chek-chū chē-chē só͘ bē kì-tit-・ khì ê kì-ek tī-・leh, iā hiah-ê kì-ek khah siông nā tú-tio̍h thu̍t-jiân ê chhì-kek ê sî, to̍h sûi hāng sûi hāng koh phû khí lâi tī lán ê ì-sek ê lāi-tiong, koh-chài chi̍t hāng chi̍t hāng lâi siūⁿ-・tio̍h. Lán bat tha̍k-tio̍h ū siáⁿ-mi̍h gín-á phah m̄ kìⁿ, hō͘ chha̍t á-・sī sòng-hiong-lâng thau chhōa-・ khì, chò-hóe tiàm it-jī cha̍p nî kú, tī hit tiong-kan, ta̍k-pái nā tú-tio̍h chin tōa ê chhì-kek ê sî, khah siông ē seⁿ-khí bô gōa hun-bêng ê ì-sek, lâi sió-khóa ē kì-tit chá-chêng i ê ko-sióng ê ka-têng, súi-súi ê khoân-kéng, í-ki̍p hit-ê bô gōa hun-bêng ê lāu-bú ê bīn-māu. Κiám-chhái khiā-khí tī Na-cha-lia̍t chit-ê sîn-tông I-é-su ê ì-sek, si̍t-chāi ū tām-po̍h chhin-chhiūⁿ án-ne ê khó-lêng.

Lán iông-ún chit khoán ê siat-sióng, m̄-thang phah-sǹg sī bô kèng-khiân ê sū. Put-kò lán tek-khak sī m̄-káⁿ koh siuⁿ chìn-chêng lâi kóng-khí siáⁿ-mi̍h.

Bô-lūn siáⁿ khoán, Hok-im-su só͘ kì sui-sī chió, iáu-koh lán bián-kiaⁿ lâi chhì-khòaⁿ biâu-siá i sè-hàn ê chêng-kéng, sòa lâi sióng-siōng hit-ê khoán-sit. Lán thang tùi lán só͘ bat i ê khoân-kéng lâi káng-kiù, sòa ēng kèng-khiân ê liām-thâu lâi sióng-siōng. Siat-sú lán nā ē khah koan-sim i tī āu-lâi só͘ kóng ê ōe, to̍h ē chhōe-tio̍h chē-chē sī i teh hôe-sióng i sè-hàn ê sū-si̍t.

Chhiáⁿ seng lâi siūⁿ Na-cha-lia̍t, chit-ê Na-cha-lia̍t to̍h sī i ê kò͘-hiong, sī tī tē-bīn chiūⁿ tē-it sîn-sèng ê só͘-chāi, sī i ê sè-hàn í-ki̍p siàu-liân sî-tāi it-chhè ê kì-ek pōe-kéng. Tùi chèng-lâng put-sî to hián-bêng i sī Na-cha-lia̍t ê I-é-su. Tī si̍p-jī-kè téng só͘ tèng ê chám-tiâu iā sī chheng-ho͘ i sī Na-cha-lia̍t ê I-é-su; i tùi thiⁿ-・ ni̍h chhut-hiān lâi hō͘ Tà-soh ê Sàu-lô khòaⁿ-kìⁿ, hit-sî iā sī kóng,"góa to̍h sī Na-cha-lia̍t ê I-é-su, lí só͘ pek-hāi -・ê."

咱有看见，当tī耶稣ná逼近tī临终ê时，伊有渐渐显出伊ê神圣ê秘密。咱有看见tī众使徒ê中间，渐渐有生起奇异kah惊畏ê念头，来teh思想伊。咱有看见in有常常生惊，接触tio̍h hit-ê真理ê一屑á ê光，也soah受阻止，m̄-ài in讲起。总是其实到tī伊koh活后，升天到tī伊ê荣光ê所在，koh hit-ê约束ê圣神临到了，hit时in chiah有十分了解chit-ê thang生惊ê奥妙ê意义。Hit时in chiah oa̍t转来回想kah伊做伙交陪hit三年久ê记忆，soah奇怪hit时In ê目chiu thài会hiah-ni̍h花，bē晓得in现时所bat ê道理，to̍h是讲：「道成肉体，khiā起tī咱中间，有恩典kah真理满满。Κoh阮bat看见伊ê荣光，亲像孤kiáⁿ，tùi父所得ê荣光。」

咱kám thang用惊畏kah谨慎ê态度来koh进一步？ 咱是khiā tī圣ê地，tī咱ê面前有chē-chē永远ê奥妙tī-・leh。 总是咱bōe忍得无来思想伊ê情景。 咱ài尽咱ê气力来想像伊。Chit-ê神童tùi伊本身ê意识是啥款？

Tio̍h ē记得，咱m̄-thang kan-ta信伊ê神圣，也tio̍h信伊ê人性。因为耶稣基督有成做「真实」ê人，除了tī咱所有ê愚gōng、固执，以及罪恶，以外一切，伊是lóng kah咱相siāng。耶稣做gín-á是做人类ê一个gín-á。咱teh奇怪，m̄知到tī时耶稣chiah起头来显明伊所有ê khah高尚ê意识？到tī时伊chiah有感觉-・tio̍h tī伊ê心内所有hit-ê bē-tàng讲出ê深深ê灵界ê意识？常常tī伊ê gín-á心ê祈祷ê时，有得tio̍h一屑á ê暗示来明白伊所忽略去ê伟大ê事，以及光明kah美丽ê世界ê经验，to̍h是超越tī地面所bat经验-・ê。Hit时m̄知tī伊ê心内有生出惊畏ê念头á无？ 耶稣犹做gín-á ê时，m̄知bat teh想伊是siáng，kám bat teh试看ài beh了解伊ê天分kah伊临到世间ê目的？

咱知伊成做人，to̍h是有接纳人类有限ê气力，所以伊tī chi̍t-ē-á有失落伊ê真实ê威严，无十分ē记得hit-ê永远ê世界。若无án-ne，伊是bē-tàng成做「真实」ê人。Tùi tī chit点，咱大面犹ē-thang说明khah详细一屑á。Tī今á日ê心理学，有一条心适ê学说，叫做潜(chiâm)在意识，tùi án-ne有指示咱知，耶稣ê神圣ê秘诀有潜在tī伊ê半醒ê精神状态。不过伊平常醒悟ê意识，是一个自然人ê gín-á ê意识。Tī chit几年来，学者不止有讲究咱人ê半意识ê精神现象，知影tī hit款ê精神现象ê下面，有积聚chē-chē所bē记得-・去ê记忆tī-・leh，也hiah-ê记忆khah常若tú-tio̍h突然ê刺激ê时，to̍h随项随项koh浮起来tī咱ê意识ê内中，koh再一项一项来想-・tio̍h。咱bat读tio̍h有啥物gín-á phah m̄见，hō͘贼á是sòng乡人偷chhōa-・去，做伙 tiàm一二十年久，tī hit中间，ta̍k-pái若tú-tio̍h真大ê刺激ê时，khah常会生起无gōa分明ê意识，来小khóa ē记得早前伊ê高尚ê家庭，súi-súi ê环境，以及hit-ê无gōa分明ê老母ê面貌。Κiám-chhái khiā起tī拿撒勒chit-ê神童耶稣ê意识，实在有淡薄亲像án-ne ê可能。

咱容允chit款ê设想，m̄-thang phah算是无敬虔ê事。不过咱tek确是m̄敢koh siuⁿ进前来讲起啥物。

无论啥款，福音书所记虽是少，iáu-koh咱免惊来试看描写伊细汉ê情景，续来想像hit-ê款式。咱thang tùi咱所bat伊ê环境来讲究，续用敬虔ê念头来想像。设使咱若会khah关心伊tī后来所讲ê话，to̍h会chhōe-tio̍h chē-chē是伊teh回想伊细汉ê事实。

请先来想拿撒勒，chit-ê拿撒勒to̍h是伊ê故乡，是tī地面上第一神圣ê所在，是伊ê细汉以及少年时代一切ê记忆背景。Tùi众人不时to显明伊是拿撒勒ê耶稣。Tī十字架顶所钉ê斩条也是称呼伊是拿撒勒ê耶稣；伊tùi天-・里出现来hō͘大数ê 扫罗看见，hit时也是讲，「我to̍h是拿撒勒ê耶稣，你所迫害 -・ê。」